RRSṬīkā zu RRS, 10, 16.3

143 of 190 · 12 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

अथ वर्णमूषामाह पाषाणेति ॥ (१।०)

atha varṇamūṣāmāha pāṣāṇeti ||

पाषाणा रक्तपाषाणाः ॥ (२।०)

pāṣāṇā raktapāṣāṇāḥ ||

समभागैश्च तैः सहिता या रक्ता रक्तवर्णा मृत्तिका तया साधिता विहिता मूषा वर्णमूषेति प्रोक्ता ॥ (३।०)

samabhāgaiśca taiḥ sahitā yā raktā raktavarṇā mṛttikā tayā sādhitā vihitā mūṣā varṇamūṣeti proktā ||

यस्मादियं नियुज्यत उपयुज्यते निर्वाहणेन धातोः पारदस्य वा रक्तवर्णोत्पादनार्थम् ॥ (४।०)

yasmādiyaṃ niyujyata upayujyate nirvāhaṇena dhātoḥ pāradasya vā raktavarṇotpādanārtham ||

उक्तं च रसहृदये ॥ (५।०)

uktaṃ ca rasahṛdaye ||

निर्गुण्डीरसभावितपुटितं शिलया वर्तितं श्लक्ष्णम् । (६।१)

nirguṇḍīrasabhāvitapuṭitaṃ śilayā vartitaṃ ślakṣṇam |

तावन्मृदितपुटितं निरुत्थभावं व्रजेद्यावत् ॥ (६।२)

tāvanmṛditapuṭitaṃ nirutthabhāvaṃ vrajedyāvat ||

तारे तन्निर्व्यूढं यावत् पीतं भवेद्रुचिरम् । (७।१)

tāre tannirvyūḍhaṃ yāvat pītaṃ bhavedruciram |

हेम्ना समेन मिलितं मात्रातुल्यं भवेत् कनकम् ॥ (७।२)

hemnā samena militaṃ mātrātulyaṃ bhavet kanakam ||

इति ॥ (८।०)

iti ||

अत्र निर्वाहणं चास्यां मूषायां कार्यम् ॥ (९।०)

atra nirvāhaṇaṃ cāsyāṃ mūṣāyāṃ kāryam ||

रक्तवर्गः श्वेतवर्गश्चास्मिन्नेवाध्याये वक्ष्यमाणः ॥ (१०।०)

raktavargaḥ śvetavargaścāsminnevādhyāye vakṣyamāṇaḥ ||