NiSaṃ zu Su, Utt., 1, 8.1
Select a line for its word-by-word analysis.
इदानीम् उत्तरतन्त्रस्य निखिलव्याधिनिश्चयचिकित्सालक्षणां स्तुतिं निर्दिशन्नाह निखिलेनेत्यादि ॥ (१।०)
idānīm uttaratantrasya nikhilavyādhiniścayacikitsālakṣaṇāṃ stutiṃ nirdiśannāha nikhilenetyādi ||
के ते नानाप्रकारा रोगा निखिलेनोत्तरेऽभिधास्यन्ते इत्याह शालाक्यशास्त्राभिहिता इत्यादि ॥ (५।०)
ke te nānāprakārā rogā nikhilenottare'bhidhāsyante ityāha śālākyaśāstrābhihitā ityādi ||
विदेहाधिपकीर्तिता इति निमिप्रणीताः षट्सप्ततिर्नेत्ररोगाः न करालभद्रशौनकादिप्रणीताः ॥ (६।०)
videhādhipakīrtitā iti nimipraṇītāḥ ṣaṭsaptatirnetrarogāḥ na karālabhadraśaunakādipraṇītāḥ ||
ये च विस्तरतो दृष्टा इति पार्वतकजीवकबन्धकप्रभृतिभिः कुमाराबाधहेतवः स्कन्दग्रहप्रभृतयः ॥ (७।०)
ye ca vistarato dṛṣṭā iti pārvatakajīvakabandhakaprabhṛtibhiḥ kumārābādhahetavaḥ skandagrahaprabhṛtayaḥ ||
षट्सु कायचिकित्सासु अग्निवेशभेडजातूकर्णपराशरहारीतक्षारपाणिप्रोक्तासु ॥ (८।०)
ṣaṭsu kāyacikitsāsu agniveśabheḍajātūkarṇaparāśarahārītakṣārapāṇiproktāsu ||
ननु भूतनिमित्तत्वादुन्मादादीनां कथमागन्तुकत्वं यतः प्रहारादिकृता आगन्तवः सत्यं बाह्यनिमित्तत्वादुन्मादादीनाम् आगन्तुकत्वम् ॥ (११।०)
nanu bhūtanimittatvādunmādādīnāṃ kathamāgantukatvaṃ yataḥ prahārādikṛtā āgantavaḥ satyaṃ bāhyanimittatvādunmādādīnām āgantukatvam ||
गयी तु उपसर्गादयः अमानुषोपसर्गादयः ते चापस्मारोन्मादा भूतविद्याभिहिताः त एवागन्तव इति व्याख्यानयति ॥ (१२।०)
gayī tu upasargādayaḥ amānuṣopasargādayaḥ te cāpasmāronmādā bhūtavidyābhihitāḥ ta evāgantava iti vyākhyānayati ||
उत्तरतन्त्रे निखिलेन रोगा एव प्रोक्ता उतान्येऽपि प्रोक्ता इति पृष्ट आह त्रिषष्टी रससंसर्गा इत्यादि ॥ (१३।०)
uttaratantre nikhilena rogā eva proktā utānye'pi proktā iti pṛṣṭa āha triṣaṣṭī rasasaṃsargā ityādi ||
विदेहाधिपतिः श्रीमान् जनको नाम विश्रुतः । (१६।२)
videhādhipatiḥ śrīmān janako nāma viśrutaḥ |
आलम्भयज्ञप्रवणः सोऽयजद्ब्राह्मणैर्वृतः ॥ (१६।३)
ālambhayajñapravaṇaḥ so'yajadbrāhmaṇairvṛtaḥ ||
तस्य यागप्रवृत्तस्य कुपितो भगवान् रविः । (१७।१)
tasya yāgapravṛttasya kupito bhagavān raviḥ |
दृष्टिं प्रणाशयामास सो ऽनुतेपे महत् तपः ॥ (१७।२)
dṛṣṭiṃ praṇāśayāmāsa so 'nutepe mahat tapaḥ ||
दीप्तांशुस्तपसा तेन तोषितः प्रददौ पुनः । (१८।१)
dīptāṃśustapasā tena toṣitaḥ pradadau punaḥ |
चक्षुर्वेदं प्रसन्नात्मा सर्वभूतानुकम्पया ॥ (१८।२)
cakṣurvedaṃ prasannātmā sarvabhūtānukampayā ||
तं च बृहत्पञ्जिकाकारो न पठति तस्मान्मयापि न पठितो न व्याख्यातश्च ॥ (२०।०)
taṃ ca bṛhatpañjikākāro na paṭhati tasmānmayāpi na paṭhito na vyākhyātaśca ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.