अल्पाग्निसाध्यस्य द्रव्यपाकस्य साधनाय मूषा नानाविधा उक्ताः ॥ (१।०)

संप्रति प्रभूताग्निसाध्यस्य द्रव्यपाकस्य साधनार्थं विविधाः कोष्ठीर् वक्तुकामः प्रथमं तासां प्रयोजनमाह सत्त्वानामिति ॥ (२।०)

मूषामृदैव कोष्ठीर् विदध्याद् इत्यभिप्रायेणैवात्र कोष्ठीनां मृद्विशेषो नोक्तः ॥ (३।०)

रसरत्नाकरे तु मृत्तिकाद्रव्याणां प्रमाणमपि स्पष्टं कृत्वाभिहितम् ॥ (४।०)

तथा च तद्ग्रन्थः । (५।१)

गारा दग्धास्तुषा दग्धा वल्मीकमृत्तिका । (५।२)

अजाश्वानां मलं दग्धं यावत् तत् कृष्णतां गतम् ॥ (५।३)

पाषाणभेदपत्राणि कृष्णा मृच्च समं समम् । (६।१)

वज्रवल्ल्या द्रवैर्मर्द्यं दिनं वा पेषयेद्दृढम् ॥ (६।२)

तेन कोष्ठीर् वङ्कनाला वज्रमूषाश्च कारयेत् । (७।१)

मृन्मयकोशस्य कोष्ठीति नाम प्रसिद्धम् ॥ (७।२)

सा च द्विविधा ॥ (८।०)

भूमिकोष्ठी चलत्कोष्ठी च ॥ (९।०)

यत्कोष्ठीयन्त्रं प्रागुदितं सा चलत्कोष्ठीति निगद्यते ॥ (१०।०)

इदानीम् उच्यमानास्तु सर्वा भूमिकोष्ठ्यः ॥ (११।०)

ताश्च द्विविधाः ॥ (१२।०)

प्रकाशकोष्ठी सपिधानकोष्ठी चेति भेदेन ॥ (१३।०)