वैशेषिकसूत्रवृत्तिVaiśeṣikasūtravṛtti
VaiSūVṛ zu VaiśSū, 9, 21
Select a line for its word-by-word analysis.
यथा अर्थस्य प्रतिपत्तावियं हस्तचेष्टा कारणं प्रतिपत्तव्या इति वृत्तसङ्केतः तां हस्तचेष्टां दृष्ट्वा ततः शब्दात् कारणादर्थं प्रतिपद्यते एवम् अस्यार्थस्य प्रतिपत्तावयं शब्दः कारणम् इति प्रसिद्धसङ्केतस्ततः शब्दात् कारणादर्थं प्रतिपद्यते यथा अभिनयादेरपि अर्थं प्रतिपद्यन्ते लौकिका एवं शब्दोऽर्थस्य सङ्केतवशेन व्यञ्जकत्वात् कारणम् इति वृत्तिकारः ॥ (१।०)
yathā arthasya pratipattāviyaṃ hastaceṣṭā kāraṇaṃ pratipattavyā iti vṛttasaṅketaḥ tāṃ hastaceṣṭāṃ dṛṣṭvā tataḥ śabdāt kāraṇādarthaṃ pratipadyate evam asyārthasya pratipattāvayaṃ śabdaḥ kāraṇam iti prasiddhasaṅketastataḥ śabdāt kāraṇādarthaṃ pratipadyate yathā abhinayāderapi arthaṃ pratipadyante laukikā evaṃ śabdo'rthasya saṅketavaśena vyañjakatvāt kāraṇam iti vṛttikāraḥ ||
प्रमाणत्वं च प्रमीयतेऽनेनेति प्रमाणं प्रमा प्रमाणमिति वा ॥ (४।०)
pramāṇatvaṃ ca pramīyate'neneti pramāṇaṃ pramā pramāṇamiti vā ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.