RAdhyṬ zu RAdhy, 202.2
Select a line for its word-by-word analysis.
इह कुम्भस्य तले छिद्रम् अङ्गुलिप्रवेशयोग्यं कृत्वा तत्र दवरकं क्षिप्त्वा मध्ये बहिरपि च दवरके ग्रन्थिं दत्त्वा तथा कार्यं यथा सत्कुम्भो गलद्घटी भवति ॥ (१।०)
iha kumbhasya tale chidram aṅgulipraveśayogyaṃ kṛtvā tatra davarakaṃ kṣiptvā madhye bahirapi ca davarake granthiṃ dattvā tathā kāryaṃ yathā satkumbho galadghaṭī bhavati ||
ततः स्थालिकामध्ये जीर्णदोरकं पारदं क्षिप्त्वा उपरि सच्छिद्रा प्रध्वरा ढङ्कणी दीयते ॥ (३।०)
tataḥ sthālikāmadhye jīrṇadorakaṃ pāradaṃ kṣiptvā upari sacchidrā pradhvarā ḍhaṅkaṇī dīyate ||
तस्याश्चोपरि गलद्घटी कुम्भोमुमुत्का महोडाकमूलानां श्रीषण्डेन सकुम्भो भ्रियते ॥ (४।०)
tasyāścopari galadghaṭī kumbhomumutkā mahoḍākamūlānāṃ śrīṣaṇḍena sakumbho bhriyate ||
ततः स्थालिकाया अधस्ताच् चतुरो यामान् हठाग्निर् ज्वालनीयः ॥ (५।०)
tataḥ sthālikāyā adhastāc caturo yāmān haṭhāgnir jvālanīyaḥ ||
एवं च यथा यथा कुम्भमध्याड्ढङ्कणी छिद्रेण दवरकाद् गलित्वा तुषरसः पारदे पतति तथा तथाग्निदग्धः पारदः श्वेतभस्म भवति ॥ (६।०)
evaṃ ca yathā yathā kumbhamadhyāḍḍhaṅkaṇī chidreṇa davarakād galitvā tuṣarasaḥ pārade patati tathā tathāgnidagdhaḥ pāradaḥ śvetabhasma bhavati ||
ततश्च तत्सूतभस्म मध्वाज्यटङ्कणैः साकं बन्धमूषायां क्षिप्त्वा ध्मायते ॥ (७।०)
tataśca tatsūtabhasma madhvājyaṭaṅkaṇaiḥ sākaṃ bandhamūṣāyāṃ kṣiptvā dhmāyate ||
को ऽर्थः अनेकशो ऽत्यर्थं ध्मातोऽपि निश्चलो भवति न पुनः क्षीयते ॥ (९।०)
ko 'rthaḥ anekaśo 'tyarthaṃ dhmāto'pi niścalo bhavati na punaḥ kṣīyate ||
यः पारदो जार्यमाणः सन् बध्यते स्वयमेव निबध्यते निरायासबद्धो भवति स हि सिद्धरस इत्युच्यते ॥ (१०।०)
yaḥ pārado jāryamāṇaḥ san badhyate svayameva nibadhyate nirāyāsabaddho bhavati sa hi siddharasa ityucyate ||
तदेदं पूर्वोक्तयुक्त्यासौ सिद्धरसो निष्पन्नः ॥ (१२।०)
tadedaṃ pūrvoktayuktyāsau siddharaso niṣpannaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.