बृहदारण्यकोपनिषद्Bṛhadāraṇyakopaniṣad

BĀU, 1, 1

1 of 47 · 16 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

उषा वा अश्वस्य मेध्यस्य शिरः । (१।१)

uṣā vā aśvasya medhyasya śiraḥ |

1.2१.२

सूर्यश् चक्षुर् वातः प्राणो व्यात्तम् अग्निर् वैश्वानरः संवत्सर आत्माश्वस्य मेध्यस्य । (१।२)

sūryaś cakṣur vātaḥ prāṇo vyāttam agnir vaiśvānaraḥ saṃvatsara ātmāśvasya medhyasya |

1.3१.३

द्यौः पृष्ठम् अन्तरिक्षम् उदरं पृथिवी पाजस्यं दिशः पार्श्वे अवान्तरदिशः पर्शव ऋतवो ऽङ्गानि मासाश् चार्धमासाश् च पर्वाण्य् अहोरात्राणि प्रतिष्ठा नक्षत्राण्य् अस्थीनि नभो मांसानि । (१।३)

dyauḥ pṛṣṭham antarikṣam udaraṃ pṛthivī pājasyaṃ diśaḥ pārśve avāntaradiśaḥ parśava ṛtavo 'ṅgāni māsāś cārdhamāsāś ca parvāṇy ahorātrāṇi pratiṣṭhā nakṣatrāṇy asthīni nabho māṃsāni |

1.4१.४

ऊवध्यं सिकताः सिन्धवो गुदा यकृच्च क्लोमानश् च पर्वता ओषधयश् च वनस्पतयश् च लोमानि । (१।४)

ūvadhyaṃ sikatāḥ sindhavo gudā yakṛcca klomānaś ca parvatā oṣadhayaś ca vanaspatayaś ca lomāni |

1.5१.५

उद्यन् पूर्वार्धो निम्लोचञ् जघनार्धः । (१।५)

udyan pūrvārdho nimlocañ jaghanārdhaḥ |

1.6१.६

यद् विजृम्भते तद् विद्योतते । (१।६)

yad vijṛmbhate tad vidyotate |

1.7१.७

यद् विधूनुते तत् स्तनयति । (१।७)

yad vidhūnute tat stanayati |

1.8१.८

यन् मेहति तद् वर्षति । (१।८)

yan mehati tad varṣati |

1.9१.९

वाग् एवास्य वाक् ॥ (१।९)

vāg evāsya vāk ||

2.1२.१

अहर् वा अश्वं पुरस्तान् महिमान्वजायत । (२।१)

ahar vā aśvaṃ purastān mahimānvajāyata |

2.2२.२

तस्य पूर्वे समुद्रे योनिः । (२।२)

tasya pūrve samudre yoniḥ |

2.3२.३

रात्रिर् एनं पश्चान् महिमान्वजायत । (२।३)

rātrir enaṃ paścān mahimānvajāyata |

2.4२.४

तस्यापरे समुद्रे योनिः । (२।४)

tasyāpare samudre yoniḥ |

2.5२.५

एतौ वा अश्वं महिमानाव् अभितः संबभूवतुः । (२।५)

etau vā aśvaṃ mahimānāv abhitaḥ saṃbabhūvatuḥ |

2.6२.६

हयो भूत्वा देवान् अवहद् वाजी गन्धर्वान् अर्वासुरान् अश्वो मनुष्यान् । (२।६)

hayo bhūtvā devān avahad vājī gandharvān arvāsurān aśvo manuṣyān |

2.7२.७

समुद्र एवास्य बन्धुः समुद्रो योनिः ॥ (२।७)

samudra evāsya bandhuḥ samudro yoniḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

BĀU, 1, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit