निबन्धसंग्रहNibandhasaṃgraha

NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 18.1

23 of 71 · 20 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

तत्रेत्यादि ॥ (१।०)

tatretyādi ||

2.0२.०

कललं सिङ्घाणप्रख्यम् ॥ (२।०)

kalalaṃ siṅghāṇaprakhyam ||

3.0३.०

द्वितीय इत्यादि ॥ (३।०)

dvitīya ityādi ||

4.0४.०

शीतः श्लेष्मा उष्मा पित्तं कफानिलयोर् अप्युष्मसम्भवात् परिणामहेतुत्वम् ॥ (४।०)

śītaḥ śleṣmā uṣmā pittaṃ kaphānilayor apyuṣmasambhavāt pariṇāmahetutvam ||

5.0५.०

तदुक्तं चरके भौमाप्याग्नेयवायव्याः पञ्चोष्माणः सनाभसाः इति ॥ (५।०)

taduktaṃ carake bhaumāpyāgneyavāyavyāḥ pañcoṣmāṇaḥ sanābhasāḥ iti ||

6.0६.०

घनः कठिनः ॥ (६।०)

ghanaḥ kaṭhinaḥ ||

7.0७.०

यदीत्यादि ॥ (७।०)

yadītyādi ||

8.0८.०

पिण्डो वर्तुलाकृतिः पेशी दीर्घाकृतिर् अर्बुदं वर्तुलफलार्धम् इति ॥ (८।०)

piṇḍo vartulākṛtiḥ peśī dīrghākṛtir arbudaṃ vartulaphalārdham iti ||

9.0९.०

गयी तु भोजदर्शनात् पिण्डादीनाम् अन्यथाकारं पठति ॥ (९।०)

gayī tu bhojadarśanāt piṇḍādīnām anyathākāraṃ paṭhati ||

10.0१०.०

यथा चतुरस्रा भवेत् पेशी वृत्तः पिण्डो घनः स्मृतः ॥ (१०।०)

yathā caturasrā bhavet peśī vṛttaḥ piṇḍo ghanaḥ smṛtaḥ ||

11.0११.०

शाल्मलीमुकुलाकारम् अर्बुदं परिचक्षत इति ॥ (११।०)

śālmalīmukulākāram arbudaṃ paricakṣata iti ||

12.0१२.०

तृतीये इत्यादि ॥ (१२।०)

tṛtīye ityādi ||

13.0१३.०

शाखाश् चतस्रो मूर्धोरःपृष्ठोदराण्यङ्गानि चिबुकनासौष्ठश्रवणाङ्गुलिपार्ष्णिप्रभृतीनि प्रत्यङ्गानि ॥ (१३।०)

śākhāś catasro mūrdhoraḥpṛṣṭhodarāṇyaṅgāni cibukanāsauṣṭhaśravaṇāṅgulipārṣṇiprabhṛtīni pratyaṅgāni ||

14.1१४.१

चतुर्थे इत्यादि । (१४।१)

caturthe ityādi |

14.2१४.२

तत्स्थानत्वात् हृदयस्थानत्वात् ॥ (१४।२)

tatsthānatvāt hṛdayasthānatvāt ||

15.0१५.०

इन्द्रियार्थाः शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाः ॥ (१५।०)

indriyārthāḥ śabdasparśarūparasagandhāḥ ||

16.0१६.०

द्विहृदयामिति द्वितीयं हृदयं यस्याः सा द्विहृदया ताम् ॥ (१६।०)

dvihṛdayāmiti dvitīyaṃ hṛdayaṃ yasyāḥ sā dvihṛdayā tām ||

17.0१७.०

दौहृदेत्यादि ॥ (१७।०)

dauhṛdetyādi ||

18.0१८.०

कुणिं विकृतहस्तम् ॥ (१८।०)

kuṇiṃ vikṛtahastam ||

19.0१९.०

तत्र कुब्जादिष्ववयवसमुदायेन्द्रियाधिष्ठानजो दोषो दौहृदविमाननजनितो यथाशस्त्रम् ऊह्यः ॥ (१९।०)

tatra kubjādiṣvavayavasamudāyendriyādhiṣṭhānajo doṣo dauhṛdavimānanajanito yathāśastram ūhyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 18.1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit