शुकसप्ततिŚukasaptati

Śusa, 8

8 of 29 · 26 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथापरेद्युः प्रभावती शुकं पृच्छति । (१।१)

athāparedyuḥ prabhāvatī śukaṃ pṛcchati |

1.2१.२

शुक उत्तरं ददौ देवि बालपण्डिता द्वितीये ऽह्नि संयाते राजानं प्राह देव नाग्रहः कर्तुं युज्यते । (१।२)

śuka uttaraṃ dadau devi bālapaṇḍitā dvitīye 'hni saṃyāte rājānaṃ prāha deva nāgrahaḥ kartuṃ yujyate |

1.3१.३

यतः । (१।३)

yataḥ |

1.4१.४

राज्ञा नैवाग्रहः कार्यः शुभे वाशुभकर्मणि । (१।४)

rājñā naivāgrahaḥ kāryaḥ śubhe vāśubhakarmaṇi |

1.5१.५

तदङ्गानि हि भूतानि राज्ञां हि महती तनुः ॥ (१।५)

tadaṅgāni hi bhūtāni rājñāṃ hi mahatī tanuḥ ||

2.1२.१

आख्याते च तव मया वणिक्पुत्र्या यथाभवत् । (२।१)

ākhyāte ca tava mayā vaṇikputryā yathābhavat |

2.2२.२

न बहिर्न गृहं राजंस्तथा ते ऽपि भविष्यति ॥ (२।२)

na bahirna gṛhaṃ rājaṃstathā te 'pi bhaviṣyati ||

3.1३.१

राजा पृच्छति कथमेतत् बालपण्डिता प्राह अस्ति पृथ्वीतले त्रिपुरं नाम स्थानम् । (३।१)

rājā pṛcchati kathametat bālapaṇḍitā prāha asti pṛthvītale tripuraṃ nāma sthānam |

3.2३.२

तस्मिन्त्रिविक्रमो नाम राज । (३।२)

tasmintrivikramo nāma rāja |

3.3३.३

तत्र सुन्दराभिधानो वणिक् । (३।३)

tatra sundarābhidhāno vaṇik |

3.4३.४

तद्भार्या सुभगा नामातीव कुलटा । (३।४)

tadbhāryā subhagā nāmātīva kulaṭā |

3.5३.५

सा च भर्त्रा गृहान्निर्यान्ती प्रयत्नेन नियन्त्रिता । (३।५)

sā ca bhartrā gṛhānniryāntī prayatnena niyantritā |

3.6३.६

तां च नियन्त्रणात् पूर्वमेको वणिग्यक्षगृहे स्थितः सकामामभजत् । (३।६)

tāṃ ca niyantraṇāt pūrvameko vaṇigyakṣagṛhe sthitaḥ sakāmāmabhajat |

3.7३.७

यदा च बहिर्निर्गच्छन्ती पतिना निवारिता तदा सखीं प्राह सखि अद्य त्वया स मानवो यक्षायतन आकारणीयः यथाहं तत्र गत्वा तं रमे । (३।७)

yadā ca bahirnirgacchantī patinā nivāritā tadā sakhīṃ prāha sakhi adya tvayā sa mānavo yakṣāyatana ākāraṇīyaḥ yathāhaṃ tatra gatvā taṃ rame |

3.8३.८

त्वया च मयि गतायां पश्चादस्मद्गृहं ज्वालनीयं यथा गृहकार्यासक्तो जनो मां गतां न जानाति । (३।८)

tvayā ca mayi gatāyāṃ paścādasmadgṛhaṃ jvālanīyaṃ yathā gṛhakāryāsakto jano māṃ gatāṃ na jānāti |

3.9३.९

अत्रान्तरे ऽहं तं स्वेच्छया भुक्त्वा समुपागच्छामि । (३।९)

atrāntare 'haṃ taṃ svecchayā bhuktvā samupāgacchāmi |

3.10३.१०

ततः सखीवचनात्स पुमांस्तत्रायातः । (३।१०)

tataḥ sakhīvacanātsa pumāṃstatrāyātaḥ |

3.11३.११

साप्यागता । (३।११)

sāpyāgatā |

3.12३.१२

तदा च गतायां तस्यां सा सखी तद्गृहं प्रज्वालितवती । (३।१२)

tadā ca gatāyāṃ tasyāṃ sā sakhī tadgṛhaṃ prajvālitavatī |

3.13३.१३

स पुमान्प्रज्वलने कुतूहली यक्षायतनं मुक्त्वा तत्रावलोकनाय गतः । (३।१३)

sa pumānprajvalane kutūhalī yakṣāyatanaṃ muktvā tatrāvalokanāya gataḥ |

3.14३.१४

सा च तत्र स्थिता समाप्तात्मप्रयोजना यावता गृहमागता तावता गृहं दग्धम् । (३।१४)

sā ca tatra sthitā samāptātmaprayojanā yāvatā gṛhamāgatā tāvatā gṛhaṃ dagdham |

3.15३.१५

न गृहं न बहिर्भूप वणिग्वध्वा यथाभवत् । (३।१५)

na gṛhaṃ na bahirbhūpa vaṇigvadhvā yathābhavat |

3.16३.१६

तथा तव महाराज भविष्यति सुनिश्चयम् ॥ (३।१६)

tathā tava mahārāja bhaviṣyati suniścayam ||

4.1४.१

अथ चेत् ज्ञातेन श्लोकार्थेन प्रयोजनं तदा कल्ये स्वयमेव ज्ञापयिष्यामि । (४।१)

atha cet jñātena ślokārthena prayojanaṃ tadā kalye svayameva jñāpayiṣyāmi |

4.2४.२

इत्युक्त्वा सा गृहं ययौ । (४।२)

ityuktvā sā gṛhaṃ yayau |

4.3४.३

इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता ॥ (४।३)

iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Śusa, 8

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit