NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 18.1
Select a line for its word-by-word analysis.
शीतः श्लेष्मा उष्मा पित्तं कफानिलयोर् अप्युष्मसम्भवात् परिणामहेतुत्वम् ॥ (४।०)
śītaḥ śleṣmā uṣmā pittaṃ kaphānilayor apyuṣmasambhavāt pariṇāmahetutvam ||
तदुक्तं चरके भौमाप्याग्नेयवायव्याः पञ्चोष्माणः सनाभसाः इति ॥ (५।०)
taduktaṃ carake bhaumāpyāgneyavāyavyāḥ pañcoṣmāṇaḥ sanābhasāḥ iti ||
पिण्डो वर्तुलाकृतिः पेशी दीर्घाकृतिर् अर्बुदं वर्तुलफलार्धम् इति ॥ (८।०)
piṇḍo vartulākṛtiḥ peśī dīrghākṛtir arbudaṃ vartulaphalārdham iti ||
गयी तु भोजदर्शनात् पिण्डादीनाम् अन्यथाकारं पठति ॥ (९।०)
gayī tu bhojadarśanāt piṇḍādīnām anyathākāraṃ paṭhati ||
यथा चतुरस्रा भवेत् पेशी वृत्तः पिण्डो घनः स्मृतः ॥ (१०।०)
yathā caturasrā bhavet peśī vṛttaḥ piṇḍo ghanaḥ smṛtaḥ ||
शाल्मलीमुकुलाकारम् अर्बुदं परिचक्षत इति ॥ (११।०)
śālmalīmukulākāram arbudaṃ paricakṣata iti ||
शाखाश् चतस्रो मूर्धोरःपृष्ठोदराण्यङ्गानि चिबुकनासौष्ठश्रवणाङ्गुलिपार्ष्णिप्रभृतीनि प्रत्यङ्गानि ॥ (१३।०)
śākhāś catasro mūrdhoraḥpṛṣṭhodarāṇyaṅgāni cibukanāsauṣṭhaśravaṇāṅgulipārṣṇiprabhṛtīni pratyaṅgāni ||
द्विहृदयामिति द्वितीयं हृदयं यस्याः सा द्विहृदया ताम् ॥ (१६।०)
dvihṛdayāmiti dvitīyaṃ hṛdayaṃ yasyāḥ sā dvihṛdayā tām ||
तत्र कुब्जादिष्ववयवसमुदायेन्द्रियाधिष्ठानजो दोषो दौहृदविमाननजनितो यथाशस्त्रम् ऊह्यः ॥ (१९।०)
tatra kubjādiṣvavayavasamudāyendriyādhiṣṭhānajo doṣo dauhṛdavimānanajanito yathāśastram ūhyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.