RAdhyṬ zu RAdhy, 137.2
Select a line for its word-by-word analysis.
पूर्वम् अभ्रकैर् अखण्डव्रीहिभिः श्लक्ष्णपाषाणकर्करैर् वादृढनहीनवस्त्रको थलिकां भृत्वा द्वारं दवरकेण दृढं बद्ध्वा काष्ठपत्त्रिकायां जलपूर्णायां मुक्त्वा गाढं तथा मर्दनीयो यथाभ्रकं चूर्णीभूय किंचिद् बहिर् निःसरति ॥ (२।०)
pūrvam abhrakair akhaṇḍavrīhibhiḥ ślakṣṇapāṣāṇakarkarair vādṛḍhanahīnavastrako thalikāṃ bhṛtvā dvāraṃ davarakeṇa dṛḍhaṃ baddhvā kāṣṭhapattrikāyāṃ jalapūrṇāyāṃ muktvā gāḍhaṃ tathā mardanīyo yathābhrakaṃ cūrṇībhūya kiṃcid bahir niḥsarati ||
इदं च भूमिकायां क्षिप्तं सूक्ष्मत्वात् तत्र लगति ॥ (४।०)
idaṃ ca bhūmikāyāṃ kṣiptaṃ sūkṣmatvāt tatra lagati ||
तथा पारदाद्द्विगुणे धान्याभ्रकेण जीर्णेऽग्निं तापयेत्ततो रसो धूमेन कृतोड्डीय याति ॥ (६।०)
tathā pāradāddviguṇe dhānyābhrakeṇa jīrṇe'gniṃ tāpayettato raso dhūmena kṛtoḍḍīya yāti ||
चतुर्गुणे धान्याभ्रके जीर्णे धूमरूपेण न याति ॥ (७।०)
caturguṇe dhānyābhrake jīrṇe dhūmarūpeṇa na yāti ||
किंतु हठाग्नियोगे मूषायाम् उड्डीय बहिः पतति ॥ (८।०)
kiṃtu haṭhāgniyoge mūṣāyām uḍḍīya bahiḥ patati ||
षड्गुणे धान्याभ्रके जीर्णे बहिरुड्डीय न याति ॥ (९।०)
ṣaḍguṇe dhānyābhrake jīrṇe bahiruḍḍīya na yāti ||
अष्टगुणे जीर्णे हठेन ध्मातो हि सुवर्णवत् स्थिरीभवति न पुनः पुनर्मनागपि कम्पते ॥ (११।०)
aṣṭaguṇe jīrṇe haṭhena dhmāto hi suvarṇavat sthirībhavati na punaḥ punarmanāgapi kampate ||
ततो महाग्निसहेन तेन रसेन रूप्यगद्याणकपत्त्रम् अभ्यञ्ज्य गाल्यते ॥ (१२।०)
tato mahāgnisahena tena rasena rūpyagadyāṇakapattram abhyañjya gālyate ||
इति प्रसारिते मुखस्य रसस्य गगनग्रासजारणं प्रथमम् ॥ (१४।०)
iti prasārite mukhasya rasasya gaganagrāsajāraṇaṃ prathamam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.