RAdhyṬ zu RAdhy, 223.2

43 of 81 · 14 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

ततस्तस्य चूर्णस्य मध्ये गन्धकस्य गद्याणकः ॥ (१।०)

tatastasya cūrṇasya madhye gandhakasya gadyāṇakaḥ ||

2.0२.०

सर्जिकायाश्च गद्याणकः क्षेप्यः ॥ (२।०)

sarjikāyāśca gadyāṇakaḥ kṣepyaḥ ||

3.0३.०

ततो गालितनागगद्याणकः १ सूतगद्याणकः २ गन्धकगद्याणकः १ एवं गद्याणकचतुष्टयं मेलयित्वा गाढं सम्पिष्य चूर्णं कृत्वा जलेनालोडयित्वा पुनः शोषयित्वा ततः शरावसम्पुटे क्षिप्त्वा सम्पुटसंधौ च वस्त्रमृत्तिकां दत्त्वा ततो हस्तप्रमाणायां गर्तायां मध्ये छाणकानि क्षिप्त्वोपरि शरावसम्पुटं दत्त्वा मुक्त्वा पुनः पार्श्वेषूपरि छाणकैः खण्डीभूत्वाग्निर् ज्वालनीयः ॥ (३।०)

tato gālitanāgagadyāṇakaḥ 1 sūtagadyāṇakaḥ 2 gandhakagadyāṇakaḥ 1 evaṃ gadyāṇakacatuṣṭayaṃ melayitvā gāḍhaṃ sampiṣya cūrṇaṃ kṛtvā jalenāloḍayitvā punaḥ śoṣayitvā tataḥ śarāvasampuṭe kṣiptvā sampuṭasaṃdhau ca vastramṛttikāṃ dattvā tato hastapramāṇāyāṃ gartāyāṃ madhye chāṇakāni kṣiptvopari śarāvasampuṭaṃ dattvā muktvā punaḥ pārśveṣūpari chāṇakaiḥ khaṇḍībhūtvāgnir jvālanīyaḥ ||

4.0४.०

यदि च ज्वलित्वा न स्वयं स्थितो भवति तदा सम्पुटमध्याद् औषधं गृहीत्वा सूक्ष्मचूर्णं कृत्वा वेधसंस्कृतस्य गालितस्य रसस्य मध्ये सर्षपमात्रं गद्याणचतुष्टयं सूक्ष्मचूर्णं क्षिपेत् ॥ (४।०)

yadi ca jvalitvā na svayaṃ sthito bhavati tadā sampuṭamadhyād auṣadhaṃ gṛhītvā sūkṣmacūrṇaṃ kṛtvā vedhasaṃskṛtasya gālitasya rasasya madhye sarṣapamātraṃ gadyāṇacatuṣṭayaṃ sūkṣmacūrṇaṃ kṣipet ||

5.0५.०

अत्र च सूतमध्ये क्षेप्यौषधस्य प्रमाणं भणितम् ॥ (५।०)

atra ca sūtamadhye kṣepyauṣadhasya pramāṇaṃ bhaṇitam ||

6.0६.०

न पुनर्विद्धरसस्य ॥ (६।०)

na punarviddharasasya ||

7.0७.०

तथा गुरुभिरप्यस्य प्रमाणं नोक्तम् ॥ (७।०)

tathā gurubhirapyasya pramāṇaṃ noktam ||

8.0८.०

ततोऽनुमानेनेति ज्ञायते ॥ (८।०)

tato'numāneneti jñāyate ||

9.0९.०

पश्चात्सर्वत्र चतुःषष्टिपलानि रसस्य प्रोक्तानि ॥ (९।०)

paścātsarvatra catuḥṣaṣṭipalāni rasasya proktāni ||

10.0१०.०

ततस्तावता रसेन यावदौषधं वेधसंस्कारे क्रियमाणे निष्पन्नं तावत् एवौषधस्य रसस्य मध्ये गद्याणकचतुष्टयं पूर्णं सर्षपमात्रं क्षेप्तव्यम् ॥ (१०।०)

tatastāvatā rasena yāvadauṣadhaṃ vedhasaṃskāre kriyamāṇe niṣpannaṃ tāvat evauṣadhasya rasasya madhye gadyāṇakacatuṣṭayaṃ pūrṇaṃ sarṣapamātraṃ kṣeptavyam ||

11.0११.०

दिवा श्रीगुर्वाज्ञया यावत्प्रमाणं जानाति ॥ (११।०)

divā śrīgurvājñayā yāvatpramāṇaṃ jānāti ||

12.0१२.०

एवं सर्षपमात्रे चूर्णे क्षिप्ते विद्धसूतस्योद्घाटनं भवति ॥ (१२।०)

evaṃ sarṣapamātre cūrṇe kṣipte viddhasūtasyodghāṭanaṃ bhavati ||

13.0१३.०

उद्घाटनं नाम सर्वधातुवेधे सर्वरोगापहारे च ॥ (१३।०)

udghāṭanaṃ nāma sarvadhātuvedhe sarvarogāpahāre ca ||

14.0१४.०

इत्यष्टादशः संस्कारः ॥ (१४।०)

ityaṣṭādaśaḥ saṃskāraḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.