शिवसूत्रवार्तिकŚivasūtravārtika
ŚSūtraV zu ŚSūtra, 1, 9.1
Select a line for its word-by-word analysis.
ज्ञानं बाह्याक्षजं जाग्रत् सर्वसाधारणार्थकम् ॥ (१।०)
jñānaṃ bāhyākṣajaṃ jāgrat sarvasādhāraṇārthakam ||
स्वप्नः स्वात्मैव सम्प्रोक्तो विकल्पाः स्वात्मसम्भवाः ॥ (२।०)
svapnaḥ svātmaiva samprokto vikalpāḥ svātmasambhavāḥ ||
सौषुप्तं योगिनाम् एतत् त्रितयं धारणादिकम् ॥ (४।०)
sauṣuptaṃ yoginām etat tritayaṃ dhāraṇādikam ||
ईश्वरप्रत्यभिज्ञायां जागराद्य् अपि लक्षितम् ॥ (५।०)
īśvarapratyabhijñāyāṃ jāgarādy api lakṣitam ||
शून्ये बुद्ध्याद्यभावात्मन्य् अहंताकर्तृतापदे ॥ (६।०)
śūnye buddhyādyabhāvātmany ahaṃtākartṛtāpade ||
साक्षाणाम् आन्तरी वृत्तिः प्राणादिप्रेरिका मता ॥ (८।०)
sākṣāṇām āntarī vṛttiḥ prāṇādiprerikā matā ||
जीवनाख्याथवा प्राणे ऽहंता पुर्यष्टकात्मिका ॥ (९।०)
jīvanākhyāthavā prāṇe 'haṃtā puryaṣṭakātmikā ||
तावन् मात्रस्थितौ प्रोक्तं सौषुप्तं प्रलयोपमम् ॥ (१०।०)
tāvan mātrasthitau proktaṃ sauṣuptaṃ pralayopamam ||
मनोमात्रपथे ऽप्य् अक्षविषयत्वेन विभ्रमात् ॥ (१२।०)
manomātrapathe 'py akṣaviṣayatvena vibhramāt ||
स्पष्टावभासा भावानां सृष्टिः स्वप्नपदं मतम् ॥ (१३।०)
spaṣṭāvabhāsā bhāvānāṃ sṛṣṭiḥ svapnapadaṃ matam ||
सर्वाक्षगोचरत्वेन या तु बाह्यतया स्थिरा ॥ (१४।०)
sarvākṣagocaratvena yā tu bāhyatayā sthirā ||
सृष्टिः साधारणी सर्वप्रमातॄणां स जागरः ॥ (१५।०)
sṛṣṭiḥ sādhāraṇī sarvapramātṝṇāṃ sa jāgaraḥ ||
जागरादित्रये ऽमुष्मिन्न् अवधानेन जाग्रतः ॥ (१७।०)
jāgarāditraye 'muṣminn avadhānena jāgrataḥ ||
स्फुरत्य् अविरतं यस्य स तद्धाराधिरोहतः ॥ (२०।०)
sphuraty avirataṃ yasya sa taddhārādhirohataḥ ||
तुर्यातीतमयं योगी प्रोक्तचैतन्यम् आमृशन् ॥ (२१।०)
turyātītamayaṃ yogī proktacaitanyam āmṛśan ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.