बृहदारण्यकोपनिषद्Bṛhadāraṇyakopaniṣad

BĀU, 2, 3

9 of 47 · 40 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे । (१।१)

dve vāva brahmaṇo rūpe |

1.2१.२

मूर्तं चैवामूर्तं च । (१।२)

mūrtaṃ caivāmūrtaṃ ca |

1.3१.३

मर्त्यं चामृतं च । (१।३)

martyaṃ cāmṛtaṃ ca |

1.4१.४

स्थितं च यच्च । (१।४)

sthitaṃ ca yacca |

1.5१.५

सच्च त्यं च ॥ (१।५)

sacca tyaṃ ca ||

2.1२.१

तद् एतन् मूर्तं यद् अन्यद् वायोश् चान्तरिक्षाच्च । (२।१)

tad etan mūrtaṃ yad anyad vāyoś cāntarikṣācca |

2.2२.२

एतन् मर्त्यम् । (२।२)

etan martyam |

2.3२.३

एतत् स्थितम् । (२।३)

etat sthitam |

2.4२.४

एतत् सत् । (२।४)

etat sat |

2.5२.५

तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो य एष तपति । (२।५)

tasyaitasya mūrtasyaitasya martyasyaitasya sthitasyaitasya sata eṣa raso ya eṣa tapati |

2.6२.६

सतो ह्य् एष रसः ॥ (२।६)

sato hy eṣa rasaḥ ||

3.1३.१

अथामूर्तम् । (३।१)

athāmūrtam |

3.2३.२

वायुश् चान्तरिक्षश् च । (३।२)

vāyuś cāntarikṣaś ca |

3.3३.३

एतद् अमृतम् । (३।३)

etad amṛtam |

3.4३.४

एतद् यत् । (३।४)

etad yat |

3.5३.५

एतत् त्यम् । (३।५)

etat tyam |

3.6३.६

तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो य एष एतस्मिन् मण्डले पुरुषः । (३।६)

tasyaitasyāmūrtasyaitasyāmṛtasyaitasya yata etasya tyasyaiṣa raso ya eṣa etasmin maṇḍale puruṣaḥ |

3.7३.७

त्यस्य ह्य् एष रस । (३।७)

tyasya hy eṣa rasa |

3.8३.८

इत्य् अधिदैवतम् ॥ (३।८)

ity adhidaivatam ||

4.1४.१

अथाध्यात्मम् । (४।१)

athādhyātmam |

4.2४.२

इदम् एव मूर्तं यद् अन्यत् प्राणाच्च यश् चायम् अन्तर् आत्मन्न् आकाशः । (४।२)

idam eva mūrtaṃ yad anyat prāṇācca yaś cāyam antar ātmann ākāśaḥ |

4.3४.३

एतन् मर्त्यम् । (४।३)

etan martyam |

4.4४.४

एतत् स्थितम् । (४।४)

etat sthitam |

4.5४.५

एतत् सत् । (४।५)

etat sat |

4.6४.६

तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो यच्चक्षुः । (४।६)

tasyaitasya mūrtasyaitasya martyasyaitasya sthitasyaitasya sata eṣa raso yaccakṣuḥ |

4.7४.७

सतो ह्य् एष रसः ॥ (४।७)

sato hy eṣa rasaḥ ||

5.1५.१

अथामूर्तं प्राणश् च यश्चायम् अन्तर् आत्मन्न् आकाशः । (५।१)

athāmūrtaṃ prāṇaś ca yaścāyam antar ātmann ākāśaḥ |

5.2५.२

एतद् अमृतम् । (५।२)

etad amṛtam |

5.3५.३

एतद् यत् । (५।३)

etad yat |

5.4५.४

एतत् त्यत् । (५।४)

etat tyat |

5.5५.५

तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो यो ऽयं दक्षिणे ऽक्षन् पुरुषः । (५।५)

tasyaitasyāmūrtasyaitasyāmṛtasyaitasya yata etasya tyasyaiṣa raso yo 'yaṃ dakṣiṇe 'kṣan puruṣaḥ |

5.6५.६

त्यस्य ह्य् एष रसः ॥ (५।६)

tyasya hy eṣa rasaḥ ||

6.1६.१

तस्य हैतस्य पुरुषस्य रूपम् । (६।१)

tasya haitasya puruṣasya rūpam |

6.2६.२

यथा माहारजनं वासो यथा पाण्ड्वाविकं यथेन्द्रगोपो यथाग्न्यर्चिर् यथा पुण्डरीकं यथा सकृद्विद्युत्तम् । (६।२)

yathā māhārajanaṃ vāso yathā pāṇḍvāvikaṃ yathendragopo yathāgnyarcir yathā puṇḍarīkaṃ yathā sakṛdvidyuttam |

6.3६.३

सकृद्विद्युत्तेव ह वा अस्य श्रीर् भवति य एवं वेद । (६।३)

sakṛdvidyutteva ha vā asya śrīr bhavati ya evaṃ veda |

6.4६.४

अथात आदेशो नेति नेति । (६।४)

athāta ādeśo neti neti |

6.5६.५

न ह्य् एतस्माद् इति नेत्य् अन्यत् परम् अस्ति । (६।५)

na hy etasmād iti nety anyat param asti |

6.6६.६

अथ नामधेयं सत्यस्य सत्यम् इति । (६।६)

atha nāmadheyaṃ satyasya satyam iti |

6.7६.७

प्राणा वै सत्यम् । (६।७)

prāṇā vai satyam |

6.8६.८

तेषाम् एष सत्यम् ॥ (६।८)

teṣām eṣa satyam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

BĀU, 2, 3

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit