रसाध्यायटीकाRasādhyāyaṭīkā

RAdhyṬ zu RAdhy, 150.2

27 of 81 · 15 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

यस्मिन् लोहखल्वे चत्वारः पादा मञ्चिकयाभिभवन्ति स चतुष्पाद उच्यते ॥ (१।०)

yasmin lohakhalve catvāraḥ pādā mañcikayābhibhavanti sa catuṣpāda ucyate ||

2.0२.०

तस्मिन् लोहखल्वे ग्रस्ताभ्रकसूतं तथा चतुःषष्टितमेन सूतकस्य कान्तलोहचूर्णं क्षिप्त्वा यथा विडेन सह लोष्टिकया मन्दं मन्दं मन्दं मर्दयेत् ॥ (२।०)

tasmin lohakhalve grastābhrakasūtaṃ tathā catuḥṣaṣṭitamena sūtakasya kāntalohacūrṇaṃ kṣiptvā yathā viḍena saha loṣṭikayā mandaṃ mandaṃ mandaṃ mardayet ||

3.0३.०

अधश्च कोमलाग्निर् ज्वालयेत् ॥ (३।०)

adhaśca komalāgnir jvālayet ||

4.0४.०

एवं कुर्वता यदि कान्तलोहचूर्णचतुःषष्टितमो जीर्णो भवति तदा पुनरपि चतुःषष्टितमभागेन कान्तलोहचूर्णं क्षिप्त्वा थूथाविडेन पेषणीयम् ॥ (४।०)

evaṃ kurvatā yadi kāntalohacūrṇacatuḥṣaṣṭitamo jīrṇo bhavati tadā punarapi catuḥṣaṣṭitamabhāgena kāntalohacūrṇaṃ kṣiptvā thūthāviḍena peṣaṇīyam ||

5.0५.०

अधश्चाग्निर् ज्वालनीयः ॥ (५।०)

adhaścāgnir jvālanīyaḥ ||

6.0६.०

एवं पूर्वक्षिप्ते लोहचूर्णे जीर्णे पुनः पुनस् तावच् चतुःषष्टितमांशेन लोहचूर्णं क्षेप्यम् ॥ (६।०)

evaṃ pūrvakṣipte lohacūrṇe jīrṇe punaḥ punas tāvac catuḥṣaṣṭitamāṃśena lohacūrṇaṃ kṣepyam ||

7.0७.०

यावत् सूताद् अष्टगुणलोहचूर्णे जीर्यति ॥ (७।०)

yāvat sūtād aṣṭaguṇalohacūrṇe jīryati ||

8.0८.०

इत्यर्थं लोहचूर्णस्य कषायेण रसः पाशितः सन् गोधूमवर्णो भवति ॥ (८।०)

ityarthaṃ lohacūrṇasya kaṣāyeṇa rasaḥ pāśitaḥ san godhūmavarṇo bhavati ||

9.0९.०

तथा रागांश्च सहते ॥ (९।०)

tathā rāgāṃśca sahate ||

10.0१०.०

अथ प्रकाशादिकराजिरागाश् च जीर्यति ॥ (१०।०)

atha prakāśādikarājirāgāś ca jīryati ||

11.0११.०

अत्र च यदि कान्तलोहं न लभ्यते तदा तीक्ष्णायसं सारलोहं च ॥ (११।०)

atra ca yadi kāntalohaṃ na labhyate tadā tīkṣṇāyasaṃ sāralohaṃ ca ||

12.0१२.०

तथायत्वघेरं थूथकं तत् काञ्जिकेन संघृष्य चन्दनं क्षिप्यते ॥ (१२।०)

tathāyatvagheraṃ thūthakaṃ tat kāñjikena saṃghṛṣya candanaṃ kṣipyate ||

13.0१३.०

एतत् थूथाविडम् इत्युच्यते ॥ (१३।०)

etat thūthāviḍam ityucyate ||

14.0१४.०

अग्रेऽपि सर्वत्र थूथाविडे शब्देनेदमेव ज्ञेयम् ॥ (१४।०)

agre'pi sarvatra thūthāviḍe śabdenedameva jñeyam ||

15.0१५.०

इति ग्रस्ताभ्रकसूतस्य लोहजारणं द्वितीयम् ॥ (१५।०)

iti grastābhrakasūtasya lohajāraṇaṃ dvitīyam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

RAdhyṬ zu RAdhy, 150.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit