ततस् तातः सभां दृष्ट्वा तथा संजातसंपदम् । (१।१)

यथाप्रधानम् आभाष्य विनीतवद् अभाषत ॥ (१।२)

किम् अत्र पृच्छ्यते यत्र क्षिप्ताङ्गिरसबुद्धयः । (२।१)

अपृष्टा एव भाषध्वे प्रीतिनिर्वासितत्रपाः ॥ (२।२)

तेन यद् रोचते साधु पूज्येभ्यः पूजितं दिनम् । (३।१)

तत्रायं स्वसुतः प्रीत्या बालः संस्क्रियताम् इति ॥ (३।२)

अथ प्रस्ताव एतस्मिन्न् अनुज्ञातप्रवेशया । (४।१)

कलिङ्गसेनया राजा दूराद् एव नमस्कृतः ॥ (४।२)

एहीति सा नृपेणोक्ता न अतिमन्थरविक्रमा । (५।१)

उपगम्योपपर्यङ्कम् अध्यास्तादिष्टम् आसनम् ॥ (५।२)

आयुक्तमौक्तिकस्तोकभूषणा विमलाम्बरा । (६।१)

कंधरामूलविस्रस्तश्लथबन्धशिरोरुहा । (७।१)

पश्चिमाचलकूटस्थतिमिरा द्यौर् इवोषसि ॥ (७।२)

यौवनान्तम् अनुप्राप्ता प्रावृडन्तम् इवापगा । (८।१)

चलच्चटुलताकारा भृतापि निभृताकृतिः ॥ (८।२)

विनीतापि प्रगल्भेव स्थविरेव तरुण्य् अपि । (९।१)

मितवाग् अपि वाचाला व्याख्यातव्या हि तन्मतिः ॥ (९।२)

उपविष्टा पुरस् तस्या दशवर्षेव बालिका । (१०।१)

तया मे दृष्टिर् आकृष्टा गुणैर् नौर् इव मन्थरा ॥ (१०।२)

अचिरस्थापितस्फीतभङ्गुरस्निग्धमूर्धजा । (११।१)

निलीनकोकिलकुला तन्वी चूतलतेव सा ॥ (११।२)

निमेषोन्मेषशून्येन सहजायाम् अशोभिना । (१२।१)

चक्षुषा वीक्ष्यमाणा मां सहस्राक्षम् इवाकरोत् ॥ (१२।२)

रूढा दाडिमगर्भाभदशनोद्भासतिआनना । (१३।१)

दाडिमीमुकुलाकारविभक्तदशनच्छदा ॥ (१३।२)

रक्तेन्दीवरमालेव मृणालदलबन्धना ॥ (१४।२)

उन्नीयन्ते स्म बालायाश् चिह्नैर् अङ्गानि कोमलैः । (१५।१)

लतायाः सहकारस्य फलानि मुकुलैर् इव ॥ (१५।२)

अथापृच्छन् महीपालः कस्येयं रूपिणीर् इति । (१६।१)

दुहितृत्वम् अनुप्राप्ता नामास्याः कथ्यताम् इति ॥ (१६।२)

कलिङ्गसेनयाख्यातं शोच्येयं तनया मम । (१७।१)

याम् एव पृच्छति स्वामी भृत्यां मदनमञ्जुकाम् ॥ (१७।२)

ततः सस्नेहम् आहूय मातर् एहीति भूपतिः । (१८।१)

ऊरूम् आरोपयद् बालां सा चेमां वामलोचनाम् ॥ (१८।२)

द्रुतम् आदित्यशर्मा च गृहीत्वा लग्नम् अब्रवीत् । (१९।१)

अहो चित्रम् इति स्मेरम् अभूच् च नृपतेर् मुखम् ॥ (१९।२)

ध्वनिनापि न तच्चक्षुर् आक्षिप्तं निहितं मयि ॥ (२०।२)

राजा तु वस्त्राभरणम् अनल्पम् अपकल्मषम् । (२१।१)

साम्बायै दापयित्वास्यै तदास्थानं व्यसर्जयत् ॥ (२१।२)

अन्तःपुरं महीपालः कुमारवटकाम् अहम् । (२२।१)

दीर्घम् उष्णं च विश्वस्य बाला स्वं भवनं ययौ ॥ (२२।२)

अथ पुण्ये दिने राजा द्विजराजजनावृतः । (२३।१)

स्वयं भद्रासनस्थं मां यौवराज्ये ऽभिषिक्तवान् ॥ (२३।२)

तथा हरिशिखं राजा मुदाज्ञापितवान् इति । (२४।१)

यत्र प्रस्थाप्यते भर्ता गन्तव्यं तव निर्व्यथम् ॥ (२४।२)

सेनापतिश् च मन्त्री च भवान् भवतु सोद्यमः । (२५।१)

इत्य् आज्ञापितवान् राजा प्रह्वं हरिशिखं ततः ॥ (२५।२)

खड्गचर्मधरो रक्षेद् अप्रमत्तः प्रभुं भवान् । (२६।१)

इत्य् आज्ञया प्रमुदितं कृतवान् मरुभूतिकम् ॥ (२६।२)

आदिशद् गोमुखं भर्तू रमणीयं मनस् त्वया । (२७।१)

रमणीयैः क्रियालापैर् अपवादोज्झितैर् इति ॥ (२७।२)

तपन्तकम् अथावोचत् कर्णकुण्डलवृत्तिना । (२८।१)

न त्याज्यो भवता स्वामी कदाचिद् इति पार्थिवः ॥ (२८।२)

तैर् अहं संवृतो ऽन्यैश् च गृहीतछत्त्रचामरैः । (२९।१)

मङ्गलालंकृताङ्गश् च सुरविप्रान् अवन्दिषि ॥ (२९।२)

पितुर् मातरम् आसीनां पितरं च समन्त्रिणम् । (३०।१)

अम्बाद्वयप्रधानं च स्फीतं राजावरोधनम् ॥ (३०।२)

ततः पुष्परथारूढः प्रसर्पन् मङ्गलध्वनिम् । (३१।१)

पुष्पपल्लवलाजाद्याम् आक्रामं परितः पुरीम् ॥ (३१।२)

ततः प्राप्ताभिषेको ऽहं सार्धं हरिशिखादिभिः । (३२।१)

स्वाधिकारपरैः क्रीडन् संवत्सरम् अयापयम् ॥ (३२।२)

वर्षाभिषेके निर्वृत्ते पूर्वेण समडम्बरे । (३३।१)

आवृत्त्या सर्वविद्यानां स्थिरताम् उदपादयम् ॥ (३३।२)

एवं मे समतीतेषु केषुचिद् दिवसेष्व् अहम् । (३४।१)

प्रातर् भोजनवेलायां न पश्यामि स्म गोमुखम् ॥ (३४।२)

न चानेन विना मह्यं निर्वाणम् अपि रोचते । (३५।१)

तेनानेन विनास्माभिर् अभुक्तैर् गमितं दिनम् ॥ (३५।२)

ज्ञायतां गोमुखः क्वेति मयोक्ते मरुभूतिकः । (३६।१)

उन्मत्तकः स संवृत्त इत्य् अवोचद् गतागतः ॥ (३६।२)

यदि चात्रार्यपुत्रस्य नास्ति संप्रत्ययस् ततः । (३७।१)

गत्वा तपन्तकस् तस्य विकारान् प्रेक्षताम् इति ॥ (३७।२)

ततस् तपन्तको गत्वा पुनर् आगत्य चोक्तवान् । (३८।१)

आर्यपुत्र न तन् मिथ्या यद् आह मरुभूतिकः ॥ (३८।२)

विमलादर्शसंक्रान्तं मुखम् आलोक्य गोमुखः । (३९।१)

कम्पयित्वा शिरः क्रोधान् निर्दारयति लोचने ॥ (३९।२)

कदाचिच् च स्मितं कृत्वा प्रसन्ने नेत्रतारके । (४०।१)

संचारयति कर्णान्तं कदाचिन् नासिकान्तरम् ॥ (४०।२)

मधूच्छिष्टनिगृष्टौ च ताम्बूलद्रवलोहितौ । (४१।१)

विवृत्य दूरम् अधरौ दन्तान्तेनापि निश्यति ॥ (४१।२)

विकारान् एवमाकारान् दृष्ट्वा तस्याहम् आगतः । (४२।१)

तेनार्यपुत्र त्वरितं क्रियास्य क्रियताम् इति ॥ (४२।२)

अथानन्तरम् आगत्य संभोगमृदिताम्बरः । (४३।१)

प्रागल्भ्यान् मृदुवैलक्ष्यो माम् अवन्दत गोमुखः ॥ (४३।२)

कच्चित् स्वस्थो ऽसि भद्रेति मयोक्तः सन्न् अभाषत । (४४।१)

किम् अर्थं चाहम् स्वस्थो न ह्य् अहं मरुभूतिकः ॥ (४४।२)

यो हि नागरकं मन्यो मन्यते माम् अनामयम् । (४५।१)

उन्मत्तकं स उन्मत्तः प्रकृतिभ्रष्टमानसः ॥ (४५।२)

अथ शास्त्रोपनिषदस् तात यौगन्धरायणात् । (४६।१)

अहं शिक्षितुम् आरब्धः स चापि व्यापृतः सदा ॥ (४६।२)

व्याचष्टे च तदा मह्यम् अन्तरं लभते यदा । (४७।१)

तेन मां मा प्रतीक्षध्वं भोजनायोद्यता इति ॥ (४७।२)

ततश् चारभ्य दिवसात् सायम् आयातवान् अयम् । (४८।१)

कदाचिद् दिवसे ऽन्यस्मिन् द्वयोस् त्रिषु गतेषु च ॥ (४८।२)

एकदा भोजनस्यान्ते कुतो ऽप्य् आगत्य सादरः । (४९।१)

अहो शोभन्त इत्य् उच्चैः प्राशंसत् खण्डमोदकान् ॥ (४९।२)

मया तु दापितान् अन्यान् क्रुध्यन्न् इव विहाय सः । (५०।१)

बलाद् आकृष्य गतवान् स्वयम् उच्छिष्टमोदकान् ॥ (५०।२)

आर्यपुत्र स्फुटीभूतम् उन्मत्तत्वं प्रियस्य वः । (५१।१)

अचिकित्स्यश् च संवृत्त इत्य् अवोचत् तपन्तकः ॥ (५१।२)

एवम् आभरणं वासस् ताम्बूलं चन्दनादि च । (५२।१)

लब्धलब्धं गच्छति स्म गृहीत्वा क्वापि गोमुखः ॥ (५२।२)

एवंप्राये च वृत्तान्ते कुमारवटकं गतः । (५३।१)

निवेदिताभ्यागमनो रुमण्वान् माम् अवन्दत ॥ (५३।२)

तं तातम् इव दृष्ट्वाहम् उपक्रान्तश् च वन्दितुम् । (५४।१)

तेन चोद्धतहस्तेन तात मा मेति वारितः ॥ (५४।२)

उक्तं च न त्वया तात बालेन वास्मदादयः । (५५।१)

वन्द्यस् त्वम् अधुना प्राप्तो लोके ऽस्मिंल् लोकपालताम् ॥ (५५।२)

अन्यच् च राजसंदेशम् आख्यातुम् अहम् आगतः । (५६।१)

यत् त्वाम् आह महाराजः सभृत्यं तन् निबोध्यताम् ॥ (५६।२)

पुर्याम् अत्र शरत्काले यात्रा चित्रा प्रवर्तिता । (५७।१)

या नागवनयात्रेति न क्वचिन् न विकथ्यते ॥ (५७।२)

एतावन्तं च सा कालं युष्मभ्यं न प्रकाशिता । (५८।१)

मा भूद् विद्याविघातो वस् तद्व्याक्षिप्तधियाम् इति ॥ (५८।२)

चित्तापहारिणी यात्रा हार्यचित्ता च बालता । (५९।१)

चित्तविद्या च विद्येत दुर्घटस् त्रिकसंगमः ॥ (५९।२)

उक्तं चाजागरूकस्य मन्दबुद्धेः सुखात्मनः । (६०।१)

ग्रन्थभीरोश् च सिध्यन्ति न शास्त्राणि तपांसि च ॥ (६०।२)

अधुना बुद्धबोद्धव्याः प्राप्तकोमलयौवनाः । (६१।१)

भवन्तो निःसुखाः सन्तः संतपन्तीव मे मनः ॥ (६१।२)

तद् अस्ति यदि वः काङ्क्षा तं यात्रोत्सवम् ईक्षितुम् । (६२।१)

ततो यात निराशङ्का नास्ति चेद् आस्यताम् इति ॥ (६२।२)

मयोक्तं सुहृदः पृष्ट्वा यन्नो निष्पद्यते हितम् । (६३।१)

तद् वो विज्ञापयिष्यामि तावत् पृच्छामि तान् इति ॥ (६३।२)

रुमण्वता ततः प्रोक्तं कपोलागलिताश्रुणा । (६४।१)

हैहयानां कुलं तुङ्गं चिरं विजयतां जगत् ॥ (६४।२)

भवता साधुवृत्तेन गोत्रदासाः कृता वयम् । (६५।१)

यन् नः संभाविताः पुत्राः प्रश्नप्रतिवचःक्षमाः ॥ (६५।२)

इत्य् उक्त्वा निर्गते तस्मिन् सुहृदः पृष्टवान् अहम् । (६६।१)

यस्य यद् वः स्थितं बुद्धौ तेन तत् कथ्यताम् इति ॥ (६६।२)

ततो हरिशिखेनोक्तं न मे गमनम् ईप्सितम् । (६७।१)

यतः शून्यानि दुर्गाणि गृह्यन्ते ऽनन्तरैर् नृपैः ॥ (६७।२)

श्रुतम् एवार्यपुत्रेण प्रोषिते जगतीपतौ । (६८।१)

विज्ञाय नगरीं शून्यां यत् तद् आरुणिना कृतम् ॥ (६८।२)

दुर्गस्य च कृता रक्षा राजा च परितोषितः । (६९।१)

ख्यापितं धीरचित्तत्वम् आत्मनश् च भवेद् इति ॥ (६९।२)

त्वं किम् आत्थेति पृष्टः सन्न् अवोचन् मरुभूतिकः । (७०।१)

युक्तं हरिशिखेनोक्तम् इत्य् एतच् च तपन्तकः ॥ (७०।२)

अथोक्तवान् स्मितमुखः सासूय इव गोमुखः । (७१।१)

किम् अत्र भण्यते को ऽन्यो मन्त्री हरिशिखाद् वरः ॥ (७१।२)

इदं त्व् आचक्ष्व केनायं नियुक्तो दुर्गरक्षणे । (७२।१)

रक्षतश् चानियुक्तस्य दोषम् अन्ध न पश्यसि ॥ (७२।२)

युवराजो युवा विद्वान् कृतास्त्रो मन्दकौतुकः । (७३।१)

भवदादिसहायश् च कथं यायाद् अचित्तताम् ॥ (७३।२)

यच् च राजोदितं वक्ष्ये नास्ति चेद् आस्यताम् इति । (७४।१)

तदाशयपरीक्षार्थम् अपि चेत् तन् न दुष्यति ॥ (७४।२)

अतः पुस्तकविन्यस्तग्रन्थबद्धार्थबुद्धयः । (७५।१)

प्रश्नानुग्रहम् अर्हन्ति नेदृशकूटमन्त्रिणः ॥ (७५।२)

अहं पुनर् गुणोपायप्रयोगकुशलो यतः । (७६।१)

चेतस्यैः सह संपर्कः प्रयोगकुशलैर् मम ॥ (७६।२)

सुखं नः सेवितुं कालो न षाड्गुण्यकदर्थनाम् । (७७।१)

यच् चोक्तं धर्मशास्त्रेण तत् तावद् अवधीयताम् ॥ (७७।२)

वयसः कर्मणो ऽर्थस्य श्रुतस्याभिजनस्य च । (७८।१)

वेषवाग्बुद्धिसारूप्यम् आचरन् विचरेद् इह ॥ (७८।२)

तेनोत्तिष्ठत गच्छामो यात्राम् अद्भुतदर्शनाम् । (७९।१)

क्रीडिष्यामश् च कान्तासु स्थलीषु मृगयाम् इति ॥ (७९।२)

तच् च मे गोमुखेनोक्तं प्रविष्टं हृदयं यतः । (८०।१)

युक्तसच् चानुकूलं च वचः कस्मै न रोचते ॥ (८०।२)

पुनश् च गोमुखेनोक्तं यात्रां लोकस्य गच्छतः । (८१।१)

प्रासादतलम् आरुह्य समृद्धिर् दृश्यताम् इति ॥ (८१।२)

अथाहम् अभ्रंलिहशङ्गचक्रं ध्वजप्रभापीडितशक्रचापम् । (८२।१)

प्रासादम् आरोहम् उदारशोभं शशीव पूर्वाचलराजकूटम् ॥ (८२।२)