बृहदारण्यकोपनिषद्Bṛhadāraṇyakopaniṣad

BĀU, 2, 2

8 of 47 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

यो ह वै शिशुं साधानं सप्रत्याधानं सस्थूणं सदामं वेद सप्त ह द्विषतो भ्रातृव्यान् अवरुणद्धि । (१।१)

yo ha vai śiśuṃ sādhānaṃ sapratyādhānaṃ sasthūṇaṃ sadāmaṃ veda sapta ha dviṣato bhrātṛvyān avaruṇaddhi |

1.2१.२

अयं वाव शिशुर् यो ऽयं मध्यमः प्राणः । (१।२)

ayaṃ vāva śiśur yo 'yaṃ madhyamaḥ prāṇaḥ |

1.3१.३

तस्येदम् एवाधानम् इदं प्रत्याधानं प्राणः स्थूणान्नं दाम ॥ (१।३)

tasyedam evādhānam idaṃ pratyādhānaṃ prāṇaḥ sthūṇānnaṃ dāma ||

2.1२.१

तम् एताः सप्ताक्षितय उपतिष्ठन्ते । (२।१)

tam etāḥ saptākṣitaya upatiṣṭhante |

2.2२.२

तद् या इमा अक्षंल् लोहिन्यो राजयस् ताभिर् एनं रुद्रो ऽन्वायत्तः । (२।२)

tad yā imā akṣaṃl lohinyo rājayas tābhir enaṃ rudro 'nvāyattaḥ |

2.3२.३

अथ या अक्षन्न् आपस् ताभिः पर्जन्यः । (२।३)

atha yā akṣann āpas tābhiḥ parjanyaḥ |

2.4२.४

या कनीनका तयादित्यः । (२।४)

yā kanīnakā tayādityaḥ |

2.5२.५

यत् कृष्णं तेनाग्निः । (२।५)

yat kṛṣṇaṃ tenāgniḥ |

2.6२.६

यच्छुक्लं तेनेन्द्रः । (२।६)

yacchuklaṃ tenendraḥ |

2.7२.७

अधरयैनं वर्तन्या पृथिव्य् अन्वायत्ता । (२।७)

adharayainaṃ vartanyā pṛthivy anvāyattā |

2.8२.८

द्यौर् उत्तरया । (२।८)

dyaur uttarayā |

2.9२.९

नास्यान्नं क्षीयते य एवं वेद ॥ (२।९)

nāsyānnaṃ kṣīyate ya evaṃ veda ||

3.1३.१

तद् एष श्लोको भवति । (३।१)

tad eṣa śloko bhavati |

3.2३.२

अर्वाग्बिलश् चमस ऊर्ध्वबुध्नस् तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपम् । (३।२)

arvāgbilaś camasa ūrdhvabudhnas tasmin yaśo nihitaṃ viśvarūpam |

3.3३.३

तस्यासत ऋषयः सप्त तीरे वाग् अष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति । (३।३)

tasyāsata ṛṣayaḥ sapta tīre vāg aṣṭamī brahmaṇā saṃvidāneti |

3.4३.४

अर्वाग्बिलश् चमस ऊर्ध्वबुध्न इति । (३।४)

arvāgbilaś camasa ūrdhvabudhna iti |

3.5३.५

इदं तच्छरीर एष ह्यर्वाग्बिलश् चमस ऊर्ध्वबुध्नः । (३।५)

idaṃ taccharīra eṣa hyarvāgbilaś camasa ūrdhvabudhnaḥ |

3.6३.६

तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपम् इति । (३।६)

tasmin yaśo nihitaṃ viśvarūpam iti |

3.7३.७

प्राणा वै यशो विश्वरूपम् । (३।७)

prāṇā vai yaśo viśvarūpam |

3.8३.८

प्राणान् एतद् आह । (३।८)

prāṇān etad āha |

3.9३.९

तस्यासत ऋषयः सप्त तीर इति । (३।९)

tasyāsata ṛṣayaḥ sapta tīra iti |

3.10३.१०

प्राणा वा ऋषयः । (३।१०)

prāṇā vā ṛṣayaḥ |

3.11३.११

प्राणान् एतद् आह । (३।११)

prāṇān etad āha |

3.12३.१२

वाग् अष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति । (३।१२)

vāg aṣṭamī brahmaṇā saṃvidāneti |

3.13३.१३

वाग्घ्य् अष्टमी ब्रह्मणा संवित्ते ॥ (३।१३)

vāgghy aṣṭamī brahmaṇā saṃvitte ||

4.1४.१

इमाव् एव गोतमभरद्वाजौ । (४।१)

imāv eva gotamabharadvājau |

4.2४.२

अयम् एव गोतमो ऽयं भरद्वाजः । (४।२)

ayam eva gotamo 'yaṃ bharadvājaḥ |

4.3४.३

इमाव् एव विश्वामित्रजमदग्नी । (४।३)

imāv eva viśvāmitrajamadagnī |

4.4४.४

अयम् एव विश्वामित्रो ऽयं जमदग्निः । (४।४)

ayam eva viśvāmitro 'yaṃ jamadagniḥ |

4.5४.५

इमाव् एव वसिष्ठकश्यपौ । (४।५)

imāv eva vasiṣṭhakaśyapau |

4.6४.६

अयम् एव वसिष्ठो ऽयं कश्यपः । (४।६)

ayam eva vasiṣṭho 'yaṃ kaśyapaḥ |

4.7४.७

वाग् एवात्रिः । (४।७)

vāg evātriḥ |

4.8४.८

वाचा ह्य् अन्नम् अद्यते । (४।८)

vācā hy annam adyate |

4.9४.९

अत्तिर् ह वै नामैतद् यद् औत्रिर् इति । (४।९)

attir ha vai nāmaitad yad autrir iti |

4.10४.१०

सर्वस्यात्ता भवति । (४।१०)

sarvasyāttā bhavati |

4.11४.११

सर्वम् अस्यान्नं भवति य एवं वेद ॥ (४।११)

sarvam asyānnaṃ bhavati ya evaṃ veda ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

BĀU, 2, 2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit