शिवसूत्रवार्तिकŚivasūtravārtika

ŚSūtraV zu ŚSūtra, 1, 9.1

7 of 73 · 21 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

ज्ञानं बाह्याक्षजं जाग्रत् सर्वसाधारणार्थकम् ॥ (१।०)

jñānaṃ bāhyākṣajaṃ jāgrat sarvasādhāraṇārthakam ||

2.0२.०

स्वप्नः स्वात्मैव सम्प्रोक्तो विकल्पाः स्वात्मसम्भवाः ॥ (२।०)

svapnaḥ svātmaiva samprokto vikalpāḥ svātmasambhavāḥ ||

3.0३.०

अविवेको निजाख्यातिर् माया मोहस् तदात्मकः ॥ (३।०)

aviveko nijākhyātir māyā mohas tadātmakaḥ ||

4.0४.०

सौषुप्तं योगिनाम् एतत् त्रितयं धारणादिकम् ॥ (४।०)

sauṣuptaṃ yoginām etat tritayaṃ dhāraṇādikam ||

5.0५.०

ईश्वरप्रत्यभिज्ञायां जागराद्य् अपि लक्षितम् ॥ (५।०)

īśvarapratyabhijñāyāṃ jāgarādy api lakṣitam ||

6.0६.०

शून्ये बुद्ध्याद्यभावात्मन्य् अहंताकर्तृतापदे ॥ (६।०)

śūnye buddhyādyabhāvātmany ahaṃtākartṛtāpade ||

7.0७.०

अस्फुटारूपसंस्कारमात्रिणि ज्ञेयशून्यता ॥ (७।०)

asphuṭārūpasaṃskāramātriṇi jñeyaśūnyatā ||

8.0८.०

साक्षाणाम् आन्तरी वृत्तिः प्राणादिप्रेरिका मता ॥ (८।०)

sākṣāṇām āntarī vṛttiḥ prāṇādiprerikā matā ||

9.0९.०

जीवनाख्याथवा प्राणे ऽहंता पुर्यष्टकात्मिका ॥ (९।०)

jīvanākhyāthavā prāṇe 'haṃtā puryaṣṭakātmikā ||

10.0१०.०

तावन् मात्रस्थितौ प्रोक्तं सौषुप्तं प्रलयोपमम् ॥ (१०।०)

tāvan mātrasthitau proktaṃ sauṣuptaṃ pralayopamam ||

11.0११.०

सवेद्यम् अपवेद्यं च मायामलयुतायुतम् ॥ (११।०)

savedyam apavedyaṃ ca māyāmalayutāyutam ||

12.0१२.०

मनोमात्रपथे ऽप्य् अक्षविषयत्वेन विभ्रमात् ॥ (१२।०)

manomātrapathe 'py akṣaviṣayatvena vibhramāt ||

13.0१३.०

स्पष्टावभासा भावानां सृष्टिः स्वप्नपदं मतम् ॥ (१३।०)

spaṣṭāvabhāsā bhāvānāṃ sṛṣṭiḥ svapnapadaṃ matam ||

14.0१४.०

सर्वाक्षगोचरत्वेन या तु बाह्यतया स्थिरा ॥ (१४।०)

sarvākṣagocaratvena yā tu bāhyatayā sthirā ||

15.0१५.०

सृष्टिः साधारणी सर्वप्रमातॄणां स जागरः ॥ (१५।०)

sṛṣṭiḥ sādhāraṇī sarvapramātṝṇāṃ sa jāgaraḥ ||

16.0१६.०

इति विस्तरतः प्रोक्ते लोकयोग्यनुसारतः ॥ (१६।०)

iti vistarataḥ prokte lokayogyanusārataḥ ||

17.0१७.०

जागरादित्रये ऽमुष्मिन्न् अवधानेन जाग्रतः ॥ (१७।०)

jāgarāditraye 'muṣminn avadhānena jāgrataḥ ||

18.0१८.०

शक्तिचक्रानुसंधानाद् विश्वसंहारकारणात् ॥ (१८।०)

śakticakrānusaṃdhānād viśvasaṃhārakāraṇāt ||

19.0१९.०

तुर्याभोगमयाभेदख्यातिर् अख्यातिहारिणी ॥ (१९।०)

turyābhogamayābhedakhyātir akhyātihāriṇī ||

20.0२०.०

स्फुरत्य् अविरतं यस्य स तद्धाराधिरोहतः ॥ (२०।०)

sphuraty avirataṃ yasya sa taddhārādhirohataḥ ||

21.0२१.०

तुर्यातीतमयं योगी प्रोक्तचैतन्यम् आमृशन् ॥ (२१।०)

turyātītamayaṃ yogī proktacaitanyam āmṛśan ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ŚSūtraV zu ŚSūtra, 1, 9.1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit