विशिष्टा रससंस्काराःश्रीभैरवी । (१।१)

श्रुतं सर्वं मया देव दिव्यं सर्वरसायनम् । (१।२)

शंभो तव प्रसादेन कृपांभोधे सुरेश्वर ॥ (१।३)

विज्ञापयिष्याम्यपरं सर्वलोकहितङ्करम् । (२।१)

वृद्धस्त्रीबालषण्ढानाम् अन्येषां रोगिणामपि ॥ (२।२)

रसायनेष्वशक्तानां कथं सौख्यं भवेत्प्रभो । (३।१)

सर्वानुग्राहक श्रीमन् तदाज्ञापय भैरव ॥ (३।२)

श्रुत्वा देव्याः स्तुतिपरं सर्वलोकहितप्रदम् । (४।१)

श्रुत्वा मन्दस्मितं देवो जगादेत्थं परं वचः ॥ (४।२)

श्रीभैरवः । (५।१)

साधु साधु महाभागे लोकानां जननी यतः । (५।२)

तस्माल्लोकहितं पृष्टं तद्वक्ष्याम्यहमीश्वरि ॥ (५।३)

रसादिसंस्कारविधिं सर्वरोगनिबर्हणम् । (६।१)

यथाक्रमं प्रवक्ष्यामि श्रूयतामवधानतः ॥ (६।२)

रसेन्द्रो रसराजश्च रसः सूतश्च पारदः । (७।१)

शिवबीजं शिवो जैत्रो रसलोहो महारसः ॥ (७।२)

रसोत्तमो महातेजाः सूतराट् चपलोऽमृतः । (८।१)

धुत्तुरो लोकनाथश्च प्रभुरिन्द्रो भवस्तथा ॥ (८।२)

रुद्रतेजाः खेचरश्च रसधातुरचिन्त्यजः । (९।१)

अमरो देहदः स्कन्दः स्कन्देशो मृत्युनाशनः ॥ (९।२)

देवो रसायनः श्रेष्ठो यशोदः पावनः स्मृतः । (१०।१)

प्रोक्ता दिव्यरसाश्चैव त्रयस्त्रिंशच्च नाम च ॥ (१०।२)

दोषयुक्तः सूतराजो विषमेव वरानने । (११।१)

दोषहीनो रसः साक्षादमृतं नात्र संशयः ॥ (११।२)

तस्मात्पारदसंस्कारं दोषघ्नं शृणु पार्वति । (१२।१)

रसाचार्यो भिषक्श्रेष्ठो यतात्माघोरमन्त्रवित् ॥ (१२।२)

रसशोधनसंस्काराः; प्रथमः प्रकारःशुभर्क्षे शुभलग्नेषु सुमुहूर्ते सुवासरे । (१३।१)

पूर्वोक्तवत्सूतपूजां कुर्यादादौ शुचिस्थले ॥ (१३।२)

शतं पलानां पञ्चाशत्पञ्चविंशति वा पुनः । (१४।१)

दश वा पञ्च वा देवि नैतस्मादूनमिष्यते ॥ (१४।२)

लोहजे वा शिलोत्थे वा खल्वे सूतं विनिक्षिपेत् । (१५।१)

कलांशं सूतराजस्य चूर्णेष्टकनिशारजः ॥ (१५।२)

जम्बीराम्लेन संमर्द्य तप्तखल्वे दिनं प्रिये । (१६।१)

क्षालयेद् उष्णसौवीरैर् नागदोषो विनश्यति ॥ (१६।२)

अङ्कोलेनेन्द्रवारुण्या वङ्गदोषो विनश्यति । (१७।१)

आरग्वधेन च मलं चित्रके नागदूषणम् ॥ (१७।२)

कृष्णधूर्तेन चाञ्चल्यं त्रिफलाभिर्विषं हरेत् । (१८।१)

गिरिदोषं त्रिकटुकैरसह्याग्निस्तु गोक्षुरैः ॥ (१८।२)

वङ्गादिसप्तदोषाणां नाशार्थं सप्तवासरम् । (१९।१)

तत्तच्चूर्णैः कलांशैश्च कुमार्या रससंयुतैः ॥ (१९।२)

मर्दयित्वा रसं पश्चात्क्षालयेदुष्णकांजिकैः । (२०।१)

पारदः सकलैर्दोषैर्मुच्यते सप्तकञ्चुकैः ॥ (२०।२)

वैद्यकर्मणि योज्यश्चेद्रसः स्यात्सर्वरोगहा । (२१।१)

द्वितीयः प्रकारःदेवदारुमलयजजयावायसतुण्डिका ॥ (२१।२)

कुमारीमुसलीवन्ध्याकर्कोटीरससंयुतम् । (२२।१)

सूतं दिनं मर्दयेच्च पुनः पातनयन्त्रके ॥ (२२।२)

पातयेद्योजयेत्सूतं शुद्धं वैद्यस्य कर्मणि । (२३।१)

तृतीयः प्रकारःदग्धं पाषाणचूर्णं च निशाकन्यारसै रसम् ॥ (२३।२)

मर्दयेद्दिनमेकं च पूर्वयन्त्रे च पातयेत् । (२४।१)

एवं संस्कारसंशुद्धं योजयेद्वैद्यकर्मणि ॥ (२४।२)

चतुर्थः प्रकारःदरदं याममात्रं तु पारिभद्रद्रवैः प्रिये । (२५।१)

अथवा जम्बीररसैर्मर्दयित्वा तु पाचयेत् ॥ (२५।२)

यन्त्रे पातनके देवि दोषकञ्चुकवर्जितः । (२६।१)

पञ्चमः प्रकारःपुनर्नवारसैः पेष्यं धान्याभ्रं पारदं समम् ॥ (२६।२)

तप्तखल्वे दिनं कृत्वा वज्रमूषागतं रसम् । (२७।१)

पचेद्भूधरयन्त्रे च पुनः संमर्दयेच्च तम् ॥ (२७।२)

पूर्वद्रवैर्यथापूर्वं मर्दनं पाचनं पुनः । (२८।१)

कृत्वैतं दशवारं तं पात्यं पातनयन्त्रके ॥ (२८।२)

शुद्धः स्यात्पारदो देवि योज्यो योगे रसायने । (२९।१)

षष्ठः प्रकारःदशमांशं रसाद्गन्धं तप्तखल्वे विनिक्षिपेत् ॥ (२९।२)

वराजम्बीरकन्याग्निद्रवैर्यामं विमर्दयेत् । (३०।१)

पातयेत्पातनायन्त्रे कुर्यादेवं तु सप्तधा ॥ (३०।२)

सगन्धकं मर्दनं च पातनं भवति प्रिये । (३१।१)

शुद्धः स्यात्पारदो देवि योज्यः पारदकर्मणि ॥ (३१।२)

सप्तमः प्रकारःतिलतैलैर् माहिषिकैर् मूत्रैर् मद्याम्लकेन च । (३२।१)

गोमांसैर् हिङ्गुलं पाच्यं लोहपात्रे क्रमाग्निना ॥ (३२।२)

सप्ताहं लोहदण्डेन चालयेत्तद्द्रवं मुहुः । (३३।१)

सार्द्रं मयूरपित्तेन भावयेदातपे दिनम् ॥ (३३।२)

पातयेत्पातनायन्त्रे दरदं खरवह्निना । (३४।१)

शुद्धो भवेच्चतुर्यामात्पारदो योगवाहकः ॥ (३४।२)

जारणार्हो वडबानलविडःशृणु देवि प्रवक्ष्यामि जारणार्हं बिडं प्रिये । (३५।१)

चूर्णं कृत्वा दग्धशङ्खं घर्मे ऽर्कक्षीरभावितम् ॥ (३५।२)

कुर्याद्दिनं ततो देवि धूमसारं च भावयेत् । (३६।१)

दिनं जम्बीरकरसैरातपे चातितीव्रके ॥ (३६।२)

चतुर्याममजामूत्रैः षोडशांशं सुवर्चलम् । (३७।१)

यथा सान्द्रत्वमाप्नोति तावत्क्वाथ्यं वरानने ॥ (३७।२)

नरमूत्रे षोडशांशे कण्टकारीं समूलकाम् । (३८।१)

यावद् घनीभवेत् तावत् क्वाथनीया प्रयत्नतः ॥ (३८।२)

तिन्त्रिणीक्षारकासीससर्जक्षाराः शिलाजतु । (३९।१)

जम्बीरस्य रसैः सर्वं चतुर्यामं पृथक्पृथक् ॥ (३९।२)

जेपालं तत्त्वचाहीनं मूलकक्षारसैन्धवम् । (४०।१)

गुञ्जां च टङ्कणं शिग्रुद्रवैर्भाव्यं पृथक्पृथक् ॥ (४०।२)

जम्बीराणां द्रवैर्भाव्यं शङ्खाद्यं तत्त्रयोदश । (४१।१)

सर्वं समांशं च दिनमेकीकृत्य तु गालितम् ॥ (४१।२)

रक्षयेत्सर्वदा ज्ञेयो नाम्ना च वडबानलः । (४२।१)

सुवर्णादिमलोहानां रत्नानां जारणे तथा ॥ (४२।२)

अभ्राद्युपरसानां च योजनीयं प्रयत्नतः । (४३।१)

पारदभस्मविधिः; प्रथमः प्रकारःशुद्धसूतं शुद्धगन्धं मर्दयेद्गोघृतैः समम् ॥ (४३।२)

पिण्डीभूतं कुमार्याश्च दलगर्भे निवेशयेत् । (४४।१)

सम्यक्सूत्रेण संवेष्ट्य तमयस्कान्तसंपुटे ॥ (४४।२)

निरुध्य तं मृदुपुटे त्रिधा पाच्यं पुनः प्रिये । (४५।१)

आदाय दृढमूषायामन्धयित्वा धमेत्सुधीः ॥ (४५।२)

भस्मीभवेत्सूतराजो योज्यो योगे रसायने । (४६।१)

द्वितीयः प्रकारःछायाशुष्काणि कुर्वीत शाकपक्वफलानि च ॥ (४६।२)

मर्दयेदर्कपयसा तेन मूषोदरं लिपेत् । (४७।१)

अग्रप्रसूतगोजातजरायोः शिषितं रजः ॥ (४७।२)

मूषामध्ये क्षिपेत्पश्चात्सूतं गन्धश्च तद्रजः । (४८।१)

क्षिप्त्वा निरुध्य च धमेद्भस्मीभवति पारदः ॥ (४८।२)

तृतीयः प्रकारःवन्ध्या कार्कोटकी काकतुण्डी च कटुतुम्बिका । (४९।१)

कञ्चुकी नलिका काकमाची वै कालमञ्जरी ॥ (४९।२)

काकजङ्घास्त्विमाः सर्वाः पिष्ट्वा मूषान्तरे क्षिपेत् । (५०।१)

पूर्वोक्तवन्ध्यामुख्याभिर् अष्टाभिर् मर्दयेद् रसम् ॥ (५०।२)

तद्रसं लिप्तमूषायां क्षिप्त्वा रुद्ध्वा च भूधरे । (५१।१)

पचेदेवं चाष्टवारमेवं मूषाप्रलेपनम् ॥ (५१।२)

मर्दनं धमनं कुर्याद् भूयो भूयः सुरेश्वरि । (५२।१)

मृतो भवति सूतेन्द्रो योग्यो रोगे रसायने ॥ (५२।२)

चतुर्थः प्रकारःनियामकौषधैर्मर्द्यं चतुर्यामं रसं दृढम् । (५३।१)

द्विगुणे गन्धतैले च शनैर्मन्दाग्निना पचेत् ॥ (५३।२)

यावत् खोटत्वमाप्नोति तावदेवं पचेद्रसम् । (५४।१)

तत्खोटं संपुटे लौहे क्षिप्त्वा रुन्ध्याद्दृढं सुधीः ॥ (५४।२)

पथ्याजलैर्लोहकिट्टं पिष्ट्वा सम्पुटमालिखेत् । (५५।१)

तस्योर्ध्वं श्रावके काचं कृत्वा नागं विनिक्षिपेत् ॥ (५५।२)

स नागो द्रवते यावत्तावदेवं धमेत्प्रिये । (५६।१)

यावन्न याति काठिन्यं तावन्नैव धमेत्सुधीः ॥ (५६।२)

पुनः कठिनतां प्राप्ते धमेत्पूर्वोक्तवन्मुहुः । (५७।१)

त्रियामधमनादेवं भस्मीभवति पारदः ॥ (५७।२)

भस्मीकृते मूलिकाभिर्जारणारहितो रसः । (५८।१)

देहे लोहे न योज्यः स्याद्योज्यो भेषजकर्मणि ॥ (५८।२)

पञ्चमः प्रकारःद्विगुणे गन्धतैले च शुद्धं सूतं विमर्दयेत् । (५९।१)

एकाहं तं पुनर्मर्द्यं सर्पाक्षीभृङ्गराडपि ॥ (५९।२)

विष्णुक्रान्ता त्र्यहं चैषां रसैः श्लक्ष्णं विमर्दयेत् । (६०।१)

पचेद्यन्त्रे त्रिसंघट्टे ह्यष्टवारमिति प्रिये ॥ (६०।२)

कुर्याद्भस्मति सूतेन्द्रो रोगसंघातनाशनः । (६१।१)

षष्ठः प्रकारःश्वेताङ्कोलस्य मूलोत्थरसैर्मर्द्यस्त्र्यहं रसः ॥ (६१।२)

मूषायां निक्षिपेद् रुद्ध्वा पचेद्भूधरयन्त्रके । (६२।१)

पारदो भस्मतां याति सर्वरोगहरः परः ॥ (६२।२)

सप्तमः प्रकारःविष्णुक्रान्तां वेदिकां च काञ्जिकेन विमर्दयेत् । (६३।१)

तत्कल्केन रसो मर्द्यः सप्तधा मूर्छितोत्थितः ॥ (६३।२)

तं रसं श्रावके क्षिप्त्वा सिञ्चयेत्तद्रसैर्मुहुः । (६४।१)

दीपाग्निना दिनं पच्याद्भस्म स्याल्लवणाकृतिः ॥ (६४।२)

अष्टमः प्रकारःकाकोदुंबरिकाक्षीरैर् भावयेत् सोमरामठम् । (६५।१)

पुनः पुनः सप्तधैवं शोषयेन्मर्दयेत् सुधीः ॥ (६५।२)

काकोदुम्बरपञ्चाङ्गं षोडशांशे जले क्षिपेत् । (६६।१)

यथैकांशोऽवशिष्टः स्यात्तेन तद्धिङ्गु मर्दयेत् ॥ (६६।२)

तद्गोलके रसं क्षिप्त्वा मूषायां तं च रोधयेत् । (६७।१)

भूधरे च पुटेदेवमष्टवारं पुनः पुनः ॥ (६७।२)

पुटे पुटे च तद्धिङ्गु दद्यात्सूतो मृतो भवेत् । (६८।१)

नवमः प्रकारःउरुबूकस्य बीजानि तथापामार्गजानि च ॥ (६८।२)

पूर्णयेत् तच्च मूषायां क्षिप्त्वा सूतं ततः क्षिपेत् । (६९।१)

तदूर्ध्वं पूर्वचूर्णं च सम्यङ्मूषां निरोधयेत् ॥ (६९।२)

पचेल्लघुपुटैरेवं चतुर्भिर्भस्मतां व्रजेत् । (७०।१)

दशमः प्रकारःकुडुहुञ्च्याः कन्दमध्ये कान्तास्तन्यपरिप्लुते ॥ (७०।२)

रसं क्षिप्त्वा मुखं रुद्ध्वा तन्मज्जकल्कतः सुधीः । (७१।१)

तं गोमयैः समालिप्य स्वेदयेद्गोमयाग्निना ॥ (७१।२)

एवं कृते सप्तवारं रसो भस्मत्वम् आप्नुयात् । (७२।१)

एकादशः प्रकारःअङ्कोलस्य शिफानीरैः सूतं गन्धं समं समम् ॥ (७२।२)

दिनमेकं मर्दयेच्च मूषागर्भं निरोधयेत् । (७३।१)

पुटेद्भूधरयन्त्रे च दिनान्ते भस्म जायते ॥ (७३।२)

द्वादशः प्रकारःसूतं धान्याभ्रकं तुल्यं मारकौषधिजै रसैः । (७४।१)

मर्दयेद् दिनमेकं तु तत्कल्कैर्वस्त्रलेपनम् ॥ (७४।२)

तद्वस्त्रं वर्तिकां कृत्वा धृत्वा दंशेन दीपयेत् । (७५।१)

तद्द्रुतिं पतितां कांस्ये कृष्णवर्णं च तद्भवेत् ॥ (७५।२)

तत्पुनर्मारकैर्मर्द्यं पातनायन्त्रके पचेत् । (७६।१)

मृतो भवेद्दिनैकेन तद्भस्माखिलरोगहृत् ॥ (७६।२)

त्रयोदशः प्रकारःकालधुत्तूरतैलेन मर्दनीयश्च पारदः । (७७।१)

ततो नियामकैर्मर्द्याद्दिनैकं कूर्मयन्त्रके ॥ (७७।२)

पाचयेद्भस्मतां याति शुभ्रः स्यात्सर्वरोगहा । (७८।१)

चतुर्दशः प्रकारःशुद्धसूताद् अर्धभागं शुद्धं गन्धं विमर्दयेत् ॥ (७८।२)

मारकौषधजैर् द्रावैर् दिनं मूषागतं पचेत् । (७९।१)

यन्त्रे भूधरसंज्ञे च दिनेनैकेन भस्मति ॥ (७९।२)

पञ्चदशः प्रकारःसूतमभ्रं वटक्षीरैस्त्रियामं मर्दयेत्प्रिये । (८०।१)

मूषागर्भे विनिक्षिप्य करीषाग्नौ दिनं पचेत् ॥ (८०।२)

भस्मीभवति सूतेन्द्रः शुभ्रः सर्वार्तिनाशनः । (८१।१)

षोडशः प्रकारःमुखीकृते वासिते च पारदे समकाञ्चनम् ॥ (८१।२)

जारयेत् पूर्वयोगेन ततो गन्धं समं क्षिपेत् । (८२।१)

दिव्यौषधिद्रवैर्मर्द्यं दिनं मूषाधृतं रसम् ॥ (८२।२)

दिवानक्तं करीषाग्नौ पचेद्वा तुषवह्निना । (८३।१)

स्वेदयेत्तं समुद्धृत्य भूयो दिव्यौषधोद्भवैः ॥ (८३।२)

बीजैः समांशैः संमर्द्यं चतुर्यामं सुरेश्वरि । (८४।१)

वज्रमूषागतं धाम्यं भस्मीभवति पारदः ॥ (८४।२)

तद्भस्म दिव्यं युञ्जीत सदा रोगे रसायने । (८५।१)

सप्तदशः प्रकारःस्वजीर्णे पारदे स्वर्णं सममम्लेन मर्दयेत् ॥ (८५।२)

पिष्टीभूतं काञ्जिकेन प्रक्षाल्यादाय तां पुनः । (८६।१)

पिष्ट्यर्धं शुद्धगन्धं च तदर्धं टङ्कणं क्षिपेत् ॥ (८६।२)

सर्वतुल्यां निशां नारीपुष्परक्तद्रवैर्दिनम् । (८७।१)

मर्दयेत्तां दिनान्ते च कुर्यात्तद्गोलकं ततः ॥ (८७।२)

पचेद् गड्डुकयन्त्रे च दिनं मन्दाग्निना सुधीः । (८८।१)

समादाय विचूर्ण्यैव दत्त्वा तत्समगन्धकम् ॥ (८८।२)

गर्भयन्त्रे त्र्यहं पाच्यं लघुना तत्तुषाग्निना । (८९।१)

रसो भस्म भवेद्देवि निरुत्थः स्याद्रसायनम् ॥ (८९।२)

अष्टादशः प्रकारःकर्षत्रयं शुद्धसूतं कर्षं ताम्ररजः प्रिये । (९०।१)

अम्लैः संमर्दयेद्गाढं दिनं खल्वे ततो भवेत् ॥ (९०।२)

पिष्टिस्तां क्षालयेत्तोयैस्तत आदाय निर्मलम् । (९१।१)

माक्षीकसत्वं तत्सर्वं चक्रमर्दच्छदद्रवैः ॥ (९१।२)

त्रिदिनं मर्दयेद्गाढं तां पिष्टिं गर्भयन्त्रके । (९२।१)

तुषाग्निना पचेद्देवि त्रिदिनं वा दिवानिशम् ॥ (९२।२)

करीषाग्नौ भवेत्सूतभस्म रोगजरापहम् । (९३।१)

एकोनविंशः प्रकारःसूतं स्वर्णं व्योमसत्वं समं स्वर्णसमं बिडम् ॥ (९३।२)

रम्भादण्डद्रवैः सर्वं तत् खल्वे मर्दयेद्दिनम् । (९४।१)

ततो दिव्यौषधोद्भूतैर्बीजैस्तुल्यं दिनद्वयम् ॥ (९४।२)

सह संमर्दयेद् रम्भातोयैस् तद् गर्भयन्त्रके । (९५।१)

पूर्वक्रमेण विपचेद्रसभस्म भवेच्छुभम् ॥ (९५।२)

जरामरणरोगघ्नं सर्वसिद्धिप्रदायकम् । (९६।१)

विंशः प्रकारःरसेन्द्रं विमलासत्वं तुल्यं मर्द्य दिनत्रयम् ॥ (९६।२)

सिन्दुवारछदरसैः पिष्टिः स्यात्तां विनिक्षिपेत् । (९७।१)

काचकूप्यन्तरे कूपीं सप्तमृत्कर्पटैर्लिपेत् ॥ (९७।२)

शोषयेद्वालुकायन्त्रे दिनं मन्दाग्निना पचेत् । (९८।१)

रसभस्म भवेद्दिव्यं रुग्जरामरणापहम् ॥ (९८।२)

एकविंशः प्रकारःकर्षद्वयं रसेन्द्रं च तदर्धं शुद्धगन्धकम् । (९९।१)

माक्षीकसत्वं गन्धांशं तत्सर्वं मर्दयेद्दिनम् ॥ (९९।२)

निर्गुण्डीपत्रसारैश्च तं गोलं निक्षिपेत्प्रिये । (१००।१)

मूषामध्ये ततो मूषावक्त्रं रुद्ध्वा विनिक्षिपेत् ॥ (१००।२)

तां मूषां गड्डुकायन्त्रे पचेन्मन्दाग्निना दिनम् । (१०१।१)

रसभस्म भवेद्दिव्यं सिन्दूरारुणसन्निभम् ॥ (१०१।२)

जरामरणरोगघ्नं सर्वसिद्धिप्रदं शुभम् । (१०२।१)

द्वाविंशः प्रकारःपक्वमूषोदरे तुल्यगन्धकान्तरितं रसम् ॥ (१०२।२)

तयोश्चतुर्गुणं दत्त्वा काकमाचीरसं पुनः । (१०३।१)

आच्छाद्य गड्डुकायन्त्रे तां निधाय पचेत्क्रमात् ॥ (१०३।२)

मृदुमध्यमचण्डाख्यवह्नौ यामचतुष्टयम् । (१०४।१)

ततश्च सर्वरोगघ्नं रसभस्म भवेच्छुभम् ॥ (१०४।२)

त्रयोविंशः प्रकारःस्नुहीक्षीरैर्दिनं सूतं मर्दयेत् तदभावतः । (१०५।१)

अम्लवल्ल्या रसैर् एव तं रसं गन्धकैः समम् ॥ (१०५।२)

गर्भयन्त्रे विनिक्षिप्य पूर्ववद् विपचेद्बुधः । (१०६।१)

मृतो भवेद्रसः सोऽयं सर्वरोगहरो भवेत् ॥ (१०६।२)

चतुर्विंशः प्रकारःगुञ्जाफलं रससमं मधुटङ्कणयावकैः । (१०७।१)

भृङ्गपत्ररसैर्युक्तं दिनम् एकं विमर्दयेत् ॥ (१०७।२)

छादितं वज्रमूषायां धमयेन्मृदुवह्निना । (१०८।१)

अयं रसायनो वृष्यो रसः स्याच्छशिसन्निभः ॥ (१०८।२)

पञ्चविंशः प्रकारःसमं गन्धरसं शुद्धं कीटमारिणिकाद्रवैः । (१०९।१)

अजमार्यहिमार्योर्वा श्वेताङ्कोलरसेन वा ॥ (१०९।२)

मर्दयेत्त्रिदिनं क्षिप्त्वा मृण्मये संपुटे ततः । (११०।१)

दिनमेकं करीषाग्नौ तुषाग्नौ वा दिनत्रयम् ॥ (११०।२)

पचेत्ततः सूतभस्म जायते रुग्जरापहम् । (१११।१)

षड्विंशः प्रकारःताम्राभ्रपातनायोगाच्छोधितं पारदं प्रिये ॥ (१११।२)

वज्रभस्म समं हंसपादीद्रावैर्विमर्दयेत् । (११२।१)

दिव्यौषधिभवैर् बीजैर् वज्रमूषान्तरं लिपेत् ॥ (११२।२)

तस्मिन्पूर्वरसं क्षिप्त्वा रुद्ध्वाथ त्रिदिनं पचेत् । (११३।१)

तुषाग्निना तत उद्धृत्य तत्तुल्यं द्रुतपारदम् ॥ (११३।२)

हंसपादीरसैः सर्वं मर्दयेत्त्रिदिनं ततः । (११४।१)

पूर्ववत्तं पचेत्सोऽयं रसो भस्मति निश्चयः ॥ (११४।२)

जरामरणरोगघ्नः सर्वसिद्धिप्रदः शुभः । (११५।१)

सप्तविंशः प्रकारःवासितं पारदं कर्षमष्टगुञ्जं सुवर्णकम् ॥ (११५।२)

मृतवज्रं चतुर्गुञ्जं मर्द्यं हंसपदीरसैः । (११६।१)

तप्तखल्वे वज्रमूषागतं कृत्वा निरोधयेत् ॥ (११६।२)

पचेद् भूधरयन्त्रे च पुनरादाय तं रसम् । (११७।१)

हंसपादीद्रवैर्मर्द्यं तप्तखल्वे दिनत्रयम् ॥ (११७।२)

पूर्ववद् भूधरे यन्त्रे पचेत्तं च पुनः पुनः । (११८।१)

एवं शतपुटं कृत्वा भस्म स्याद्रक्तवर्णकम् ॥ (११८।२)

जरामरणदारिद्र्यनाशनं भवनाशनम् । (११९।१)

अष्टाविंशः प्रकारःयुगांशः शुद्धसूतः स्यादेकांशं ताम्रचूर्णकम् ॥ (११९।२)

अम्ले दिनं मर्दयेत्तं प्रक्षाल्यादाय पिष्टिकाम् । (१२०।१)

ताप्यसत्वं पिष्टिसमं चक्रमर्ददलद्रवैः ॥ (१२०।२)

मर्दयेत् त्रिदिनं सर्वं गोलकं गर्भयन्त्रके । (१२१।१)

निक्षिप्य त्रिदिनं पाच्यं तुषाग्नौ वा सुरेश्वरि ॥ (१२१।२)

दिवारात्रं करीषाग्नौ पचेद्भस्म भवेद्रसः । (१२२।१)

एकोनत्रिंशः प्रकारःमुखीकृतरसं चाभ्रसत्वं स्वर्णं त्रयं समम् ॥ (१२२।२)

रंभाद्रवेण संमर्द्यं दिनं सर्वसमं बिडम् । (१२३।१)

ततो दिव्यौषधीनां च बीजैर्मर्द्यं दिनत्रयम् ॥ (१२३।२)

गर्भयन्त्रे पचेत्पश्चात्करीषाग्नौ मृतो भवेत् । (१२४।१)

त्रिंशः प्रकारःखजीर्णसूतं विमलां समं निर्गुण्डिकारसैः ॥ (१२४।२)

मर्दयित्वा त्र्यहं काचकूपिकायां विनिक्षिपेत् । (१२५।१)

सिकतायन्त्रके पच्याच्चतुर्यामेन भस्मितः ॥ (१२५।२)

एकत्रिंशः प्रकारःताप्यसत्वं समं गन्धं द्वाभ्यां तुल्यं च जारितम् । (१२६।१)

सूतं निर्गुण्डिकां मर्द्य दिनं तद्गोलकं पुनः ॥ (१२६।२)

वज्रमूषान्धितं कृत्वा धमेद्वा गड्डुयन्त्रके । (१२७।१)

पचेत्तद्रक्तवर्णं स्यात्स रसः सर्वरोगहा ॥ (१२७।२)

रसभस्मलक्षणमक्षयित्वं निरुत्थत्वं निर्लेपत्वं सुभस्मता । (१२८।१)

मारकत्वं च लोहानां लक्षयेद् रसभस्मतः ॥ (१२८।२)

१। गन्धपिष्टी; प्रथमः प्रकारःसंचूर्ण्य शोधितं गन्धं पूर्वपत्ररसेन च । (१२९।१)

सप्तधा भावयेद् घर्मे स्त्रीणां च रजसा तथा ॥ (१२९।२)

तथा मानवपित्तेन लोलयेद्गन्धकं पुनः । (१३०।१)

पलमेकं शुद्धरसं कर्परे चातपे न्यसेत् ॥ (१३०।२)

तदूर्ध्वं लोलितं गन्धं विन्यस्याङ्गुष्ठमर्दितम् । (१३१।१)

कुर्यात्सूतो भवेत्पिष्टिः सर्वकर्मसु सिद्धिदः ॥ (१३१।२)

द्वितीयः प्रकार, स्वर्णगन्धपिष्टीगन्धकं शोधितं देवि तिलपर्णीरसेन च । (१३२।१)

सप्तधा मर्दयेच्छोष्यं छायायां भावयेत् क्रमात् ॥ (१३२।२)

मूषायां पारदं शुद्धं पलमात्रं विनिक्षिपेत् । (१३३।१)

सुवर्णनिष्कगुलिकां मूषायां निक्षिपेत्ततः ॥ (१३३।२)

तत्र नारीरजोमूत्रमलमात्रं विनिक्षिपेत् । (१३४।१)

वालुकायन्त्रमध्ये च तां मूषां स्थापयेच्छिवे ॥ (१३४।२)

अल्पमल्पं पूर्वगन्धं वारं वारं विनिक्षिपेत् । (१३५।१)

मृद्वग्निना पचेद्यावत्कर्षगन्धं च जीर्यते ॥ (१३५।२)

अवतार्य स्वाङ्गशीतमाहरेत्स्वर्णगोलकम् । (१३६।१)

स्वर्णपिष्टिर्भवेद्दिव्या सर्ववाञ्छितदायिनी ॥ (१३६।२)

तृतीयः प्रकारःभावयेन्मर्कटीतोयैः शतधा शुद्धगन्धकम् । (१३७।१)

छायायां शुद्धसूतं च घर्मे मृत्कर्परे क्षिपेत् ॥ (१३७।२)

किंचित् किंचित् पूर्वगन्धं निक्षिपेन्मर्कटीरसम् । (१३८।१)

जीर्णे गन्धे द्रवं देयं मुहुर् गन्धं मुहुर्द्रवम् ॥ (१३८।२)

यावत्पादांशकं जीर्णं गन्धं च पिष्टिका भवेत् । (१३९।१)

दिव्या सा सर्वकर्मार्हा देवानामपि दुर्लभा ॥ (१३९।२)

चतुर्थः प्रकारःशुद्धगन्धं चूर्णयित्वा त्रिवारं काञ्जिकेन च । (१४०।१)

जम्बीराम्लैस्त्रिवारं च हंसपादीरसेन च ॥ (१४०।२)

सप्तधा क्षालयेदेवं कर्पूरं भावयेत्पृथक् । (१४१।१)

श्वेताद्रिकर्णिकातोयैर् आतपे च त्रिवारकम् ॥ (१४१।२)

द्विगुञ्जमात्रं कर्पूरं यन्त्रान्तः परिलेपयेत् । (१४२।१)

तत्र गन्धं सार्धनिष्कं भावितं चूर्णितं क्षिपेत् ॥ (१४२।२)

तदूर्ध्वं च पलं सूतं निक्षिपेत्तस्य पृष्ठतः । (१४३।१)

पूर्वमात्रं च कर्पूरं तदूर्ध्वं सार्धनिष्ककम् ॥ (१४३।२)

गन्धकं च पुनः क्षिप्त्वा ततो गोमूत्रकेन च । (१४४।१)

श्वेताद्रिकर्णिकामूलं पिष्ट्वा तत्कल्ककेन च ॥ (१४४।२)

आच्छाद्य तच्छरावेण रोधयेत्पाचयेत्क्रमात् । (१४५।१)

जालिकायन्त्रमध्ये च दिव्यं पश्चात्तमुद्धरेत् ॥ (१४५।२)

एवं कुर्यात्त्रिवारं च गन्धपिष्टिर् भवेद् ध्रुवम् । (१४६।१)

पञ्चमः प्रकारःस्नेहलिप्ते खल्वमध्ये शुद्धसूतं पलं न्यसेत् ॥ (१४६।२)

कर्षं च शोधितं गन्धं देवदालीद्रवं क्षिपेत् । (१४७।१)

कराङ्गुल्या खरे घर्मे मर्दयेत् पिष्टिका भवेत् ॥ (१४७।२)

षष्ठः प्रकारःताम्रखल्वे पलं सूतं कर्षार्धं गन्धकं क्षिपेत् । (१४८।१)

मृद्वग्निना पचेद्यामं कराङ्गुष्ठेन चालयेत् ॥ (१४८।२)

गन्धपिष्टिर्भवेद्दिव्या सर्वकर्मकरी शुभा । (१४९।१)

पिष्टीस्तम्भनम् (२)पिष्टीनां स्तम्भनं वक्ष्ये तिक्तकोशातकीभवम् ॥ (१४९।२)

बीजं चण्डालिनीकन्दं तुल्यं कान्तास्तनोद्भवैः । (१५०।१)

क्षीरैः पिष्ट्वा च तां पिष्टीं लेपयेदङ्गुलं दृढम् ॥ (१५०।२)

वन्ध्याकन्देऽथवा क्षीरकन्दे वा सूरणोद्भवे । (१५१।१)

कन्दे वा वज्रकन्दे वा कन्दे वा कुडुहुञ्चिजे ॥ (१५१।२)

तां पिष्टिं निक्षिपेत्तत्तन्मज्जया रोधयेन्मुखम् । (१५२।१)

तत्कन्दं च मृदा लिप्त्वा पुटेद्भूधरयन्त्रके ॥ (१५२।२)

दिवानक्तं करीषाग्नावूर्ध्वाधः परिवर्तनम् । (१५३।१)

यथा कन्दं तु न दहेत्तथा पाकक्रमः स्मृतः ॥ (१५३।२)

अथ पिष्टिं समानीयाद् भवेत्सा स्तम्भिता प्रिये । (१५४।१)

पिष्टीजारणम् (२)पिष्टीनां स्तम्भितानां च जारणा वक्ष्यते शिवे ॥ (१५४।२)

स्तनयन्त्रे लोहकृते गन्धकं पिष्टितुल्यकम् । (१५५।१)

क्षिपेदूर्ध्वं च देवेशि स्तम्भितां गन्धपिष्टिकाम् ॥ (१५५।२)

तदूर्ध्वं पिष्टितुल्यं च गन्धकं चूर्णितं क्षिपेत् । (१५६।१)

निरुध्य भूधरे यन्त्रे पाचयेज्जारयेत्क्रमात् ॥ (१५६।२)

गन्धं पुनःपुनर्देयमेवं शतगुणं प्रिये । (१५७।१)

जीर्णे शतगुणे गन्धे यन्त्रात्पिष्टिं समाहरेत् ॥ (१५७।२)

सर्वासां गन्धपिष्टीनां जारणं स्याच्च रञ्जनम् । (१५८।१)

पिष्टीमारणम् (२)जारितानां च पिष्टीनां प्रवक्ष्ये मारणक्रमम् ॥ (१५८।२)

तप्तखल्वे विनिक्षिप्य जारितां गन्धपिष्टिकाम् । (१५९।१)

दिव्यौषधिरसैः पिष्ट्वा दिनं कुर्याच्च गोलकम् ॥ (१५९।२)

दिव्यौषधीनां बीजानि पिष्ट्वा दिव्यौषधोद्भवैः । (१६०।१)

स्वरसैर् वज्रमूषान्तर् लेपयेत्पूर्वगोलकम् ॥ (१६०।२)

क्षिप्त्वा निरुध्य मूषास्यं पचेद्भूधरयन्त्रके । (१६१।१)

प्रवर्तयंश्चोर्ध्वमधो दिनमेकं पुनः प्रिये ॥ (१६१।२)

समाहृत्य यथापूर्वं पूर्वतोयैश्च मर्दयेत् । (१६२।१)

पुटयेत्पूर्ववद्देवि दशवारमिति क्रमात् ॥ (१६२।२)

असंशयं गन्धपिष्टिर्म्रियते सर्वकार्यकृत् । (१६३।१)

गन्धपिष्टिक्रमाज् जातरसभस्मानि भैरवि ॥ (१६३।२)

सर्वकर्मसु मुख्यानि विशेषाद्वादकर्मणि । (१६४।१)

रसबन्धाः; प्रथमः प्रकारः: वैक्रान्तबन्धःवक्ष्यामि रसबन्धानि शृणु भैरवि सम्प्रति ॥ (१६४।२)

शोधितं पारदं खल्वे दशनिष्कं विनिक्षिपेत् । (१६५।१)

निष्कैकं शुद्धगन्धं च स्वल्पं स्वल्पं विनिक्षिपेत् ॥ (१६५।२)

कुट्टयेन्मर्दयेद् ग्राव्णा पिष्टिः स्याद्याममात्रके । (१६६।१)

क्षीरकन्देऽथवा वन्ध्याकन्दे वा कुडुहुञ्चिजे ॥ (१६६।२)

कन्दे वा निक्षिपेत्पक्वे शुभे गन्धकपिष्टिकाम् । (१६७।१)

निष्कार्धं भस्म वैक्रान्तमूर्ध्वाधो निक्षिपेत्सुधीः ॥ (१६७।२)

तत्कन्दमज्जया वक्त्रं निरुध्य च मृदा बहिः । (१६८।१)

लिम्पेदङ्गुलिमात्रेण शोषयित्वाथ सर्वतः ॥ (१६८।२)

अष्टवारं पचेद्यन्त्रे भूधरे कौक्कुटे पुटे । (१६९।१)

करीषाग्नौ पुनः कुर्यादूर्ध्वभागमधः प्रिये ॥ (१६९।२)

अधोभागं तथोर्ध्वं च भूयो भूयः प्रवर्तनम् । (१७०।१)

एवमेकदिनं पश्चात्पचेद्युगकरीषकैः ॥ (१७०।२)

पक्वदाडिमबीजाभो बद्धो भवति पारदः । (१७१।१)

वैक्रान्तबद्धनामा स्याच्चूर्णितो योगवाहकः ॥ (१७१।२)

द्वितीयः प्रकारः: गन्धकबन्धःपूर्वोक्तां गन्धपिष्टीं तां वस्त्रे बद्ध्वाथ संपुटे । (१७२।१)

लोहजे पोट्टलीं स्थाप्यचोर्ध्वाधः समगन्धकम् ॥ (१७२।२)

निरुध्य संपुटं सम्यक् पचेत् भूधरयन्त्रके । (१७३।१)

यथा जीर्णो भवेद्गन्धो भूयो भूयस्तथापि च ॥ (१७३।२)

एव षड्गुणगन्धस्तु जारणीयो महेश्वरि । (१७४।१)

एवं गन्धकबद्धोऽयं रसः सर्वामयापहः ॥ (१७४।२)

तृतीयः प्रकारः: गन्धकबन्धःषोडशाङ्गुलदीर्घा च जम्बीरफलविस्तृता । (१७५।१)

पक्वमूषा दृढतरा वालुकायन्त्रमध्यतः ॥ (१७५।२)

त्रिभागमग्नां कुर्वीत बहिः पादांशसंस्थिताम् । (१७६।१)

तस्यां क्षिपेद्गन्धसूतं पलमेकं सुरेश्वरि ॥ (१७६।२)

सूताद् अथोर्ध्वभागे तु द्विपलं शुद्धगन्धकम् । (१७७।१)

निक्षिपेत्तन्मुखं सम्यग्रोधयेन्मन्दवह्निना ॥ (१७७।२)

पचेन्निर्धूमता यावत्तावद्धूमे गते पुनः । (१७८।१)

काकमाचीद्रवैः पूर्या तद्द्रवे जीर्णतां गते ॥ (१७८।२)

रसेन नागवल्ल्याश्च पूरणीया पुनः प्रिये । (१७९।१)

उन्मत्तकरसैः पूर्या शनैर्मन्दाग्निना पचेत् ॥ (१७९।२)

गन्धकं जीर्यते यावत्काकमाच्यादिकद्रवैः । (१८०।१)

धत्तूरान्तैः पचेदेवं बद्धो भवति पारदः ॥ (१८०।२)

नाम्ना गन्धकबद्धोऽयं सर्वयोगेषु योजयेत् । (१८१।१)

चतुर्थः प्रकारः गन्धकस्वर्णबन्धःपूर्ववद्गन्धपिष्टिं च विधायादौ विचक्षणः ॥ (१८१।२)

सप्तार्धनिष्कसूतः स्यादध्यर्धं शुद्धहाटकम् । (१८२।१)

याममम्लेन संमर्द्यं ख्यातोऽयं हेमपिष्टिका ॥ (१८२।२)

गन्धपिष्टिं हेमपिष्ट्या समयावेष्ट्य बाह्यतः । (१८३।१)

स्तनाकारे लोहमये संपुटे वस्त्रबन्धिताम् ॥ (१८३।२)

कृत्वा तां पिष्टिकां क्षिप्त्वा पिष्ट्यूर्ध्वाधश्च गन्धकम् । (१८४।१)

सर्वतुल्यं क्षिपेत् सन्धिं रुद्ध्वाम्ललवणैः सुधीः ॥ (१८४।२)

पचेद्भूधरयन्त्रे च जीर्णे जीर्णे पुनः पुनः । (१८५।१)

षड्गुणं गन्धकं दद्यात्ततो वस्त्रं शनैर्हरेत् ॥ (१८५।२)

समांशं गन्धकं भूयो भूयो जार्यं शनैः शनैः । (१८६।१)

निःशेषं गन्धकं नैव कुर्याच्चेत्पारदच्युतिः ॥ (१८६।२)

एवं शतगुणे जीर्णे गन्धपिष्टिं समाहरेत् । (१८७।१)

तत्समांशसुवर्णस्य संपुटे पिष्टिकां क्षिपेत् ॥ (१८७।२)

काचं कन्याद्रवैः पिष्ट्वा लेपयेद्बाह्यतोऽङ्गुलम् । (१८८।१)

ततष्टङ्कणकैर्लिप्त्वा पश्चान्मृल्लवणैः क्रमात् ॥ (१८८।२)

एकैकं लेपनं कार्यं वेष्ट्यमङ्गुलमानकम् । (१८९।१)

प्रतिलेपं शोषयेच्च कोष्ठीयन्त्रगतं धमेत् ॥ (१८९।२)

वङ्कनालेन तीव्रेण वह्निना प्रहरं भवेत् । (१९०।१)

उदयादित्यसङ्काशं खोटं दिव्यरसायनम् ॥ (१९०।२)

गन्धहाटकबन्धोऽयं जराव्याधिदरिद्रहा । (१९१।१)

पञ्चमः प्रकारः गन्धकबन्धःअथवा गन्धपिष्टिं तां वस्त्रे बद्ध्वाथ गन्धकम् ॥ (१९१।२)

तुल्यं दत्त्वा निरुध्याथ संपुटे लोहजे दृढम् । (१९२।१)

पुटेत्तद्भूधरे तावद्यावज्जीर्यति गन्धकम् ॥ (१९२।२)

एवं पुनः पुनर्देयं यावद्गन्धं तु षड्गुणम् । (१९३।१)

इत्येवं गन्धके बद्धः सूतः स्यात्सर्वरोगजित् ॥ (१९३।२)

षष्ठः प्रकारः मूलिकाबन्धःकार्कोटीमूलजैर्द्रावैः पारदं मर्दयेद्दिनम् । (१९४।१)

मर्कटीमूलजे पिण्डे क्षिपेत्तं मर्दितं रसम् ॥ (१९४।२)

तं पिण्डं वज्रमूषायां रुद्ध्वा तीव्राग्निना पचेत् । (१९५।१)

जायते खोटबद्धोऽयं सर्वकार्यकरः शुभः ॥ (१९५।२)

सप्तमः प्रकारः मूलिकाबन्धःअर्कमूलं रविक्षीरैः पिष्ट्वा मूषां प्रलेपयेत् । (१९६।१)

तन्मध्ये रञ्जितं सूतं क्षिप्त्वा बद्ध्वाथ रोधयेत् ॥ (१९६।२)

मृण्मये संपुटे तं च निरुन्ध्याल्लोहसंपुटे । (१९७।१)

पचेद्गजपुटे पश्चात्पारदो बन्धमाप्नुयात् ॥ (१९७।२)

अष्टमः प्रकारः मूलिकाबन्धःजलकुम्भीरसैः सूतं मर्दयेद्दिवसत्रयम् । (१९८।१)

जलकुम्भीदलैर्मूषां कृत्वा तत्र क्षिपेद्रसम् ॥ (१९८।२)

रुद्ध्वा तां वज्रमूषायां छायाशुष्कं पुटेल्लघु । (१९९।१)

छगणैरेकवृद्ध्या तु त्रिंशद्वारं पुटैः पचेत् ॥ (१९९।२)

ततो गजपुटे देयं सम्यग्बद्धो भवेद्रसः । (२००।१)

नवमः प्रकारः मूलिकाबन्धःएकवीराद्रवैर्मर्द्यं दिनं शुद्धं तु सूतकम् ॥ (२००।२)

एकवीराकन्दकल्कैर्वज्रमूषां प्रलेपयेत् । (२०१।१)

तस्यां पूर्वरसं क्षिप्त्वा ध्माते बद्धो भवेद्रसः ॥ (२०१।२)

दशमः प्रकारः मूलिकाबन्धःआरक्तक्षीरकन्दोत्थद्रवैः स्त्रीस्तन्यसंयुतैः । (२०२।१)

त्रिदिनं पारदं मर्द्यं वज्रकन्दद्रवैस्त्र्यहम् ॥ (२०२।२)

क्षीरकन्दस्य कल्केन वज्रमूषां प्रलेपयेत् । (२०३।१)

तत्र पूर्वरसं बद्ध्वा ध्माते बद्धो भवेद्रसः ॥ (२०३।२)

एकादशः प्रकारः मूलिकाबन्धःअर्कमूलफलं पिष्ट्वा मूषां तेन प्रलेपयेत् । (२०४।१)

तन्मध्ये निक्षिपेन्मूषां पुङ्खामूलविनिर्मिताम् ॥ (२०४।२)

तन्मध्ये सूतकं क्षिप्त्वा पुङ्खामूलसमुद्भवैः । (२०५।१)

पूरयित्वा रसैर्मूषां निरुन्ध्यात् तन्मुखं दृढम् ॥ (२०५।२)

एवमन्धीकृतां मूषां क्षिपेत्सम्पुटमध्यतः । (२०६।१)

ततस्तं लेपयेद्यत्नाल्लवणेन मृदा तथा ॥ (२०६।२)

ततोऽसौ पुटयोगेन सूतो बन्धमवाप्नुयात् । (२०७।१)

राजिकाद्वयमात्रेण चित्रकद्रवसैन्धवैः ॥ (२०७।२)

चूर्णितो भक्षितः प्रातः सर्वरोगविनाशकः । (२०८।१)

द्वादशः प्रकारः मूलिकाबन्धःकपित्थस्य शिफानीरैर्यामं सूतं विमर्दयेत् ॥ (२०८।२)

अन्यस्याम् अन्धमूषायां सूतमूषां निरोधयेत् । (२०९।१)

तथा धमेत्ततो मूषां यथा सिन्दूरवद् भवेत् ॥ (२०९।२)

एवं कृते रसेन्द्रोऽसौ बध्यते नात्र संशयः । (२१०।१)

मूलिकाबन्धनं ह्येतद्रसेन्द्रस्य प्रकीर्तितम् ॥ (२१०।२)

इत्येते मारिताः सूता मूर्छिता बन्धमागताः । (२११।१)

प्रत्येकं योजितास्तत्र प्रयोगैर्योगवाहिनः ॥ (२११।२)

रसमूर्च्छनाविधिः; प्रथमः प्रकारःअथ शुद्धस्य सूतस्य मूर्च्छनाविधिरुच्यते । (२१२।१)

मेघनादवचाहिङ्गुलशुनैर् मर्दयेद्रसम् ॥ (२१२।२)

दिनं पिष्टं तु तद्गोलं हिङ्गुना वेष्टयेद्बहिः । (२१३।१)

पचेल्लवणयन्त्रस्थं दिनैकं चण्डवह्निना ॥ (२१३।२)

ऊर्ध्वलग्नं समादाय दृढं वस्त्रेण बन्धयेत् । (२१४।१)

ऊर्ध्वाधो गन्धकं तुल्यं दत्त्वा सोमानले पचेत् ॥ (२१४।२)

जीर्णे गन्धं पुनर्देयं षड्भिर्वारैः समं समम् । (२१५।१)

षड्गुणे गन्धके जीर्णे मूर्छितो रोगहा भवेत् ॥ (२१५।२)

द्वितीयः प्रकारःगन्धकं धूमसारं च शुद्धं सूतं समं समम् । (२१६।१)

यामैकं चूर्णयेत्खल्वे काचकुप्यां निवेशयेत् ॥ (२१६।२)

रुद्ध्वा द्वादशयामान्तं वालुकायन्त्रके पचेत् । (२१७।१)

स्फोटयेत् स्वांगशीतं तमूर्ध्वस्थं गन्धकं त्यजेत् ॥ (२१७।२)

अधःस्थं रसम् आदाय सर्वयोगेषु योजयेत् । (२१८।१)

तृतीयः प्रकारःशुद्धसूतं तथा गन्धं सूतार्धं सैन्धवे क्षिपेत् ॥ (२१८।२)

द्रवैः सितजयन्त्याश्च मर्दयेद्दिवसत्रयम् । (२१९।१)

कृत्वा गोलं तु संशोष्य मूषायां तं निरोधयेत् ॥ (२१९।२)

शोषयित्वा धमेत् किंचित् सुतप्तेऽथ जले क्षिपेत् । (२२०।१)

तस्माद्रसं समुद्धृत्य त्रिकन्दरसभावितम् ॥ (२२०।२)

योजयेत् सर्वरोगेषु धमेद्वा भूधरे पचेत् । (२२१।१)

चतुर्थः प्रकारःरसार्धं गन्धकं मर्द्यं घृतैर्युक्तं तु गोलकम् ॥ (२२१।२)

कृत्वा तद्बन्धयेद्वस्त्रे डोलायन्त्रगतं पचेत् । (२२२।१)

गोमूत्रे तद्गतं यामं नरमूत्रैर्दिनत्रयम् ॥ (२२२।२)

शोषयेत्तत्पुनर्वस्त्रैर्बद्ध्वा वेष्ट्यं मृदा दृढम् । (२२३।१)

शुष्कं निरुध्य मूषायां पचेदथ तुषाग्निना ॥ (२२३।२)

ऊर्ध्वभागमधः कृत्वा त्वधोभागमथोर्ध्वगम् । (२२४।१)

इत्यादिपरिवर्तेन स्वेदयेद्दिवसत्रयम् ॥ (२२४।२)

पश्चादुद्धृत्य तं सूतं योगवाहं रुजापहम् । (२२५।१)

सद्योजातस्य बालस्य विष्ठां पालाशबीजकम् ॥ (२२५।२)

चण्डालीरुधिरं सूतं सूतपादं च टङ्कणम् । (२२६।१)

जयन्त्या मर्दयेद् द्रावैर्दिनमेकं तु गोलकम् ॥ (२२६।२)

पिष्टया सहदेव्याथ लेपयेत्ताम्रसम्पुटम् । (२२७।१)

तन्मध्ये गोलकं क्षिप्त्वा द्वियामं स्वेदयेल्लघु ॥ (२२७।२)

वालुकायन्त्रमध्ये तु समुद्धृत्य ततः पुनः । (२२८।१)

चित्रकैः सहदेव्या च गन्धकं लेपयेद्बहिः ॥ (२२८।२)

सम्पुटं बन्धयेद्वस्त्रे मृदा लेप्यं च शोषयेत् । (२२९।१)

तं रुद्ध्वा चान्यमूषायां ध्माते सम्पुटमाहरेत् ॥ (२२९।२)

सूक्ष्मचूर्णं हरेद्रोगान्योगवाहो महारसः । (२३०।१)

सम्पुटं सूततुल्यं स्याच्छास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ (२३०।२)

पञ्चमः प्रकारःधुत्तूरकद्रवैर्मर्द्यं दिनं गन्धांशसूतकम् । (२३१।१)

अन्धमूषागतं स्वेद्यं भूधरे मूर्छितो दिनात् ॥ (२३१।२)

षष्ठः प्रकारःकृत्वा षडङ्गुलां मूषां सुपक्वां मृण्मयीं दृढाम् । (२३२।१)

मूषागर्भे विलिप्याथ मूलैर् वर्तुलपत्त्रजैः ॥ (२३२।२)

तन्मध्ये सूतकं क्षिप्त्वा मूषां पूर्यात्तु तद्द्रवैः । (२३३।१)

रुद्ध्वा तां वालुकायन्त्रे चुल्ल्यां दीपाग्निना पचेत् ॥ (२३३।२)

सप्ताहान्ते समुद्धृत्य योजयेत्तं जरापहम् । (२३४।१)

सप्तमः प्रकारःकुरण्डकरसैः सान्द्रमातपे मर्दयेद्रसम् ॥ (२३४।२)

लताकरञ्जपत्रोत्थैः पादांगुष्ठेन मर्दयेत् । (२३५।१)

दिनैकं मूर्छितं सम्यक् सर्वयोगेषु योजयेत् ॥ (२३५।२)

अष्टमः प्रकारःकासीसं सैन्धवं सूतं तुल्यं तुल्यं विमर्दयेत् । (२३६।१)

कासीसस्याप्यभावे तु दातव्या फुल्लतूरिका ॥ (२३६।२)

स्तोकं स्तोकं क्षिपेत्खल्वे त्रयमेकत्र मूर्छयेत् । (२३७।१)

प्रत्येकं शतनिष्कं स्यादूनं नैवाधिकं क्वचित् ॥ (२३७।२)

स्थालीसम्पुटयन्त्रेण दिनं चण्डाग्निना पचेत् । (२३८।१)

ऊर्ध्वलग्नं ततः शुभ्रं मूर्छितं चाहरेच्छुभम् ॥ (२३८।२)

नवमः प्रकारःअथ शुद्धस्य सूतस्य मूर्छितस्यापरो विधिः । (२३९।१)

सूततुल्यं मृतं स्वर्णं द्वाभ्यां तुल्यं च गन्धकम् ॥ (२३९।२)

रविक्षीरैर्दिनं मर्द्यमन्धयेद्भूधरे पुटे । (२४०।१)

दिनैकेन भवेत्सिद्धो रसो हैरण्यगर्भकः ॥ (२४०।२)

शुभ्रः शोणोऽथवा कृष्णवर्णो गुरुतरो रसः । (२४१।१)

पुनरुत्थानवान्यस्तु मूर्छितः स उदाहृतः ॥ (२४१।२)

मूलिकाबन्धाःश्रीभैरवी । (२४२।१)

कीदृशी ओषधी नाथ रसमूर्च्छाकरी शुभा । (२४२।२)

केन वा भस्म सूतश्च केन वा खोटबन्धनम् ॥ (२४२।३)

श्रीभैरवः । (२४३।१)

शृणु भैरवि तत्त्वेन रहस्यं रसबन्धनम् । (२४३।२)

ब्रह्मविष्णुसुरेन्द्राद्यैर्न ज्ञातं सुरवन्दिते ॥ (२४३।३)

निशाचरमूलिकाकल्पःगङ्गायमुनयोर्मध्ये प्रयागो नाम राक्षसः । (२४४।१)

तस्यासने वरारोहे क्षणाद्बध्येत सूतकः ॥ (२४४।२)

निशाचरस्य पत्राणि गृह्णीयात्साधकोत्तमः । (२४५।१)

ततो निपीड्यते देवि रसो भवति चोत्तमः ॥ (२४५।२)

रसं संमर्द्य तेनैव दिनानि त्रीणि वार्तिकः । (२४६।१)

आरोटं बन्धयेत्क्षिप्रं गगनं तत्र जारयेत् ॥ (२४६।२)

तेन पत्ररसेनैव साधयेद्गन्धकं पुनः । (२४७।१)

सप्तधा भावितं तेन त्र्यूषणेन सहैकतः ॥ (२४७।२)

यन्त्रे विद्याधरे देवि गगनं तत्र जारयेत् । (२४८।१)

मासमात्रेण देवेशि जीर्यते तु समं समम् ॥ (२४८।२)

समजीर्णे तु गगने शतवेधी भवेद्रसः । (२४९।१)

निशाचररसे देवि गन्धकं भावयेत्ततः ॥ (२४९।२)

भावयेत्सप्तवारं तु द्विपद्याश्च रसेन तु । (२५०।१)

तारस्य पत्रलेपेन अर्धार्धे काञ्चनोत्तमम् ॥ (२५०।२)

गन्धके समजीर्णे ऽस्मिन् शतवेधी भवेद्रसः । (२५१।१)

निशाचररसैर्भाव्यं सप्तवारं तु तालकम् ॥ (२५१।२)

तेनैव घातयेद्वङ्गं नागं तारे तु निर्वहेत् । (२५२।१)

तत्तारं जारयेत्सूते तत्सूतं बन्धितं भवेत् ॥ (२५२।२)

चतुः षष्टितमे भागे शुल्बवेधं तु दापयेत् । (२५३।१)

तदंशं जायते श्रेष्ठं धर्मकामार्थमोक्षदम् ॥ (२५३।२)

निशाचरस्य पुष्पाणि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् । (२५४।१)

पलानि दशचूर्णस्य रसैर्धात्र्यास्तु भावयेत् ॥ (२५४।२)

घृतेन मधुनालोड्यं नवभाण्डे विनिक्षिपेत् । (२५५।१)

धान्यराशौ निधातव्यं त्रिः सप्ताहं सुरेश्वरि ॥ (२५५।२)

तेन भक्षितमात्रेण वलीपलितवर्जितः । (२५६।१)

वल्कलं सूक्ष्मचूर्णं तु मधुना सहितं लिहेत् ॥ (२५६।२)

अर्धमासप्रयोगेण प्रत्ययोगं भवेत्प्रिये । (२५७।१)

तस्य मूत्रपुरीषेण शुल्बं भवति काञ्चनम् ॥ (२५७।२)

मासमात्रप्रयोगेण पन्नगः काञ्चनं भवेत् । (२५८।१)

मेर्चुर्य्:: पट्टबन्धग्राह्यं तत्फलतैलं तु यन्त्रे पातालसंज्ञके ॥ (२५८।२)

तेन तैलेन देवेशि रसं संकोचयेद् बुधः । (२५९।१)

तत्क्षणाज्जायते देवि पाटबन्धो महारसः ॥ (२५९।२)

कटकं कङ्कणं कार्यं रसलिङ्गं वरानने । (२६०।१)

संकोचमरणं तेन कर्तव्यं परमाद्भुतम् ॥ (२६०।२)

अङ्गनायिकाकल्पःपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम् । (२६१।१)

त्रैलोक्यजननी या सा ओषधी अङ्गनायिका ॥ (२६१।२)

तया संपर्कमात्रेण बद्धस्तिष्ठति पारदः । (२६२।१)

सप्ताहं मर्दितस्यास्य महौषध्या रसै रसः ॥ (२६२।२)

शतांशेनैव वेधेन कुरुते दिव्यकाञ्चनम् । (२६३।१)

त्रिः सप्ताहं रसे तस्या मर्दनाद्वरवर्णिनि ॥ (२६३।२)

लक्षवेधी रसः साक्षादष्टौ लोहानि विध्यति । (२६४।१)

त्रिसप्ताहेन देवेशि दशलक्षाणि विध्यति ॥ (२६४।२)

चतुर्थे चैव सप्ताहे कोटिवेधी भवेद्रसः । (२६५।१)

स्वेदतापनिघर्षेण महौषध्या रसेन तु ॥ (२६५।२)

ददाति खेचरीं सिद्धिमनिवारितगोचरः । (२६६।१)

कामयेत्कामिनीनां तु सहस्रं दिवसान्तरे ॥ (२६६।२)

नष्टच्छायो ह्यदृश्यश्च त्रैलोक्यं च भ्रमेदसौ । (२६७।१)

महौषध्या रसेनैव मृतसंजीवनं भवेत् ॥ (२६७।२)

अनेन घातयेत्सूतं पञ्चावस्थं कुरु प्रिये । (२६८।१)

मृतस्य दापयेन्नस्यं हस्तौ पादौ तु मर्दयेत् ॥ (२६८।२)

तस्य तु प्रविशेज्जीवो मृतस्यापि वरानने । (२६९।१)

नरसारकल्पःपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम् ॥ (२६९।२)

नरसारस्पर्शनेन क्षणाद्बध्येत सूतकः । (२७०।१)

नरसाररसं दत्त्वा द्विपदीरजसा रसे ॥ (२७०।२)

दिनान्ते बन्धमायाति सर्वलोहानि रञ्जति । (२७१।१)

नरसाररसेनैव भावयेत्तु मनःशिलाम् ॥ (२७१।२)

निर्गन्धा जायते सा तु घातयेत्तेन पन्नगम् । (२७२।१)

द्विपदीरजसा सार्धं निरुद्धः पन्नगो भवेत् ॥ (२७२।२)

नरसाररसेनैव जीर्णे षड्गुणपन्नगे । (२७३।१)

तारे ताम्रेऽपि वा देवि कोटिवेधी भवेद्रसः ॥ (२७३।२)

नरसाररसे स्तन्ये भावितं सप्तधा पृथक् । (२७४।१)

रसस्य दापयेद्ग्रासं यन्त्रे विद्याधराह्वये ॥ (२७४।२)

जीर्यते गगनं देवि निर्मुखे च वरानने । (२७५।१)

नरसाररसेनेशि कीटनारीरसेन च ॥ (२७५।२)

द्रावयेद्गगनं देवि तीक्ष्णलोहं च पन्नगम् । (२७६।१)

नरसाररसेनेशि हनुमत्या रसेन च ॥ (२७६।२)

जायते काञ्चनं दिव्यं निषेकाद्भास्करः प्रिये । (२७७।१)

नरसाररसे दत्त्वा मञ्जिष्ठां रक्तचन्दनम् ॥ (२७७।२)

स्वरसैर्मदयन्त्याश्च पन्नगं देवि सेचयेत् । (२७८।१)

तत्क्षणात्काञ्चनं दिव्यं सप्तवारा निषेचितम् ॥ (२७८।२)

अष्टमांशयुतं हेम हेमकर्मणि चौषधम् । (२७९।१)

नरसाररसे भाव्यं सप्तवारं तु हिङ्गुलम् ॥ (२७९।२)

तेनैव घातयेत्तीक्ष्णं भस्मीभूतत्वमाप्नुयात् । (२८०।१)

तद्भस्म ताम्रपिष्टे तु त्रिगुणं तेन निर्वहेत् ॥ (२८०।२)

तच्छुल्बं हेमसङ्काशं तारे वाष्टांशयोजितम् । (२८१।१)

तारं हेमसमांशं तु द्विवर्णं पतितं भवेत् ॥ (२८१।२)

नरसाररसे भाव्यं रसकं सप्तवारतः । (२८२।१)

नरसाररसेनैव रसेन्द्रं सप्तवारतः ॥ (२८२।२)

तं रसं रसकं चैव तीक्ष्णलोहं च पन्नगम् । (२८३।१)

नरसाररसेनैव तेनैकत्र विमर्दयेत् ॥ (२८३।२)

तत्क्षणाज्जायते बद्धो रसस्य रसकस्य च । (२८४।१)

तीक्ष्णनागं तथा शुल्बं रसकेन तु रञ्जयेत् ॥ (२८४।२)

हठात्तज्जायते हेम कूष्माण्डकुसुमप्रभम् । (२८५।१)

कङ्कालखेचरीकल्पःपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम् ॥ (२८५।२)

कङ्कालखेचरी नाम्ना ओषधी परमेश्वरि । (२८६।१)

तस्य तैलं तु संग्राह्यम् आद्यखेचरिसंयुतम् ॥ (२८६।२)

स्थापयेद्दिनमेकं तु पात्रे भास्करनिर्मिते । (२८७।१)

द्वितीये वासरे प्राप्ते वज्ररत्नं तु घातयेत् ॥ (२८७।२)

अनले धामयेत्तं तु सुतप्तं प्रज्वलत्प्रभम् । (२८८।१)

मन्त्रसिह्मासनीकल्पःसबीजा चौषधी ग्राह्या काचिद्गुल्मलता प्रिये ॥ (२८८।२)

मन्त्रसिंहासनी नाम तृतीया देवि खेचरी । (२८९।१)

पातालयन्त्रे तत्तैलं गृह्णीयात्ताम्रभाजने ॥ (२८९।२)

तस्य तैलस्य मध्ये तु प्रक्षिपेत्खेचरीरसम् । (२९०।१)

मेदिनीयन्त्रमध्ये तु स्थापयेच्च वरानने ॥ (२९०।२)

पूर्वौषध्यां तु तद्देवि गगनं मेदिनीजले । (२९१।१)

रसे मासं ततो दत्त्वा मर्दनाद् गोलकं कुरु ॥ (२९१।२)

बद्ध्वा पोट्टलिकां तेन गगनं जारयेत्प्रिये । (२९२।१)

समे तु गगने जीर्णे बद्धस्तिष्ठति पारदः ॥ (२९२।२)

भस्त्राफूत्कारयुक्तेन धाम्यमानो न नश्यति । (२९३।१)

काकविष्ठासमं रूपं समजीर्णस्य जायते ॥ (२९३।२)

द्विगुणे गगने जीर्णे ह्यष्टलोहानि संहरेत् । (२९४।१)

इरिन्दिरीकल्पःपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम् ॥ (२९४।२)

शिवदेहात्समुत्पन्ना ओषधी तु इरिन्दिरी । (२९५।१)

जारयेद्गन्धकं सा तु जारयेत्सापि तालकम् ॥ (२९५।२)

काञ्चनं जारयेत्सा तु रसेन्द्रं सा च बन्धयेत् । (२९६।१)

प्रवालं द्रावयेत्सा तु द्रावयेद्गगनं तथा ॥ (२९६।२)

वज्रं च घातयेत्सा तु सर्वसत्वं च घातयेत् । (२९७।१)

जारयेत्सर्वलोहानि सत्वान्यपि च जारयेत् ॥ (२९७।२)

इरिन्दिरीरसे न्यस्य गोशृङ्गे तु वरानने । (२९८।१)

धान्यराशौ निधातव्यं द्रुतस्तिष्ठति पारदः ॥ (२९८।२)

दिव्यौषध्या रसेनैव रसेन्द्रः सुरवन्दिते । (२९९।१)

समे तु कनके जीर्णे दशकोटिं तु वेधयेत् ॥ (२९९।२)

पञ्चमे लक्षकोटिं तु षड्गुणे स्पर्शवेधकः । (३००।१)

सप्तमे धूपवेधी स्यादष्टमे त्ववलोकतः ॥ (३००।२)

नवमे शब्दवेधी स्यादत ऊर्ध्वं न विद्यते । (३०१।१)

भ्रमन्ति पशवो मूढाः कुलौषधिविवर्जिताः ॥ (३०१।२)

तृणौषधिरसानां च नैव सिद्धिः प्रजायते । (३०२।१)

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ज्ञातव्या तु कुलौषधिः ॥ (३०२।२)

दिव्यौषध्यश्चतुः षष्टिः कुलमध्ये व्यवस्थिताः । (३०३।१)

नैव जानाति मूढास्ताः शिवमोहेन मोहिताः ॥ (३०३।२)

अदिव्यास्तु तृणौषध्यो जायन्ते गिरिगह्वरे । (३०४।१)

तृणौषध्या रसे सूतो नैव बद्धः कदाचन ॥ (३०४।२)

अक्षयो नैव तिष्ठेत कुलौषधिविवर्जितः । (३०५।१)

कुलौषध्या विहीनास्तु गगनं चारयन्ति ये ॥ (३०५।२)

स रसस्तु वरारोहे वह्निमध्ये न तिष्ठति । (३०६।१)

न खोटं न च वा भस्म नैव द्रव्यं करोति सः ॥ (३०६।२)

किंचिद्द्रव्यं प्रकुर्वन्ति धाम्यमानं न तिष्ठति । (३०७।१)

पत्रे पाके कषे छेदे नैव तिष्ठति काञ्चनम् ॥ (३०७।२)

न वेधं च शतादूर्ध्वं करोति स रसः प्रिये । (३०८।१)

यावन्न चाब्दम् एकं तु विक्रान्तं त्रपु तत्तु काञ्चनम् ॥ (३०८।२)

धर्मार्थकाममोक्षेषु नैव दद्यात्ततः प्रिये । (३०९।१)

श्रीभैरवी । (३०९।२)

निर्जीवत्वं गतः सूतः कथं जीवं ददाति सः ॥ (३०९।३)

निर्जीवेन तु निर्जीवं कथं जीवति शंकरः । (३१०।१)

श्रीभैरवः । (३१०।२)

दिव्यौषध्या यदा देवि रसेन्द्रो मर्दितो भवेत् ॥ (३१०।३)

कालिकारहितः सूतस्तदा भवति पार्वति । (३११।१)

परस्य हरते कालं कालिकारहितो रसः ॥ (३११।२)

अष्टानां चैव लोहानां मलं शमयति क्षणात् । (३१२।१)

महामूर्च्छागतं सूतं को वा विकथयेन्मृतम् ॥ (३१२।२)

दिव्यौषध्या रसेनैव जायते नष्टचेतनः । (३१३।१)

पञ्चभूतात्मकः सूतस्तिष्ठत्येव सदाशिवः ॥ (३१३।२)

क्ष्मापालकल्पःपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धनमीश्वरि । (३१४।१)

क्ष्मापालेन हरेद्वज्रम् अनेनैव तु काञ्चनम् ॥ (३१४।२)

वज्रभस्म हेमभस्म तद्वा एकत्र बन्धयेत् । (३१५।१)

अन्ये कुलमूलिकाकल्पाःनिशाचररसे जार्यं नरजीवेन जारयेत् ॥ (३१५।२)

तं सूतं मारयेद्भद्रे जागरिर् दिव्य ओषधिः । (३१६।१)

भक्षितः स रसो येन सोऽपि साक्षात्सदाशिवः ॥ (३१६।२)

भक्षिते तोलकैकेन स्पर्शवेधी भवेन्नरः । (३१७।१)

प्रस्वेदात्तस्य गात्रस्य अष्टौ लोहानि काञ्चनम् ॥ (३१७।२)

लक्षवर्षसहस्राणि स जीवेत्साधकोत्तमः । (३१८।१)

प्रस्वेदात्तस्य गात्रस्य रसराजश्च बध्यते ॥ (३१८।२)

अजापतिः कृष्णतेजाः क्षणाद्बध्नाति सूतकम् । (३१९।१)

जागरीस्पर्शनाद्देवि क्ष्मापालेन च बध्यते ॥ (३१९।२)

तुरुवल्ल्या रसेनैव भावितं गगनं प्रिये । (३२०।१)

जारयेद्वालुकायन्त्रे खोटो भवति तत्क्षणात् ॥ (३२०।२)

द्रुतगोलकमाषैकं माषैकं हेमगोलकम् । (३२१।१)

एकीकृत्य तु संमर्द्य लुङ्गाम्लेन दिनत्रयम् ॥ (३२१।२)

कर्षैकं नागपत्राणि रसकल्केन लेपयेत् । (३२२।१)

वेष्टयेद्वृश्चिकालीं च तत्पिण्डं लेपयेत्ततः ॥ (३२२।२)

मारयेत्पन्नगं देवि शक्रगोपनिभं भवेत् । (३२३।१)

कर्षैकं तारपर्णानि मृतनागेन लेपयेत् ॥ (३२३।२)

लेपयेद् वृश्चिकालीं च तत्पत्रं लेपयेत्ततः । (३२४।१)

तत्तारं म्रियते देवि सिन्दूरारुणसन्निभम् ॥ (३२४।२)

सहस्रांशेन तेनैव शुल्बवेधं प्रदापयेत् । (३२५।१)

जायते कनकं दिव्यं देवाभरभूषणम् ॥ (३२५।२)

क्षीरयुक्ता बहुफला ग्रन्थियुक्ता च पार्वति । (३२६।१)

नाम्ना वर्तुलपत्त्राणि शस्यते रसबन्धने ॥ (३२६।२)

एकवारं कन्दकल्के मूकमूषागतं रसम् । (३२७।१)

धमेन्मुखानिलैर्बद्धो भक्षणाय प्रशस्यते ॥ (३२७।२)

रक्तकञ्चुकिकन्दं तु स्त्रीस्तन्येन तु पेषितम् । (३२८।१)

मूषायां पूर्वयोगेन कुरुते सूतबन्धनम् ॥ (३२८।२)

वृश्चिकापत्त्रिकाबीजं नारीक्षीरसमन्वितम् । (३२९।१)

धमयेत् पूर्ववत्सूतं भक्षणार्थाय वार्तिकः ॥ (३२९।२)

वज्रकन्दं समादाय रसं मध्ये विनिक्षिपेत् । (३३०।१)

गजेन्द्राख्यं पुटं दद्यात्सप्तधा बन्धतां नयेत् ॥ (३३०।२)

भक्षयेत्तं रसं प्राज्ञः षण्मासादमरो भवेत् । (३३१।१)

लाङ्गलीकन्दमादाय कर्कोटीकन्दम् एव च ॥ (३३१।२)

रसं तन्मध्यगं कृत्वा स्वेदयेन्मर्दयेत्पुनः । (३३२।१)

म्रियते नात्र सन्देहो ध्मातस्तीव्रानलेन तु ॥ (३३२।२)

शुकचञ्चुगतं सूतं पुटयेद्धामयेत्ततः । (३३३।१)

शतांशवेधकर्तायं देहसिद्धिकरो भवेत् ॥ (३३३।२)

हंसपादीरसं सूतं शुष्ककन्दोदरे क्षिपेत् । (३३४।१)

गजेन्द्रपुटनं दद्यान्म्रियते नात्र संशयः ॥ (३३४।२)

सहस्रवेधकर्ता च जायते नात्र संशयः । (३३५।१)

हंसाङ्घ्रिं शुकचञ्चुं च गृहीत्वा मर्दयेद्रसम् ॥ (३३५।२)

क्रौञ्चपादोदरे क्षिप्त्वा ततो दद्यात्पुटत्रयम् । (३३६।१)

म्रियते नात्र सन्देहो लक्षवेधी महारसः ॥ (३३६।२)

तृणज्योतिःकल्पःतृणज्योतिरिति ख्यातां शृणु दिव्यौषधिं प्रिये । (३३७।१)

निशा तु प्रज्वलेन्नित्यं नाह्ना ज्वलति पार्वति ॥ (३३७।२)

तस्य मूले तु संक्षिप्ते क्षीरं रक्तं भवेत्क्षणात् । (३३८।१)

तन्मूलरसगन्धाभ्रैर् मातुलुङ्गाम्लपेषितैः ॥ (३३८।२)

शुल्बपत्रं विलिप्तं तु भवेद्धेम पुटत्रयात् । (३३९।१)

तन्मूलचूर्णसंयुक्तो रसराजः सुरेश्वरि ॥ (३३९।२)

मातुलुङ्गरसे घृष्टमभ्रकं चरति क्षणात् । (३४०।१)

उच्चाटाकल्पःअथोच्चाटां प्रवक्ष्यामि रसबन्धकरीं प्रिये ॥ (३४०।२)

एकमेव भवेन्नालं तस्या रोमप्रवेष्टनम् । (३४१।१)

तस्याग्रे च भवेत्पुष्पं शुकतुण्डस्य सन्निभम् ॥ (३४१।२)

तत्पत्राणि च देवेशि शुकपिञ्छनिभानि च । (३४२।१)

तत्कन्दं कूर्मसंस्थानं क्षीरं सिन्दूरसन्निभम् ॥ (३४२।२)

जलं स्रवेन्मधूच्छिष्टे तत्समादाय पार्वति । (३४३।१)

वेधयेत्सर्वलोहानि काञ्चनानि भवन्ति च ॥ (३४३।२)

रसतालकतुत्थानि मर्दयेदुच्चटारसैः । (३४४।१)

आतपे म्रियते तप्तो रसो दिव्यौषधीबलात् ॥ (३४४।२)

वेधयेत्सर्वलोहानि लक्षांशेन वरानने । (३४५।१)

आवर्तितं भवेद्यावज्जायतेऽर्कसमप्रभम् ॥ (३४५।२)

रक्तस्नुहीकल्पःरसं रक्तस्नुहीक्षीरं कुनटीं गन्धकाभ्रकम् । (३४६।१)

दरदं चैव लोहानि सहस्रांशेन वेधयेत् ॥ (३४६।२)

स्नुहीक्षीरं समादाय निशाचूर्णेन वेष्टयेत् । (३४७।१)

गुटिकीकृत्य तेनैव नागं विध्यति तत्क्षणात् ॥ (३४७।२)

स्थलपद्मिनीकल्पःअथातः स्थलपद्मिन्या दिव्यौषध्या विधिं शृणु । (३४८।१)

पद्मिनीसदृशा पत्रैः पुष्पैरपि च तादृशी ॥ (३४८।२)

भङ्गे चैव स्रवेत्क्षीरं रक्तवर्णा सुशोभना । (३४९।१)

आक्रम्य वामपादेन पश्येद्गगनमण्डलम् ॥ (३४९।२)

पश्येच्च तारकायुक्तं ग्रहनक्षत्रमण्डलम् । (३५०।१)

लक्षयोजनतो देवि सा ज्ञेया स्थलपद्मिनी ॥ (३५०।२)

तस्याः पञ्चाङ्गमादाय हरगौरीसमन्वितम् । (३५१।१)

मनःशिलातालयुक्तं माक्षिकेण समन्वितम् ॥ (३५१।२)

मर्दयेत्सप्तरात्रं तु तेन शुल्बं च वेधयेत् । (३५२।१)

सहस्रांशेन देवेशि विद्धं भवति काञ्चनम् ॥ (३५२।२)

तस्याः पञ्चाङ्गमादाय पूर्वोक्तविधिना प्रिये । (३५३।१)

चारयेत्सूतराजं तु मूकमूषागतं धमेत् ॥ (३५३।२)

म्रियते मूषिकामध्ये संकोचेन न संशयः । (३५४।१)

तेनैव सर्वलोहानि सहस्रांशेन वेधयेत् ॥ (३५४।२)

चित्रककल्पःचित्रकस्य यथा गुह्यं कथयामि समासतः । (३५५।१)

त्रिविधश्चित्रको ज्ञेयः कृष्णो रक्तो रसायनम् ॥ (३५५।२)

शुक्लो व्याधिप्रशमनः श्रेष्ठमध्यकनीयसाः । (३५६।१)

कृष्णं रक्तं सितं वापि हेमन्ते नोद्धरेद् बुधः ॥ (३५६।२)

कृष्णचित्रकमुत्पाट्य गोभिर्नाघ्रातमीश्वरि । (३५७।१)

क्षीरमध्ये क्षिपेत्क्षीरं कृष्णवर्णं भवेत् क्षणात् ॥ (३५७।२)

तस्य पञ्चाङ्गचूर्णेन पारदं सह मर्दयेत् । (३५८।१)

धमेच्च मूकमूषायां खोटो भवति तत्क्षणात् ॥ (३५८।२)

रक्तांबरधरो भूत्वा रक्तमाल्यानुलेपनः । (३५९।१)

कृष्णपक्षे तु पञ्चम्यां रक्तमाल्यौदनेन तु ॥ (३५९।२)

बलिं दत्त्वा महादेवि रक्तचित्रकमुद्धरेत् । (३६०।१)

रक्तचित्रकचूर्णेन वङ्गं पायैस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ (३६०।२)

सर्वदोषविनिर्मुक्तः स्तम्भमायाति तत्क्षणात् । (३६१।१)

तन्मूलं सूतकं ताम्रं कुङ्कुणीतैलसेचनात् ॥ (३६१।२)

एकविंशतिवारेण शुद्धं शुल्बं भविष्यति । (३६२।१)

रक्तचित्रकभल्लाततैललिप्तं पुटेन तु ॥ (३६२।२)

चन्द्रार्कपत्रं देवेशि जायते दिव्यकाञ्चनम् । (३६३।१)

नागिनीकन्दसूतेन्द्ररक्तचित्रसंयुतम् ॥ (३६३।२)

पत्रलेपप्रतीवापैश्चन्द्रार्कं काञ्चनं भवेत् । (३६४।१)

ज्योतिष्मतीतैलकल्पःज्योतिष्मतीतैलविधिं वक्ष्यामि शृणु पार्वति ॥ (३६४।२)

ज्योतिष्मती नाम लता या च काञ्चनसन्निभा । (३६५।१)

वल्लीवितानबहुला हेमवर्णफला शुभा ॥ (३६५।२)

आषाढपूर्वपक्षेऽस्या गृहीत्वा बीजमुत्तमम् । (३६६।१)

तिलवत्क्वाथयित्वा वा हस्तपादैरथापि वा ॥ (३६६।२)

तस्यास्तैलं समादाय कुम्भे ताम्रमये क्षिपेत् । (३६७।१)

स्थापयेद्भूगतं कुम्भं क्रमादूर्ध्वतुषाग्निना ॥ (३६७।२)

षण्मासे तु व्यतिक्रान्ते स घटः काञ्चनं भवेत् । (३६८।१)

ताम्रं हेमसमं कृत्वा तैलमाक्षीकमिश्रितम् ॥ (३६८।२)

प्रतिवापेन सिञ्चेत् तद्धेम ताम्रसमं भवेत् । (३६९।१)

तथा च शतवेधी स्याद्विद्यारत्नम् अनुत्तमम् ॥ (३६९।२)

दग्धरुहाकल्पःदग्धरुहां प्रवक्ष्यामि रसबन्धकरीं प्रिये । (३७०।१)

स्पर्शौषधीति सा ज्ञेया सर्वकामार्थसाधनी ॥ (३७०।२)

शश्वच्छिन्ना महादेवि दग्धा सा पावकेन तु । (३७१।१)

प्ररोहति क्षणाद्दिव्या दग्धा सा तु महौषधी ॥ (३७१।२)

रक्तं पीतं सितं कृष्णं तस्याः पुष्पं प्रजायते । (३७२।१)

चणकस्येव पत्राणि सुप्रसूतानि लक्षयेत् ॥ (३७२।२)

सा स्थिता गोमतीतीरे गङ्गायामर्बुदे गिरौ । (३७३।१)

उज्जयिन्या दक्षिणतो वनान्तेषु च दृश्यते ॥ (३७३।२)

तस्याः कन्दरसं दिव्ये कृष्णराजीसमन्वितम् । (३७४।१)

ताम्बूलेन समं कृत्वा घुटिकां कारयेद्बुधः ॥ (३७४।२)

सर्वेषामेव लोहानां द्रुतानां वह्निमध्यतः । (३७५।१)

सहस्रं वेधयित्वा तु काञ्चनं कुरुते क्षणात् ॥ (३७५।२)

तथैव म्रियते सूतः कान्तहेमाभ्रसंयुतः । (३७६।१)

कटुतुम्बीकल्पःकटुतुंबी तु विख्याता देवि दिव्यौषधिं शृणु ॥ (३७६।२)

तस्या बीजानि संगृह्य सूक्ष्मचूर्णं तु कारयेत् । (३७७।१)

एकविंशतिवाराणि भाव्यं धात्रीरसेन च ॥ (३७७।२)

पयसा सह तेनैव विश्वभेषजसंयुतम् । (३७८।१)

बीजं यन्त्रे विनिक्षिप्य तैलं संगृह्य पिण्डितः ॥ (३७८।२)

रसं मूर्छापयेत्तेन चक्रमर्देन मर्दयेत् । (३७९।१)

लोहदण्डकल्पःगोपित्तं शिखिपित्तं च कांक्षीकासीससंयुतम् ॥ (३७९।२)

तारतुल्यानि चैतानि सर्वेषां सूतकं समम् । (३८०।१)

मेषशृङ्गे निधातव्यं मासमेकं निरन्तरम् ॥ (३८०।२)

लोहदण्डेन संसिक्तं सर्वलोहानि वेधयेत् । (३८१।१)

गन्धकं लोहदण्डेन एकविंशतिभावितम् ॥ (३८१।२)

युक्तं लोहकुलेनैव जम्बीररससंयुतम् । (३८२।१)

सबीजं सूतकोपेतमन्धमूषानिवेशितम् ॥ (३८२।२)

भूगतं मासमेकं तु तारं काञ्चनतां नयेत् । (३८३।१)

दलस्य भागमेकं तु तारपञ्चांशमेव च ॥ (३८३।२)

शुल्बं च पञ्चभागं च बीजस्यैकं च योजयेत् । (३८४।१)

एते द्वादशभागाः स्युः सर्वं तद्धारयेत्क्षितौ ॥ (३८४।२)

स्थानस्यास्य निषेकं तु सुदण्डेन तु कारयेत् । (३८५।१)

पञ्चविंशद्दिनान्ते तु जायते कनकोत्तमम् ॥ (३८५।२)

क्षीरकन्दकल्पःक्षीरकन्दविधिं वक्ष्ये सर्वसिद्धिकरं तथा । (३८६।१)

चतुर्वर्णं विषं तत्र रक्तकन्दं प्रशस्यते ॥ (३८६।२)

भग्नमेतत्स्रवेत्क्षीरं रक्तवर्णं सुशोभनम् । (३८७।१)

मेघानां तु निनादेन संजातैर् उपशोभितम् ॥ (३८७।२)

पत्रैः स्नुहीसमैः स्निग्धैः समभिर् हेमसत्प्रभैः । (३८८।१)

बन्धनं रसराजस्य सर्वसत्ववशंकरम् ॥ (३८८।२)

तस्य क्षीरं तु संगृह्य तारं निर्वाहयेद्बुधः । (३८९।१)

धमेद्धठाग्निना चैव जायते हेम शोभनम् ॥ (३८९।२)

तिन्त्रिणीपत्रनिर्यासमीषत्ताम्ररजोयुतम् । (३९०।१)

मर्दयेत्पारदं प्राज्ञो रसबन्धो भविष्यति ॥ (३९०।२)

तोयमध्ये विनिक्षिप्य गुलिका वज्रवद्भवेत् । (३९१।१)

शाकवृक्षकल्पःशाकवृक्षस्य देवेशि निष्पीड्य रसमुत्तमम् ॥ (३९१।२)

रक्तचन्दनसंयुक्तं सर्वलोहानि जारयेत् । (३९२।१)

मिलन्ति सर्वलोहानि द्रवन्ति सलिलं यथा ॥ (३९२।२)

गन्धकं रसकं ताप्यं पारदं रक्तचन्दनम् । (३९३।१)

रुदन्त्या रससंयुक्तं तारमायाति काञ्चनम् ॥ (३९३।२)

शाकवृक्षस्य निर्यासं यत्नतः परिगालयेत् । (३९४।१)

शिग्रुमूलस्य चूर्णं तु तद्रसेन तु मर्दयेत् ॥ (३९४।२)

प्रलिप्तशुल्बपत्राणि पुटेत्क्षिप्त्वा विपाचयेत् । (३९५।१)

तद्द्रुतं काञ्चनं दिव्यं भवेल्लक्षणसंयुतम् ॥ (३९५।२)

फलानि शाकवृक्षस्य परिपक्वानि संगृहेत् । (३९६।१)

तद्रसेन तु सम्प्राज्ञः सप्तरात्रं तु भावयेत् ॥ (३९६।२)

तद्रसेन समायुक्तं मञ्जिष्ठामिश्रितं तथा । (३९७।१)

लेपयेत्तारपत्राणि ध्मातं भवति काञ्चनम् ॥ (३९७।२)

देवदालीकल्पःदेवदाल्या महौषध्या विधिं वक्ष्याम्यतः परम् । (३९८।१)

सा श्वेता व्याधिशमने कृष्णा पीता रसायने ॥ (३९८।२)

पौर्णमास्यां त्रयोदश्यां राहुग्रस्ते दिवाकरे । (३९९।१)

अथवा कृष्णपञ्चम्यामिमां विधिवदुद्धरेत् ॥ (३९९।२)

देवदालीफलं देवि विष्णुक्रान्तां च सूतकम् । (४००।१)

मूर्छयेद् बन्धयेत्क्षिप्रं शुल्बं हेम करोति च ॥ (४००।२)

देवदालीफलं मूलमीश्वरीरसमेव च । (४०१।१)

तोयेन मर्दितं कृत्वा वङ्गं स्तम्भयति क्षणात् ॥ (४०१।२)

श्वेतगुञ्जाकल्पःअथातः सम्प्रवक्ष्यामि श्वेतगुञ्जाविधिं प्रिये । (४०२।१)

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामष्टम्यां च सुरार्चिते ॥ (४०२।२)

कपाले मृत्तिकां न्यस्य सेचयेत्सलिलेन तु । (४०३।१)

बीजानि सितगुञ्जायाः पुष्ययोगे तु वापयेत् ॥ (४०३।२)

वक्ष्यमाणेन योगेन कुर्यात् संग्रहणं तथा । (४०४।१)

ॐ नमो भगवति श्वेतवल्लि श्वेतपर्वतवासिनि ॥ (४०४।२)

सर्वकार्याणि कुरु कुरु अप्रतिहतं नमो नमः स्वाहा । (४०५।१)

शुद्धशुल्बं तु संगृह्य मूषामध्ये तु संस्थितम् ॥ (४०५।२)

त्रिपञ्चपलसंख्या तु कर्षार्धसितगुञ्जया । (४०६।१)

सहैकत्र भवं तारं तस्य गन्धविवर्जितम् ॥ (४०६।२)

ब्रह्मरीतिसमायुक्तं गुञ्जाचूर्णं सहैकतः । (४०७।१)

देवीनां भूषणं देवि जायते हेम शोभनम् ॥ (४०७।२)

कर्तरीरसबन्धःअथातः सम्प्रवक्ष्यामि कर्तरीरसबन्धनम् । (४०८।१)

असुराणां समायोगे क्रोधाविष्टेन चेतसा ॥ (४०८।२)

सुदर्शनं महाचक्रं प्रेषितं मुरवैरिणा । (४०९।१)

भालपट्टात्ततस्तस्य निपेतुः स्वेदबिन्दवः ॥ (४०९।२)

ते भूमौ पतिता दिव्याः संजाताः कर्तरीरसः । (४१०।१)

रक्षार्थं स्थापितं तत्र विष्णुना च सुदर्शनम् ॥ (४१०।२)

चक्रतुल्यं भ्रमत्येतदायुधानि निकृन्तति । (४११।१)

कुरुते गर्जनं नादं धूमज्वालां विमुञ्चति ॥ (४११।२)

कर्तरीदृष्टिमात्रेण तथान्या शब्दकर्तरी । (४१२।१)

लोकानां तु हितार्थाय घोरशक्तिर्व्यवस्थिता ॥ (४१२।२)

रसरूपा महाघोरा सा सिद्धानां तु वेदिनी । (४१३।१)

तस्य क्षेत्रं यदा गच्छेदघोरास्त्रं जपेत्तदा ॥ (४१३।२)

पुनर्घोरं न्यसेत्तत्र अथान्यं विन्यसेद्बुधः । (४१४।१)

अनुलोमविलोमेन देहेऽधिष्ठाप्य कर्तरीम् ॥ (४१४।२)

मुद्रया मुद्रयेत्तां तु अघोरास्त्रेण योजिताम् । (४१५।१)

दीप्तेन रोधयेत्तां तु स्तम्भयेद् दीपनेन तु ॥ (४१५।२)

निष्ठया मुद्रया तां तु स्थानयोगेन योजयेत् । (४१६।१)

उदकबन्धाः; चन्द्रोदकबन्धःअथ चन्द्रोदकेनेशि वक्ष्यामि रसबन्धनम् ॥ (४१६।२)

दृष्ट्वा चन्द्रोदकं मन्त्री पौर्णमास्यां विशेषतः । (४१७।१)

ग्रहणं तत्र कर्तव्यं पौर्णमास्यां प्रयत्नतः ॥ (४१७।२)

निर्गच्छति महीं भित्त्वा चन्द्रवृद्ध्या तु वर्धते । (४१८।१)

क्षेत्रबन्धं पुरा कृत्वा देवमभ्यर्च्य शङ्करम् ॥ (४१८।२)

चतुर्दश्यां तु तत्क्षेत्रं पूजयित्वा विचक्षणः । (४१९।१)

अहोरात्रोषितो भूत्वा बलिं तत्र निवेदयेत् ॥ (४१९।२)

पौर्णमास्यां च रात्रौ च गत्वा तस्य समीपतः । (४२०।१)

चन्द्रोदकं तु संगृह्य मन्त्रयुक्तः सुमन्त्रितम् ॥ (४२०।२)

आलोड्य मधुसर्पिर्भ्यां पिबेत्तत्तु समाहितः । (४२१।१)

पीतमात्रेण तेनैव मूर्छितो भवति क्षणात् ॥ (४२१।२)

चन्द्रोदये तथोत्तिष्ठेत्क्षारं तस्य तु दापयेत् । (४२२।१)

सप्तरात्रप्रयोगेण चन्द्रवन्निर्मलो भवेत् ॥ (४२२।२)

एकविंशतिरात्रेण जीवेद् ब्रह्मदिनत्रयम् । (४२३।१)

एकमासप्रयोगेण ब्रह्मायुः स भवेन्नरः ॥ (४२३।२)

चन्द्रोदकेन गगनं रसं हेम च मर्दयेत् । (४२४।१)

मूषामध्यगतं ध्मातं तत्क्षणाद्घुटिका भवेत् ॥ (४२४।२)

अयं तु स्पर्शमात्रेण लोहान्यष्टौ च वेधयेत् । (४२५।१)

तद्रसं तु रसं चान्यं वज्रेण समजारितम् ॥ (४२५।२)

चतुःषष्ट्यंशतो विध्येद्द्विगुणेन सहस्रकम् । (४२६।१)

दशसङ्कलिकाबद्धं गुञ्जामात्रं रसं ततः ॥ (४२६।२)

त्रिलोहवेष्टितं वक्त्रे धृत्वा चादृश्यतां व्रजेत् । (४२७।१)

ॐ नमो रुद्राय दंष्ट्रोत्कटाय विघ्नं नाशय नाशय दिशो रक्ष रक्ष रुद्रो ज्ञापयति हुं फट् स्वाहा । (४२७।२)

इति दिग्बन्धमन्त्रः । (४२७।३)

ॐ नमो भगवते रुद्राय त्रिशूलहस्ताय अमृतोद्भव रक्ष रक्ष हुं फट् स्वाहा । (४२७।४)

इति पानमन्त्रः । (४२७।५)

विषोदकबन्धःअथातः सम्प्रवक्ष्यामि विषोदरसबन्धनम् ॥ (४२७।६)

सितपीतादिवर्णाढ्यं तत्र देवि रसोत्तमम् । (४२८।१)

तत्र गत्वाचलोद्देशे स्मरेद्घोरं सहस्रकम् ॥ (४२८।२)

केशाः क्षिप्ताः स्फुटन्त्यस्मिन्नात्मच्छायां न दृश्यते । (४२९।१)

तैलं च गोलकाकारं घृतं तेन विसर्पति ॥ (४२९।२)

गन्धकस्य हरेद्गन्धं पललं लवणायते । (४३०।१)

ज्ञात्वा पलाशपत्रेण कटुकालाबुके क्षिपेत् ॥ (४३०।२)

विषोदकं गन्धकं च हरबीजं च तत्समम् । (४३१।१)

अजाक्षीरेण पिष्ट्वा तु शुल्बपात्रे तु लेपयेत् ॥ (४३१।२)

तत्पुटेन भवेद्देवि सिन्दूरारुणसन्निभम् । (४३२।१)

शतांशेनैव तद्देवि सर्वलोहानि वेधयेत् ॥ (४३२।२)

अनेन विधिना देवि नागः सिन्दूरतां व्रजेत् । (४३३।१)

सहस्रांशेन तस्यैव तारं भवति काञ्चनम् ॥ (४३३।२)

रक्तं पीतं तथा कृष्णमुत्तरोत्तरकार्यकृत् । (४३४।१)

त्रिफलाकान्तपात्रे वा पात्रेऽलाबुमयेऽपि वा ॥ (४३४।२)

गृहीत्वा पूर्ववत्पत्रैः पालाशैर्वेष्टयेद्बहिः । (४३५।१)

स्थापयेद्धान्यमध्ये तु दिवसानेकविंशतिम् ॥ (४३५।२)

महिषीक्षीरमध्ये तु बिन्दुमेकं तु साधयेत् । (४३६।१)

पायसं भक्षयेद्यस्तु पयोमध्वाज्यसंयुतम् ॥ (४३६।२)

यावत्पूर्णं बलं देवि जीवेत्तद्बिन्दुसंख्यया । (४३७।१)

लाङ्गली गृहधूमश्च सिन्दूरं रजनीद्वयम् ॥ (४३७।२)

मेषस्य शृङ्गं शृङ्गीं च कृष्णोन्मत्ताश्वमारकम् । (४३८।१)

सबीजसूतकं चैव विषतोयेन मर्दयेत् ॥ (४३८।२)

विषतोयेन मेधावी सप्तवाराणि भावयेत् । (४३९।१)

अथवा भावयेत्तं तु यावच्चूर्णं तु मर्दयेत् तद्भवेत् ॥ (४३९।२)

तेन नागं प्रतीवाप्य षोडशांशेन खं भवेत् । (४४०।१)

मूषास्थं वेणुयन्त्रे च त्रीणि वाराणि भावयेत् ॥ (४४०।२)

धूमं परिहरेत्तस्य अङ्गव्याधिकरं परम् । (४४१।१)

स्थापयेन्नागसिन्दूरं पात्रेऽलाबुमये च तत् ॥ (४४१।२)

तच्चूर्णं तु शतांशेन तारताम्रादि वेधयेत् । (४४२।१)

विषपानीयमादाय वङ्गमावर्तितं शुभम् ॥ (४४२।२)

निषिक्तं चैव तत्तोयैस्तारं भवति काञ्चनम् । (४४३।१)

विषपानीयमादाय प्रक्षिपेच्च रसोत्तमे ॥ (४४३।२)

कुनटीगन्धपाषाणविषटङ्कणलाङ्गलीः । (४४४।१)

नष्टपिष्टं कृतं खल्वे तारपत्राणि लेपयेत् ॥ (४४४।२)

अन्धमूषागतं ध्मातं निर्बीजं कनकं भवेत् । (४४५।१)

ॐ ह्रीं नीलकण्ठाय ठः ठः । (४४५।२)

अस्य अयुतं जपेत् । (४४५।३)

इति विषोदकग्रहणपानमन्त्रः । (४४५।४)

सञ्जीवनीजलकल्पःसंजीवनीजलस्याथ विधिं वक्ष्यामि पार्वति ॥ (४४५।५)

शुक्रेणाराधितो देवि प्रागहं सुरवन्दिते । (४४६।१)

दानवानां हितार्थाय मृतानां देवसङ्गरे ॥ (४४६।२)

मया संजीवनी विद्या दत्ता चोदकरूपिणी । (४४७।१)

तया संजीविता दैत्या ये मृता देवसङ्गरे ॥ (४४७।२)

निक्षिप्ता मर्त्यलोके सा सम्यक् ते कथयाम्यहम् । (४४८।१)

अस्ति मर्त्या महापुण्या पवित्रा दक्षिणापथे ॥ (४४८।२)

दक्षिणे तु तटे तस्या उत्पलीनगरं परम् । (४४९।१)

तस्य दक्षिणतः शैलः सर्वलोकेषु विश्रुतः ॥ (४४९।२)

नाम्ना कृष्णगिरिः चेति दृश्यते सर्वमङ्गले । (४५०।१)

सुप्रसिद्धाम्बिका नाम ग्रामस्तस्यास्ति सन्निधौ ॥ (४५०।२)

तत्राप्युदकमालोक्य परीक्षेत सुरार्चिते । (४५१।१)

गृहीत्वा शुष्कवंशं तु क्षिपेत्तोयस्य मध्यतः ॥ (४५१।२)

जायते हरितं स्निग्धमहोरात्रेण निश्चितम् । (४५२।१)

मुञ्चत्यङ्कुरपत्रानि दृश्यतेऽतिमनोहरम् ॥ (४५२।२)

बलिपुष्पोपहारेण ततो देवि समर्चयेत् । (४५३।१)

क्षेत्राधिपं गणेशं च चन्द्रं योगिगणं तथा ॥ (४५३।२)

ॐ चन्द्राय पिनाकिने शूलपाणये ॐ दिशो बन्ध बन्धय दिशो बन्ध बन्धय ठः ठः । (४५४।१)

तिलांश्च सर्षपांश्चैव मन्त्रेणानेन सर्षपान् । (४५४।२)

सप्ताभिमन्त्रितान्कृत्वा साधको दिक्षु निक्षिपेत् ॥ (४५४।३)

कटुकालाबुके तोयं कृतरक्षः समाहितः । (४५५।१)

गृहीत्वा तत्प्रयत्नेन निजं स्थानं समाश्रयेत् ॥ (४५५।२)

ॐ नमो ऽमृते अमृतरूपिणि अमृतं कुरु कुरु एवं रुद्र आज्ञापयति स्वाहा । (४५६।१)

सप्ताभिमन्त्रितं कृत्वा मन्त्रेणानेन तज्जलम् । (४५६।२)

दिनमेकं तथा सूतं स्वर्णमाषद्वयान्वितम् ॥ (४५६।३)

मर्दयेत्तेन तोयेन पिबेत्तत्तु विचक्षणः । (४५७।१)

एकविंशतिरात्रं तु क्षीराहारोऽथ यत्नतः ॥ (४५७।२)

जीवेत्कल्पायुतं साग्रं कामरूपो महाबलः । (४५८।१)

योजनानां शतं गत्वा पुनरेव निवर्तते ॥ (४५८।२)

अवध्यः सर्वभूतानां स्वेच्छाहारः स खेचरः । (४५९।१)

कनकं पारदं व्योम समम् एकत्र योजयेत् ॥ (४५९।२)

मर्दयेत्तेन तोयेन सप्ताहं स्वेदयेत्ततः । (४६०।१)

स रसः सर्वलोहानि षष्ट्यंशेन तु वेधयेत् ॥ (४६०।२)

अथवा तं रसं दिव्यं मधुना सह भक्षयेत् । (४६१।१)

मासमात्रप्रयोगेन जीवेद् ब्रह्मदिनायुतम् ॥ (४६१।२)

तस्य मूत्रमलस्वेदैः शुल्बं भवति काञ्चनम् । (४६२।१)

निर्वाते तोयमादाय पारदं च मनःशिलाम् ॥ (४६२।२)

मर्दयेत् खल्वपाषाणे नष्टपिष्टं भवेत्ततः । (४६३।१)

स्वेदयेत्सप्तरात्रं तु त्रिलोहेन च वेष्टयेत् ॥ (४६३।२)

अन्तर्धानं क्षणाद्गच्छेद्विद्याधरपतिर् भवेत् । (४६४।१)

सिद्धकन्याशतवृतो यावत्कल्पांश्चतुर्दश ॥ (४६४।२)

दिनेषु तेषु सर्वेषु दद्याच्छाल्योदनं घृतम् । (४६५।१)

पयसा च समायुक्तं नित्यमेवं च कारयेत् ॥ (४६५।२)

उष्णोदककल्पःउष्णोदकविधिं वक्ष्ये समाहितमनाः शृणु । (४६६।१)

पश्यत्युष्णोदकं यत्र वासं तत्रैव कारयेत् ॥ (४६६।२)

शर्वरीमुषितां तत्र चणकास्तु दिने दिने । (४६७।१)

भक्षयेन्मासमात्रं तु जीवेद्वर्षशताष्टकम् ॥ (४६७।२)

तस्य मूत्रपुरीषेण शुल्बं भवति काञ्चनम् । (४६८।१)

उष्णोदकं च कासीसं गन्धपाषाणसंयुतम् ॥ (४६८।२)

चतुर्थांशेन रसकं दशभागं विनिक्षिपेत् । (४६९।१)

शुल्बं च मर्दयेत्सर्वं नष्टपिष्टं क्षणेन तु ॥ (४६९।२)

तेन लेपितमात्रेण शुल्वं भवति काञ्चनम् । (४७०।१)

निषिक्तं तेन तोयेन प्रतिवापं ददेद्बुधः ॥ (४७०।२)

शुल्बं च जायते हेम तरुणादित्यवर्चसम् । (४७१।१)

तारं च तेन मार्गेण निषिक्तं हेमतां व्रजेत् ॥ (४७१।२)

उष्णोदकेन भल्लातं तिलमुष्टिं च भक्षयेत् । (४७२।१)

मासद्वयप्रयोगेण जीवेद्वर्षशतत्रयम् ॥ (४७२।२)

रसगन्धाश्मरसकतुत्थं दरदमाक्षिकम् । (४७३।१)

याममुष्णाम्बुना घृष्ट्वा तारपत्राणि लेपयेत् ॥ (४७३।२)

विभ्राम्य तु धमेद्देवि स्याच्चतुर्दशवर्णकम् । (४७४।१)

क्रमेणानेन देवेशि शुल्बं षोडशवर्णकम् ॥ (४७४।२)

एकैकं हेमतारांशं द्वयं कांताभ्रयोः पृथक् । (४७५।१)

उष्णोदकेन संमर्द्य धमनात्खोटतां नयेत् ॥ (४७५।२)

तं मुखे धारयेन्मासं वज्रकायो भवेत्ततः । (४७६।१)

तच्चूर्णं यवमात्रं तु भक्षयेन्मधुसर्पिषा ॥ (४७६।२)

यावत्पलं तस्य मलैः शुल्बं भवति काञ्चनम् । (४७७।१)

उष्णोदपाचितान् खादेत् कुलुत्थान्क्षीरपो भवेत् ॥ (४७७।२)

स्नानम् उष्णांभसा कुर्याद् वर्षाद्वर्षाच्छतायुषः । (४७८।१)

क्षीरमुष्णोदकं क्वाथं त्रिफलायाश्च पाचयेत् ॥ (४७८।२)

पाचयेत्पायसं कान्तपात्रे भुक्त्वा महायुषः । (४७९।१)

शैलोदककल्पःअतः परं प्रवक्ष्यामि शैलोदकविधिं प्रिये ॥ (४७९।२)

कर्दमापो महीशैलशिला चेति चतुर्विधम् । (४८०।१)

कानिचित् क्षणवेधीनि दिनवेधीनि कानि च ॥ (४८०।२)

पक्षमासादिषण्मासवेधनानि महीतले । (४८१।१)

क्षिप्तं जले यदा काष्ठं शैलीभूतं च दृश्यते ॥ (४८१।२)

बहिरन्तश्च देवेशि वेधकं तत्प्रकीर्तितम् । (४८२।१)

हिङ्गुलं हरितालं च गन्धकं च मनःशिलाम् ॥ (४८२।२)

एषां गन्धापहारं तु कुरुते तच्च वेधकम् । (४८३।१)

अन्यथा चेष्टकं देवि तदग्राह्यं निरर्थकम् ॥ (४८३।२)

श्रीशैले श्रीवनप्रान्ते पर्यङ्काख्ये शिलातले । (४८४।१)

तत्रस्थं क्षणवेधि स्यान्नद्यां भगवतीतटे ॥ (४८४।२)

एकाहे वेधकं तत्र गोकर्णे तु दिनत्रयम् । (४८५।१)

भद्राङ्गे दिनवेधि स्यात्त्रिस्थलान्ते त्रिवत्सरम् ॥ (४८५।२)

धारेश्वरे पाक्षिकं स्यात् कर्षापुर्यां दिनैकतः । (४८६।१)

ब्रह्मेश्वरे मासिकं स्याद्व्याघ्रपुर्यां तु वासरम् ॥ (४८६।२)

अघोरेशे मासिकं स्यात्सिंहद्वीपे तथा पुनः । (४८७।१)

दिनमेकं ब्रह्मगिरौ विन्ध्ये तु क्षणवेधकम् ॥ (४८७।२)

वासरं माल्यवन्ते तु क्षणवेधी तु तत्र च । (४८८।१)

किष्किन्धे पर्वते रम्ये पम्पातीरे क्षणोदकम् ॥ (४८८।२)

तस्य पश्चिमतो देवि योजनद्वितये पुनः । (४८९।१)

भूशैलमस्ति तत्रैव त्रिदिनं वेदपर्वते ॥ (४८९।२)

अन्यत्र यत्र यत्रापि ब्रह्मविष्णुशिवोद्भवम् । (४९०।१)

अमृतं तत्र तत्रापि वज्रीकरणम् उत्तमम् ॥ (४९०।२)

तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि यथा जानाति साधकः । (४९१।१)

महीं समुद्धृतवतो वराहस्य कलेवरात् ॥ (४९१।२)

यः स्वेदः पतितस्तस्माज्जातं शैलोदकं परम् । (४९२।१)