स्निग्धैर् दारैः सुहृद्भिश् च मैत्रीमात्रनिबन्धनैः । (१।१)

चम्पायां रममाणस्य कालः कश्चिद् अगान्मम ॥ (१।२)

एकदा प्रासकैः क्रीडन् सह गन्धर्वदत्तया । (२।१)

सहसा प्रमदावेषम् अपश्यं पुरुषं पुरः ॥ (२।२)

कपालशिखिपिञ्छाभ्यां विराजितकरद्वयम् । (३।१)

अयुक्तेन्द्रधनुश्छायशृङ्गारगलकण्ठिकम् ॥ (३।२)

गन्धर्वदत्तया चासौ दत्तस्वासनया स्वयम् । (४।१)

प्रक्षाल्य चरणौ भक्त्या स्वालंकारैर् अलंकृतः ॥ (४।२)

तच् च मे गुरुगाम्भीर्यं क्वापि नीतम् असूयया । (५।१)

यथा केसरिशावस्य गन्धहस्तिजिघांसया ॥ (५।२)

ममासीद् इयम् एवात्र सदोषा कुलमानिनी । (६।१)

एष स्त्रीपुरुषः शोच्यो यो न स्त्री न पुमान् इति ॥ (६।२)

माम् उद्दिश्य ततस् तेन क्रोधारुणितचक्षुषा । (७।१)

वदता निहतो ऽसीति विमुक्तः शिखिपिच्छकः ॥ (७।२)

स मे केशकलापाग्रम् ईषद् आमृश्य यातवान् । (८।१)

नागेषुर् इव कर्णास्त्रः किरीटाग्रं किरीटिनः ॥ (८।२)

स्वयम् एव च तत् तस्य कपालम् अपतत् करात् । (९।१)

निःस्थाम्नः कुञ्जरस्येव विधानं विनशिष्यतः ॥ (९।२)

सो ऽथ ग्रामेयकेनेव धिया धूर्तो ऽतिसंधितः । (१०।१)

धूम्रछायः शनैर् जल्पन् धिग् धिङ् माम् इति निर्गतः ॥ (१०।२)

अथ गन्धर्वदत्ता मां दीप्तामर्षम् अशङ्किता । (११।१)

सवाडवम् उपासर्पन् निम्नगेव महार्णवम् ॥ (११।२)

मम त्व् आसीद् अहो स्त्रीणाम् अत्रासमत्रपं मनः । (१२।१)

यत् पुरेव प्रगल्भेयम् उपसर्पति माम् इति ॥ (१२।२)

सा माम् अवोचद् भीतेव शीतलीभवत क्षणम् । (१३।१)

किंचिद् विज्ञापयाम्य् एष यातु वः क्रोधपावकः ॥ (१३।२)

अयं विकचिको नाम गौरीशिखरवासिनः । (१४।१)

विद्याधरपतेर् भ्राता गौरिमुण्डस्य साधकः ॥ (१४।२)

भूतव्रतं च नामेदं बहुविध्नं चरत्य् अयम् । (१५।१)

समाप्ते ऽस्मिन्न् अविघ्नेन वन्ध्याः स्युर् नो मनोरथः ॥ (१५।२)

या च पूजयते तं स्त्री गौरीव्रतविचारिणम् । (१६।१)

तस्यै वरं महागौरी दयते शापम् अन्यथा ॥ (१६।२)

विज्ञापयामि संक्षिप्तं क्रोधाद् अन्यो महाबलः । (१७।१)

विहन्ता सर्वसिद्धीनां नास्ति विघ्नविनायकः ॥ (१७।२)

सिद्धकल्पं च तस्येदं खण्डयत्या महाव्रतम् । (१८।१)

तुष्टया तोषिता गौरी मया यूयं च रोषिताः ॥ (१८।२)

तद् एतस्यास्य युष्मभ्यं क्रुद्धेभ्यः क्रुध्यतस् तथा । (१९।१)

गौरीभ्रष्टा महाविद्या विद्येव तनुमेधसः ॥ (१९।२)

तेन युष्माकम् एवेदं कार्यं कुर्वाणया गुरु । (२०।१)

यन् मया रोषिता यूयम् एतन् मे मृष्यताम् इति ॥ (२०।२)

स च क्रोधग्रहश् चण्डः शनकैः शनकैर् मम । (२१।१)

दयितामन्त्रवादिन्या हृदयाद् अपसर्पितः ॥ (२१।२)

इति संजनितोत्साहस् तयाहं मन्त्रसाधनैः । (२२।१)

आसीनः सानुदासेन कदाचिद् इति भाषितः ॥ (२२।२)

आसीद् इहैव चम्पायाम् इष्टभार्यो महीपतिः । (२३।१)

तेन दोहदकं पृष्टा भार्यावोचत् त्रपावती ॥ (२३।२)

क्रीडन्मकरकुम्भीरकुलीरझषकच्छपे । (२४।१)

क्रीडेयं सह युष्माभिर् जले जलनिधेर् इति ॥ (२४।२)

राज्ञापि मगधैर् साङ्गैर् बन्धयित्वाशु निम्नगाम् । (२५।१)

सरः सागरविस्तारम् अवन्ध्याज्ञेन खानितम् ॥ (२५।२)

तत्र नक्रादिसंस्थानदारुयन्त्रनिरन्तरे । (२६।१)

विमानाकारपोतस्थौ तौ राजानौ विचेरतुः ॥ (२६।२)

आरभ्य च ततः कालात् तत्र यात्रा प्रवर्तिता । (२७।१)

आहृष्टपरपुष्टेषु दिवसेषु महीभुजा ॥ (२७।२)

ते चैते दिवसाः प्राप्ताः पटुकोकिलकूजिताः । (२८।१)

सा च यात्रेयम् आयाता रम्यामृतभुजाम् अपि ॥ (२८।२)

इष्यते यदि च द्रष्टुं सह गन्धर्वदत्तया । (२९।१)

अस्मदादिपरीवारैस् ततः सा दृश्यताम् इति ॥ (२९।२)

अभिनीय ततो रात्रिं प्रातः प्रवहणाश्रितः । (३०।१)

निर्गच्छामि स्म चम्पायाः पौरनेत्रोत्पलार्चितः ॥ (३०।२)

चक्षुर्मनोहरारामच्छायाम् अध्यासितं ततः । (३१।१)

पक्कणं दृष्टवान् अस्मि राजराजपुरोज्ज्वलम् ॥ (३१।२)

तस्य मध्ये च मातङ्गं गन्धमातङ्गधीरतम् । (३२।१)

कालम् अप्य् उज्ज्वलायामं घनाघनम् इवाम्बुदम् ॥ (३२।२)

कालिन्दीनीलकालीं च वृद्धां पिङ्गशिरोरुहाम् । (३३।१)

दीप्तसौदामनीचक्रां प्रावृषेण्याम् इव क्षपाम् ॥ (३३।२)

दोलालिलाविलोला च तत्रादृश्यत कन्यका । (३४।१)

नीलनीरजमालेव कोमलानिललासिता ॥ (३४।२)

चिन्तितं च मया कान्ता यदि मे कालिका भवेत् । (३५।१)

इयम् एव ततस् तन्वी क्षिप्तकुङ्कुमगौरता ॥ (३५।२)

स्थानाच् चाचलितैवासौ दृष्ट्या मां दूरम् अन्वगात् । (३६।१)

मालयेव पलाशानाम् अंशुमन्तं सुवर्चला ॥ (३६।२)

तां चालिङ्गितवान् अस्मि दृष्ट्या दूरीभवन्न् अपि । (३७।१)

नितान्तस्निग्धया प्राचीं प्रभयेव दिवाकरः ॥ (३७।२)

स्निग्धे दृष्टी विसर्ज्येति दूतिकाप्रतिदूतिके । (३८।१)

तया मम मया तस्या नीताः प्राणा विधेयताम् ॥ (३८।२)

अथारामान् अभिक्रुध्यन्न् आवयोर् व्यवधायकान् । (३९।१)

मातङ्गीं मनसागच्छं शरीरेण महासरः ॥ (३९।२)

स च यात्रोत्सवश् चित्रो मयान्याहितचेतसा । (४०।१)

तत्रस्थेनैव नो दृष्टः संसार इव योगिना ॥ (४०।२)

अथ यात्रोत्सवे तत्र पीत्वेव मधु भास्करः । (४१।१)

मन्दमन्दपरिस्पन्दस् ताम्रमण्डलताम् अयात् ॥ (४१।२)

मम त्व् आसीद् यथा देवः प्राचीं कमलिनीप्रियः । (४२।१)

अप्रसाद्यैव तां भानुः प्रतीचीम् उपसर्पति ॥ (४२।२)

तथा गन्धर्वदत्तायाः पुर एवानुवर्ण्य ताम् । (४३।१)

मातङ्गीम् अनुसर्पामि यथा राजा तथा प्रजाः ॥ (४३।२)

अथवा मानुषैर् एव यः पन्थाः कामिभिर् गतः । (४४।१)

तम् एवानुगमिष्यामि न देवचरितं चरेत् ॥ (४४।२)

सानुदासम् अथावोचं भरद्वाजात्मजा त्वया । (४५।१)

पूर्वम् एव सयानेन नगरीम् अभिनीयताम् ॥ (४५।२)

पश्चाज् जनसमूहस्य गच्छन्त्याः पथि पांसवः । (४६।१)

पराधूसरयन्त्य् अस्याः सोत्पलामलकावलीम् ॥ (४६।२)

शोभां यात्रिकलोकस्य पश्यन् प्रविशतः पुरम् । (४७।१)

पुरस्ताद् अहम् आयामि सह नागरकैर् इति ॥ (४७।२)

अथ गन्धर्वदत्तायां प्रवृत्तायां पुरं प्रति । (४८।१)

दारिके द्वे परावृत्य वन्दित्वा माम् अवोचताम् ॥ (४८।२)

आवाम् आज्ञापिते देव्या स्वामिनं निर्विनोदनम् । (४९।१)

विनोदयतम् आलापैर् युवाम् अपरुषैर् इति ॥ (४९।२)

ततस् ते मदयित्वाहं तोषयित्वा च भूषणैः । (५०।१)

पटुवेगेन यानेन पक्कणान्तिकम् आगमम् ॥ (५०।२)

सापि तत्रैव दोलायां स्थिता मातङ्गसुन्दरी । (५१।१)

गच्छन्तम् इव निर्व्याजम् आगच्छन्तं समैक्षत ॥ (५१।२)

विश्रब्धम् अथ तां द्रष्टुं शनैर् यानम् अचोदयम् । (५२।१)

ततस् तद् अपि सम्प्राप्तं जवेन कुलटाद्वयम् ॥ (५२।२)

आसीच् च मम यल् लोके प्रसिद्धम् अभिधीयते । (५३।१)

श्रेयांसि बहुविघ्नानि भवन्तीति तथैव तत् ॥ (५३।२)

दुःखेन च गृहं गत्वा शून्यः संमान्य च प्रियाम् । (५४।१)

निद्राम् अभिलषामि स्म मातङ्गीसंगमाशया ॥ (५४।२)

अर्धरात्रे तु सहसा प्रतिबुद्धा मुनेः सुता । (५५।१)

प्रयुक्ते मयि ये दास्यौ ते पानीयम् अयाचत ॥ (५५।२)

धौतप्रमृष्टवदना स्वादिताननभूषणा । (५६।१)

उपवेश्य पुरो ऽक्लेशैर् अपृच्छद् बन्धकीद्वयम् ॥ (५६।२)

अर्यपुत्रेण मातङ्गी तया वा लोलनेत्रया । (५७।१)

दृष्टो ऽयं तरलेनेति ततस् ताभ्यां निवेदितम् ॥ (५७।२)

न तथा सार्यपुत्रेण प्रेक्षिता जीर्णकन्यका । (५८।१)

नेत्राभ्याम् अनिमेषाभ्याम् अर्यपुत्रस् तया यथा ॥ (५८।२)

ततः प्राक् प्रतिबुद्धं माम् अपृच्छत् सुप्रभासुता । (५९।१)

जाग्रथ स्वपिथेत्य् उच्चैर् जाग्रमीति मयोदितम् ॥ (५९।२)

तयोक्तम् अयम् आरम्भो युष्माकं दृश्यते यथा । (६०।१)

तथा नलिनिकां नूनं कर्तुम् इच्छसि माम् इति ॥ (६०।२)

क्वासौ नलिनिका का वा कस्य वेति मयोदिते । (६१।१)

भरद्वाजसुताख्यातुम् उपाक्रामत वृत्तकम् ॥ (६१।२)

अस्ति पश्चात् समुद्रान्ते स्वाचारधनवत्प्रजम् । (६२।१)

नगरं काननद्वीपं महेन्द्रनगरोपमम् ॥ (६२।२)

अमहेन्द्रगुणस् तत्र मनुजेन्द्रः प्रजाप्रियः । (६३।१)

पुत्रो मनोहरस् तस्य संज्ञायापि मनोहरः ॥ (६३।२)

विदिताशेषवेद्यो ऽपि गन्धशास्त्रप्रियो ऽधिकम् । (६४।१)

नानारुचिषु सत्त्वेषु कस्यचित् किंचिद् ईप्सितम् ॥ (६४।२)

सुहृदौ बकुलाशोकौ वसन्तस्येव तस्य यौ । (६५।१)

वसन्तम् इव तं प्रेम्णा न कदाचिद् अमुञ्चताम् ॥ (६५।२)

कदाचिद् द्वारपालेन वन्दित्वा राजसूनवे । (६६।१)

कुमारावसथस्थाय समित्राय निवेदितम् ॥ (६६।२)

युष्मान् सुमङ्गलो नाम बुद्धगन्धानुशासनः । (६७।१)

अग्राम्यो धीरवचनः कस्माद् अपि दिदृक्षते ॥ (६७।२)

गच्छ प्रवेशयेत्य् उक्त्वा द्वारपालं मनोहरः । (६८।१)

विलेपनम् उपादत्त धूपं च त्वरितो ऽदहत् ॥ (६८।२)

सुमङ्गलो ऽप्य् अनुज्ञातः प्रविश्य द्वारदेशतः । (६९।१)

शिरो निपीड्य पाणिभ्यां संकोच्याङ्गम् अपासरत् ॥ (६९।२)

अनेन मम धूपेन गन्धमाल्यविवादिना । (७०।१)

आघ्रातेन शिरःशूलम् उत्पन्नम् इति चावदत् ॥ (७०।२)

आकृष्टे स्थगिकायाश् च स्वस्याः फलकसंपुटे । (७१।१)

मनोहरं मुहुः पश्यन् स्वयं धूपम् अयोजयत् ॥ (७१।२)

ततः कृतनमस्कारः स मनोहरम् अब्रवीत् । (७२।१)

सुमनोगन्धसंवादी धूपो ऽयं दाह्यताम् इति ॥ (७२।२)

ततः सबकुलाशोकस् तस्मिन् गन्धे मनोहरः । (७३।१)

प्रतीतो गन्धशास्त्रज्ञं सुमङ्गलम् अपूजयत् ॥ (७३।२)

एवं च कृतसत्कारो राजपुत्रं सुमङ्गलः । (७४।१)

दिनैस् त्रिचतुरैर् एव चतुरः पर्यतोषयत् ॥ (७४।२)

एकदा बकुलाशोकसुमङ्गलपुरःसरः । (७५।१)

मनोहराम् अगाद् द्रष्टुं यक्षसत्त्रां मनोहरः ॥ (७५।२)

तत्र तत्र ततस् तेन पश्यता तत् तद् अद्भुतम् । (७६।१)

यक्षीप्रतिकृतिर् दृष्टा विन्यस्ता चित्रकर्मणि ॥ (७६।२)

निर्जीवापि स्फुरन्तीव मूकापि मृदुवाग् इव । (७७।१)

चित्रे न्यस्तापि सा तेन चित्ते न्यस्तातिरागिणा ॥ (७७।२)

द्रष्टव्यं चान्यद् उज्झित्वा रमणं चित्तचक्षुषाम् । (७८।१)

सुमनोगन्धधूपाद्यैस् ताम् एवैकाम् असेवत ॥ (७८।२)

बलवन्मन्मथापास्तभोग्याभोग्यविचारणः । (७९।१)

नितम्बाद् अम्बरं तस्याः स किलाक्रष्टुम् ऐहत ॥ (७९।२)

चित्रभित्तिम् अथ त्यक्त्वा सापि पद्मेव पद्मिनीम् । (८०।१)

विष्णोर् वक्ष इव श्यामम् असेवत नभस्तलम् ॥ (८०।२)

उवाच राजपुत्रं च नाम्नाहं सुकुमारिका । (८१।१)

यक्षी यक्षपतेः शापात् प्राप्तालेख्यशरीरताम् ॥ (८१।२)

तेन क्षणिकरोषेण नारीषु च दयालुना । (८२।१)

शापान्तम् अर्थितेनाहम् इति निध्याय धीरिता ॥ (८२।२)

चित्रन्यस्ततनुं यस् त्वां मनुष्यो ऽभिभविष्यति । (८३।१)

स एव कृतशापान्तस् तव भर्ता भविष्यति ॥ (८३।२)

इति त्वं राजराजेन भर्ता मे प्रतिपादितः । (८४।१)

सदृशो वरदानेन शापो ऽपि हि महात्मनाम् ॥ (८४।२)

यदि ते ऽस्ति मयि प्रीतिस् ततः क्रीडत्सुरासुरम् । (८५।१)

शैलं श्रीकुञ्जनामानं यक्षावासं व्रजेर् इति ॥ (८५।२)

अथान्तर्धिं गता यक्षी महामोहं मनोहरः । (८६।१)

तं चालोक्य तथावस्थं विषादं बकुलादयः ॥ (८६।२)

लब्धसंज्ञश् च तैर् उक्तः श्रुत्वा यक्षीकथाम् असौ । (८७।१)

अलम् आकुलतां गत्वा सुलभा सुकुमारिका ॥ (८७।२)

यद्य् असौ दुर्गमः शैलस् ततस् तं सुकुमारिका । (८८।१)

युष्मत्संभोगम् इच्छन्ती न तथा कथयेद् इति ॥ (८८।२)

एकदा पितरं द्रष्टुं स गतः ससुहृद्गणः । (८९।१)

सिद्धयात्रं परावृत्तम् अपश्यत् पोतवाणिजम् ॥ (८९।२)

राज्ञो दत्तमहारत्नः स राज्ञा कृतसत्क्रियः । (९०।१)

पृष्टस् तेन भवान् किं किम् आश्चर्यं दृष्टवान् इति ॥ (९०।२)

तेनोक्तम् अम्बुधेस् तीरे देवेन वसता सता । (९१।१)

दृष्टं किं नाम नाश्चर्यम् आश्चर्यनिधिर् अम्बुधिः ॥ (९१।२)

किंत्व् एकदाहम् अद्राक्षं हृतपोतो नभस्वता । (९२।१)

सान्द्रहेमप्रभापिङ्गं तुङ्गशृङ्गस्रजं नगम् ॥ (९२।२)

किम् एतद् इति पृष्टश् च मया निर्यामको ऽवदत् । (९३।१)

वृद्धैर् एष समाख्यातः श्रीकुञ्जः शृङ्गवान् इति ॥ (९३।२)

एवमादि निवेद्यासौ वाणिजः स्वगृहान् अगात् । (९४।१)

राजपुत्रो ऽपि राजानं नत्वा वाणिजम् अन्वगात् ॥ (९४।२)

प्रददाव् अथ सर्वस्वं तस्मै त्रासेन वाणिजः । (९५।१)

राजपुत्राद् गृहप्राप्ताद् आढ्यः को नाम न त्रसेत् ॥ (९५।२)

तेनापि सुमनोमाला मात्रम् आलभ्य भाषितम् । (९६।१)

न सत्कारखलीकारम् अर्हन्ति शिशवो गुरोः ॥ (९६।२)

किंतु यस् तातपादेभ्यः श्रीकुञ्जः कथितस् त्वया । (९७।१)

स कुतूहलिने मह्यं स्पष्टम् आख्यायताम् इति ॥ (९७।२)

प्रत्याश्वस्तस् ततस् तस्य वचोभिर् मधुरैर् असौ । (९८।१)

श्रीकुञ्जं सहितं चिह्नैर् इत्य् आख्यातुं प्रचक्रमे ॥ (९८।२)

अथैकदा मदेनेव महाव्यालो मतङ्गजः । (९९।१)

मरुता त्याजितस्थैर्यो यातः पोतः स्वतन्त्रताम् ॥ (९९।२)

प्रशान्तोत्पातवातत्वात् सागरे चाम्बरस्थिरे । (१००।१)

चित्राकारान् अपश्याम प्राणिनो जलचारिणः ॥ (१००।२)

क्वचित् केसरिशार्दूलद्वीपिखड्गर्क्षशम्बरान् । (१०१।१)

यूथशः प्रस्तुतक्रीडान् उन्मज्जननिमज्जनैः ॥ (१०१।२)

अन्यत्राविद्धकर्णानां स्त्रीपुंसानाम् अवाससाम् । (१०२।१)

ध्वनिमात्रकभाषाणां द्वंद्वानि पशुधर्मणाम् ॥ (१०२।२)

क्वचिद् उत्पततस् तुङ्गान् नागान् आयतपक्षतीन् । (१०३।१)

पक्षच्छेदभयालीनान् नगान् इव महार्णवात् ॥ (१०३।२)

अवाच् च सहसा मोदः कौवेर्याः पवनाहृतः । (१०४।१)

यस्याघ्राणाय सम्पन्नं मन्ये घ्राणम् अयं जगत् ॥ (१०४।२)

द्रक्ष्यन्तः संभवं तस्य सकुतूहलदृष्टयः । (१०५।१)

दूराद् गिरिम् अपश्याम रत्नकूटस्थकिंनरम् ॥ (१०५।२)

किम् एतद् इति पृष्टश् च मया निर्यामको ऽब्रवीत् । (१०६।१)

वृद्धैर् एष समाख्यातः श्रीकुञ्जः शृङ्गवान् इति ॥ (१०६।२)

इत्यादि कथितं तेन यद् यत् तत् तन् मनोहरः । (१०७।१)

सहसागरदिग्देशं स्पष्टं संपुटके ऽलिखत् ॥ (१०७।२)

आगमय्य ततः पोतम् आप्तनिर्यामकास्थितम् । (१०८।१)

बकुलादिसहायो ऽसाव् अगाहत महार्णवम् ॥ (१०८।२)

अनुकूलमहावेगसमीरप्रेरितेन सः । (१०९।१)

आसीदद् अचिरेणैव पोतेन दिशम् ईप्सिताम् ॥ (१०९।२)

सदृशैः स्फलकस्थानां चिह्नैर् जनितनिश्चयः । (११०।१)

मनश्चक्षुःशरीरैः सः श्रीकुञ्जं युगपद् गतः ॥ (११०।२)

अम्भोधिजलकल्लोलधौतनीलोपलं ततः । (१११।१)

आकाशाशविशालोच्चं पोतः सोपानम् आसदत् ॥ (१११।२)

तत्रैव सुहृदस् त्यक्त्वा यद् उत्कण्ठो मनोहरः । (११२।१)

तेन शैलाग्रम् आरोहद् धर्मेनेव त्रिपिष्टपम् ॥ (११२।२)

यक्षस्त्रीपुंसवृन्दैश् च प्रेक्ष्यमाणः ससंमदैः । (११३।१)

संकल्पचक्षुषा पश्यन्न् अगच्छत् सुकुमारिकाम् ॥ (११३।२)

तत्र काश्चिद् अभाषन्त कृतार्था सुकुमारिका । (११४।१)

ययास्मिन्न् आहितं प्रेम नरामरकुमारके ॥ (११४।२)

सुरासुरनराणां हि कस्यायं न मनोहरः । (११५।१)

यो वृतः सहजाहार्यैः शरीरादिगुणैर् इति ॥ (११५।२)

प्रक्रीडन्तीम् अथापश्यद् विशाले मन्दिराजिरे । (११६।१)

स्वे संकल्पमये यक्षीं वक्षसीव मनोहरः ॥ (११६।२)

प्रत्युद्गम्य तया चासौ रूपाजीवाप्रगल्भया । (११७।१)

स्विन्नकण्टकिते पाणौ गृहीत्वान्तः प्रवेशितः ॥ (११७।२)

तस्याः पितरम् अद्राक्षीत् तत्रारब्धदुरोदरम् । (११८।१)

रक्ताक्षं शातकौम्भाभं समदं मेदुरोदरम् ॥ (११८।२)

उपवेश्य च तेनाङ्के घ्रात्वा मूर्ध्नि मनोहरः । (११९।१)

श्वश्रूः पश्येत्य् अनुज्ञातः प्रविवेशावरोधनम् ॥ (११९।२)

यत्र सम्पूर्णतारुण्याः कर्णिकारस्रगुज्ज्वलाः । (१२०।१)

श्वश्रूश्वशुरयोस् तस्य पितामह्यो ऽपि योषितः ॥ (१२०।२)

अभिवाद्य च तास् तत्र स ताभिर् अभिनन्दितः । (१२१।१)

अनुज्ञातश् च सस्नेहं प्राविशत् कन्यकागृहम् ॥ (१२१।२)

दिव्यस्य मधुनः पानं दिव्यतन्त्रीरुतिश्रुतिः । (१२२।१)

दिव्यस्त्रीसंप्रयोगाश् च मनोहरमनो ऽहरन् ॥ (१२२।२)

इत्य् असौ क्षणम् आसीनः सुकुमारिकयोदितः । (१२३।१)

अतीता दिवसाः पञ्च कुमार प्रतिगम्यताम् ॥ (१२३।२)

देवलोकैकदेशो ऽयं यत् ततो ऽस्मिन् न लभ्यते । (१२४।१)

स्थातुं मानुषमात्रेण पञ्चमाद् दिवसात् परम् ॥ (१२४।२)

भवन्तं च परित्यज्य गच्छेयुः पोतवाहकाः । (१२५।१)

वहनस्वामिनं पञ्च प्रतीक्षन्ते दिनानि ते ॥ (१२५।२)

श्रुत्वेदं राजपुत्रस्य देवपुत्रस्य यादृशी । (१२६।१)

स्वर्गतश् च्यवमानस्य ध्यामध्यामाभवत् प्रभा ॥ (१२६।२)

तं दृष्ट्वा तादृशाकारम् अवोचत् सुकुमारिका । (१२७।१)

अद्यारभ्य गमिष्यामि तवैवाहं गृहान् इति ॥ (१२७।२)

स तया धीरितो गत्वा पोतम् उद्विग्नवाहकम् । (१२८।१)

तत्रैव सुहृदो ऽपश्यद् दिव्यरत्नाम्बरस्रजः ॥ (१२८।२)

स्थिताः स्थ दिवसान् एतान् क्व कथं वेति चोदिताः । (१२९।१)

तेन ते कथयन्ति स्म यथा यूयं तथा वयं ॥ (१२९।२)

सुकुमारिकयादिष्टाः प्रहृष्टा गुह्यकाङ्गनाः । (१३०।१)

अस्मान् उपचरन्ति स्म सुरान् इव सुराङ्गनाः ॥ (१३०।२)

महादेवम् उपासीना मृता गच्छन्ति मानुषाः । (१३१।१)

सेवमाना वयं देवं देवताम् अमृता गताः ॥ (१३१।२)

इति यक्षीकथारक्ता महाध्वानं महाभयम् । (१३२।१)

तासाम् एवानुभावेन संतेरुस् ते महोदधिम् ॥ (१३२।२)

व्यापारैर् उज्झितं सर्वैस् त्रिवर्गप्राप्तिहेतुभिः । (१३३।१)

प्राविशंस् तद्वियोगार्तं शून्यराजपथं पुरम् ॥ (१३३।२)

अथैका ब्राह्मणी वृद्धा किमर्थम् अपि निर्गता । (१३४।१)

अवगुष्ठितमूर्धानं पश्यति स्म मनोहरम् ॥ (१३४।२)

तम् असौ प्रत्यभिज्ञाय परितोषस्खलद्गतिः । (१३५।१)

गत्वा ध्यानपरास्थानं महीपालम् अतोषयत् ॥ (१३५।२)

मन्त्रिप्रभृतयस् तेन वारिताः पुरवासिनः । (१३६।१)

मा वोचद् दारकं कश्चित् क्व गतो ऽभूद् भवान् इति ॥ (१३६।२)

राजपुत्रो ऽपि राजानम् अवन्दत विलक्षकः । (१३७।१)

सो ऽपि तस्याङ्कम् आरोप्य हरति स्म विलक्षताम् ॥ (१३७।२)

स्वं च मन्दिरम् आगत्य स सुमङ्गलम् उक्तवान् । (१३८।१)

गन्धशास्त्रफलं सारं धूपम् आयोज्यताम् इति ॥ (१३८।२)

अद्यागच्छति युष्माकं सखीभिः सहिता सखी । (१३९।१)

सुगन्धिताप्रधानं च रतम् आहुर् अनिन्दितम् ॥ (१३९।२)

गन्धराजश् च यो ऽस्माकं घुष्यते यक्षकर्दमः । (१४०।१)

स कर्दमसमस् तासाम् अतो ऽसौ यक्षकर्दमः ॥ (१४०।२)

तस्माद् आदरम् आस्थाय शास्त्रम् अद्य प्रकाश्यताम् । (१४१।१)

धनुर्वेदस्य कृत्स्नस्य विद्धसारं हि सौष्ठवम् ॥ (१४१।२)

इति प्रोत्साहितस् तेन स्वार्थेन च सुमङ्गलः । (१४२।१)

धूपस्नानीयगन्धादि यथादेशम् अयोजयत् ॥ (१४२।२)

मनोहरस् तु ससुहृत् कृतकामुकडम्बरः । (१४३।१)

आसन्नदयिताशून्यां दुःखशय्याम् असेवत ॥ (१४३।२)

ततः स तादृशो गन्धस् तथायत्नेन साधितः । (१४४।१)

प्रेरितः पटुनान्येन समीरेणेव तोयदः ॥ (१४४।२)

भासा विच्छाययन्तीव चन्द्रकान्तादिचन्द्रिकाम् । (१४५।१)

प्रविश्य सहसाछ्यास्त पर्यङ्कं सुकुमारिका ॥ (१४५।२)

ततः सस्मितम् आलोक्य बकुलादीन् उवाच सा । (१४६।१)

ससहायाहम् आयाता यात विश्रम्यताम् इति ॥ (१४६।२)

प्रणम्य तेषु यातेषु कुमारसुकुमारिके । (१४७।१)

यथा तथाविधोत्कण्ठे तथागमयतां निशाम् ॥ (१४७।२)

संभोगरमणीयैश् च शरीरैर् बकुलादयः । (१४८।१)

प्रभाते राजपुत्राय रात्रिवृत्तं न्यवेदयन् ॥ (१४८।२)

रात्रौ रात्रौ समेतानां वियुक्तानां दिवा दिवा । (१४९।१)

इति संवत्सरो यातस् ताभिस् तेषाम् अचेतितः ॥ (१४९।२)

एकदा स्यन्दमानाश्रुः साक्रन्दा सा तम् अब्रवीत् । (१५०।१)

स्वाधीनानां पराधीनैः सह संगतिर् ईदृशी ॥ (१५०।२)

अद्यारभ्य मया देवः सेवितव्यो धनेश्वरः । (१५१।१)

सखीसहितया वर्षं गृहीतब्रह्मचर्यया ॥ (१५१।२)

पितरौ वन्दितुं चाहम् अष्टम्यादिषु पर्वसु । (१५२।१)

स्वगृहाय गमिष्यामि तत्र गच्छेद् भवान् इति ॥ (१५२।२)

त्वत्सङ्गसुभगा या दिक् ताम् अपि प्रेक्ष्य जीव्यते । (१५३।१)

निन्दितामृतपानेन किं पुनर् दर्शनेन ते ॥ (१५३।२)

तस्याम् उक्त्वेति यातायाम् आयाता बकुलादयः । (१५४।१)

खं पश्यन्तम् अपश्यंस् तम् इयं यातीति वादिनम् ॥ (१५४।२)

ततः सबकुलाशोके सशोके पार्थिवात्मजे । (१५५।१)

तोषगद्गदवाग् उच्चैर् अभाषत सुमङ्गलः ॥ (१५५।२)

किम् अस्ताने विषादेन पोतम् आरुह्य मामकम् । (१५६।१)

दृष्टमार्गा मुहूर्तेन यामस् तं गुह्यकाचलम् ॥ (१५६।२)

ध्यायन्तस् तत्र ताः कान्ताः पश्यन्तश् चान्तरान्तरा । (१५७।१)

संगमाशाधनप्राणा यापयाम समाम् इति ॥ (१५७।२)

ततः स तेन पोतेन प्रस्थितश् च महार्णवम् । (१५८।१)

स च पोतः समीरेण दूरं हृत्वा विपादितः ॥ (१५८।२)

राजपुत्रस् तु दयितां सिद्धां विद्याम् इव स्मरन् । (१५९।१)

तां न चेतितवान् एव विपत्तिं मारदारुणाम् ॥ (१५९।२)

उत्तीर्णस्यैव जलधेर् वेलारोधासि सर्पतः । (१६०।१)

चौरसैन्येन संयम्य तस्यालंकरणं हृतम् ॥ (१६०।२)

ततस् तस्करसैन्यं तद् वाजिसैन्येन सर्वतः । (१६१।१)

वेष्टितं कुट्टितं बद्धम् उद्बद्धं पादपेषु च ॥ (१६१।२)

एकश् चारुतराकारः पुरुषः प्रणिपत्य तम् । (१६२।१)

करिणीपृष्ठम् आरोप्य ससैन्यः प्रस्थितः पुरः ॥ (१६२।२)

अदूरं चान्तरं गत्वा बन्दिस्तुतिगुणान्वयः । (१६३।१)

मनोहरः पुरं प्रापत् कुङ्कुमालिप्तचत्वरम् ॥ (१६३।२)

रत्नवन्दनमालानां स शृण्वन् पटुशिञ्जितम् । (१६४।१)

आगच्छत् कलरासानां नानापत्त्रिस्रजाम् इव ॥ (१६४।२)

पुरानुरूपशोभं च प्राविशत् स नृपालयम् । (१६५।१)

विशालमण्डपासीनं शक्राकारं नराधिपम् ॥ (१६५।२)

अवतीर्य च हस्तिन्याः स राजानम् अवन्दत । (१६६।१)

गाढम् आलिङ्ग्य तेनापि चिरं प्रीत्या निरूपितः ॥ (१६६।२)

शरीरावयवान् दृष्ट्वा मुहुस् तस्यावदत् ततः । (१६७।१)

कुतः सुमङ्गलाद् अन्यश् चक्षुष्मान् इति भूपतिः ॥ (१६७।२)

आसीच् च राजपुत्रस्य स एवायं सुमङ्गलः । (१६८।१)

भवेद् अहम् इव भ्रष्टः पोतभङ्गभयाद् इति ॥ (१६८।२)

गच्छ विश्रम्य तातेति राज्ञोक्तः प्राविशत् पुरम् । (१६९।१)

अपश्यन् नतमूर्धानं स तम् एव सुमङ्गलम् ॥ (१६९।२)

पृच्छति स्म च तं भद्र मित्रे प्राणसमे तव । (१७०।१)

भुजौ मे बकुलाशोकौ कच्चित् कुशलिनाव् इति ॥ (१७०।२)

तेनोक्तं बकुलाशोकौ गृहान् कुशलिनौ गतौ । (१७१।१)

यथा चाहम् इहायातस् तथाश्रोतुं प्रसीदत ॥ (१७१।२)

पुनरुक्तगुणाख्यानम् एतत् नागपुरं पुरम् । (१७२।१)

दृष्टम् एव हि युष्माभिर् नृपश् चैष पुरंदरः ॥ (१७२।२)

जयन्त इति पुत्रो ऽस्य शूरः चारुः कविः पटुः । (१७३।१)

स येन यूयम् आनीताः सागरोपान्तकाननात् ॥ (१७३।२)

सुता नलिनिका नाम नृपतेस् तस्य तादृशी । (१७४।१)

यस्या न प्रमदालोके न चास्ति सदृशो वरः ॥ (१७४।२)

वरं वरयता तस्याः पित्रा द्वीपान्तराण्य् अपि । (१७५।१)

गुणरूपान्तरज्ञानशालिनः प्रहिता हताः ॥ (१७५।२)

अनेन च प्रपञ्चेन यदा कालो बहुर्गतः । (१७६।१)

तदा माम् अयम् आहूय सदैन्यस्मितम् उक्तवान् ॥ (१७६।२)

त्वं न केवलम् अस्माकं सर्वाध्यक्षगणाग्रणीः । (१७७।१)

नाथो ऽपि भव नस् तात संकटाद् उद्धरन्न् इतः ॥ (१७७।२)

कुलशीलवयोरूपैर् यः स्याद् अस्याः समो वरः । (१७८।१)

आदरेण तम् अन्विष्येस् त्यज श्रीमदिरारुजम् ॥ (१७८।२)

भूरिसारधनाढ्यो ऽपि गुणद्रविणदुर्गतः । (१७९।१)

दुर्गतेभ्यः सुदूरेण शोचनीयः सताम् इति ॥ (१७९।२)

ततो नलिनिकारूपम् आलिख्य फलके मया । (१८०।१)

मही साष्टादशद्वीपा परिक्रान्ता वरार्थिना ॥ (१८०।२)

यदा तु पटुयत्नो ऽपि नालभे वरम् ईप्सितम् । (१८१।१)

तदा त्यक्तुमनः प्राणान् प्राविविक्षं महोदधिम् ॥ (१८१।२)

गतश् च काननद्वीपं दृष्टवान् अस्मि संचरन् । (१८२।१)

युष्मद्गुणकथासक्ताः संतताः साधुसंपदः ॥ (१८२।२)

ततः स मे स्थिराधैर्यस् तादृङ्मरणनिश्चयः । (१८३।१)

ज्योत्स्नयेव तमोराशिर् युष्मत्कीर्त्या निराकृतः ॥ (१८३।२)

गन्धशास्त्रव्यसनिनो युष्मान् बुद्ध्वा च लोकतः । (१८४।१)

आत्मापि गन्धशास्त्रज्ञस् तदा वः श्रावितो मया ॥ (१८४।२)

तुल्यज्ञानस्वभावा हि भर्तॄणाम् अनुजीविनः । (१८५।१)

रञ्जयन्ति मनः क्षिप्रं गुणैर् अपि निराकृताः ॥ (१८५।२)

गन्धमाल्यविसंवादी धूपो यच् चापि दाहितः । (१८६।१)

सुहृद्भिः सह युष्माभिर् अहं जिज्ञासितस् तदा ॥ (१८६।२)

यच् च योजितवान् अस्मि गन्धमाल्यानुवादिनम् । (१८७।१)

धूपं तत् फलके न्यस्ताम् अपश्यं भर्तृदारिकाम् ॥ (१८७।२)

ताम् आलोक्य ततो युष्मान् मन्ये ऽहं धन्यजन्मनाम् । (१८८।१)

आत्मनो राजपुत्र्याश् च विधातुश् च कृतार्थताम् ॥ (१८८।२)

सो ऽहं स्वार्थपरो युष्मान् अपहर्तुम् इतो गतः । (१८९।१)

यावद् युष्मद्गुणैर् एव हृतः साधुमनोहरैः ॥ (१८९।२)

तथापि सत्कृतो युष्मान् हर्तुम् एवाहम् उद्यतः । (१९०।१)

पापम् अध्याचरन्त्य् एव भृत्या भर्तृप्रियेप्सवः ॥ (१९०।२)

पुण्यैर् नलिनिकायाश् च युष्मत्संगमहेतुभिः । (१९१।१)

सेवाचारापदेशेन गतैव सुकुमारिका ॥ (१९१।२)

इदं चान्तरम् आसाद्य मया यूयं त्वरावता । (१९२।१)

संनिधापितपोतेन समुद्रम् अवतारिताः ॥ (१९२।२)

प्रदेशे यत्र चाम्भोधिर् विपन्नं वहनं वहेत् । (१९३।१)

विपन्नवहनस् तत्र न च कश्चन विद्यते ॥ (१९३।२)

तेन तौ बकुलाशोकाव् अविपन्नौ गृहान् गतौ । (१९४।१)

इदं च पुरम् आयाता यथा यूयं तथा वयम् ॥ (१९४।२)

तस्मान् नलिनिकाद्यैव युष्माभिर् अनुगम्यताम् । (१९५।१)

न हि श्रीः स्वयम् आयान्ती कालातिक्रमम् अर्हति ॥ (१९५।२)

मनोहरस् तु तां प्राप्य सर्वाकारमनोहराम् । (१९६।१)

यथाकामम् उपाभुङ्क्त करी कमालिनीम् इव ॥ (१९६।२)

सुमङ्गलेन सा चोक्ता मा स्म शेथाः पृथङ्निशि । (१९७।१)

पत्युस् ते दयिता यक्षी मैवं नैषीद् असाव् इति ॥ (१९७।२)

कुपिता राजपुत्राय राजपुत्री कदाचन । (१९८।१)

उन्निद्रैव सनिद्रेव सुप्ता किल पृथक् क्षणम् ॥ (१९८।२)

अथ सेवावधौ पूर्णे वर्षान्ते सुकुमारिका । (१९९।१)

शयितं पृथग् आसाद्य मनोहरम् अपाहरत् ॥ (१९९।२)

यथा नलिनिकाभर्ता सुकुमारिकया हृतः । (२००।१)

युष्मान् अपि हरेद् एषा तथा मातङ्गकन्यका ॥ (२००।२)

मन्यध्वे यादृशीम् एनां कन्यका नेयम् ईदृशी । (२०१।१)

न हि चण्डालकन्यासु रज्यन्ते देवसूनवः ॥ (२०१।२)

इदं नलिनिकावृत्तं स्मृत्वा यूयं मयोदिताः । (२०२।१)

न मे नलिनिकावार्त्ता विरसान्ता भवेद् इति ॥ (२०२।२)

अनन्यगतसंकल्पम् एवं मां मा स्म कल्पयः । (२०३।१)

इति जिह्मं पुरस् तस्याः कामुकाचारम् आचरम् ॥ (२०३।२)

गन्धर्वदत्तावचनात् प्रियत्वं मातङ्गकन्या सुतराम् अगान् मे । (२०४।१)

मदं विधत्ते मदिरा प्रकृत्या किम् अङ्ग कान्ताननसङ्गरम्या ॥ (२०४।२)