निबन्धसंग्रहNibandhasaṃgraha

NiSaṃ zu Su, Utt., 1, 8.1

65 of 71 · 24 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

इदानीम् उत्तरतन्त्रस्य निखिलव्याधिनिश्चयचिकित्सालक्षणां स्तुतिं निर्दिशन्नाह निखिलेनेत्यादि ॥ (१।०)

idānīm uttaratantrasya nikhilavyādhiniścayacikitsālakṣaṇāṃ stutiṃ nirdiśannāha nikhilenetyādi ||

2.0२.०

निखिलेन सामस्त्येन ॥ (२।०)

nikhilena sāmastyena ||

3.0३.०

यत्र यस्मिन्नुत्तरतन्त्रे ॥ (३।०)

yatra yasminnuttaratantre ||

4.0४.०

पृथग्विधा नानाप्रकाराः ॥ (४।०)

pṛthagvidhā nānāprakārāḥ ||

5.0५.०

के ते नानाप्रकारा रोगा निखिलेनोत्तरेऽभिधास्यन्ते इत्याह शालाक्यशास्त्राभिहिता इत्यादि ॥ (५।०)

ke te nānāprakārā rogā nikhilenottare'bhidhāsyante ityāha śālākyaśāstrābhihitā ityādi ||

6.0६.०

विदेहाधिपकीर्तिता इति निमिप्रणीताः षट्सप्ततिर्नेत्ररोगाः न करालभद्रशौनकादिप्रणीताः ॥ (६।०)

videhādhipakīrtitā iti nimipraṇītāḥ ṣaṭsaptatirnetrarogāḥ na karālabhadraśaunakādipraṇītāḥ ||

7.0७.०

ये च विस्तरतो दृष्टा इति पार्वतकजीवकबन्धकप्रभृतिभिः कुमाराबाधहेतवः स्कन्दग्रहप्रभृतयः ॥ (७।०)

ye ca vistarato dṛṣṭā iti pārvatakajīvakabandhakaprabhṛtibhiḥ kumārābādhahetavaḥ skandagrahaprabhṛtayaḥ ||

8.0८.०

षट्सु कायचिकित्सासु अग्निवेशभेडजातूकर्णपराशरहारीतक्षारपाणिप्रोक्तासु ॥ (८।०)

ṣaṭsu kāyacikitsāsu agniveśabheḍajātūkarṇaparāśarahārītakṣārapāṇiproktāsu ||

9.0९.०

उपसर्गादयो ज्वरादयः ॥ (९।०)

upasargādayo jvarādayaḥ ||

10.0१०.०

आगन्तवः अत्र उन्मादादयः ॥ (१०।०)

āgantavaḥ atra unmādādayaḥ ||

11.0११.०

ननु भूतनिमित्तत्वादुन्मादादीनां कथमागन्तुकत्वं यतः प्रहारादिकृता आगन्तवः सत्यं बाह्यनिमित्तत्वादुन्मादादीनाम् आगन्तुकत्वम् ॥ (११।०)

nanu bhūtanimittatvādunmādādīnāṃ kathamāgantukatvaṃ yataḥ prahārādikṛtā āgantavaḥ satyaṃ bāhyanimittatvādunmādādīnām āgantukatvam ||

12.0१२.०

गयी तु उपसर्गादयः अमानुषोपसर्गादयः ते चापस्मारोन्मादा भूतविद्याभिहिताः त एवागन्तव इति व्याख्यानयति ॥ (१२।०)

gayī tu upasargādayaḥ amānuṣopasargādayaḥ te cāpasmāronmādā bhūtavidyābhihitāḥ ta evāgantava iti vyākhyānayati ||

13.0१३.०

उत्तरतन्त्रे निखिलेन रोगा एव प्रोक्ता उतान्येऽपि प्रोक्ता इति पृष्ट आह त्रिषष्टी रससंसर्गा इत्यादि ॥ (१३।०)

uttaratantre nikhilena rogā eva proktā utānye'pi proktā iti pṛṣṭa āha triṣaṣṭī rasasaṃsargā ityādi ||

14.0१४.०

युक्तार्थाः प्रमाणोपपन्नार्थाः ॥ (१४।०)

yuktārthāḥ pramāṇopapannārthāḥ ||

15.0१५.०

युक्तयः तन्त्रयुक्तयः ॥ (१५।०)

yuktayaḥ tantrayuktayaḥ ||

16.1१६.१

अस्याग्रे केचित् । (१६।१)

asyāgre kecit |

16.2१६.२

विदेहाधिपतिः श्रीमान् जनको नाम विश्रुतः । (१६।२)

videhādhipatiḥ śrīmān janako nāma viśrutaḥ |

16.3१६.३

आलम्भयज्ञप्रवणः सोऽयजद्ब्राह्मणैर्वृतः ॥ (१६।३)

ālambhayajñapravaṇaḥ so'yajadbrāhmaṇairvṛtaḥ ||

17.1१७.१

तस्य यागप्रवृत्तस्य कुपितो भगवान् रविः । (१७।१)

tasya yāgapravṛttasya kupito bhagavān raviḥ |

17.2१७.२

दृष्टिं प्रणाशयामास सो ऽनुतेपे महत् तपः ॥ (१७।२)

dṛṣṭiṃ praṇāśayāmāsa so 'nutepe mahat tapaḥ ||

18.1१८.१

दीप्तांशुस्तपसा तेन तोषितः प्रददौ पुनः । (१८।१)

dīptāṃśustapasā tena toṣitaḥ pradadau punaḥ |

18.2१८.२

चक्षुर्वेदं प्रसन्नात्मा सर्वभूतानुकम्पया ॥ (१८।२)

cakṣurvedaṃ prasannātmā sarvabhūtānukampayā ||

19.0१९.०

इति पाठं पठन्ति व्याख्यानयन्ति च ॥ (१९।०)

iti pāṭhaṃ paṭhanti vyākhyānayanti ca ||

20.0२०.०

तं च बृहत्पञ्जिकाकारो न पठति तस्मान्मयापि न पठितो न व्याख्यातश्च ॥ (२०।०)

taṃ ca bṛhatpañjikākāro na paṭhati tasmānmayāpi na paṭhito na vyākhyātaśca ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

NiSaṃ zu Su, Utt., 1, 8.1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit