निबन्धसंग्रहNibandhasaṃgraha

NiSaṃ zu Su, Cik., 27, 2.1

1 of 71 · 2 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

रसादिधातूनामयनमाप्यायनम् अथवा भेषजाश्रितानां रसवीर्यविपाकप्रभावाणाम् आयुर्बलवीर्यदार्ढ्याणां वयःस्थैर्यंकराणाम् अयनं लाभोपायो रसायनम् वर्धकं स्थापकमप्राप्तप्रापकं वेत्यर्थः ॥ (१।०)

rasādidhātūnāmayanamāpyāyanam athavā bheṣajāśritānāṃ rasavīryavipākaprabhāvāṇām āyurbalavīryadārḍhyāṇāṃ vayaḥsthairyaṃkarāṇām ayanaṃ lābhopāyo rasāyanam vardhakaṃ sthāpakamaprāptaprāpakaṃ vetyarthaḥ ||

2.0२.०

द्विविधं रसायनं कुटीप्रावेशिकं वातातपिकं च पुनश्च त्रिविधं काम्यं नैमित्तिकम् आजस्रिकं च प्राणमेधाकामः श्रीकाम इत्यादिकं काम्यं नैमित्तिकं व्याधिनिमित्तं शिलाजतुभल्लातकतुवरकाद्यम् आजस्रिकं क्षीरघृताभ्यासादिकम् पुनश्च द्विविधं संशोधनसंशमनभेदेन दोषस्य संशोधनात् संशोधनं सस्यादिरसायनं संशमनं नागबलाप्रयोगादिकमिति ॥ (२।०)

dvividhaṃ rasāyanaṃ kuṭīprāveśikaṃ vātātapikaṃ ca punaśca trividhaṃ kāmyaṃ naimittikam ājasrikaṃ ca prāṇamedhākāmaḥ śrīkāma ityādikaṃ kāmyaṃ naimittikaṃ vyādhinimittaṃ śilājatubhallātakatuvarakādyam ājasrikaṃ kṣīraghṛtābhyāsādikam punaśca dvividhaṃ saṃśodhanasaṃśamanabhedena doṣasya saṃśodhanāt saṃśodhanaṃ sasyādirasāyanaṃ saṃśamanaṃ nāgabalāprayogādikamiti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

NiSaṃ zu Su, Cik., 27, 2.1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit