आनन्दकन्दĀnandakanda

ĀK, 1, 8

8 of 35 · 44 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

रसायनसेवासूतो वज्रं सुवर्णं च कान्तलोहं तथाभ्रकम् । (१।१)

rasāyanasevāsūto vajraṃ suvarṇaṃ ca kāntalohaṃ tathābhrakam |

1.2१.२

पञ्चैतान्यमृतानि स्युः कल्पितानि नृणां मया ॥ (१।२)

pañcaitānyamṛtāni syuḥ kalpitāni nṛṇāṃ mayā ||

2.1२.१

मत्तकाशिनि यो वेत्ति सोऽपि साक्षान्महेश्वरः । (२।१)

mattakāśini yo vetti so'pi sākṣānmaheśvaraḥ |

2.2२.२

अहं रसो रसश्चाहमावयोरन्तरं न हि ॥ (२।२)

ahaṃ raso rasaścāhamāvayorantaraṃ na hi ||

3.1३.१

तेन युक्तास्तु वज्राद्याः सिद्धिदाः स्युर्न संशयः । (३।१)

tena yuktāstu vajrādyāḥ siddhidāḥ syurna saṃśayaḥ |

3.2३.२

पुरुषं रससेवार्हं वदामि शृणु पार्वति ॥ (३।२)

puruṣaṃ rasasevārhaṃ vadāmi śṛṇu pārvati ||

4.1४.१

स्त्रीक्लीबबालकानां च न हि योज्यं रसायनम् । (४।१)

strīklībabālakānāṃ ca na hi yojyaṃ rasāyanam |

4.2४.२

बालाः पञ्चदशाब्दा ये कुमारांस्त्रिंशदब्दकाः ॥ (४।२)

bālāḥ pañcadaśābdā ye kumārāṃstriṃśadabdakāḥ ||

5.1५.१

पञ्चाशद्वर्षदेशीया युवानः परिकीर्तिताः । (५।१)

pañcāśadvarṣadeśīyā yuvānaḥ parikīrtitāḥ |

5.2५.२

अतः परं च स्थविराः भवेयुस्ते रसायने ॥ (५।२)

ataḥ paraṃ ca sthavirāḥ bhaveyuste rasāyane ||

6.1६.१

यथोक्तकाले सिद्धिः स्यात्कुमारस्य रसायनात् । (६।१)

yathoktakāle siddhiḥ syātkumārasya rasāyanāt |

6.2६.२

तस्माद्द्विगुणकालेन यूनः सिद्धिर्भवेद्ध्रुवम् ॥ (६।२)

tasmāddviguṇakālena yūnaḥ siddhirbhaveddhruvam ||

7.1७.१

तस्मात्त्रिगुणकालेन वृद्धः सिद्धिमवाप्नुयात् । (७।१)

tasmāttriguṇakālena vṛddhaḥ siddhimavāpnuyāt |

7.2७.२

ज्ञातव्याः क्रमशो देवि ह्युत्तमो मध्यमोऽधमः ॥ (७।२)

jñātavyāḥ kramaśo devi hyuttamo madhyamo'dhamaḥ ||

8.1८.१

रसायनसेवाक्रमःपूर्वम् अभ्रकमश्नीयात्ततः कान्तरसायनम् । (८।१)

rasāyanasevākramaḥpūrvam abhrakamaśnīyāttataḥ kāntarasāyanam |

8.2८.२

अथ कान्ताभ्रकं देवि पश्चाद्धेमरसायनम् ॥ (८।२)

atha kāntābhrakaṃ devi paścāddhemarasāyanam ||

9.1९.१

अथाभ्रकं स्वर्णयोगं कान्तहेमरसायनम् । (९।१)

athābhrakaṃ svarṇayogaṃ kāntahemarasāyanam |

9.2९.२

घनकान्तस्वर्णयोगं ततो वज्ररसायनम् ॥ (९।२)

ghanakāntasvarṇayogaṃ tato vajrarasāyanam ||

10.1१०.१

अथाभ्रवज्रसेवां च कान्तवज्रमतः परम् । (१०।१)

athābhravajrasevāṃ ca kāntavajramataḥ param |

10.2१०.२

घनायस्कान्तहीरं च हेमवज्रं ततो भवेत् ॥ (१०।२)

ghanāyaskāntahīraṃ ca hemavajraṃ tato bhavet ||

11.1११.१

पश्चादभ्रस्वर्णवज्रं कान्ताष्टापदवज्रकम् । (११।१)

paścādabhrasvarṇavajraṃ kāntāṣṭāpadavajrakam |

11.2११.२

घनकान्तं हेमवज्रमतः पारदभक्षणम् ॥ (११।२)

ghanakāntaṃ hemavajramataḥ pāradabhakṣaṇam ||

12.1१२.१

तथाभ्ररसयोगं स्यात्ततः कान्तरसं भवेत् । (१२।१)

tathābhrarasayogaṃ syāttataḥ kāntarasaṃ bhavet |

12.2१२.२

घनकान्तरसं देवि पश्चाद्धेमरसं भवेत् ॥ (१२।२)

ghanakāntarasaṃ devi paścāddhemarasaṃ bhavet ||

13.1१३.१

घनहेमरसं पश्चात्कान्तहेमरसं ततः । (१३।१)

ghanahemarasaṃ paścātkāntahemarasaṃ tataḥ |

13.2१३.२

घनकान्तं हेमसूतमतो वज्ररसं भवेत् ॥ (१३।२)

ghanakāntaṃ hemasūtamato vajrarasaṃ bhavet ||

14.1१४.१

घनवज्ररसं देवि कान्तवज्ररसं ततः । (१४।१)

ghanavajrarasaṃ devi kāntavajrarasaṃ tataḥ |

14.2१४.२

घनकान्तं वज्रसूतं हेमवज्ररसं ततः ॥ (१४।२)

ghanakāntaṃ vajrasūtaṃ hemavajrarasaṃ tataḥ ||

15.1१५.१

घनहेमपवीसूतं कान्तहेमपवीरसम् । (१५।१)

ghanahemapavīsūtaṃ kāntahemapavīrasam |

15.2१५.२

घनकान्तस्वर्णवज्ररसम् अस्मात्परं न हि ॥ (१५।२)

ghanakāntasvarṇavajrarasam asmātparaṃ na hi ||

16.1१६.१

उत्तरोत्तरतः सर्वे चैते सर्वगुणोत्तराः । (१६।१)

uttarottarataḥ sarve caite sarvaguṇottarāḥ |

16.2१६.२

रसायनानि पञ्च स्युरेकैकानि वरानने ॥ (१६।२)

rasāyanāni pañca syurekaikāni varānane ||

17.1१७.१

रसा द्विद्व्यौषधभवास्त्रित्र्यौषधभवा दश । (१७।१)

rasā dvidvyauṣadhabhavāstritryauṣadhabhavā daśa |

17.2१७.२

चतुश्चतुर्भवाः पञ्च त्वेकः पञ्चौषधोद्भवः ॥ (१७।२)

catuścaturbhavāḥ pañca tvekaḥ pañcauṣadhodbhavaḥ ||

18.1१८.१

एकत्रिंशद्वरारोहे रसायनमिति प्रिये । (१८।१)

ekatriṃśadvarārohe rasāyanamiti priye |

18.2१८.२

घनं कान्तं हेम वज्रं पारदश्चेतरम् ॥ (१८।२)

ghanaṃ kāntaṃ hema vajraṃ pāradaścetaram ||

19.1१९.१

पूर्वोत्तरोत्तरगुणा भवन्ति प्राणवल्लभे । (१९।१)

pūrvottarottaraguṇā bhavanti prāṇavallabhe |

19.2१९.२

रसस्य क्रामणं वज्रं हेमकान्तघनं भवेत् ॥ (१९।२)

rasasya krāmaṇaṃ vajraṃ hemakāntaghanaṃ bhavet ||

20.1२०.१

वज्रसंक्रामणं हेम कान्तं व्योम भवेत्प्रिये । (२०।१)

vajrasaṃkrāmaṇaṃ hema kāntaṃ vyoma bhavetpriye |

20.2२०.२

हेम्नः कान्तभवं योज्यं कान्तस्य क्रामणं घनम् ॥ (२०।२)

hemnaḥ kāntabhavaṃ yojyaṃ kāntasya krāmaṇaṃ ghanam ||

21.1२१.१

अभ्रस्य क्रामणं चाभ्रसत्त्वं सिद्धिप्रदं यतः । (२१।१)

abhrasya krāmaṇaṃ cābhrasattvaṃ siddhipradaṃ yataḥ |

21.2२१.२

एकैकौषधसेवायां यथोक्तं क्रामणं भवेत् ॥ (२१।२)

ekaikauṣadhasevāyāṃ yathoktaṃ krāmaṇaṃ bhavet ||

22.1२२.१

युक्तो द्वित्रिचतुःपञ्चभैषज्यैः क्रामणं न हि । (२२।१)

yukto dvitricatuḥpañcabhaiṣajyaiḥ krāmaṇaṃ na hi |

22.2२२.२

त्रिफलामधुसर्पींषि सामान्यक्रामणं भवेत् ॥ (२२।२)

triphalāmadhusarpīṃṣi sāmānyakrāmaṇaṃ bhavet ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ĀK, 1, 8

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit