बृहदारण्यकोपनिषद्Bṛhadāraṇyakopaniṣad
BĀU, 1, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
सूर्यश् चक्षुर् वातः प्राणो व्यात्तम् अग्निर् वैश्वानरः संवत्सर आत्माश्वस्य मेध्यस्य । (१।२)
sūryaś cakṣur vātaḥ prāṇo vyāttam agnir vaiśvānaraḥ saṃvatsara ātmāśvasya medhyasya |
द्यौः पृष्ठम् अन्तरिक्षम् उदरं पृथिवी पाजस्यं दिशः पार्श्वे अवान्तरदिशः पर्शव ऋतवो ऽङ्गानि मासाश् चार्धमासाश् च पर्वाण्य् अहोरात्राणि प्रतिष्ठा नक्षत्राण्य् अस्थीनि नभो मांसानि । (१।३)
dyauḥ pṛṣṭham antarikṣam udaraṃ pṛthivī pājasyaṃ diśaḥ pārśve avāntaradiśaḥ parśava ṛtavo 'ṅgāni māsāś cārdhamāsāś ca parvāṇy ahorātrāṇi pratiṣṭhā nakṣatrāṇy asthīni nabho māṃsāni |
ऊवध्यं सिकताः सिन्धवो गुदा यकृच्च क्लोमानश् च पर्वता ओषधयश् च वनस्पतयश् च लोमानि । (१।४)
ūvadhyaṃ sikatāḥ sindhavo gudā yakṛcca klomānaś ca parvatā oṣadhayaś ca vanaspatayaś ca lomāni |
हयो भूत्वा देवान् अवहद् वाजी गन्धर्वान् अर्वासुरान् अश्वो मनुष्यान् । (२।६)
hayo bhūtvā devān avahad vājī gandharvān arvāsurān aśvo manuṣyān |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.