शुकसप्ततिŚukasaptati

Śusa, 17

17 of 29 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अन्यदा सा हसन्ती नरान्तरगमनाय शुकं पृच्छति । (१।१)

anyadā sā hasantī narāntaragamanāya śukaṃ pṛcchati |

1.2१.२

शुक आह यदेव मनसो ऽभीष्टं तदेव कार्यम् । (१।२)

śuka āha yadeva manaso 'bhīṣṭaṃ tadeva kāryam |

1.3१.३

उक्तं च । (१।३)

uktaṃ ca |

1.4१.४

दृष्टिपूतं न्यसेत्पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् । (१।४)

dṛṣṭipūtaṃ nyasetpādaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pibet |

1.5१.५

सत्यपूतं वदेद्वाक्यं मनःपूतं समाचरेत् ॥ (१।५)

satyapūtaṃ vadedvākyaṃ manaḥpūtaṃ samācaret ||

2.1२.१

मनोऽनुकूलं कुर्वन्तु तन्वि ते दुःखमागतम् । (२।१)

mano'nukūlaṃ kurvantu tanvi te duḥkhamāgatam |

2.2२.२

सोढुं शक्तास्तथा वक्तुं गुणाढ्यो ब्राह्मणो यथा ॥ (२।२)

soḍhuṃ śaktāstathā vaktuṃ guṇāḍhyo brāhmaṇo yathā ||

3.1३.१

प्रभावती पृच्छति कथमेतत् । (३।१)

prabhāvatī pṛcchati kathametat |

3.2३.२

शुकः कथयति अस्ति विशाला पुरी । (३।२)

śukaḥ kathayati asti viśālā purī |

3.3३.३

तत्र यायजूको ब्राह्मणः । (३।३)

tatra yāyajūko brāhmaṇaḥ |

3.4३.४

तस्य पत्नी पाहिनी नाम सुरूपा अतिवल्लभा । (३।४)

tasya patnī pāhinī nāma surūpā ativallabhā |

3.5३.५

तत्पुत्रः पित्रा सर्वामपि क्रमाद्विद्यां ग्राहितः । (३।५)

tatputraḥ pitrā sarvāmapi kramādvidyāṃ grāhitaḥ |

3.6३.६

अन्यदा स पितरौ मुक्त्वा देशान्तरं गतः । (३।६)

anyadā sa pitarau muktvā deśāntaraṃ gataḥ |

3.7३.७

गुणाढ्य इति विश्रुतो बभूव । (३।७)

guṇāḍhya iti viśruto babhūva |

3.8३.८

जयन्त्यां च नगर्यां बुद्धिजीवनं व्यचिन्तयत् । (३।८)

jayantyāṃ ca nagaryāṃ buddhijīvanaṃ vyacintayat |

3.9३.९

ततः षण्डं यवकाशादिभिः पुपोष । (३।९)

tataḥ ṣaṇḍaṃ yavakāśādibhiḥ pupoṣa |

3.10३.१०

सो ऽपि षण्डस्तमनु परिभ्रमति । (३।१०)

so 'pi ṣaṇḍastamanu paribhramati |

3.11३.११

अन्यदा सबन्धनं षण्डं विधाय वणिजारकवेषधारी मदनाया वेश्यायाः कुट्टिनीं जगाद अस्मदीया बलीवर्दाः सवस्तुका प्रातरेष्यन्ति । (३।११)

anyadā sabandhanaṃ ṣaṇḍaṃ vidhāya vaṇijārakaveṣadhārī madanāyā veśyāyāḥ kuṭṭinīṃ jagāda asmadīyā balīvardāḥ savastukā prātareṣyanti |

3.12३.१२

अद्याहं तृणानयनार्थमागतः । (३।१२)

adyāhaṃ tṛṇānayanārthamāgataḥ |

3.13३.१३

तद्यत्र अस्मदीयस्य बलीवर्दस्य स्थानं भवति तत्राहं स्वपिमि । (३।१३)

tadyatra asmadīyasya balīvardasya sthānaṃ bhavati tatrāhaṃ svapimi |

3.14३.१४

इत्युक्ते सा कुट्टिनी बलीवर्दधनैषिणी तं स्थापयामास । (३।१४)

ityukte sā kuṭṭinī balīvardadhanaiṣiṇī taṃ sthāpayāmāsa |

3.15३.१५

सो ऽपि तं षण्डं बद्ध्वा विलासिनीपार्श्वे ययौ । (३।१५)

so 'pi taṃ ṣaṇḍaṃ baddhvā vilāsinīpārśve yayau |

3.16३.१६

तया च स्नापितो भोजितश्च गुणाढ्यो रजन्यां शृङ्गारितः तत्सकाशे स्थितः । (३।१६)

tayā ca snāpito bhojitaśca guṇāḍhyo rajanyāṃ śṛṅgāritaḥ tatsakāśe sthitaḥ |

3.17३.१७

सो ऽपि च प्रभातायां निशि प्रथममेवोत्थाय स्वर्णशृङ्खला गृहीत्वा जगाम । (३।१७)

so 'pi ca prabhātāyāṃ niśi prathamamevotthāya svarṇaśṛṅkhalā gṛhītvā jagāma |

3.18३.१८

गते च तस्मिन् एका चेटी उत्थिता षण्डमदृष्ट्वा कुट्टिनीं प्रत्याह आउए किमिदम् । (३।१८)

gate ca tasmin ekā ceṭī utthitā ṣaṇḍamadṛṣṭvā kuṭṭinīṃ pratyāha āue kimidam |

3.19३.१९

ततस्तं विलासिनीपार्श्वाद्गतं ज्ञात्वा मौनं विधाय स्थिता । (३।१९)

tatastaṃ vilāsinīpārśvādgataṃ jñātvā maunaṃ vidhāya sthitā |

3.20३.२०

उक्तं च । (३।२०)

uktaṃ ca |

3.21३.२१

अर्थनाशं मनस्तापं गृहे दुश्चरितानि च । (३।२१)

arthanāśaṃ manastāpaṃ gṛhe duścaritāni ca |

3.22३.२२

वञ्चनं चापमानं च मतिमान्न प्रकाशयेत् ॥ (३।२२)

vañcanaṃ cāpamānaṃ ca matimānna prakāśayet ||

4.1४.१

अन्यदा गुणाढ्यो द्यूतनिर्जितः खटिकाहस्तो वेश्यया धृतः । (४।१)

anyadā guṇāḍhyo dyūtanirjitaḥ khaṭikāhasto veśyayā dhṛtaḥ |

4.2४.२

तेनोपायश्चिन्तितः शम्बलो शम्बलीति जगाद । (४।२)

tenopāyaścintitaḥ śambalo śambalīti jagāda |

4.3४.३

ततस्तया राजभयान्मुक्तः । (४।३)

tatastayā rājabhayānmuktaḥ |

4.4४.४

ततस्तस्यां चलितायां पृष्ठलग्न एव शम्बलीति वदन् गच्छति । (४।४)

tatastasyāṃ calitāyāṃ pṛṣṭhalagna eva śambalīti vadan gacchati |

4.5४.५

ततस्तया विजने नीत्वा हस्तात्प्रसाद्य स्वर्णाभरणं दत्तम् । (४।५)

tatastayā vijane nītvā hastātprasādya svarṇābharaṇaṃ dattam |

4.6४.६

सोढुं त्यक्तुं च यः शक्तो मनसा कृतमन्यथा । (४।६)

soḍhuṃ tyaktuṃ ca yaḥ śakto manasā kṛtamanyathā |

4.7४.७

मनोऽनुकूलतां कुर्वन्न स निन्द्यः सदा सताम् ॥ (४।७)

mano'nukūlatāṃ kurvanna sa nindyaḥ sadā satām ||

5.1५.१

इति कथां श्रुत्वा प्रभावती सुप्ता ॥ (५।१)

iti kathāṃ śrutvā prabhāvatī suptā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Śusa, 17

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit