1.1१.१अथ हैनं जारत्कारव आर्तभागः पप्रच्छ । (१।१)
atha hainaṃ jāratkārava ārtabhāgaḥ papraccha |
1.2१.२याज्ञवल्क्येति होवाच कति ग्रहाः कत्य् अतिग्रहा इति । (१।२)
yājñavalkyeti hovāca kati grahāḥ katy atigrahā iti |
1.3१.३अष्टौ ग्रहा अष्टाव् अतिग्रहा इति । (१।३)
aṣṭau grahā aṣṭāv atigrahā iti |
1.4१.४ये ते ऽष्टौ ग्रहा अष्टाव् अतिग्रहाः कतमे त इति ॥ (१।४)
ye te 'ṣṭau grahā aṣṭāv atigrahāḥ katame ta iti ||
2.2२.२सो ऽपानेनातिग्रहेण गृहीतः । (२।२)
so 'pānenātigraheṇa gṛhītaḥ |
2.3२.३प्राणेन हि गन्धाञ् जिघ्रति ॥ (२।३)
prāṇena hi gandhāñ jighrati ||
3.2३.२स नाम्नातिग्रहेण गृहीतः । (३।२)
sa nāmnātigraheṇa gṛhītaḥ |
3.3३.३वाचा हि नामान्य् अभिवदति ॥ (३।३)
vācā hi nāmāny abhivadati ||
4.2४.२स रसेनातिग्रहेण गृहीतः । (४।२)
sa rasenātigraheṇa gṛhītaḥ |
4.3४.३जिह्वया हि रसान् विजानाति ॥ (४।३)
jihvayā hi rasān vijānāti ||
5.2५.२स रूपेणातिग्रहेण गृहीतः । (५।२)
sa rūpeṇātigraheṇa gṛhītaḥ |
5.3५.३चक्षुषा हि रूपाणि पश्यति ॥ (५।३)
cakṣuṣā hi rūpāṇi paśyati ||
6.1६.१श्रोत्रं वै ग्रहः । (६।१)
6.2६.२स शब्देनातिग्रहेण गृहीतः । (६।२)
sa śabdenātigraheṇa gṛhītaḥ |
6.3६.३श्रोत्रेण हि शब्दाञ् शृणोति ॥ (६।३)
śrotreṇa hi śabdāñ śṛṇoti ||
7.2७.२स कामेनातिग्रहेण गृहीतः । (७।२)
sa kāmenātigraheṇa gṛhītaḥ |
7.3७.३मनसा हि कामान् कामयते ॥ (७।३)
manasā hi kāmān kāmayate ||
8.2८.२स कर्मणातिग्रहेण गृहीतः । (८।२)
sa karmaṇātigraheṇa gṛhītaḥ |
8.3८.३हस्ताभ्यां हि कर्म करोति ॥ (८।३)
hastābhyāṃ hi karma karoti ||
9.2९.२स स्पर्शेनातिग्रहेण गृहीतः । (९।२)
sa sparśenātigraheṇa gṛhītaḥ |
9.3९.३त्वचा हि स्पर्शान् वेदयते । (९।३)
tvacā hi sparśān vedayate |
9.4९.४इत्य् अष्टौ ग्रहा अष्टाव् अतिग्रहाः ॥ (९।४)
ity aṣṭau grahā aṣṭāv atigrahāḥ ||
10.1१०.१याज्ञवल्क्येति होवाच यद् इदं सर्वं मृत्योर् अन्नं का स्वित् सा देवता यस्या मृत्युर् अन्नम् इति । (१०।१)
yājñavalkyeti hovāca yad idaṃ sarvaṃ mṛtyor annaṃ kā svit sā devatā yasyā mṛtyur annam iti |
10.2१०.२अग्निर् वै मृत्युः सो ऽपाम् अन्नम् । (१०।२)
agnir vai mṛtyuḥ so 'pām annam |
10.3१०.३अप पुनर्मृत्युं जयति ॥ (१०।३)
apa punarmṛtyuṃ jayati ||
11.1११.१याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियत उद् अस्मात् प्राणाः क्रामन्त्य् आहो नेति । (११।१)
yājñavalkyeti hovāca yatrāyaṃ puruṣo mriyata ud asmāt prāṇāḥ krāmanty āho neti |
11.2११.२नेति होवाच याज्ञवल्क्यः । (११।२)
neti hovāca yājñavalkyaḥ |
12.1१२.१याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियते । (१२।१)
yājñavalkyeti hovāca yatrāyaṃ puruṣo mriyate |
12.4१२.४अनन्तं वै नामानन्ता विश्वे देवाः । (१२।४)
anantaṃ vai nāmānantā viśve devāḥ |
12.5१२.५अनन्तम् एव स तेन लोकं जयति ॥ (१२।५)
anantam eva sa tena lokaṃ jayati ||
13.1१३.१याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वाग् अप्येति वातं प्राणश् चक्षुर् आदित्यं मनश् चन्द्रं दिशः श्रोत्रं पृथिवीं शरीरम् आकाशम् आत्मौषधीर् लोमानि वनस्पतीन् केशा अप्सु लोहितं च रेतश् च निधीयते क्वायं तदा पुरुषो भवतीति । (१३।१)
yājñavalkyeti hovāca yatrāsya puruṣasya mṛtasyāgniṃ vāg apyeti vātaṃ prāṇaś cakṣur ādityaṃ manaś candraṃ diśaḥ śrotraṃ pṛthivīṃ śarīram ākāśam ātmauṣadhīr lomāni vanaspatīn keśā apsu lohitaṃ ca retaś ca nidhīyate kvāyaṃ tadā puruṣo bhavatīti |
13.2१३.२आहर सौम्य हस्तम् आर्तभाग । (१३।२)
āhara saumya hastam ārtabhāga |
13.3१३.३आवाम् एवैतस्य वेदिष्यावो न नाव् एतत् सजन इति । (१३।३)
āvām evaitasya vediṣyāvo na nāv etat sajana iti |
13.4१३.४तौ होत्क्रम्य मन्त्रयांचक्राते । (१३।४)
tau hotkramya mantrayāṃcakrāte |
13.5१३.५तौ ह यद् ऊचतुः कर्म हैव तद् ऊचतुः । (१३।५)
tau ha yad ūcatuḥ karma haiva tad ūcatuḥ |
13.6१३.६अथ ह यत् प्रशंसतुः कर्म हैव तत् प्रशशंसतुः । (१३।६)
atha ha yat praśaṃsatuḥ karma haiva tat praśaśaṃsatuḥ |
13.7१३.७पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेनेति । (१३।७)
puṇyo vai puṇyena karmaṇā bhavati pāpaḥ pāpeneti |
13.8१३.८ततो ह जारत्कारव आर्तभाग उपरराम ॥ (१३।८)
tato ha jāratkārava ārtabhāga upararāma ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.
