वैशेषिकसूत्रवृत्तिVaiśeṣikasūtravṛtti
VaiSūVṛ zu VaiśSū, 3, 1, 8.3
Select a line for its word-by-word analysis.
एकार्थसमवायि द्विधा कार्यं कार्यान्तरस्य यथा रूपं स्पर्शस्य कारणं कारणान्तरस्य यथा पाणिः पादस्य ॥ (३।०)
ekārthasamavāyi dvidhā kāryaṃ kāryāntarasya yathā rūpaṃ sparśasya kāraṇaṃ kāraṇāntarasya yathā pāṇiḥ pādasya ||
चतुर्धा विरोधि अभूतं वर्षकर्म वाय्वभ्रसंयोगस्य भूतस्य लिङ्गम् भूतं वर्षकर्म वाय्वभ्रसंयोगस्याभूतस्य लिङ्गम् अभूता श्यामता अभूतस्याग्निसंयोगस्य लिङ्गम् भूतं कार्यं भूतस्य कारणसंयोगस्य लिङ्गम् ॥ (४।०)
caturdhā virodhi abhūtaṃ varṣakarma vāyvabhrasaṃyogasya bhūtasya liṅgam bhūtaṃ varṣakarma vāyvabhrasaṃyogasyābhūtasya liṅgam abhūtā śyāmatā abhūtasyāgnisaṃyogasya liṅgam bhūtaṃ kāryaṃ bhūtasya kāraṇasaṃyogasya liṅgam ||
तस्मादिह प्रसिद्धानाम् इन्द्रियार्थानां करणता कर्मता च समवायिनी आत्मलिङ्गम् ॥ (५।०)
tasmādiha prasiddhānām indriyārthānāṃ karaṇatā karmatā ca samavāyinī ātmaliṅgam ||
न ते आत्मनि समवायिनी इति चेत् एवमेतत् अन्यथा तु प्रयोगः इन्द्रियाणि कर्तृप्रयोज्यानि करणत्वाद् वास्यादिवदिति ॥ (६।०)
na te ātmani samavāyinī iti cet evametat anyathā tu prayogaḥ indriyāṇi kartṛprayojyāni karaṇatvād vāsyādivaditi ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.