अष्टाध्यायीAṣṭādhyāyī

Chapter 8, 4

32 of 32 · 68 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

रषाभ्यां नो णः समानपदे ॥ (१।०)

raṣābhyāṃ no ṇaḥ samānapade ||

2.0२.०

अट्कुप्वाङ्नुम्व्यवाये ऽपि ॥ (२।०)

aṭkupvāṅnumvyavāye 'pi ||

3.0३.०

पूर्वपदात् सञ्ज्ञायाम् अगः ॥ (३।०)

pūrvapadāt sañjñāyām agaḥ ||

4.0४.०

वनं पुरगामिश्रकासिध्रकाशारिकाकोटराग्रेभ्यः ॥ (४।०)

vanaṃ puragāmiśrakāsidhrakāśārikākoṭarāgrebhyaḥ ||

5.0५.०

प्रनिरन्तःशरेक्षुप्लक्षाम्रकार्ष्यखदिरपीयूक्षाभ्यो ऽसञ्ज्ञायाम् अपि ॥ (५।०)

pranirantaḥśarekṣuplakṣāmrakārṣyakhadirapīyūkṣābhyo 'sañjñāyām api ||

6.0६.०

विभाषौषधिवनस्पतिभ्यः ॥ (६।०)

vibhāṣauṣadhivanaspatibhyaḥ ||

7.0७.०

अह्नो ऽदन्तात् ॥ (७।०)

ahno 'dantāt ||

8.0८.०

वाहनम् आहितात् ॥ (८।०)

vāhanam āhitāt ||

9.0९.०

पानं देशे ॥ (९।०)

pānaṃ deśe ||

10.0१०.०

वा भावकरणयोः ॥ (१०।०)

vā bhāvakaraṇayoḥ ||

11.0११.०

प्रातिपदिकान्तनुम्विभक्तिषु च ॥ (११।०)

prātipadikāntanumvibhaktiṣu ca ||

12.0१२.०

एकाजुत्तरपदे णः ॥ (१२।०)

ekājuttarapade ṇaḥ ||

13.0१३.०

कुमति च ॥ (१३।०)

kumati ca ||

14.0१४.०

उपसर्गाद् असमासे ऽपि णोपदेशस्य ॥ (१४।०)

upasargād asamāse 'pi ṇopadeśasya ||

15.0१५.०

हिनुमीना ॥ (१५।०)

hinumīnā ||

16.0१६.०

आनि लोट् ॥ (१६।०)

āni loṭ ||

17.0१७.०

नेर् गदनदपतपदघुमास्यतिहन्तियातिवातिद्रातिप्सातिवपतिवहतिशाम्यतिचिनोतिदेग्धिषु च ॥ (१७।०)

ner gadanadapatapadaghumāsyatihantiyātivātidrātipsātivapativahatiśāmyaticinotidegdhiṣu ca ||

18.0१८.०

शेषे विभाषा ऽकखादावषान्त उपदेशे ॥ (१८।०)

śeṣe vibhāṣā 'kakhādāvaṣānta upadeśe ||

19.0१९.०

अनितेः ॥ (१९।०)

aniteḥ ||

20.0२०.०

अन्तः ॥ (२०।०)

antaḥ ||

21.0२१.०

उभौ साभ्यासस्य ॥ (२१।०)

ubhau sābhyāsasya ||

22.0२२.०

हन्तेर् अत्पूर्वस्य ॥ (२२।०)

hanter atpūrvasya ||

23.0२३.०

वमोर् वा ॥ (२३।०)

vamor vā ||

24.0२४.०

अन्तर् अदेशे ॥ (२४।०)

antar adeśe ||

25.0२५.०

अयनं च ॥ (२५।०)

ayanaṃ ca ||

26.0२६.०

छन्दस्य् ऋदवग्रहात् ॥ (२६।०)

chandasy ṛdavagrahāt ||

27.0२७.०

नश् च धातुस्थोरुषुभ्यः ॥ (२७।०)

naś ca dhātusthoruṣubhyaḥ ||

28.0२८.०

उपसर्गाद् बहुलम् ॥ (२८।०)

upasargād bahulam ||

29.0२९.०

कृत्य् अचः ॥ (२९।०)

kṛty acaḥ ||

30.0३०.०

णेर् विभाषा ॥ (३०।०)

ṇer vibhāṣā ||

31.0३१.०

हलश्चेजुपधात् ॥ (३१।०)

halaścejupadhāt ||

32.0३२.०

इजादेः सनुमः ॥ (३२।०)

ijādeḥ sanumaḥ ||

33.0३३.०

वा निंसनिक्षनिन्दाम् ॥ (३३।०)

vā niṃsanikṣanindām ||

34.0३४.०

न भाभूपूकमिगमिप्यायिवेपाम् ॥ (३४।०)

na bhābhūpūkamigamipyāyivepām ||

35.0३५.०

षात् पदान्तात् ॥ (३५।०)

ṣāt padāntāt ||

36.0३६.०

नशेः षान्तस्य ॥ (३६।०)

naśeḥ ṣāntasya ||

37.0३७.०

पदान्तस्य ॥ (३७।०)

padāntasya ||

38.0३८.०

पदव्यवाये ऽपि ॥ (३८।०)

padavyavāye 'pi ||

39.0३९.०

क्षुभ्नादिषु च ॥ (३९।०)

kṣubhnādiṣu ca ||

40.0४०.०

स्तोः श्चुना श्चुः ॥ (४०।०)

stoḥ ścunā ścuḥ ||

41.0४१.०

ष्टुना ष्टुः ॥ (४१।०)

ṣṭunā ṣṭuḥ ||

42.0४२.०

न पदान्ताट् टोर् अनाम् ॥ (४२।०)

na padāntāṭ ṭor anām ||

43.0४३.०

तोः षि ॥ (४३।०)

toḥ ṣi ||

44.0४४.०

शात् ॥ (४४।०)

śāt ||

45.0४५.०

यरो ऽनुनासिके ऽनुनासिको वा ॥ (४५।०)

yaro 'nunāsike 'nunāsiko vā ||

46.0४६.०

अचो रहाभ्यां द्वे ॥ (४६।०)

aco rahābhyāṃ dve ||

47.0४७.०

अनचि च ॥ (४७।०)

anaci ca ||

48.0४८.०

न आदिन्याक्रोशे पुत्रस्य ॥ (४८।०)

na ādinyākrośe putrasya ||

49.0४९.०

शरो ऽचि ॥ (४९।०)

śaro 'ci ||

50.0५०.०

त्रिप्रभृतिषु शाकटायनस्य ॥ (५०।०)

triprabhṛtiṣu śākaṭāyanasya ||

51.0५१.०

सर्वत्र शाकल्यस्य ॥ (५१।०)

sarvatra śākalyasya ||

52.0५२.०

दीर्घाद् आचार्याणाम् ॥ (५२।०)

dīrghād ācāryāṇām ||

53.0५३.०

झलां जश् झशि ॥ (५३।०)

jhalāṃ jaś jhaśi ||

54.0५४.०

अभ्यासे चर् च ॥ (५४।०)

abhyāse car ca ||

55.0५५.०

खरि च ॥ (५५।०)

khari ca ||

56.0५६.०

वावसाने ॥ (५६।०)

vāvasāne ||

57.0५७.०

अणो ऽप्रगृह्यस्य अनुनासिकः ॥ (५७।०)

aṇo 'pragṛhyasya anunāsikaḥ ||

58.0५८.०

अनुस्वारस्य ययि परसवर्णः ॥ (५८।०)

anusvārasya yayi parasavarṇaḥ ||

59.0५९.०

वा पदान्तस्य ॥ (५९।०)

vā padāntasya ||

60.0६०.०

तोर् लि ॥ (६०।०)

tor li ||

61.0६१.०

उदः स्थास्तम्भोः पूर्वस्य ॥ (६१।०)

udaḥ sthāstambhoḥ pūrvasya ||

62.0६२.०

झयो हो ऽन्यतरस्याम् ॥ (६२।०)

jhayo ho 'nyatarasyām ||

63.0६३.०

शश्छो ऽटि ॥ (६३।०)

śaścho 'ṭi ||

64.0६४.०

हलो यमां यमि लोपः ॥ (६४।०)

halo yamāṃ yami lopaḥ ||

65.0६५.०

झरो झरि सवर्णे ॥ (६५।०)

jharo jhari savarṇe ||

66.0६६.०

उदात्ताद् अनुदात्तस्य स्वरितः ॥ (६६।०)

udāttād anudāttasya svaritaḥ ||

67.0६७.०

नोदात्तस्वरितोदयम् अगार्ग्यकाश्यपगालवानाम् ॥ (६७।०)

nodāttasvaritodayam agārgyakāśyapagālavānām ||

68.0६८.०

अ अ इति ॥ (६८।०)

a a iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Aṣṭādhyāyī, 8, 4

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit