गौतमधर्मसूत्रGautamadharmasūtra

GautDhS, 1, 4

4 of 28 · 27 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

गृहस्थः सदृशीं भार्यां विन्देतानन्यपूर्वां यवीयसीम् ॥ (१।१)

gṛhasthaḥ sadṛśīṃ bhāryāṃ vindetānanyapūrvāṃ yavīyasīm ||

2.1२.१

असमानप्रवरैर् विवाहः ॥ (२।१)

asamānapravarair vivāhaḥ ||

3.1३.१

ऊर्ध्वं सप्तमात् पितृबन्धुभ्यो बीजिनश् च मातृबन्धुभ्यः पञ्चमात् ॥ (३।१)

ūrdhvaṃ saptamāt pitṛbandhubhyo bījinaś ca mātṛbandhubhyaḥ pañcamāt ||

4.1४.१

ब्राह्मो विद्याचारित्रबन्धुशीलसम्पन्नाय दद्यादाच्छाद्यालंकृताम् ॥ (४।१)

brāhmo vidyācāritrabandhuśīlasampannāya dadyādācchādyālaṃkṛtām ||

5.1५.१

संयोगमन्त्रः प्राजापत्ये सह धर्मश् चर्यताम् इति ॥ (५।१)

saṃyogamantraḥ prājāpatye saha dharmaś caryatām iti ||

6.1६.१

आर्षे गोमिथुनं कन्यावते दद्यात् ॥ (६।१)

ārṣe gomithunaṃ kanyāvate dadyāt ||

7.1७.१

अन्तर्वेद्यृत्विजे दानं दैवो ऽलंकृत्य ॥ (७।१)

antarvedyṛtvije dānaṃ daivo 'laṃkṛtya ||

8.1८.१

इच्छन्त्याः स्वयं संयोगो गान्धर्वः ॥ (८।१)

icchantyāḥ svayaṃ saṃyogo gāndharvaḥ ||

9.1९.१

वित्तेनानतिः स्त्रीमताम् आसुरः ॥ (९।१)

vittenānatiḥ strīmatām āsuraḥ ||

10.1१०.१

प्रसह्यादानाद् राक्षसः ॥ (१०।१)

prasahyādānād rākṣasaḥ ||

11.1११.१

असंविज्ञातोपसंगमात् पैशाचः ॥ (११।१)

asaṃvijñātopasaṃgamāt paiśācaḥ ||

12.1१२.१

चत्वारो धर्म्याः प्रथमाः ॥ (१२।१)

catvāro dharmyāḥ prathamāḥ ||

13.1१३.१

षड् इति एके ॥ (१३।१)

ṣaḍ iti eke ||

14.1१४.१

अनुलोमानन्तरैकान्तरद्व्यन्तरासु ज्ञाताः सवर्णाम्बष्ठोग्रनिषाददौष्मन्तपारशवाः ॥ (१४।१)

anulomānantaraikāntaradvyantarāsu jñātāḥ savarṇāmbaṣṭhograniṣādadauṣmantapāraśavāḥ ||

15.1१५.१

प्रतिलोमास् तु सूतमागधायोगवकृतवैदेहकचण्डालाः ॥ (१५।१)

pratilomās tu sūtamāgadhāyogavakṛtavaidehakacaṇḍālāḥ ||

16.1१६.१

ब्राह्मण्यजीजनत् पुत्रान् वर्णेभ्य आनुपूर्व्याद्ब्राह्मणसूतमागधचण्डालान् ॥ (१६।१)

brāhmaṇyajījanat putrān varṇebhya ānupūrvyādbrāhmaṇasūtamāgadhacaṇḍālān ||

17.1१७.१

तेभ्य एव क्षत्रिया मूर्धावसिक्थक्षत्रियधीवरपुल्कसांस् तेभ्य एव वैश्या भृज्जकण्ठमाहिष्यवैश्यवैदेहान् पारशवयवनकरणशूद्रान् शूद्रेत्येके ॥ (१७।१)

tebhya eva kṣatriyā mūrdhāvasikthakṣatriyadhīvarapulkasāṃs tebhya eva vaiśyā bhṛjjakaṇṭhamāhiṣyavaiśyavaidehān pāraśavayavanakaraṇaśūdrān śūdretyeke ||

18.1१८.१

वर्णान्तरगमनम् उत्कर्षापकर्षाभ्यां सप्तमे पञ्चमे वाचार्याः ॥ (१८।१)

varṇāntaragamanam utkarṣāpakarṣābhyāṃ saptame pañcame vācāryāḥ ||

19.1१९.१

सृष्ट्यन्तरजातानां च ॥ (१९।१)

sṛṣṭyantarajātānāṃ ca ||

20.1२०.१

प्रतिलोमास् तु धर्महीनाः ॥ (२०।१)

pratilomās tu dharmahīnāḥ ||

21.1२१.१

शूद्रायां च ॥ (२१।१)

śūdrāyāṃ ca ||

22.1२२.१

असमानायां तु शूद्रात् पतितवृत्तिः ॥ (२२।१)

asamānāyāṃ tu śūdrāt patitavṛttiḥ ||

23.1२३.१

अन्त्यः पापिष्ठः ॥ (२३।१)

antyaḥ pāpiṣṭhaḥ ||

24.1२४.१

पुनन्ति साधवः पुत्राः ॥ (२४।१)

punanti sādhavaḥ putrāḥ ||

25.1२५.१

त्रिपुरुषम् आर्षात् ॥ (२५।१)

tripuruṣam ārṣāt ||

26.1२६.१

दश दैवाद् दशैव प्राजापत्यात् ॥ (२६।१)

daśa daivād daśaiva prājāpatyāt ||

27.1२७.१

दश पूर्वान् दश परान् आत्मानं च ब्राह्मीपुत्रो ब्राह्मीपुत्रः ॥ (२७।१)

daśa pūrvān daśa parān ātmānaṃ ca brāhmīputro brāhmīputraḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

GautDhS, 1, 4

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit