वैशेषिकसूत्रवृत्तिVaiśeṣikasūtravṛtti
VaiSūVṛ zu VaiśSū, 10, 7
Select a line for its word-by-word analysis.
यदा प्रस्तारितांस्तन्तून् पूर्वपूर्वसंयोगापेक्षान् उपलभमानः पश्चात् पश्चादुत्तरोत्तरतन्तुसंयोगे सति अनपेक्षानुपलभते तदास्य पट्टिकाद्यवान्तरं कार्यं पश्यत उत्पद्यमाने कार्यद्रव्ये निष्पन्नानिष्पन्नसंयोगपर्यालोचनया भवति कार्यम् उत्पद्यते कार्यम् इति जायते बुद्धिः ॥ (१।०)
yadā prastāritāṃstantūn pūrvapūrvasaṃyogāpekṣān upalabhamānaḥ paścāt paścāduttarottaratantusaṃyoge sati anapekṣānupalabhate tadāsya paṭṭikādyavāntaraṃ kāryaṃ paśyata utpadyamāne kāryadravye niṣpannāniṣpannasaṃyogaparyālocanayā bhavati kāryam utpadyate kāryam iti jāyate buddhiḥ ||
यथा चोत्पत्तौ एवं विनाशेऽपि प्रयत्नानन्तरोत्पत्तीनां घटादिद्रव्याणां विनाशे अभूत् इति प्रत्ययस्य भूतप्रत्यक्षाभावात् इत्यादिना कथितत्वाद् इदानीं पारिणामिके शरीरादौ कथ्यते ॥ (२।०)
yathā cotpattau evaṃ vināśe'pi prayatnānantarotpattīnāṃ ghaṭādidravyāṇāṃ vināśe abhūt iti pratyayasya bhūtapratyakṣābhāvāt ityādinā kathitatvād idānīṃ pāriṇāmike śarīrādau kathyate ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.