Śusa, 18

18 of 29 · 14 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

अन्यदा सा चलिता शुकेनोक्ता । (१।१)

anyadā sā calitā śukenoktā |

गच्छ देवि न ते देषो गच्छन्त्याः परवेश्मनि । (१।२)

gaccha devi na te deṣo gacchantyāḥ paraveśmani |

यदि काचिच्छरीरे ते बुद्धिः सर्षपचौरवत् ॥ (१।३)

yadi kāciccharīre te buddhiḥ sarṣapacauravat ||

अस्ति शुभस्थानं नाम नगरम् । (२।१)

asti śubhasthānaṃ nāma nagaram |

तत्र दरिद्रो नाम वणिक् । (२।२)

tatra daridro nāma vaṇik |

तस्य गृहे चौरः प्रविष्टः । (२।३)

tasya gṛhe cauraḥ praviṣṭaḥ |

सो ऽपि च तत्रान्यत्किमप्यलभमानः सर्षपान् गृहीत्वा निर्गतो राजपुरुषैः प्राप्तः । (२।४)

so 'pi ca tatrānyatkimapyalabhamānaḥ sarṣapān gṛhītvā nirgato rājapuruṣaiḥ prāptaḥ |

सर्षपान् गले बद्ध्वा भ्रामितो राजकुलात्स कथं मुच्यते । (२।५)

sarṣapān gale baddhvā bhrāmito rājakulātsa kathaṃ mucyate |

उत्तरम् यो यः पृच्छति तस्य तस्याग्रे वदति अहो सर्षपाणां मध्ये न किंचित् । (२।६)

uttaram yo yaḥ pṛcchati tasya tasyāgre vadati aho sarṣapāṇāṃ madhye na kiṃcit |

ततो राज्ञा सभायामाकार्य पृष्टः तव वचोऽभिप्रायं न जाने । (२।७)

tato rājñā sabhāyāmākārya pṛṣṭaḥ tava vaco'bhiprāyaṃ na jāne |

प्राह बलेर्वर्षदिने लोकः सर्षपान्पञ्चरक्षकान् । (२।८)

prāha balervarṣadine lokaḥ sarṣapānpañcarakṣakān |

हस्ते बध्नाति तन्नूनमप्रमाणमतः परम् ॥ (२।९)

haste badhnāti tannūnamapramāṇamataḥ param ||

यतो ऽहमेतावद्भिरपि गले बद्धैर्बद्धः राजापि तदाकर्ण्य हसंस्तं मुमोच । (३।१)

yato 'hametāvadbhirapi gale baddhairbaddhaḥ rājāpi tadākarṇya hasaṃstaṃ mumoca |

इति श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता ॥ (३।२)

iti śrutvā prabhāvatī suptā ||