जनको ह वैदेहो बहुदक्षिणेन यज्ञेनेजे । (१।१)

तत्र ह कुरुपञ्चालानां ब्राह्मणा अभिसमेता बभूवुः । (१।२)

तस्य ह जनकस्य वैदेहस्य विजिज्ञासा बभूव कः स्विद् एषां ब्राह्मणानाम् अनूचानतम इति । (१।३)

स ह गवां सहस्रम् अवरुरोध । (१।४)

दशदश पादा एकैकस्याः शृङ्गयोर् आबद्धा बभूवुः ॥ (१।५)

तान् होवाच ब्राह्मणा भगवन्तो यो वो ब्रह्मिष्ठः स एता गा उदजताम् इति । (२।१)

ते ह ब्राह्मणा न दधृषुः । (२।२)

अथ ह याज्ञवल्क्यः स्वम् एव ब्रह्मचारिणम् उवाच एताः सौम्योदज सामश्रवा३ इति । (२।३)

ता होदाचकार । (२।४)

ते ह ब्राह्मणाश् चुक्रुधुः कथं नु नो ब्रह्मिष्ठो ब्रुवीतेति । (२।५)

अथ ह जनकस्य वैदेहस्य होताश्वलो बभूव । (२।६)

स हैनं पप्रच्छ त्वं नु खलु नो याज्ञवल्क्य ब्रह्मिष्ठो ऽसी३ इति । (२।७)

स होवाच नमो वयं ब्रह्मिष्ठाय कुर्मो गोकामा एव वयं स्म इति । (२।८)

तं ह तत एव प्रष्टुं दध्रे होताश्वलः ॥ (२।९)

याज्ञवल्क्येति होवाच यद् इदं सर्वं मृत्युनाप्तं सर्वं मृत्युनाभिपन्नं केन यजमानो मृत्योर् आप्तिम् अतिमुच्यत इति । (३।१)

होत्रर्त्विजाग्निना वाचा । (३।२)

वाग् वै यज्ञस्य होता । (३।३)

तद् येयं वाक् सो ऽयम् अग्निः स होता सा मुक्तिः सातिमुक्तिः ॥ (३।४)

याज्ञवल्क्येति होवाच यद् इदं सर्वम् अहोरात्राभ्याम् आप्तं सर्वम् अहोरात्राभ्याम् अभिपन्नं केन यजमानो ऽहोरात्रयोर् आप्तिम् अतिमुच्यत इति । (४।१)

अध्वर्युणर्त्विजा चक्षुषादित्येन । (४।२)

चक्षुर् वै यज्ञस्याध्वर्युः । (४।३)

तद् यद् इदं चक्षुः सो ऽसाव् आदित्यः । (४।४)

सो ऽध्वर्युः सा मुक्तिः सातिमुक्तिः ॥ (४।५)

याज्ञवल्क्येति होवाच यद् इदं सर्वं पूर्वपक्षापरपक्षाभ्याम् आप्तं सर्वं पूर्वपक्षापरपक्षाभ्याम् अभिपन्नं केन यजमानः पूर्वपक्षापरपक्षयोर् आप्तिम् अतिमुच्यत इति । (५।१)

उद्गात्रर्त्विजा वायुना प्राणेन । (५।२)

प्राणो वै यज्ञस्योद्गाता । (५।३)

तद् यो ऽयं प्राणः स वायुः स उद्गाता । (५।४)

स मुक्तिः सातिमुक्तिः ॥ (५।५)

याज्ञवल्क्येति होवाच यद् इदम् अन्तरिक्षम् अनारम्बणम् इव केनाक्रमेण यजमानः स्वर्गं लोकम् आक्रमत इति । (६।१)

ब्रह्मणर्त्विजा मनसा चन्द्रेण । (६।२)

मनो वै यज्ञस्य ब्रह्मा । (६।३)

तद् यद् इदं मनः सो ऽसौ चन्द्रः स ब्रह्मा स मुक्तिः सातिमुक्तिर् इत्य् अतिमोक्षा । (६।४)

अथ संपदः ॥ (६।५)

याज्ञवल्क्येति होवाच कतिभिर् अयम् अद्यर्ग्भिर् होतास्मिन् यज्ञे करिष्यतीति । (७।१)

तिसृभिर् इति । (७।२)

कतमास् तास् तिस्र इति । (७।३)

पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया । (७।४)

किं ताभिर् जयतीति । (७।५)

यत् किंचेदं प्राणभृद् इति ॥ (७।६)

याज्ञवल्क्येति होवाच कत्य् अयम् अद्याध्वर्युर् अस्मिन् यज्ञ आहुतीर् होष्यतीति । (८।१)

तिस्र इति । (८।२)

कतमास् तास् तिस्र इति । (८।३)

या हुता उज्ज्वलन्ति या हुता अतिनेदन्ति या हुता अधिशेरते । (८।४)

किं ताभिर् जयतीति । (८।५)

या हुता उज्ज्वलन्ति देवलोकम् एव ताभिर् जयति । (८।६)

दीप्यत इव हि देवलोकः । (८।७)

या हुता अतिनेदन्ते पितृलोकम् एव ताभिर् जयति । (८।८)

अतीव हि पितृलोकः । (८।९)

या हुता अधिशेरते मनुष्यलोकम् एव ताभिर् जयति । (८।१०)

अध इव हि मनुष्यलोकः ॥ (८।११)

याज्ञवल्क्येति होवाच कतिभिर् अयम् अद्य ब्रह्मा यज्ञं दक्षिणतो देवताभिर् गोपायतीति । (९।१)

एकयेति । (९।२)

कतमा सैकेति । (९।३)

मन एवेति । (९।४)

अनन्तं वै मनो ऽनन्ता विश्वे देवाः । (९।५)

अनन्तम् एव स तेन लोकं जयति ॥ (९।६)

याज्ञवल्क्येति होवाच कत्य् अयम् अद्योद्गातास्मिन् यज्ञे स्तोत्रियाः स्तोष्यतीति । (१०।१)

तिस्र इति । (१०।२)

कतमास् तास् तिस्र इति । (१०।३)

पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया । (१०।४)

कतमास् ताः । (१०।५)

या अध्यात्मम् इति । (१०।६)

प्राण एव पुरोनुवाक्यापानो याज्या व्यानः शस्या । (१०।७)

किं ताभिर् जयतीति । (१०।८)

पृथिवीलोकम् एव पुरोनुवाक्यया जयत्य् अन्तरिक्षलोकं याज्यया द्युलोकं शस्यया । (१०।९)

ततो ह होताश्वल उपरराम ॥ (१०।१०)