रसरत्नसमुच्चयटीकाRasaratnasamuccayaṭīkā
RRSṬīkā zu RRS, 8, 52.2
Select a line for its word-by-word analysis.
पतङ्गी अशुद्धरसोपरसादिकृतबीजजीर्णः पारदस्तद्घटितो यः कल्कस्तेन जातं यल्लोहे ताम्रादौ गौरवतेजस्वित्वादिगुणसहितं तारत्वं हेमता वा किंचित्कालपर्यन्तं स्थित्वा नश्यति सा क्रिया चुल्लिकेति मता ॥ (२।०)
pataṅgī aśuddharasoparasādikṛtabījajīrṇaḥ pāradastadghaṭito yaḥ kalkastena jātaṃ yallohe tāmrādau gauravatejasvitvādiguṇasahitaṃ tāratvaṃ hematā vā kiṃcitkālaparyantaṃ sthitvā naśyati sā kriyā culliketi matā ||
यः पुनरेतैः कुरुते कर्माशुद्धैर् भवेद् रसस्तस्य । (३।२)
yaḥ punaretaiḥ kurute karmāśuddhair bhaved rasastasya |
पारदघटितकल्कस्तु योगतरङ्गिण्यादिग्रन्थोक्तो बोध्यः ॥ (८।०)
pāradaghaṭitakalkastu yogataraṅgiṇyādigranthokto bodhyaḥ ||
शोषयेच्चातपे पिष्ट्वा श्लक्ष्णं कृत्वा च धार्यते ॥ (१०।२)
śoṣayeccātape piṣṭvā ślakṣṇaṃ kṛtvā ca dhāryate ||
अर्कदुग्धस्य दातव्या भावनास्ता यथा तथा । (११।१)
arkadugdhasya dātavyā bhāvanāstā yathā tathā |
अस्य कल्कस्य सिद्धस्य भाग एकश्च टङ्कणः ॥ (११।२)
asya kalkasya siddhasya bhāga ekaśca ṭaṅkaṇaḥ ||
ताम्रं भागत्रयं दत्त्वा धाम्यताम् अन्धमूषया । (१२।१)
tāmraṃ bhāgatrayaṃ dattvā dhāmyatām andhamūṣayā |
सुवर्णं दिव्यतेजः स्यात् कुङ्कुमाद् अतिरिच्यते ॥ (१२।२)
suvarṇaṃ divyatejaḥ syāt kuṅkumād atiricyate ||
एवं नागार्जुनादिग्रन्थे तारत्वोत्पादककल्कोऽपि द्रष्टव्यः ॥ (१४।०)
evaṃ nāgārjunādigranthe tāratvotpādakakalko'pi draṣṭavyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.