ŚSūtraV zu ŚSūtra, 1, 1.1

1 of 73 · 14 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

चैतन्यं चित्क्रियारूपं शिवस्य परमस्य यत् ॥ (१।०)

caitanyaṃ citkriyārūpaṃ śivasya paramasya yat ||

स्वातन्त्र्यम् एतद् एवात्मा ततो ऽसौ परमः शिवः ॥ (२।०)

svātantryam etad evātmā tato 'sau paramaḥ śivaḥ ||

अथवा को ऽयम् आत्मेति प्रष्टॄन् बोधयितुं शिशून् ॥ (३।०)

athavā ko 'yam ātmeti praṣṭṝn bodhayituṃ śiśūn ||

नात्मा देहो न च प्राणो न मनः खं न शून्यभूः ॥ (४।०)

nātmā deho na ca prāṇo na manaḥ khaṃ na śūnyabhūḥ ||

किंतु चैतन्यम् एवात्मेत्य् आदिष्टं परमेष्ठिना ॥ (५।०)

kiṃtu caitanyam evātmety ādiṣṭaṃ parameṣṭhinā ||

अथ चैतन्यम् एवैतद् आत्मा स्वाभाविकं वपुः ॥ (६।०)

atha caitanyam evaitad ātmā svābhāvikaṃ vapuḥ ||

विशेषाचोदनाद् अस्य जगतश् चेत्य् अरूपिणः ॥ (७।०)

viśeṣācodanād asya jagataś cety arūpiṇaḥ ||

अचेत्यमानं कस्यापि वपुः किम् अपि नो भवेत् ॥ (८।०)

acetyamānaṃ kasyāpi vapuḥ kim api no bhavet ||

चेत्यमानं तु चिद्रूपतादात्म्याच् चिन्मयं भवेत् ॥ (९।०)

cetyamānaṃ tu cidrūpatādātmyāc cinmayaṃ bhavet ||

एवं शिवोक्तया नीत्या जङ्गमस्थावरात्मनः ॥ (१०।०)

evaṃ śivoktayā nītyā jaṅgamasthāvarātmanaḥ ||

चैतन्यम् एव विश्वस्य स्वरूपं पारमार्थिकम् ॥ (११।०)

caitanyam eva viśvasya svarūpaṃ pāramārthikam ||

नन्व् एवंविधविश्वस्य चैतन्यं चेद् वपुस् तदा ॥ (१२।०)

nanv evaṃvidhaviśvasya caitanyaṃ ced vapus tadā ||

कथं बन्धस्य सम्बन्ध इति शङ्कां व्यपोहितुम् ॥ (१३।०)

kathaṃ bandhasya sambandha iti śaṅkāṃ vyapohitum ||

प्रश्लेषाश्लेषपाठाभ्यां सूत्रम् आह महेश्वरः ॥ (१४।०)

praśleṣāśleṣapāṭhābhyāṃ sūtram āha maheśvaraḥ ||