RAdhyṬ zu RAdhy, 303.2

59 of 81 · 12 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

अयं हीरकोऽग्निना न दह्यते घनैराहतो न भज्यते पानीये न ब्रुडति अतः कारणात् हीरकः परीक्षितुं दुःशक्यः ॥ (१।०)

ayaṃ hīrako'gninā na dahyate ghanairāhato na bhajyate pānīye na bruḍati ataḥ kāraṇāt hīrakaḥ parīkṣituṃ duḥśakyaḥ ||

2.0२.०

तथापि परीक्षा प्रोच्यते ॥ (२।०)

tathāpi parīkṣā procyate ||

3.0३.०

प्रथमं हस्तयोर् हीरकं क्षिप्त्वा ततो विंशतिहीरकान् हस्तयोर्मुक्त्वा हस्ताभ्यां ते हीरका मर्दनीयास् तेषां च मध्ये ये हीरकास्तेजोरहिता न स्युस्तथा येषु रेखा एकापि न भवति ते जात्या हीरकाः ॥ (३।०)

prathamaṃ hastayor hīrakaṃ kṣiptvā tato viṃśatihīrakān hastayormuktvā hastābhyāṃ te hīrakā mardanīyās teṣāṃ ca madhye ye hīrakāstejorahitā na syustathā yeṣu rekhā ekāpi na bhavati te jātyā hīrakāḥ ||

4.0४.०

शेषा अजात्याः ॥ (४।०)

śeṣā ajātyāḥ ||

5.0५.०

ततश्च पक्वकर्परम् आनीय तत्रानेकान् कडुकान् कृत्वा तेषु हीरकान् क्षिप्त्वा तं हीरकं कर्परं लीहालङ्कैर् ध्मात्वाग्निवर्णं कृत्वा समभागमेलितनरमूत्रथोहरदुग्धाभ्यां विध्माप्यो हीरकः ॥ (५।०)

tataśca pakvakarparam ānīya tatrānekān kaḍukān kṛtvā teṣu hīrakān kṣiptvā taṃ hīrakaṃ karparaṃ līhālaṅkair dhmātvāgnivarṇaṃ kṛtvā samabhāgamelitanaramūtrathoharadugdhābhyāṃ vidhmāpyo hīrakaḥ ||

6.0६.०

एवं नवनवैः कर्परैः सप्तवारं हीरकाः पचनीयाः ॥ (६।०)

evaṃ navanavaiḥ karparaiḥ saptavāraṃ hīrakāḥ pacanīyāḥ ||

7.0७.०

ततश्चात्र प्रथमवारे हीरकास्तादृशा एव भवन्ति ॥ (७।०)

tataścātra prathamavāre hīrakāstādṛśā eva bhavanti ||

8.0८.०

द्वितीयवारे लोषुलास् तृतीयवारे निस्तेजसः ॥ (८।०)

dvitīyavāre loṣulās tṛtīyavāre nistejasaḥ ||

9.0९.०

चतुर्थवारे वर्तुलाः पञ्चमवारे कर्तर्या छिन्नाः छिद्यन्ते ॥ (९।०)

caturthavāre vartulāḥ pañcamavāre kartaryā chinnāḥ chidyante ||