Śusa, 13
Select a line for its word-by-word analysis.
व्रज देवि सुखं भुङ्क्ष्व अर्धभुक्ते पतौ यथा । (१।३)
vraja devi sukhaṃ bhuṅkṣva ardhabhukte patau yathā |
तत्पत्नी राजिकानाम्नी सुरूपा परं दुश्चारिणी । (२।३)
tatpatnī rājikānāmnī surūpā paraṃ duścāriṇī |
ततश्च एकदा स भोजनाय यदोपविष्टस्तदा उपपतिः कृतसंकेतो मार्गे गच्छन् तया दृष्टः । (२।५)
tataśca ekadā sa bhojanāya yadopaviṣṭastadā upapatiḥ kṛtasaṃketo mārge gacchan tayā dṛṣṭaḥ |
तं त दृष्ट्वा गृहे ऽद्य धृतं नास्ति इत्युक्त्वा द्रव्यं तत्सकाशादादाय घृतानयनदम्भेन वेश्मतो निर्गत्य च सा बहिर्जारेण सह चिरं स्थिता । (२।६)
taṃ ta dṛṣṭvā gṛhe 'dya dhṛtaṃ nāsti ityuktvā dravyaṃ tatsakāśādādāya ghṛtānayanadambhena veśmato nirgatya ca sā bahirjāreṇa saha ciraṃ sthitā |
ततः सा कथं गृहं गन्तुमर्हति इति प्रश्नः । (२।८)
tataḥ sā kathaṃ gṛhaṃ gantumarhati iti praśnaḥ |
उत्तरम् ततः सा हस्तौ पादौ मुखं च धूलिधूसरं विधाय सद्रम्मा धूलिं गृहीत्वा गृहमागता । (२।९)
uttaram tataḥ sā hastau pādau mukhaṃ ca dhūlidhūsaraṃ vidhāya sadrammā dhūliṃ gṛhītvā gṛhamāgatā |
सा च सनिःश्वासं रुदती धूलिपुञ्जं दर्शयित्वा इदमुवाच यत्कृते त्वं क्रुद्धः स ते द्रव्यो ऽत्र धूल्यां पतितः । (२।११)
sā ca saniḥśvāsaṃ rudatī dhūlipuñjaṃ darśayitvā idamuvāca yatkṛte tvaṃ kruddhaḥ sa te dravyo 'tra dhūlyāṃ patitaḥ |
एवमुक्तः स विलक्षः तदङ्गानि वस्त्राञ्चलेन संमार्ज्य सान्त्वयामास विविधलालनैः । (२।१३)
evamuktaḥ sa vilakṣaḥ tadaṅgāni vastrāñcalena saṃmārjya sāntvayāmāsa vividhalālanaiḥ |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.