RAdhyṬ zu RAdhy, 161.2
Select a line for its word-by-word analysis.
इह कूपवल्लोष्टबन्धः काञ्चिकहस्तमानो गर्ते सुधायाश् छोहया लिप्तो यदि वागुडं सहितेन चूर्णेन लिप्तः शुष्कः सन् ॥ (१।०)
iha kūpavalloṣṭabandhaḥ kāñcikahastamāno garte sudhāyāś chohayā lipto yadi vāguḍaṃ sahitena cūrṇena liptaḥ śuṣkaḥ san ||
ततः काचलिप्तमृत्तिकाकांस्यं शरावे जीर्णे हेमराजिं सूतं तथाषोडशभागेन शुद्धगन्धकचूर्णं वा क्षिप्त्वोपरि मुखकाचलिप्तमृत्तिकाकोडीयकं दत्त्वा कर्पटमृत्तिकया लिप्त्वा तं शरावं सम्पुटं भूधरयन्त्रमध्ये मुक्त्वा हठाग्निर् ज्वालनीयः ॥ (३।०)
tataḥ kācaliptamṛttikākāṃsyaṃ śarāve jīrṇe hemarājiṃ sūtaṃ tathāṣoḍaśabhāgena śuddhagandhakacūrṇaṃ vā kṣiptvopari mukhakācaliptamṛttikākoḍīyakaṃ dattvā karpaṭamṛttikayā liptvā taṃ śarāvaṃ sampuṭaṃ bhūdharayantramadhye muktvā haṭhāgnir jvālanīyaḥ ||
शुद्धं गन्धकस्वरूपं च गुरुमुखाद् अवज्ञेयम् ॥ (४।०)
śuddhaṃ gandhakasvarūpaṃ ca gurumukhād avajñeyam ||
यतः सर्वस्मिन्न् अप्यत्र ग्रन्थे ऽन्यत्रापि च शुद्धगन्धक एव कीचनसि द्विमूलबीजम् ॥ (५।०)
yataḥ sarvasminn apyatra granthe 'nyatrāpi ca śuddhagandhaka eva kīcanasi dvimūlabījam ||
अत एव सर्वत्र गन्धकशुद्धियुक्तिर् गोपितैषेति ज्ञेयम् ॥ (६।०)
ata eva sarvatra gandhakaśuddhiyuktir gopitaiṣeti jñeyam ||
सदोषे च गन्धके जारिते न कार्यसिद्धिरिति तु गुरुमुखाद् गन्धकशुद्धिर् अवगन्तव्या ॥ (७।०)
sadoṣe ca gandhake jārite na kāryasiddhiriti tu gurumukhād gandhakaśuddhir avagantavyā ||
तथा पूर्वक्षिप्तगन्धकषोडशभागे जीर्णे पुनः कोडीयकमूर्छायाशुगन्धकषोडशभागं क्षिप्त्वा कोडीयकं दत्त्वा हठाग्निर् ज्वालनीयः ॥ (८।०)
tathā pūrvakṣiptagandhakaṣoḍaśabhāge jīrṇe punaḥ koḍīyakamūrchāyāśugandhakaṣoḍaśabhāgaṃ kṣiptvā koḍīyakaṃ dattvā haṭhāgnir jvālanīyaḥ ||
एवं च रसात् षड्गुणशुद्धगन्धके जीर्णे ऽतीवरक्तः पारदो भवति ॥ (९।०)
evaṃ ca rasāt ṣaḍguṇaśuddhagandhake jīrṇe 'tīvaraktaḥ pārado bhavati ||
तेन च रसेन रूप्यं ताम्रं लोहं वङ्गं नागं पित्तलं कांस्यं चेति सप्त लोहानि अभ्यञ्ज्य गालितानि पञ्चदशसुवर्णानि भवन्ति ॥ (१०।०)
tena ca rasena rūpyaṃ tāmraṃ lohaṃ vaṅgaṃ nāgaṃ pittalaṃ kāṃsyaṃ ceti sapta lohāni abhyañjya gālitāni pañcadaśasuvarṇāni bhavanti ||
इति जीर्णहेमराजिसूतस्य गन्धकजारणं पञ्चमम् ॥ (११।०)
iti jīrṇahemarājisūtasya gandhakajāraṇaṃ pañcamam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.