RAdhyṬ zu RAdhy, 120.2
Select a line for its word-by-word analysis.
काचकुम्पिकामध्ये प्रसारितमुखं रसं पलम् एकं मध्ये मुक्त्वा कुम्पिकामुखे चातिकां दत्त्वोपरि कर्पटमृत्तिकया लिप्त्वा शोषयेत् ॥ (१।०)
kācakumpikāmadhye prasāritamukhaṃ rasaṃ palam ekaṃ madhye muktvā kumpikāmukhe cātikāṃ dattvopari karpaṭamṛttikayā liptvā śoṣayet ||
ततः पृथुलमुखायां कुण्डिकायां वालुकां क्षिप्त्वोपरि अङ्गुलचतुःपञ्चप्रमाणां धूलिं दत्त्वा कुण्डिकाया अधो ऽष्टयामान् हठाग्निं ज्वालयित्वा धान्याभ्रकपलं जारणीयम् ॥ (२।०)
tataḥ pṛthulamukhāyāṃ kuṇḍikāyāṃ vālukāṃ kṣiptvopari aṅgulacatuḥpañcapramāṇāṃ dhūliṃ dattvā kuṇḍikāyā adho 'ṣṭayāmān haṭhāgniṃ jvālayitvā dhānyābhrakapalaṃ jāraṇīyam ||
कुण्डिकायां तथा वालुका क्षेप्या यथा तस्या उपरि कुम्पिकायां मुक्तायां तदुपरि अङ्गुलचतुःपञ्चप्रमाणायां वालुकायां क्षिप्तायां कुण्डिका पूर्णा भवति ॥ (४।०)
kuṇḍikāyāṃ tathā vālukā kṣepyā yathā tasyā upari kumpikāyāṃ muktāyāṃ tadupari aṅgulacatuḥpañcapramāṇāyāṃ vālukāyāṃ kṣiptāyāṃ kuṇḍikā pūrṇā bhavati ||
तथा रसपल ६४ लवणपल २ धान्याभ्रकपल १ इति मात्राप्रमाणम् ॥ (५।०)
tathā rasapala 64 lavaṇapala 2 dhānyābhrakapala 1 iti mātrāpramāṇam ||
ततस्तां कुम्पीम् भङ्क्त्वा रसं गृहीत्वा पुनरपि द्वितीयकुम्पिकायां रसधान्याभ्रकलवणनिम्बुकरसान् क्षिप्त्वा पूर्ववदहोरात्रं हठाग्निज्वालनेन धान्याभ्रकपलं जारणीयम् ॥ (६।०)
tatastāṃ kumpīm bhaṅktvā rasaṃ gṛhītvā punarapi dvitīyakumpikāyāṃ rasadhānyābhrakalavaṇanimbukarasān kṣiptvā pūrvavadahorātraṃ haṭhāgnijvālanena dhānyābhrakapalaṃ jāraṇīyam ||
एवमष्टभिर् दिनैर् अष्टभिः कुम्पिकाभिर् अष्टधान्याभ्रकपलानि जारणीयानि ॥ (७।०)
evamaṣṭabhir dinair aṣṭabhiḥ kumpikābhir aṣṭadhānyābhrakapalāni jāraṇīyāni ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.