Śusa, 16
Select a line for its word-by-word analysis.
अन्यदा सा चलिता शुकं प्राह शुकाहं नरान्तरं गमिष्यामि । (१।१)
anyadā sā calitā śukaṃ prāha śukāhaṃ narāntaraṃ gamiṣyāmi |
शुकः प्राह सत्यमेव त्वयाभाणि कर्तव्यं यन्मनोऽनुगम् । (१।२)
śukaḥ prāha satyameva tvayābhāṇi kartavyaṃ yanmano'nugam |
यदा च तयातिशयेन विदूषितो ऽयं तदा बन्धूनां कथयामास यदियं बहिःशायिनी । (२।५)
yadā ca tayātiśayena vidūṣito 'yaṃ tadā bandhūnāṃ kathayāmāsa yadiyaṃ bahiḥśāyinī |
यदा च तैरेवमुक्ता तदा तयाप्युक्तम् अयमेव बहिःशायी सदैव । (२।६)
yadā ca tairevamuktā tadā tayāpyuktam ayameva bahiḥśāyī sadaiva |
ततस्तैर्मिलित्वा निर्बन्धः कृतः यः को ऽपि अद्यप्रभृति बहिःशायी सो ऽपराधी । (२।८)
tatastairmilitvā nirbandhaḥ kṛtaḥ yaḥ ko 'pi adyaprabhṛti bahiḥśāyī so 'parādhī |
एवं निर्बन्धे कृते ऽपि सा सुप्तं पतिं विहाय बहिर्गता । (२।९)
evaṃ nirbandhe kṛte 'pi sā suptaṃ patiṃ vihāya bahirgatā |
तस्यां च बहिर्गतायां स पतिर्द्वारं गत्वा सुप्तः । (२।१०)
tasyāṃ ca bahirgatāyāṃ sa patirdvāraṃ gatvā suptaḥ |
यदा च बहिः क्रीडां कृत्वा समागतायाः स पतिर्द्वारं नोद्घाटयति तदा सा कूपे दृषदं क्षिप्त्वा द्वारदेश एव स्थिता । (२।११)
yadā ca bahiḥ krīḍāṃ kṛtvā samāgatāyāḥ sa patirdvāraṃ nodghāṭayati tadā sā kūpe dṛṣadaṃ kṣiptvā dvāradeśa eva sthitā |
पतिरपि कूपे पतिता भविष्यतीति ज्ञात्वा द्वारमुद्घाट्यबहिर्निर्गतः । (२।१२)
patirapi kūpe patitā bhaviṣyatīti jñātvā dvāramudghāṭyabahirnirgataḥ |
सो ऽपि च बहिः स्थितो हा प्रिये एवं वदन्महता शब्देन गोदितुम् आरब्धः । (२।१४)
so 'pi ca bahiḥ sthito hā priye evaṃ vadanmahatā śabdena goditum ārabdhaḥ |
सापि विगोपकभयाद् बहिर्निर्गत्य पतिं मध्ये निनाय । (२।१५)
sāpi vigopakabhayād bahirnirgatya patiṃ madhye nināya |
ततस् तन्मिथुनं परस्परं निर्बन्धं चकार । (२।१६)
tatas tanmithunaṃ parasparaṃ nirbandhaṃ cakāra |
यदद्यप्रभृति मया त्वया विसंवादो न विधेयः । (२।१७)
yadadyaprabhṛti mayā tvayā visaṃvādo na vidheyaḥ |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.