शुकसप्ततिŚukasaptati

Śusa, 19

19 of 29 · 25 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अन्यदा प्रभावती चलिता । (१।१)

anyadā prabhāvatī calitā |

1.2१.२

शुकः प्राह कुरु यद्रोचते भीरु यदि कर्तुं त्वमीश्वरा । (१।२)

śukaḥ prāha kuru yadrocate bhīru yadi kartuṃ tvamīśvarā |

1.3१.३

यथा सन्तिकया भर्ता स्वच्छन्दा च विमोचिता ॥ (१।३)

yathā santikayā bhartā svacchandā ca vimocitā ||

2.1२.१

अस्ति करहडाभिधं पुरम् । (२।१)

asti karahaḍābhidhaṃ puram |

2.2२.२

तत्र राजा गुणप्रियो नाम यथार्थः । (२।२)

tatra rājā guṇapriyo nāma yathārthaḥ |

2.3२.३

तत्र च सोढोको नाम श्रेष्ठिः । (२।३)

tatra ca soḍhoko nāma śreṣṭhiḥ |

2.4२.४

तद्भार्या सन्तिका नाम पतिव्रता । (२।४)

tadbhāryā santikā nāma pativratā |

2.5२.५

तत्रैव चान्यो वणिक् । (२।५)

tatraiva cānyo vaṇik |

2.6२.६

तद्भार्या स्वच्छन्दा नाम पुंश्चली । (२।६)

tadbhāryā svacchandā nāma puṃścalī |

2.7२.७

सा च सोढाकं नित्यमिच्छति परं सो ऽभिवाञ्छां न विधत्ते । (२।७)

sā ca soḍhākaṃ nityamicchati paraṃ so 'bhivāñchāṃ na vidhatte |

2.8२.८

अन्यदा च मनोरथाभिधं यक्षं नमस्कर्तुं जगाम सः । (२।८)

anyadā ca manorathābhidhaṃ yakṣaṃ namaskartuṃ jagāma saḥ |

2.9२.९

ततः स्वच्छन्दा पृष्ठलग्ना तत्र प्रविष्टा । (२।९)

tataḥ svacchandā pṛṣṭhalagnā tatra praviṣṭā |

2.10२.१०

स च हावभावाद्यैरनुकूलितो भुक्तः । (२।१०)

sa ca hāvabhāvādyairanukūlito bhuktaḥ |

2.11२.११

युक्तमुक्तं च । (२।११)

yuktamuktaṃ ca |

2.12२.१२

सन्मार्गे तावदास्ते प्रभवति पुरुषस्तावदेवेन्द्रियाणां लज्जां तावद्विधत्ते विनयमपि समालम्बते तावदेव । (२।१२)

sanmārge tāvadāste prabhavati puruṣastāvadevendriyāṇāṃ lajjāṃ tāvadvidhatte vinayamapi samālambate tāvadeva |

2.13२.१३

भ्रूचापाकृष्टमुक्ताः श्रवणपथजुषो नीलपक्ष्माण एते यावल्लीलावतीनां न हृदि धृतिमुषो दृष्टिबाणाः पतन्ति ॥ (२।१३)

bhrūcāpākṛṣṭamuktāḥ śravaṇapathajuṣo nīlapakṣmāṇa ete yāvallīlāvatīnāṃ na hṛdi dhṛtimuṣo dṛṣṭibāṇāḥ patanti ||

3.1३.१

तच्च मिथुनं दृष्ट्वा राजपुरुषः तद्बन्धनाय यक्षगृहं वेष्टितम् । (३।१)

tacca mithunaṃ dṛṣṭvā rājapuruṣaḥ tadbandhanāya yakṣagṛhaṃ veṣṭitam |

3.2३.२

सन्तिका च शुद्धिं ज्ञात्वा रात्रौ महता तूर्यशब्देन यक्षगृहं गता । (३।२)

santikā ca śuddhiṃ jñātvā rātrau mahatā tūryaśabdena yakṣagṛhaṃ gatā |

3.3३.३

तेषामारक्षकाणां पुरत उक्तम् अहमद्यदिनव्रता यक्षं दृष्ट्वा भोजनं विजने विधास्ये । (३।३)

teṣāmārakṣakāṇāṃ purata uktam ahamadyadinavratā yakṣaṃ dṛṣṭvā bhojanaṃ vijane vidhāsye |

3.4३.४

मां च किंचिद्धनं गृहीत्वा मध्ये प्रवेशयतु । (३।४)

māṃ ca kiṃciddhanaṃ gṛhītvā madhye praveśayatu |

3.5३.५

तैरपि तथैव कृतम् । (३।५)

tairapi tathaiva kṛtam |

3.6३.६

ततस्तया स्वच्छन्दा स्ववेषां कारयित्वा बहिर्निष्कासिता । (३।६)

tatastayā svacchandā svaveṣāṃ kārayitvā bahirniṣkāsitā |

3.7३.७

स्वयं मध्ये स्थिता । (३।७)

svayaṃ madhye sthitā |

3.8३.८

तं च प्रातर्निजकान्तासहितं दृष्ट्वा आरक्षका विलक्षीबभूवुः । (३।८)

taṃ ca prātarnijakāntāsahitaṃ dṛṣṭvā ārakṣakā vilakṣībabhūvuḥ |

3.9३.९

इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता ॥ (३।९)

iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Śusa, 19

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit