अष्टाध्यायीAṣṭādhyāyī

Chapter 6, 1

21 of 32 · 223 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

रेदुप्लिचतिओनेकाचो द्वे प्रथमस्य ॥ (१।०)

Reduplicationekāco dve prathamasya ||

2.0२.०

अजादेर् द्वितीयस्य ॥ (२।०)

ajāder dvitīyasya ||

3.0३.०

न न्द्राः संयोगादयः ॥ (३।०)

na ndrāḥ saṃyogādayaḥ ||

4.0४.०

पूर्वो ऽभ्यासः ॥ (४।०)

pūrvo 'bhyāsaḥ ||

5.0५.०

उभे अभ्यस्तम् ॥ (५।०)

ubhe abhyastam ||

6.0६.०

जक्षित्यादयः षट् ॥ (६।०)

jakṣityādayaḥ ṣaṭ ||

7.0७.०

तुजादीनां दीर्घो ऽभ्यासस्य ॥ (७।०)

tujādīnāṃ dīrgho 'bhyāsasya ||

8.0८.०

लिटि धातोर् अनभ्यासस्य ॥ (८।०)

liṭi dhātor anabhyāsasya ||

9.0९.०

सन्यङोः ॥ (९।०)

sanyaṅoḥ ||

10.0१०.०

श्लौ ॥ (१०।०)

ślau ||

11.0११.०

चङि ॥ (११।०)

caṅi ||

12.0१२.०

दाश्वान् साह्वान् मीढ्वांश् च ॥ (१२।०)

dāśvān sāhvān mīḍhvāṃś ca ||

13.0१३.०

ष्यङः सम्प्रसारणं पुत्रपत्योस् तत्पुरुषे ॥ (१३।०)

ṣyaṅaḥ samprasāraṇaṃ putrapatyos tatpuruṣe ||

14.0१४.०

बन्धुनि बहुव्रीहौ ॥ (१४।०)

bandhuni bahuvrīhau ||

15.0१५.०

वचिस्वपियजादीनां किति ॥ (१५।०)

vacisvapiyajādīnāṃ kiti ||

16.0१६.०

ग्रहिज्यावयिव्यधिवष्टिविचतिवृश्चतिपृच्छतिभृज्जतीनां ङिति च ॥ (१६।०)

grahijyāvayivyadhivaṣṭivicativṛścatipṛcchatibhṛjjatīnāṃ ṅiti ca ||

17.0१७.०

लिट्य् अभ्यासस्योभयेषाम् ॥ (१७।०)

liṭy abhyāsasyobhayeṣām ||

18.0१८.०

स्वापेश् चङि ॥ (१८।०)

svāpeś caṅi ||

19.0१९.०

स्वपिस्यमिव्येञां यङि ॥ (१९।०)

svapisyamivyeñāṃ yaṅi ||

20.0२०.०

न वशः ॥ (२०।०)

na vaśaḥ ||

21.0२१.०

चायः की ॥ (२१।०)

cāyaḥ kī ||

22.0२२.०

स्फायः स्फी निष्ठायाम् ॥ (२२।०)

sphāyaḥ sphī niṣṭhāyām ||

23.0२३.०

स्त्यः प्रपूर्वस्य ॥ (२३।०)

styaḥ prapūrvasya ||

24.0२४.०

द्रवमूर्तिस्पर्शयोः श्यः ॥ (२४।०)

dravamūrtisparśayoḥ śyaḥ ||

25.0२५.०

प्रतेश् च ॥ (२५।०)

prateś ca ||

26.0२६.०

विभाषाभ्यवपूर्वस्य ॥ (२६।०)

vibhāṣābhyavapūrvasya ||

27.0२७.०

शृतं पाके ॥ (२७।०)

śṛtaṃ pāke ||

28.0२८.०

प्यायः पी ॥ (२८।०)

pyāyaḥ pī ||

29.0२९.०

लिड्यङोश् च ॥ (२९।०)

liḍyaṅoś ca ||

30.0३०.०

विभाषा श्वेः ॥ (३०।०)

vibhāṣā śveḥ ||

31.0३१.०

णौ च संश्चङोः ॥ (३१।०)

ṇau ca saṃścaṅoḥ ||

32.0३२.०

ह्वः संप्रसारणम् ॥ (३२।०)

hvaḥ saṃprasāraṇam ||

33.0३३.०

अभ्यस्तस्य च ॥ (३३।०)

abhyastasya ca ||

34.0३४.०

बहुलं छन्दसि ॥ (३४।०)

bahulaṃ chandasi ||

35.0३५.०

चायः की ॥ (३५।०)

cāyaḥ kī ||

36.0३६.०

अपस्पृधेथाम् आनृचुर् आनृहुश् चिच्युषे तित्याज श्राताः श्रितम् आशीराशीर्ताः ॥ (३६।०)

apaspṛdhethām ānṛcur ānṛhuś cicyuṣe tityāja śrātāḥ śritam āśīrāśīrtāḥ ||

37.0३७.०

न सम्प्रसारणे सम्प्रसारणम् ॥ (३७।०)

na samprasāraṇe samprasāraṇam ||

38.0३८.०

लिटि वयो यः ॥ (३८।०)

liṭi vayo yaḥ ||

39.0३९.०

वश् च अस्य अन्यतरस्यां किति ॥ (३९।०)

vaś ca asya anyatarasyāṃ kiti ||

40.0४०.०

वेञः ॥ (४०।०)

veñaḥ ||

41.0४१.०

ल्यपि च ॥ (४१।०)

lyapi ca ||

42.0४२.०

ज्यश् च ॥ (४२।०)

jyaś ca ||

43.0४३.०

व्यश् च ॥ (४३।०)

vyaś ca ||

44.0४४.०

विभाषा परेः ॥ (४४।०)

vibhāṣā pareḥ ||

45.0४५.०

आदेच उपदेशे ऽशिति ॥ (४५।०)

ādeca upadeśe 'śiti ||

46.0४६.०

न व्यो लिटि ॥ (४६।०)

na vyo liṭi ||

47.0४७.०

स्फुरतिस्फुलत्योर् घञि ॥ (४७।०)

sphuratisphulatyor ghañi ||

48.0४८.०

क्रीइङ्जीनां णौ ॥ (४८।०)

krīiṅjīnāṃ ṇau ||

49.0४९.०

सिध्यतेर् अपारलौकिके ॥ (४९।०)

sidhyater apāralaukike ||

50.0५०.०

मीनातिमिनोतिदीङां ल्यपि च ॥ (५०।०)

mīnātiminotidīṅāṃ lyapi ca ||

51.0५१.०

विभाषा लीयतेः ॥ (५१।०)

vibhāṣā līyateḥ ||

52.0५२.०

खिदेश् छन्दसि ॥ (५२।०)

khideś chandasi ||

53.0५३.०

अपगुरो णमुलि ॥ (५३।०)

apaguro ṇamuli ||

54.0५४.०

चिस्फुरोर् णौ ॥ (५४।०)

cisphuror ṇau ||

55.0५५.०

प्रजने वीयतेः ॥ (५५।०)

prajane vīyateḥ ||

56.0५६.०

बिभेतेर् हेतुभये ॥ (५६।०)

bibheter hetubhaye ||

57.0५७.०

नित्यं स्मयतेः ॥ (५७।०)

nityaṃ smayateḥ ||

58.0५८.०

सृजिदृशोर् झल्य् अम् अकिति ॥ (५८।०)

sṛjidṛśor jhaly am akiti ||

59.0५९.०

अनुदात्तस्य चर्दुपधस्य अन्यतरस्याम् ॥ (५९।०)

anudāttasya cardupadhasya anyatarasyām ||

60.0६०.०

शीर्षंश् छन्दसि ॥ (६०।०)

śīrṣaṃś chandasi ||

61.0६१.०

ये च तद्धिते ॥ (६१।०)

ye ca taddhite ||

62.0६२.०

अचि शीर्षः ॥ (६२।०)

aci śīrṣaḥ ||

63.0६३.०

पद्दन्नोमास्हृन्निशसन्यूषन्दोषन्यकञ्छकन्नुदन्नासञ् छस्प्रभृतिषु ॥ (६३।०)

paddannomāshṛnniśasanyūṣandoṣanyakañchakannudannāsañ chasprabhṛtiṣu ||

64.0६४.०

धात्वादेः षः सः ॥ (६४।०)

dhātvādeḥ ṣaḥ saḥ ||

65.0६५.०

णो नः ॥ (६५।०)

ṇo naḥ ||

66.0६६.०

लोपो व्योर् वलि ॥ (६६।०)

lopo vyor vali ||

67.0६७.०

वेर् अपृक्तस्य ॥ (६७।०)

ver apṛktasya ||

68.0६८.०

हल्ङ्याब्भ्यो दीर्घात् सुतिस्यपृक्तं हल् ॥ (६८।०)

halṅyābbhyo dīrghāt sutisyapṛktaṃ hal ||

69.0६९.०

एङ्ह्रस्वात् सम्बुद्धेः ॥ (६९।०)

eṅhrasvāt sambuddheḥ ||

70.0७०.०

शेः छन्दसि बहुलम् ॥ (७०।०)

śeḥ chandasi bahulam ||

71.0७१.०

ह्रस्वस्य पिति कृति तुक् ॥ (७१।०)

hrasvasya piti kṛti tuk ||

72.0७२.०

संहितायाम् ॥ (७२।०)

saṃhitāyām ||

73.0७३.०

छे च ॥ (७३।०)

che ca ||

74.0७४.०

आङ्माङोश् च ॥ (७४।०)

āṅmāṅoś ca ||

75.0७५.०

दीर्घात् ॥ (७५।०)

dīrghāt ||

76.0७६.०

पदान्ताद् वा ॥ (७६।०)

padāntād vā ||

77.0७७.०

इको यणचि ॥ (७७।०)

iko yaṇaci ||

78.0७८.०

एचो ऽयवायावः ॥ (७८।०)

eco 'yavāyāvaḥ ||

79.0७९.०

वान्तो यि प्रत्यये ॥ (७९।०)

vānto yi pratyaye ||

80.0८०.०

धातोस् तन्निमित्तस्यैव ॥ (८०।०)

dhātos tannimittasyaiva ||

81.0८१.०

क्षय्यजय्यौ शक्यार्थे ॥ (८१।०)

kṣayyajayyau śakyārthe ||

82.0८२.०

क्रय्यस् तदर्थे ॥ (८२।०)

krayyas tadarthe ||

83.0८३.०

भय्यप्रवय्ये च छन्दसि ॥ (८३।०)

bhayyapravayye ca chandasi ||

84.0८४.०

एकः पूर्वपरयोः ॥ (८४।०)

ekaḥ pūrvaparayoḥ ||

85.0८५.०

अन्तादिवच् च ॥ (८५।०)

antādivac ca ||

86.0८६.०

षत्वतुकोर् असिद्धः ॥ (८६।०)

ṣatvatukor asiddhaḥ ||

87.0८७.०

आद् गुणः ॥ (८७।०)

ād guṇaḥ ||

88.0८८.०

वृद्धिर् एचि ॥ (८८।०)

vṛddhir eci ||

89.0८९.०

एत्येधत्यूठ्सु ॥ (८९।०)

etyedhatyūṭhsu ||

90.0९०.०

आटश् च ॥ (९०।०)

āṭaś ca ||

91.0९१.०

उपसर्गाद् ऋति धातौ ॥ (९१।०)

upasargād ṛti dhātau ||

92.0९२.०

वा सुप्य् आपिशलेः ॥ (९२।०)

vā supy āpiśaleḥ ||

93.0९३.०

औतो ऽम्शसोः ॥ (९३।०)

auto 'mśasoḥ ||

94.0९४.०

एङि पररूपम् ॥ (९४।०)

eṅi pararūpam ||

95.0९५.०

ओमाङोश् च ॥ (९५।०)

omāṅoś ca ||

96.0९६.०

उस्य् अपदान्तात् ॥ (९६।०)

usy apadāntāt ||

97.0९७.०

अतो गुणे ॥ (९७।०)

ato guṇe ||

98.0९८.०

अव्यक्तानुकरणस्य अत इतौ ॥ (९८।०)

avyaktānukaraṇasya ata itau ||

99.0९९.०

न आम्रेडितस्य अन्त्यस्य तु वा ॥ (९९।०)

na āmreḍitasya antyasya tu vā ||

100.0१००.०

नित्यम् आम्रेडिते डाचि ॥ (१००।०)

nityam āmreḍite ḍāci ||

101.0१०१.०

अकः सवर्णे दीर्घः ॥ (१०१।०)

akaḥ savarṇe dīrghaḥ ||

102.0१०२.०

प्रथमयोः पूर्वसवर्णः ॥ (१०२।०)

prathamayoḥ pūrvasavarṇaḥ ||

103.0१०३.०

तस्माच्छसो नः पुंसि ॥ (१०३।०)

tasmācchaso naḥ puṃsi ||

104.0१०४.०

नादिचि ॥ (१०४।०)

nādici ||

105.0१०५.०

दीर्घाज्जसि च ॥ (१०५।०)

dīrghājjasi ca ||

106.0१०६.०

वा छन्दसि ॥ (१०६।०)

vā chandasi ||

107.0१०७.०

अमि पूर्वः ॥ (१०७।०)

ami pūrvaḥ ||

108.0१०८.०

सम्प्रसारणाच् च ॥ (१०८।०)

samprasāraṇāc ca ||

109.0१०९.०

एङः पदान्ताद् अति ॥ (१०९।०)

eṅaḥ padāntād ati ||

110.0११०.०

ङसिङसोश् च ॥ (११०।०)

ṅasiṅasoś ca ||

111.0१११.०

ऋत उत् ॥ (१११।०)

ṛta ut ||

112.0११२.०

ख्यत्यात् परस्य ॥ (११२।०)

khyatyāt parasya ||

113.0११३.०

अतो रोर् अप्लुताद् अप्लुते ॥ (११३।०)

ato ror aplutād aplute ||

114.0११४.०

हशि च ॥ (११४।०)

haśi ca ||

115.0११५.०

प्रकृत्या ऽन्तःपादम् अव्यपरे ॥ (११५।०)

prakṛtyā 'ntaḥpādam avyapare ||

116.0११६.०

अव्यादवद्यादवक्रमुरव्रतायमवन्त्ववस्युषु च ॥ (११६।०)

avyādavadyādavakramuravratāyamavantvavasyuṣu ca ||

117.0११७.०

यजुष्य् उरः ॥ (११७।०)

yajuṣy uraḥ ||

118.0११८.०

आपो जुषाणो वृष्णो वर्षिष्ठे ऽम्बे ऽम्बाले ऽम्बिकेपूर्वे ॥ (११८।०)

āpo juṣāṇo vṛṣṇo varṣiṣṭhe 'mbe 'mbāle 'mbikepūrve ||

119.0११९.०

अङ्ग इत्यादौ च ॥ (११९।०)

aṅga ityādau ca ||

120.0१२०.०

अनुदात्ते च कुधपरे ॥ (१२०।०)

anudātte ca kudhapare ||

121.0१२१.०

अवपथासि च ॥ (१२१।०)

avapathāsi ca ||

122.0१२२.०

सर्वत्र विभाषा गोः ॥ (१२२।०)

sarvatra vibhāṣā goḥ ||

123.0१२३.०

अवङ् स्फोटायनस्य ॥ (१२३।०)

avaṅ sphoṭāyanasya ||

124.0१२४.०

इन्द्रे च नित्यम् ॥ (१२४।०)

indre ca nityam ||

125.0१२५.०

प्लुतप्रगृह्या अचि ॥ (१२५।०)

plutapragṛhyā aci ||

126.0१२६.०

आङो ऽनुनासिकश् छन्दसि ॥ (१२६।०)

āṅo 'nunāsikaś chandasi ||

127.0१२७.०

इको ऽसवर्णे शाकल्यस्य ह्रस्वश् च ॥ (१२७।०)

iko 'savarṇe śākalyasya hrasvaś ca ||

128.0१२८.०

ऋत्य् अकः ॥ (१२८।०)

ṛty akaḥ ||

129.0१२९.०

अप्लुतवद् उपस्थिते ॥ (१२९।०)

aplutavad upasthite ||

130.0१३०.०

ई३ चाक्रवर्मणस्य ॥ (१३०।०)

ī3 cākravarmaṇasya ||

131.0१३१.०

दिव उत् ॥ (१३१।०)

diva ut ||

132.0१३२.०

एतत्तदोः सुलोपो ऽकोर् अनञ्समासे हलि ॥ (१३२।०)

etattadoḥ sulopo 'kor anañsamāse hali ||

133.0१३३.०

स्यश् छन्दसि बहुलम् ॥ (१३३।०)

syaś chandasi bahulam ||

134.0१३४.०

सो ऽचि लोपे चेत् पादपूरणम् ॥ (१३४।०)

so 'ci lope cet pādapūraṇam ||

135.0१३५.०

सुट् कात् पूर्वः ॥ (१३५।०)

suṭ kāt pūrvaḥ ||

136.0१३६.०

अडभ्यासव्यवाये ऽपि ॥ (१३६।०)

aḍabhyāsavyavāye 'pi ||

137.0१३७.०

सम्पर्युपेभ्यः करोतौ भूषणे ॥ (१३७।०)

samparyupebhyaḥ karotau bhūṣaṇe ||

138.0१३८.०

समवाये च ॥ (१३८।०)

samavāye ca ||

139.0१३९.०

उपात् प्रतियत्नवैकृतवाक्याध्याहारेषु ॥ (१३९।०)

upāt pratiyatnavaikṛtavākyādhyāhāreṣu ||

140.0१४०.०

किरतौ लवने ॥ (१४०।०)

kiratau lavane ||

141.0१४१.०

हिंसायां प्रतेश् च ॥ (१४१।०)

hiṃsāyāṃ prateś ca ||

142.0१४२.०

अपाच् चतुष्पाच्छकुनिष्व् आलेखने ॥ (१४२।०)

apāc catuṣpācchakuniṣv ālekhane ||

143.0१४३.०

कुस्तुम्बुरूणि जातिः ॥ (१४३।०)

kustumburūṇi jātiḥ ||

144.0१४४.०

अपरस्पराः क्रियासातत्ये ॥ (१४४।०)

aparasparāḥ kriyāsātatye ||

145.0१४५.०

गोष्पदं सेवितासेवितप्रमाणेषु ॥ (१४५।०)

goṣpadaṃ sevitāsevitapramāṇeṣu ||

146.0१४६.०

आस्पदं प्रतिष्ठायाम् ॥ (१४६।०)

āspadaṃ pratiṣṭhāyām ||

147.0१४७.०

आश्चर्यम् अनित्ये ॥ (१४७।०)

āścaryam anitye ||

148.0१४८.०

वर्चस्के ऽवस्करः ॥ (१४८।०)

varcaske 'vaskaraḥ ||

149.0१४९.०

अपस्करो रथाङ्गम् ॥ (१४९।०)

apaskaro rathāṅgam ||

150.0१५०.०

विष्किरः शकुनिर् वा ॥ (१५०।०)

viṣkiraḥ śakunir vā ||

151.0१५१.०

ह्रस्वाच्चन्द्रोत्तरपदे मन्त्रे ॥ (१५१।०)

hrasvāccandrottarapade mantre ||

152.0१५२.०

प्रतिष्कशश् च कशेः ॥ (१५२।०)

pratiṣkaśaś ca kaśeḥ ||

153.0१५३.०

प्रस्कण्वहरिश्चन्द्राव् ऋषी ॥ (१५३।०)

praskaṇvahariścandrāv ṛṣī ||

154.0१५४.०

मस्करमस्करिणौ वेणुपरिव्राजकयोः ॥ (१५४।०)

maskaramaskariṇau veṇuparivrājakayoḥ ||

155.0१५५.०

कास्तीराजस्तुन्दे नगरे ॥ (१५५।०)

kāstīrājastunde nagare ||

156.0१५६.०

कारस्करो वृक्षः ॥ (१५६।०)

kāraskaro vṛkṣaḥ ||

157.0१५७.०

पारस्करप्रभृतीनि च सञ्ज्ञायाम् ॥ (१५७।०)

pāraskaraprabhṛtīni ca sañjñāyām ||

158.0१५८.०

अनुदात्तं पदम् एकवर्जम् ॥ (१५८।०)

anudāttaṃ padam ekavarjam ||

159.0१५९.०

कर्षात्वतो घञो ऽन्त उदात्तः ॥ (१५९।०)

karṣātvato ghaño 'nta udāttaḥ ||

160.0१६०.०

उञ्छादीनां च ॥ (१६०।०)

uñchādīnāṃ ca ||

161.0१६१.०

अनुदात्तस्य च यत्रोदात्तलोपः ॥ (१६१।०)

anudāttasya ca yatrodāttalopaḥ ||

162.0१६२.०

धातोः ॥ (१६२।०)

dhātoḥ ||

163.0१६३.०

चितः ॥ (१६३।०)

citaḥ ||

164.0१६४.०

तद्धितस्य ॥ (१६४।०)

taddhitasya ||

165.0१६५.०

कितः ॥ (१६५।०)

kitaḥ ||

166.0१६६.०

तिसृभ्यो जसः ॥ (१६६।०)

tisṛbhyo jasaḥ ||

167.0१६७.०

चतुरः शसि ॥ (१६७।०)

caturaḥ śasi ||

168.0१६८.०

साव् एकाचस् तृतीयादिर् विभक्तिः ॥ (१६८।०)

sāv ekācas tṛtīyādir vibhaktiḥ ||

169.0१६९.०

अन्तोदात्ताद् उत्तरपदाद् अन्यतरस्याम् अनित्यसमासे ॥ (१६९।०)

antodāttād uttarapadād anyatarasyām anityasamāse ||

170.0१७०.०

अञ्चेश् छन्दस्य् असर्वनामस्थानम् ॥ (१७०।०)

añceś chandasy asarvanāmasthānam ||

171.0१७१.०

ऊडिदंपदाद्यप्पुम्रैद्युभ्यः ॥ (१७१।०)

ūḍidaṃpadādyappumraidyubhyaḥ ||

172.0१७२.०

अष्टनो दीर्घात् ॥ (१७२।०)

aṣṭano dīrghāt ||

173.0१७३.०

शतुर् अनुमो नद्यजादी ॥ (१७३।०)

śatur anumo nadyajādī ||

174.0१७४.०

उदात्तयणो हल्पूर्वात् ॥ (१७४।०)

udāttayaṇo halpūrvāt ||

175.0१७५.०

नोङ्धात्वोः ॥ (१७५।०)

noṅdhātvoḥ ||

176.0१७६.०

ह्रस्वनुड्भ्यां मतुप् ॥ (१७६।०)

hrasvanuḍbhyāṃ matup ||

177.0१७७.०

नाम् अन्यतरस्याम् ॥ (१७७।०)

nām anyatarasyām ||

178.0१७८.०

ङ्याश् छन्दसि बहुलम् ॥ (१७८।०)

ṅyāś chandasi bahulam ||

179.0१७९.०

षट्त्रिचतुर्भ्यो हलादिः ॥ (१७९।०)

ṣaṭtricaturbhyo halādiḥ ||

180.0१८०.०

झल्य् उपोत्तमम् ॥ (१८०।०)

jhaly upottamam ||

181.0१८१.०

विभाषा भाषायाम् ॥ (१८१।०)

vibhāṣā bhāṣāyām ||

182.0१८२.०

न गोश्वन्साववर्णराडङ्क्रुङ्कृद्भ्यः ॥ (१८२।०)

na gośvansāvavarṇarāḍaṅkruṅkṛdbhyaḥ ||

183.0१८३.०

दिवो झल् ॥ (१८३।०)

divo jhal ||

184.0१८४.०

नृ च अन्यतरस्याम् ॥ (१८४।०)

nṛ ca anyatarasyām ||

185.0१८५.०

तित् स्वरितम् ॥ (१८५।०)

tit svaritam ||

186.0१८६.०

तास्यनुदात्तेन्ङिददुपदेशाल् लसार्वधातुकम् अनुदात्तम् अह्न्विङोः ॥ (१८६।०)

tāsyanudāttenṅidadupadeśāl lasārvadhātukam anudāttam ahnviṅoḥ ||

187.0१८७.०

आदिः सिचो ऽन्यतरस्याम् ॥ (१८७।०)

ādiḥ sico 'nyatarasyām ||

188.0१८८.०

स्वपादिहिंसाम् अच्य् अनिटि ॥ (१८८।०)

svapādihiṃsām acy aniṭi ||

189.0१८९.०

अभ्यस्तानाम् आदिः ॥ (१८९।०)

abhyastānām ādiḥ ||

190.0१९०.०

अनुदात्ते च ॥ (१९०।०)

anudātte ca ||

191.0१९१.०

सर्वस्य सुपि ॥ (१९१।०)

sarvasya supi ||

192.0१९२.०

भीह्रीभृहुमदजनधनदरिद्राजागरां प्रत्ययात् पूर्वं पिति ॥ (१९२।०)

bhīhrībhṛhumadajanadhanadaridrājāgarāṃ pratyayāt pūrvaṃ piti ||

193.0१९३.०

लिति ॥ (१९३।०)

liti ||

194.0१९४.०

आदिर् णमुल्य् अन्यतरस्याम् ॥ (१९४।०)

ādir ṇamuly anyatarasyām ||

195.0१९५.०

अचः कर्तृयकि ॥ (१९५।०)

acaḥ kartṛyaki ||

196.0१९६.०

थलि च सेटीड् अन्तो वा ॥ (१९६।०)

thali ca seṭīḍ anto vā ||

197.0१९७.०

ञ्नित्य् आदिर् नित्यम् ॥ (१९७।०)

ñnity ādir nityam ||

198.0१९८.०

आमन्त्रितस्य च ॥ (१९८।०)

āmantritasya ca ||

199.0१९९.०

पथिमथोः सर्वनामस्थाने ॥ (१९९।०)

pathimathoḥ sarvanāmasthāne ||

200.0२००.०

अन्तश् च तवै युगपत् ॥ (२००।०)

antaś ca tavai yugapat ||

201.0२०१.०

क्षयो निवासे ॥ (२०१।०)

kṣayo nivāse ||

202.0२०२.०

जयः करणम् ॥ (२०२।०)

jayaḥ karaṇam ||

203.0२०३.०

वृषादीनां च ॥ (२०३।०)

vṛṣādīnāṃ ca ||

204.0२०४.०

सञ्ज्ञायाम् उपमानम् ॥ (२०४।०)

sañjñāyām upamānam ||

205.0२०५.०

निष्ठा च द्व्यज् अनात् ॥ (२०५।०)

niṣṭhā ca dvyaj anāt ||

206.0२०६.०

शुष्कधृष्टौ ॥ (२०६।०)

śuṣkadhṛṣṭau ||

207.0२०७.०

आशितः कर्ता ॥ (२०७।०)

āśitaḥ kartā ||

208.0२०८.०

रिक्ते विभाषा ॥ (२०८।०)

rikte vibhāṣā ||

209.0२०९.०

जुष्टार्पिते च छन्दसि ॥ (२०९।०)

juṣṭārpite ca chandasi ||

210.0२१०.०

नित्यं मन्त्रे ॥ (२१०।०)

nityaṃ mantre ||

211.0२११.०

युष्मदस्मदोर् ङसि ॥ (२११।०)

yuṣmadasmador ṅasi ||

212.0२१२.०

ङयि च ॥ (२१२।०)

ṅayi ca ||

213.0२१३.०

यतो ऽनावः ॥ (२१३।०)

yato 'nāvaḥ ||

214.0२१४.०

ईडवन्दवृशंसदुहां ण्यतः ॥ (२१४।०)

īḍavandavṛśaṃsaduhāṃ ṇyataḥ ||

215.0२१५.०

विभाषा वेण्विन्धानयोः ॥ (२१५।०)

vibhāṣā veṇvindhānayoḥ ||

216.0२१६.०

त्यागरागहासकुहश्वठक्रथानाम् ॥ (२१६।०)

tyāgarāgahāsakuhaśvaṭhakrathānām ||

217.0२१७.०

उपोत्तमं रिति ॥ (२१७।०)

upottamaṃ riti ||

218.0२१८.०

चङ्य् अन्यतरस्याम् ॥ (२१८।०)

caṅy anyatarasyām ||

219.0२१९.०

मतोः पूर्वम् आत् सञ्ज्ञायां स्त्रियाम् ॥ (२१९।०)

matoḥ pūrvam āt sañjñāyāṃ striyām ||

220.0२२०.०

अन्तो ऽवत्याः ॥ (२२०।०)

anto 'vatyāḥ ||

221.0२२१.०

ईवत्याः ॥ (२२१।०)

īvatyāḥ ||

222.0२२२.०

चौ ॥ (२२२।०)

cau ||

223.0२२३.०

समासस्य ॥ (२२३।०)

samāsasya ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Aṣṭādhyāyī, 6, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit