श्रीभैरवः । (१।१)

तिन्:: सुब्त्य्पेस्खुरकं मिश्रकं चेति द्विविधं वङ्गमुच्यते । (१।२)

खुरं तत्र गुणैः श्रेष्ठं गुणहीनं तु मिश्रकम् ॥ (१।३)

खुर:: फ्य्स्। प्रोपेर्तिएस्धवलं मृदुलं स्निग्धं द्रुतद्रावं सगौरवम् । (२।१)

मिश्रक:: फ्य्स्। प्रोपेर्तिएस्निःशब्दं खुरवङ्गं स्यान्मिश्रकं श्यामशुभ्रकम् ॥ (२।२)

तिन्:: स्य्नोन्य्म्स्त्रपु त्रपुसमारूपं वङ्गं च कुटिलं हिमम् । (३।१)

कुरूप्यं विच्चटं रङ्गं पूतिगन्धं रसाह्वयम् ॥ (३।२)

तिन्:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्स्वच्छम् उष्णासहं शीतं सूक्ष्मपत्रकरं लघु । (४।१)

रुङ्नाशे रूप्यकरणे तद्वङ्गं श्रेष्ठमुच्यते ॥ (४।२)

वङ्गशुद्धि (१)द्रावयित्वा निशायुक्ते क्षिप्तं निर्गुण्डिकारसैः । (५।१)

विशुध्यति त्रिवारेण खुरवङ्गं न संशयः ॥ (५।२)

अम्लतक्रविनिपिष्टवर्षाभूवृषसिन्धुभिः । (६।१)

कट्वलाबुगतं वङ्गं द्वितयं परिशुध्यति ॥ (६।२)

सतालेनार्कदुग्धेन लिप्त्वा वङ्गदलान्यथ । (७।१)

बोधिचिञ्चात्वचः क्षारैर् दद्याल्लघुपुटानि च ॥ (७।२)

मर्दयित्वा चरेद्भस्म तद्रसादिषु कीर्तितम् । (८।१)

वङ्गशुद्धि (२)नागवच्छोधयेद् वङ्गं तद्वदश्वत्थचिञ्चयोः ॥ (८।२)

तद्भस्म हरितालं च तुल्यमम्लेन मर्दयेत् । (९।१)

पलाशोत्थद्रवैर् वाथ लोलयित्वान्ध्रयेत्पुटे ॥ (९।२)

उद्धृत्य दशमांशेन तालेन सह मर्दयेत् । (१०।१)

वङ्गशुद्धि (३)पूर्वद्रावैः सहालोड्य रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् ॥ (१०।२)

एकविंशत्पुटैर्वङ्गो मृतो भवति रोगहा । (११।१)

शिरीषरजनीचूर्णैः कुमार्या युतगोलकम् ॥ (११।२)

सूतलिप्तं वङ्गपत्रं गोलकं सममर्दितम् । (१२।१)

रुद्ध्वा लघुपुटैः पक्वं मृतं स्यात्पूर्वसंख्यया ॥ (१२।२)

अक्षभल्लातकीतोयैः पिष्ट्वा पत्राणि लेपयेत् । (१३।१)

ततस्तिलखरीमध्ये क्षिप्त्वा रुद्ध्वा पुटैः पचेत् ॥ (१३।२)

चत्वारिंशद्गजपुटैर् वङ्गकं भस्म जायते । (१४।१)

वङ्गगुणाःवङ्गं तीक्ष्णोष्णकटुकमीषद्वातप्रकोपनम् ॥ (१४।२)

मेदःश्लेष्मामयघ्नं च क्रिमिघ्नं मेहनाशनम् । (१५।१)

हिमं कषायलवणं पाण्डुदाहहरं सरम् ॥ (१५।२)

लेखनं पित्तलं किंचित् त्रपु सीसं च तद्गुणम् । (१६।१)

सीसकसीसकं तु जडं शीतं यवनेष्टं भुजङ्गमम् ॥ (१६।२)

योगीष्टं नागम् उरगं कुवङ्गं परिपिष्टकम् । (१७।१)

मृदु कृष्णायसं पक्ष्मतारशुद्धिकरं स्मृतम् ॥ (१७।२)

सिरावृत्तं च वङ्गं स्याच्चीनपिष्टं च षोडश । (१८।१)

सीसं तु वङ्गसाम्यं स्याद्रसवीर्यविपाकतः ॥ (१८।२)

अशुद्धवङ्गनागसेवने दोषाःपाकहीनौ नागवङ्गौ कुष्ठगुल्मरुजाकरौ । (१९।१)

मेहपाण्डुज्वरश्लेष्मवातपित्तप्रदौ स्मृतौ ॥ (१९।२)

द्रुतद्रावं महाभारं छेदे कृष्णं समुज्ज्वलम् । (२०।१)

पूतिगन्धं बहिः कृष्णं शुद्धं सीसमतोऽन्यथा ॥ (२०।२)

निर्गुण्डीमूलचूर्णेन सार्कदुग्धेन लेपयेत् । (२१।१)

नागपत्रं ततः शुष्कं द्रावयित्वा निषेचयेत् ॥ (२१।२)

लिप्त्वा द्राव्यं पुनः सेच्यं सप्तवारं विशुद्धये । (२२।१)

निशातुम्बुरुबीजानि कोकिलाक्षीकुबेरकम् ॥ (२२।२)

गौरीफलं मल्लिका च मोक्षो ब्रह्मा मयूरकम् । (२३।१)

यथालाभं तु भस्मैषां वज्रीक्षीरेण भावयेत् ॥ (२३।२)

तन्मध्ये द्रावितं नागं शुद्धं सेच्यं तु सप्तधा । (२४।१)

महिषस्यास्थिचूर्णेन सुपाकं मूत्रसेचनात् ॥ (२४।२)

वङ्गं शुद्धं भवेत्तद्वन्नागो नागास्थिमूत्रतः । (२५।१)

नागभस्म (१)अश्वत्थचिञ्चात्वग्भस्म नागस्य चतुरंशतः ॥ (२५।२)

क्षिप्त्वा चुल्ल्यां पचेदग्नौ चालयेल्लोहचट्टुना । (२६।१)

यावद्भस्म तमुद्धृत्य भस्मतुल्यां मनःशिलाम् ॥ (२६।२)

जम्बीरैर् आरनालैर् वा पिष्ट्वा रुद्ध्वा पुटे पचेत् । (२७।१)

स्वाङ्गशीतं पुनः पिष्ट्वा विंशत्यंशे शिलाम्लके ॥ (२७।२)

एवं षष्टिपुटैः पक्त्वा नागः स्यात्तु निरुत्थितः । (२८।१)

नागभस्म (२)अथवा नागपत्राणि चूर्णलिप्तानि खर्परे ॥ (२८।२)

अल्पाग्नौ पाचयेद्यामं भस्म तच्चित्रकद्रवैः । (२९।१)

भर्जयेल्लोहपात्रे तत्पार्थदण्डेन चालयन् ॥ (२९।२)

यामषोडशपर्यन्तं द्रवं देयं पुनः पुनः । (३०।१)

दण्डेन मर्दयेद्गाढमुद्धृतं चित्रकदवैः ॥ (३०।२)

लोलयित्वा निरुध्याथ षट्पुटैर् म्रियते लघु । (३१।१)

नागभस्म (३)चिञ्चाक्षमिक्षुभल्लातवाशावज्रलताभवैः ॥ (३१।२)

अपामार्गार्जुनाश्वत्थसमुद्भूतैश्च भस्मभिः । (३२।१)

दृढं पालाशदण्डेन लोहपात्रे तु भर्जयेत् ॥ (३२।२)

सप्तभिर्दिवसैरेव म्रियते नात्र संशय । (३३।१)

नागभस्म (४)पिष्ट्वागस्त्यं च भूनागं लिप्त्वा भाण्डं विशोधयेत् ॥ (३३।२)

तद्भाण्डे द्रावयेन्नागं द्रुते नागे विनिक्षिपेत् । (३४।१)

वाशाचिञ्चटयोः क्षारं वाशाकाष्ठेन घट्टयेत् ॥ (३४।२)

यामैकं पाचयेच्चुल्ल्यां समुद्धृत्य विमिश्रयेत् । (३५।१)

संचूर्ण्य च शिलाताप्ये वाशकक्षारसंयुतम् ॥ (३५।२)

चतुस्तुल्यं पूर्वनागं विंशत्येकपुटैः पचेत् । (३६।१)

द्विपुटं चिञ्चिकक्षारैर् देयं वाशारसान्वितैः ॥ (३६।२)

नागः सिन्दूरवर्णाभो म्रियते सर्वकार्यकृत् । (३७।१)

अत्युष्णं सीसकं स्निग्धं तिक्तं वातकफापहम् ॥ (३७।२)

प्रमेहतोयदोषघ्नं दीपनं चामवातनुत् ॥ (३८।१)