RRSṬīkā zu RRS, 8, 51.2

81 of 190 · 17 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

भजनीलक्षणमाह भागाद्रूप्याधिकेति ॥ (१।०)

bhajanīlakṣaṇamāha bhāgādrūpyādhiketi ||

अनुवर्णसुवर्णके हीनवर्णसुवर्णे हेमकृष्टिं दत्त्वा शतांशविधिना रक्तपीतवर्णोत्कर्षार्थं यतमानेन साधकेन प्रमादात्कारणान्तरेण वा यदा रूप्यस्य यो भागः शास्त्र उक्तस्तं विहाय प्रमाणापेक्षयाधिकः क्षिप्यते तादृशक्षेपं कृत्वा यदा वर्णिकाह्रासे प्रागवस्थितपीतवर्णस्यापि ह्रासः क्षयो भवति ॥ (२।०)

anuvarṇasuvarṇake hīnavarṇasuvarṇe hemakṛṣṭiṃ dattvā śatāṃśavidhinā raktapītavarṇotkarṣārthaṃ yatamānena sādhakena pramādātkāraṇāntareṇa vā yadā rūpyasya yo bhāgaḥ śāstra uktastaṃ vihāya pramāṇāpekṣayādhikaḥ kṣipyate tādṛśakṣepaṃ kṛtvā yadā varṇikāhrāse prāgavasthitapītavarṇasyāpi hrāsaḥ kṣayo bhavati ||

3.0३.०

अथवा द्रव्यैर् वेधादावनुपदिष्टद्रव्यैर् वङ्गनीलाञ्जनादिभिः संमीलनेनापि यो वर्णिकाह्रासः सा रसशास्त्रे भञ्जनीति कथ्यते ॥ (३।०)

athavā dravyair vedhādāvanupadiṣṭadravyair vaṅganīlāñjanādibhiḥ saṃmīlanenāpi yo varṇikāhrāsaḥ sā rasaśāstre bhañjanīti kathyate ||

4.0४.०

हेमकृष्टेर्लक्षणं तु ॥ (४।०)

hemakṛṣṭerlakṣaṇaṃ tu ||

5.1५.१

रूप्यं वा जातरूपं वा रसगन्धादिभिर्हतम् । (५।१)

rūpyaṃ vā jātarūpaṃ vā rasagandhādibhirhatam |

5.2५.२

समुत्थितं च बहुशः सा कृष्टी हेमतारयोः ॥ (५।२)

samutthitaṃ ca bahuśaḥ sā kṛṣṭī hematārayoḥ ||