NiSaṃ zu Su, Sū., 24, 12.3
Select a line for its word-by-word analysis.
विस्तरं निमित्तानि चैषां प्रतिरोगं वक्ष्याम इति यदुक्तं प्राक् तत् प्रतिपादयन्नाह विकारपरिमाणं चेत्यादि ॥ (१।०)
vistaraṃ nimittāni caiṣāṃ pratirogaṃ vakṣyāma iti yaduktaṃ prāk tat pratipādayannāha vikāraparimāṇaṃ cetyādi ||
विकारपरिमाणं चेति इयं समुदायसंख्या तथा च व्याधीनां तु सहस्रं यच्छतं विंशतिरेव च इत्युत्तरे तन्त्रे वक्ष्यते ॥ (२।०)
vikāraparimāṇaṃ ceti iyaṃ samudāyasaṃkhyā tathā ca vyādhīnāṃ tu sahasraṃ yacchataṃ viṃśatireva ca ityuttare tantre vakṣyate ||
संख्या चैषां पृथक् पृथगिति इयमवयवसंख्या तथा च षडर्शांसि चतस्रोऽश्मर्यः अष्टादश कुष्ठानीति निदानस्थाने वक्ष्यते ॥ (३।०)
saṃkhyā caiṣāṃ pṛthak pṛthagiti iyamavayavasaṃkhyā tathā ca ṣaḍarśāṃsi catasro'śmaryaḥ aṣṭādaśa kuṣṭhānīti nidānasthāne vakṣyate ||
सर्वाबाधाश्च वक्ष्यत इति ज्वरातीसारशोषादयः ॥ (४।०)
sarvābādhāśca vakṣyata iti jvarātīsāraśoṣādayaḥ ||
तेन विकारपरिमाणं च सर्वाबाधाश्चोत्तरे तन्त्रे वक्ष्यत इति सम्बध्यते न पुनः उत्तरे तन्त्रे इति संख्या चैषां पृथक् पृथग् इत्यत्र सम्बध्यते ॥ (६।०)
tena vikāraparimāṇaṃ ca sarvābādhāścottare tantre vakṣyata iti sambadhyate na punaḥ uttare tantre iti saṃkhyā caiṣāṃ pṛthak pṛthag ityatra sambadhyate ||
अन्ये तु व्याख्यानयन्ति विकारा ज्वरादीनाम् उपद्रवरूपतया तृट्छर्दिप्रभृतयः तत्परिमाणम् अधिकमध्यहीनभेदेन विकारपरिमाणम् अष्टौ ज्वराः षडतीसाराः इत्यादि संख्या च पृथक् पृथक्सर्वाबाधाश्च शारीरमानसा इति सर्वमेतदुत्तरे तन्त्रे वक्ष्यते व्याख्यास्यत्याचार्यः इति ॥ (७।०)
anye tu vyākhyānayanti vikārā jvarādīnām upadravarūpatayā tṛṭchardiprabhṛtayaḥ tatparimāṇam adhikamadhyahīnabhedena vikāraparimāṇam aṣṭau jvarāḥ ṣaḍatīsārāḥ ityādi saṃkhyā ca pṛthak pṛthaksarvābādhāśca śārīramānasā iti sarvametaduttare tantre vakṣyate vyākhyāsyatyācāryaḥ iti ||
इति श्रीडल्हणविरचितायां सुश्रुतव्याख्यायां निबन्धसंग्रहाख्यायां सूत्रस्थाने चतुर्विंशतितमोऽध्यायः ॥ (८।०)
iti śrīḍalhaṇaviracitāyāṃ suśrutavyākhyāyāṃ nibandhasaṃgrahākhyāyāṃ sūtrasthāne caturviṃśatitamo'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.