RAdhyṬ zu RAdhy, 89.2
Select a line for its word-by-word analysis.
उत्तरस्यां दिशि यः स्थूलो रक्तः सैन्धवखोटको निष्पद्यते ॥ (१।०)
uttarasyāṃ diśi yaḥ sthūlo raktaḥ saindhavakhoṭako niṣpadyate ||
तस्य मध्यात् कीये छिद्रं च विधाय स्वेदितं रसं तत्र क्षिप्त्वोपरि चणकक्षारो देयस्तत उपरि स्वल्पो निम्बुकरसः क्षेप्यः ॥ (२।०)
tasya madhyāt kīye chidraṃ ca vidhāya sveditaṃ rasaṃ tatra kṣiptvopari caṇakakṣāro deyastata upari svalpo nimbukarasaḥ kṣepyaḥ ||
ततस्तस्य छिद्रस्याच्छादनायोपरि तादृश एव रक्तसैन्धवखोटको देयः ॥ (३।०)
tatastasya chidrasyācchādanāyopari tādṛśa eva raktasaindhavakhoṭako deyaḥ ||
यावन्मात्रं छिद्रमधःखोटके भवति तावती भूमिर् द्वितीयखोटकस्य मध्ये मुक्त्वोपरितः किंचिद् उत्कीर्यते ॥ (५।०)
yāvanmātraṃ chidramadhaḥkhoṭake bhavati tāvatī bhūmir dvitīyakhoṭakasya madhye muktvoparitaḥ kiṃcid utkīryate ||
तस्मिंश्चोपरि दत्ते तत्सैन्धवसम्पुटं भवति ॥ (६।०)
tasmiṃścopari datte tatsaindhavasampuṭaṃ bhavati ||
ततो भूमौ गजप्रमाणां गर्तां कृत्वा तत्र सैन्धवसम्पुटं मुक्त्वोपर्य् अष्टाङ्गुलिमानां धूलिं दत्त्वा छगणचूर्णेन गर्तं पूरयित्वाग्निर् ज्वालनीयः ॥ (७।१)
tato bhūmau gajapramāṇāṃ gartāṃ kṛtvā tatra saindhavasampuṭaṃ muktvopary aṣṭāṅgulimānāṃ dhūliṃ dattvā chagaṇacūrṇena gartaṃ pūrayitvāgnir jvālanīyaḥ ||
ततः प्रभाते निष्कास्य काञ्जिकेन प्रक्षाल्य पुनः सैन्धवपुटे क्षिप्त्वोपरि नवसारचूर्णं निम्बुकरसं च मुक्त्वोपरि सम्पुटं च दत्त्वा पुनर् गर्तायां मुक्त्वाहोरात्रं कारीषाग्निर् ज्वालनीयः ॥ (८।०)
tataḥ prabhāte niṣkāsya kāñjikena prakṣālya punaḥ saindhavapuṭe kṣiptvopari navasāracūrṇaṃ nimbukarasaṃ ca muktvopari sampuṭaṃ ca dattvā punar gartāyāṃ muktvāhorātraṃ kārīṣāgnir jvālanīyaḥ ||
एवं सप्तवारं सप्तदिनैः सप्तदिनैः संस्कार्यः ॥ (९।०)
evaṃ saptavāraṃ saptadinaiḥ saptadinaiḥ saṃskāryaḥ ||
पञ्चमदिने हिङ्गुपुषा षष्ठदिने सप्तमदिने चैरण्डफलचूर्णम् ॥ (१२।०)
pañcamadine hiṅgupuṣā ṣaṣṭhadine saptamadine cairaṇḍaphalacūrṇam ||
एवं कृतेऽसौ नियामको रसोऽतीवाग्निं सहते ॥ (१४।०)
evaṃ kṛte'sau niyāmako raso'tīvāgniṃ sahate ||
तथा किंचिद् उदन्नबुभुक्षो जिह्वां चलयति ॥ (१५।०)
tathā kiṃcid udannabubhukṣo jihvāṃ calayati ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.