ĀK, 1, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
प्रणम्य परया भक्त्या भैरवी स्तुतिमातनोत् । (२।१)
praṇamya parayā bhaktyā bhairavī stutimātanot |
तत्सर्वं जायते सूताच्छुद्धात्मप्राणवल्लभे ॥ (६।३)
tatsarvaṃ jāyate sūtācchuddhātmaprāṇavallabhe ||
सर्वलोकोपकारार्थं गुह्यात् गुह्यतमं हितम् । (७।१)
sarvalokopakārārthaṃ guhyāt guhyatamaṃ hitam |
रसेन्द्रस्य समुत्पत्तिं लक्षणं च सुरार्चिते ॥ (७।२)
rasendrasya samutpattiṃ lakṣaṇaṃ ca surārcite ||
तत्सर्वं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु भैरवि सम्प्रति । (८।१)
tatsarvaṃ sampravakṣyāmi śṛṇu bhairavi samprati |
रसोत्पत्तिःसुरेन्द्रैर् मुनिभिर् दिव्यैः गन्धर्वोरगकिंनरैः ॥ (८।२)
rasotpattiḥsurendrair munibhir divyaiḥ gandharvoragakiṃnaraiḥ ||
प्रार्थितो भवत्यां तु कुमारोत्पत्तिम् इच्छद्भिः । (९।१)
prārthito bhavatyāṃ tu kumārotpattim icchadbhiḥ |
संक्रीडमानयोः कालो गतो नः पुत्रलिप्सया ॥ (१०।२)
saṃkrīḍamānayoḥ kālo gato naḥ putralipsayā ||
त्रिजगत्क्षोभि सुरतं त्यजितुं प्रेषितः सुरैः । (११।१)
trijagatkṣobhi surataṃ tyajituṃ preṣitaḥ suraiḥ |
कपोतरूपमास्थाय वह्निः प्रागाद् गवाक्षतः ॥ (११।२)
kapotarūpamāsthāya vahniḥ prāgād gavākṣataḥ ||
तं दृष्ट्वा लज्जया देवि विसृष्टं सुरतं मया । (१२।१)
taṃ dṛṣṭvā lajjayā devi visṛṣṭaṃ surataṃ mayā |
निक्षिप्तं वदने वह्नेरावयोस्तेज उज्ज्वलम् ॥ (१२।२)
nikṣiptaṃ vadane vahnerāvayosteja ujjvalam ||
तेन दन्दह्यमानोऽग्निर्गङ्गायां तन्न्यमज्जयत् । (१३।१)
tena dandahyamāno'gnirgaṅgāyāṃ tannyamajjayat |
तेन गङ्गापि संतप्ता तद्बहिर् विससर्ज च ॥ (१३।२)
tena gaṅgāpi saṃtaptā tadbahir visasarja ca ||
तत् द्विधाभूद्बहिः प्राप्य चैकं स्कन्दप्रसूतये । (१४।१)
tat dvidhābhūdbahiḥ prāpya caikaṃ skandaprasūtaye |
तत्तत्क्षेत्रविशेषेण नामवर्णादिकान् गुणान् । (१६।१)
tattatkṣetraviśeṣeṇa nāmavarṇādikān guṇān |
भिन्नः प्राप्तो रसेन्द्रोऽयं जन्मदारिद्र्यभञ्जनः ॥ (१६।२)
bhinnaḥ prāpto rasendro'yaṃ janmadāridryabhañjanaḥ ||
ते कूपाः प्रलये पञ्च संज्ञा जातादि वै मुखाः । (१७।१)
te kūpāḥ pralaye pañca saṃjñā jātādi vai mukhāḥ |
ससंचवर्णां निवृत्त्या निक्षिप्ता नियुतानि हि ॥ (१७।२)
sasaṃcavarṇāṃ nivṛttyā nikṣiptā niyutāni hi ||
पूर्वस्यां पारदः श्वेतो नानावर्णैर्गदापहः ॥ (१८।२)
pūrvasyāṃ pāradaḥ śveto nānāvarṇairgadāpahaḥ ||
चञ्चलो दक्षिणस्यां तु रसेन्द्रो नीलवर्णवान् । (१९।१)
cañcalo dakṣiṇasyāṃ tu rasendro nīlavarṇavān |
तेन जाता भुजङ्गेन्द्रा जराजन्मगदोषोज्झिताः । (२०।१)
tena jātā bhujaṅgendrā jarājanmagadoṣojjhitāḥ |
पश्चिमस्यां तु सूताख्यः पीतवर्णो ऽतिरूक्षकः ॥ (२०।२)
paścimasyāṃ tu sūtākhyaḥ pītavarṇo 'tirūkṣakaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.