अथासौ माम् अवन्दित्वा निस्त्रिंशकरकङ्कटः । (१।१)

आरोहद् अम्बरं काले मन्देन्दुग्रहचन्द्रिके ॥ (१।२)

तं चोत्पतन्तम् आकाशं शरं वालम्बितत्वरम् । (२।१)

न पृच्छामि स्म पन्थानं देशं नगरम् एव वा ॥ (२।२)

गाहमानश् च वल्मीकस्थाणुकण्टकसंकटाम् । (३।१)

अटवीं सिंहमातङ्गपुण्डरीकाकुलाम् अगाम् ॥ (३।२)

अथामितगतिक्रोधवह्निभासेव भासिताम् । (४।१)

अपश्यं लोहितायन्तीं प्राचीम् अरुणशोचिषा ॥ (४।२)

कंचिच् चाध्वानम् आक्रम्य देशे नातिघनद्रुमे । (५।१)

विवादिध्वनिघण्टानाम् अपश्यं मण्डलं गवाम् ॥ (५।२)

अनुमाय ततस् तेन वसन्तं देशम् अन्तिके । (६।१)

जाताश्वासमतिर् गच्छन् क्षणेनारण्यम् अत्यजम् ॥ (६।२)

तुषारसमयारम्भभीयेव कमलाकरान् । (७।१)

अपश्यं धूसरच्छायान् गच्छन् दिनकरोदये ॥ (७।२)

अथालिकुलनीलाग्रविलसत्कुन्दकाननम् । (८।१)

आलवालपरिक्षिप्तमूलम् उद्यानम् आसदम् ॥ (८।२)

तत्र संमार्जनव्यग्रम् उद्यानपरिचारकम् । (९।१)

पृष्टवान् अस्मि कस्येदम् उद्यानम् इति सो ऽब्रवीत् ॥ (९।२)

किं च देवकुमारो ऽपि दिव्यज्ञानामलाशयः । (१०।१)

अस्मदादीन् अबोधान्धान् संदिहन्न् इव पृच्छति ॥ (१०।२)

अथवा किं न एतेन महात्मानो हि मादृशैः । (११।१)

क्रीडन्ति तेन देवेन स्वयं विज्ञायताम् इति ॥ (११।२)

अथ द्वितीयम् उद्यानं रमणीयतरं ततः । (१२।१)

प्रविश्यापश्यम् उद्यानमन्दिरं तुङ्गतोरणम् ॥ (१२।२)

प्रविशामि स्म तत्राहम् एको दौवारिकश् च माम् । (१३।१)

अन्तरे वेत्रम् आधाय तिष्ठेति द्वार्य् अधारयत् ॥ (१३।२)

अथावोचद् द्वितीयस् तं धिक् त्वां निर्बुद्धचक्षुषम् । (१४।१)

निवारयसि यो मोहाद् एनम् अम्बरचारिणम् ॥ (१४।२)

किं कदाचित् त्वया दृष्टः श्रुतो वा कश्चिद् ईदृशः । (१५।१)

एवं वा प्रविशन् धीरं धरणीधीरधीर् इति ॥ (१५।२)

तेनोक्तम् अननुज्ञातं भर्त्रा नारदम् अप्य् अहम् । (१६।१)

विशन्तं नानुजानामि किं पुनः सौम्यम् ईदृशम् ॥ (१६।२)

अयं तु ध्रियमाणो ऽपि दिग्दन्तिगतिधीरतः । (१७।१)

प्रविशत्य् एव पारुष्यमात्रसारा हि मादृशाः ॥ (१७।२)

अथ निष्कारणोत्कण्ठाकरम् उद्यानमन्दिरम् । (१८।१)

प्राविशं निस्वनद्वीणं विनीताण्डजवानरम् ॥ (१८।२)

तत्रासीनं शिलापट्टे चित्रपट्टोपधानके । (१९।१)

अपश्यम् अमराकारं नरं नागरकेश्वरम् ॥ (१९।२)

उपसृत्य तम् आभाष्य भोः साधो सुखम् आस्यते । (२०।१)

कच्चिद् वा प्रत्यवेक्ष्यन्ते बहुकृत्वः कला इति ॥ (२०।२)

वीणाव्यासक्तचित्तत्वात् पश्यति स्म न माम् असौ । (२१।१)

अवक्षिप्तं हि दृश्यानि मनः पश्यति नेक्षणे ॥ (२१।२)

मया तु चलिता वीणा गृहीत्वाग्रे यदा तदा । (२२।१)

वीणातश् चक्षुर् आक्षिप्य मयि निक्षिप्तवान् असौ ॥ (२२।२)

ततः संभ्रान्तम् उत्थाय स्रंसमानोत्तराम्बरः । (२३।१)

माम् उपावेशयत् प्रीतस् तस्मिन्न् एव शिलासने ॥ (२३।२)

पादचारपरिश्रान्तम् अङ्गं संवाह्य मामकम् । (२४।१)

प्रक्षाल्य च स्वयं पादौ दत्तार्घः समुपाविशत् ॥ (२४।२)

अनुयुक्तश् च स मया को ऽयं जनपदस् त्वया । (२५।१)

भूषितः कतमच् चेदं पुरं सच्चरितैर् इति ॥ (२५।२)

अथ तेन विहस्योक्तं संभाव्या नभसा गतिः । (२६।१)

त्वादृशां देवपुत्राणाम् अज्ञानं तु न युज्यते ॥ (२६।२)

यो हि देशान्तरं याति मुग्धो ऽपि धरणीचरः । (२७।१)

अग्रतो भावितं देशं नाबुद्ध्वा सम्प्रपद्यते ॥ (२७।२)

देशश् चन्द्रप्रकाशो ऽयं चन्द्रिकाप्रकटा पुरी । (२८।१)

न ज्ञाता पथिकेनेति दुःश्लिष्टम् इव दृश्यते ॥ (२८।२)

तेनामरकुमारस् त्वम् अवतीर्णो विहायसः । (२९।१)

अज्ञानच्छद्मना छन्नः क्रीडितुं मद्विधैर् इति ॥ (२९।२)

अथाहं चिन्तयित्वेदम् उत्तराभासम् उक्तवान् । (३०।१)

द्विजो ऽहं वत्सविषये वसतः पितरौ मम ॥ (३०।२)

सो ऽहं कर्णसुखाचारः कदाचिन् मन्त्रवादिनाम् । (३१।१)

श्रुत्वा दारैर् असंतुष्टो यक्षीं कांचिद् असाधयम् ॥ (३१।२)

सा चाहं च ततः प्रीतौ शैले शैले वने वने । (३२।१)

यद् वा यद् रुचितं तस्यै तत्र तत्रारमावहि ॥ (३२।२)

चिन्तितं च मया रात्रौ न मे यक्ष्या प्रयोजनम् । (३३।१)

पातालमन्त्रम् आराध्य रमयाम्य् असुरीम् इति ॥ (३३।२)

अथेर्ष्यादूषितधिया तयाहं यक्षकन्यया । (३४।१)

आनीय नभसा न्यस्तः पुरे ऽस्मिन् भवताम् इति ॥ (३४।२)

तेनोक्तं न न संभाव्या यक्षरक्षःसु चण्डता । (३५।१)

पश्चात् तापगृहीता तु न सा युष्मान् विमोक्ष्यति ॥ (३५।२)

को ऽयं जनपदः स्यात् का पुरीति च यद् उच्यते । (३६।१)

अङ्गा जनपदः स्फीतश् चम्पा चेयं महापुरी ॥ (३६।२)

अहं च दत्तको नाम वणिक् पौरपुरस्कृतः । (३७।१)

प्रसिद्धः प्रियवीणत्वाद् वीणादत्तकनामकः ॥ (३७।२)

अथाहूयाब्रवीद् एकं स कर्णे परिचारकम् । (३८।१)

गाढं परिकरं बध्नन् धावमानः स चागमत् ॥ (३८।२)

क्षणेन च परावृत्य श्वसितस्पन्दितोदरः । (३९।१)

स्वामिप्रवहणं प्राप्तम् इति दत्तकम् अब्रवीत् ॥ (३९।२)

अथावतार्य मुदितः स्वाङ्गुलेर् अङ्गुलीयकम् । (४०।१)

दत्तवान् दत्तकस् तस्मै शीघ्रप्रेषणकारिणे ॥ (४०।२)

कृताञ्जलिर् अथोवाच यक्षीकामुक धाव्यताम् । (४१।१)

पावनैर् दासभवनं पादनिक्षेपणैर् इति ॥ (४१।२)

अथारुह्य प्रवहणं वीणादत्तकवाहकम् । (४२।१)

गृहीतचारुसंचारं चम्पाम् अभिमुखो ऽगमम् ॥ (४२।२)

शृणोमि स्म च पौराणां जल्पताम् इतरेतरम् । (४३।१)

चिरंजीवद्भिर् आश्चर्यं पृथिव्यां किं न दृश्यते ॥ (४३।२)

क्व नागरकसेनानीर् दत्तकस् तुङ्गमस्तकः । (४४।१)

क्व च कस्यापि पान्थस्य रज्जुभागे व्यवस्थितः ॥ (४४।२)

अथापरेण तत्रोक्तम् अत एवायुमत्तमः । (४५।१)

येन लोकोत्तमस्यास्य रज्जुभागे व्यवस्थितः ॥ (४५।२)

आकारानुमितं चैतद् गुणसंभारभारिणः । (४६।१)

ननु चास्य वसन्तो ऽपि सारथ्येन विकथ्यते ॥ (४६।२)

दृष्टवान् परितश् चाहं क्वचिद् उत्सृष्टलाङ्गलान् । (४७।१)

हालिकान् हलमूलेषु वीणावादनतत्परान् ॥ (४७।२)

क्वचिद् उद्दामगोवर्गं वटे गोपालमण्डलम् । (४८।१)

वितन्त्रीस् ताडयद्वीणाः कर्णशूलप्रदायिनीः ॥ (४८।२)

आसन्नश् च पुरद्वारं विक्रयाय प्रसारिताम् । (४९।१)

वीणावयवसम्पूर्णाम् अपश्यं शकटावलीम् ॥ (४९।२)

विजर्जरितकर्णश् च वितन्त्रीध्वनिमुद्गरैः । (५०।१)

व्यस्तपद्मनिधानाभं प्राप्नोमि स्म वणिक्पथम् ॥ (५०।२)

कुङ्कुमं क्रेतुम् आयातः कश्चिद् वाणिजम् अब्रवीत् । (५१।१)

वीणाविक्षिप्तचेतस्को वीणा मे दीयताम् इति ॥ (५१।२)

चिराद् आकर्ण्य तद् वाक्यं कुपितः स तम् अब्रवीत् । (५२।१)

वणिजो ऽन्ये किम् उत्सन्ना येन खादसि माम् इति ॥ (५२।२)

एवं वर्धकिकर्मारकुलालवरुडादयः । (५३।१)

निकृष्टजन्मकर्माणः सक्ता वीणाम् अवादयन् ॥ (५३।२)

अथ प्रायं चिरं द्वारं वीणादत्तकवेश्मनः । (५४।१)

शातकुम्भमयैः कुम्भैर् अम्भोगर्भैः समङ्गलम् ॥ (५४।२)

तत्र यानाद् अवप्लुत्य प्राविशं गृहम् ऋद्धिमत् । (५५।१)

उत्थास्नुर् इव मेधावी विशालं हृदयं श्रियः ॥ (५५।२)

दत्तकस् तु पुरो ऽस्माकं दासीदासम् अभाषत । (५६।१)

अद्यारभ्यास्य युष्माभिर् आज्ञा संपाद्यताम् इति ॥ (५६।२)

अथ व्यज्ञापयन् प्रह्वाः सूपकाराः समेत्य माम् । (५७।१)

आज्ञापयत युष्माकं कः पाकः साध्यताम् इति ॥ (५७।२)

मम त्व् आसीन् मया तावद् ब्राह्मणत्वं प्रकाशितम् । (५८।१)

ब्राह्मणाश् च घृतक्षीरगुडादिमधुरप्रियाः ॥ (५८।२)

तद् इदं युक्तम् इत्य् एतच् चिन्तयित्वेदम् उक्तवान् । (५९।१)

ननु हस्तपुटग्राह्यं पायसं साध्यताम् इति ॥ (५९।२)

अथ हस्तं विधूयोक्तं सूपकारेण गच्छता । (६०।१)

अन्नसंस्कारशास्त्रज्ञाः कां दिशं यान्तु संप्रति ॥ (६०।२)

भीमसेनादिभिर् यानि सूदशास्त्राणि चक्रिरे । (६१।१)

कर्मकर्यो ऽपि तान्य् अस्मिन् गृहे प्रायेण जानते ॥ (६१।२)

यक्षीकामुकम् आसाद्य प्रभुं भोजनकोविदम् । (६२।१)

अनर्थकानि जातानि चरितार्थानि पायसे ॥ (६२।२)

अहो नागरकः स्वामी स्वयं प्रवहणेन यः । (६३।१)

आलेख्ययक्षम् आदाय यक्षीकामुकम् आगतः ॥ (६३।२)

सर्वथा धिग् अकार्यज्ञम् ऐश्वर्यजनितं मदम् । (६४।१)

गमितः प्रेष्यतां येन मादृशो ऽपीदृशाम् इति ॥ (६४।२)

अथ मर्दनशास्त्रज्ञस् तरुणः परिचारकः । (६५।१)

ममाङ्गं गन्धतैलेन मृद्नाति स्म यथासुखम् ॥ (६५।२)

पश्चाद् उद्वर्तनं स्नानम् अहताम्बरधारणम् । (६६।१)

कृत्वा देवप्रणामं च प्रायं भोजनमण्डपम् ॥ (६६।२)

तत्र भोजनभूमिष्ठं मां नमस्कृत्य दत्तकः । (६७।१)

सभ्रातृभागिनेयादिपङ्क्तिमध्य उपाविशत् ॥ (६७।२)

कुलालचक्रपात्री च पात्री मम हिरण्मयी । (६८।१)

पायसेनेन्दुवर्णेन सूपकारेण पूरिता ॥ (६८।२)

पार्श्वे पायसपात्र्याश् च तेजस्विमणिभाजने । (६९।१)

महासारमुसारस्थे स्थापिते मधुसर्पिषी ॥ (६९।२)

चिन्तितं च मया जातो महानयम् उपद्रवः । (७०।१)

मधुमांसोचितः क्वाहं क्व चेदं घृतपायसम् ॥ (७०।२)

केन नाम प्रकारेण त्यजेयम् इदम् इत्य् अहम् । (७१।१)

विचार्य पायसग्रासं दग्धो ऽस्मीति निरस्तवान् ॥ (७१।२)

तेषां संप्रत्ययार्थं च हरन् दाहरुजं किल । (७२।१)

शीतपानीयगण्डूषैर् मुखं मुहुर् अशीतयम् ॥ (७२।२)

बल्लवस् तु पुरः स्थित्वा वीणादत्तकम् उक्तवान् । (७३।१)

नायं विप्रः कथं विप्रः प्रद्विष्याद् घृतपायसम् ॥ (७३।२)

आचष्ट मर्दकश् चेदम् आसवामोदवासितः । (७४।१)

निश्वासो ऽस्य मया घ्रातः शनकैर् निश्चरन्न् इति ॥ (७४।२)

दत्तको ऽपि कराग्रेण पिधाय मुखम् आत्मनः । (७५।१)

कम्पयित्वोत्तमाङ्गं च तं ब्रुवन्तं न्यवारयत् ॥ (७५।२)

अब्रवीच् च पयःपानं यूयं पिबत पानकम् । (७६।१)

पानकस्यापि पानेन गोष्ठी संमान्यताम् इति ॥ (७६।२)

मया तु जाततर्षेण पाने परिणतिं गते । (७७।१)

तत् पीतं पानसादृश्यात् पानबुद्ध्यैव पानकम् ॥ (७७।२)

खण्डमांसप्रकाराद्यं नानाधिष्ठानसंकुलम् । (७८।१)

सेवित्वाहारम् अग्राम्यम् उदतिष्ठं सदत्तकः ॥ (७८।२)

संमृष्टभोजनस्थाने पुष्पच्छुरितकुट्टिमे । (७९।१)

कान्तम् अध्यासि पर्यङ्कं न्यस्तं तत्रैव मण्डपे ॥ (७९।२)

कर्पूरत्रिफलानाभिलवङ्गैलासुगन्धिना । (८०।१)

मुखस्य गन्धरागौ च ताम्बूलेनोदपादयम् ॥ (८०।२)

एवं च सुखम् आसीनो वीणादत्तकम् अब्रवम् । (८१।१)

वीणोन्मत्तिर् इयं कस्माच् चम्पायां कथ्यताम् इति ॥ (८१।२)

तेनोक्तम् इह चम्पायां सानुदासो वणिक्पतिः । (८२।१)

तस्य गन्धर्वदत्तेति सुता त्रैलोक्यसुन्दरी ॥ (८२।२)

स च तां ध्रियमाणो ऽपि वरैर् वरगुणाकरैः । (८३।१)

अभिप्रायेण केनापि न कस्मैचित् प्रयच्छति ॥ (८३।२)

प्रत्याख्यातुम् अशक्तेन याचितेन क्षणे क्षणे । (८४।१)

तेन शुल्कम् उपन्यस्तं दुःसंपादं सुरैर् अपि ॥ (८४।२)

अपूर्वं किल गायन्त्यास् तस्याः किम् अपि गीतकम् । (८५।१)

यो ऽनुवादयिता वीणां परिणेता स ताम् इति ॥ (८५।२)

मयेयं परिणेतव्या मयेयम् इति निस्त्रपः । (८६।१)

न कश्चिद् यो न चम्पायां वीणयोन्मत्तकः किल ॥ (८६।२)

पुरो नागरकाणां च चतुःषष्टेस् तदर्थिनाम् । (८७।१)

षष्ठे षष्ठे गते मासे सा तद् गायति गीतकम् ॥ (८७।२)

अनेन च प्रकारेण यातः कालो महान् अयम् । (८८।१)

न चापि वीणया कश्चिद् अनुगच्छति ताम् इति ॥ (८८।२)

एतत्कथावसाने च पुरुषौ श्रोत्रियाकृती । (८९।१)

वीणादत्तकम् अब्रूतां स्थविरौ वेत्रधारिणौ ॥ (८९।२)

श्रेष्ठिना प्रेषिताव् आवां संदेशेन त्वदन्तिकम् । (९०।१)

यदि सज्जा सुहृद्गोष्ठी समस्या क्रियताम् इति ॥ (९०।२)

तेनोक्तं सुहृदः सज्जा यदि वः सुस्थिता गृहाः । (९१।१)

कल्या गन्धर्वदत्ता वा स्व एव क्रियताम् इति ॥ (९१।२)

ततस् तं पृष्टवान् अस्मि महोत्साहेन चेतसा । (९२।१)

रूपं गन्धर्वदत्तायाः कीदृग् इत्य् अथ सो ऽब्रवीत् ॥ (९२।२)

तस्याः स्वकान्तिपरिवेषपटापिधानं नेत्रप्रभाप्रकरसारितहर्म्यगर्भम् । (९३।१)

उत्कृष्टविस्मयविमोहितमानसेन रूपं निरूपयितुम् एव मया न शक्यम् ॥ (९३।२)