श्रीभैरवः । (१।१)

लोहोत्पत्तिःकान्तायस्तीक्ष्णमुण्डाख्यलोहोत्पत्तिर् अथोच्यते । (१।२)

देवासुरसमूहेन मथ्यमाने महोदधौ ॥ (१।३)

समुत्पन्नं पुरा तस्मिन्नमृतं देवजीवनम् । (२।१)

पीयमानात्सुरैस्तस्मान्निपेतुः क्षुद्रबिन्दवः ॥ (२।२)

ज्ञात्वा तान् भूगतान् यन्ता गोपयामास धूर्जटिः । (३।१)

लोहपाषाणरूपेण कृत्वा तान्वसुधातले ॥ (३।२)

पापरोगाभिभूता ये मानवा न भजन्त्वमून् । (४।१)

इत्येवं शिवगुप्ता ये सुधाया बिन्दवः पुरा ॥ (४।२)

तेषां मया समासेन कथ्यते साधनं स्फुटम् । (५।१)

कुष्ठादिरोगनाशार्थं यथाबुद्ध्यनुसारतः ॥ (५।२)

इरोन्:: सुब्त्य्पेस्कान्तायस्तीक्ष्णमुण्डाख्यं लोहमेवमपि त्रिधा । (६।१)

रसायनेभ्यः सर्वेभ्यो विद्याच्छतगुणाधिकम् ॥ (६।२)

कान्तलोह:: स्य्नोन्य्म्सयस्कान्तं कान्तलोहं कान्तं स्यात् कृष्णलोहकम् । (७।१)

कान्तायसं महालोहं काललोहं च सप्तधा ॥ (७।२)

अशुद्धकान्तलोहसेवनजा दोषाःहृत्पीडां वह्निदौर्बल्यं महारोगान्मृतिं तथा । (८।१)

करोति सेवनाल्लोहम् अशोधितम् अमारितम् ॥ (८।२)

कान्तग्रहणविधिःतस्मात्कान्तस्य संशुद्धिर् मारणं च विधीयते । (९।१)

मदोन्मत्तगजः सूतः कान्तमङ्कुशमुच्यते ॥ (९।२)

क्षेत्रं ज्ञात्वा गृहीतव्यं तत्प्रयत्नेन भूयसा । (१०।१)

मारुतातपनिक्षिप्तं वर्जयेत्सुरसुन्दरि ॥ (१०।२)

भूमिस्थितं च यत्कान्तं छागरक्तेन भावयेत् । (११।१)

छागरक्तप्रलिप्तेन चर्मणा तत्प्रवेष्टयेत् ॥ (११।२)

छागचर्म परीवेष्ट्य विन्यसेत्पूर्ववत्क्षितौ । (१२।१)

उद्धृतं सप्तभिर्मासैस्तोयकुम्भे विनिक्षिपेत् ॥ (१२।२)

रक्तपुष्पैः सदा पूज्यं रक्तगन्धानुलेपनैः । (१३।१)

पूरितं मद्यमांसैश्च योज्यं रसरसायने ॥ (१३।२)

संस्कृतं छागरक्तेन भ्रामकं चुम्बकं भवेत् । (१४।१)

अनेन क्रमयोगेन द्रावकं भवति प्रिये ॥ (१४।२)

कान्तलोहं विना सूतो देहे न क्रामति क्वचित् । (१५।१)

न कान्तेन विना सूतः कान्तः सूतविवर्जितः ॥ (१५।२)

कान्तसूतसमायुक्तः प्रयोगो देहधारकः । (१६।१)

पुरा प्रोक्तं मया सर्वं कान्तसत्वं यथाविधि ॥ (१६।२)

अधुना सम्प्रवक्ष्यामि कान्तसंस्कारतद्गुणान् । (१७।१)

कान्तलोह:: शोधन:: नैसर्गिकशशरक्तेन संलिप्तं कान्तपत्रं सुधामितम् ॥ (१७।२)

त्रिवारं चाग्निना देवि दोषं नैसर्गिकं त्यजेत् । (१८।१)

कान्तलोह:: शोधन:: अद्रित्रिफलाष्टगुणे तोये त्रिफला षोडशं पलम् ॥ (१८।२)

तत्क्वाथपादशेषं च कान्तस्य पलपञ्चकम् । (१९।१)

कृत्वा पत्राणि तप्तानि सप्तवारं निषेचयेत् ॥ (१९।२)

एव प्रलीयते दोषो गिरिजो लोहसंभवः । (२०।१)

कान्तलोह:: शोधनकान्तलोहमयं चूर्णं गोमूत्रेऽष्टगुणे पचेत् ॥ (२०।२)

धान्याम्लैः क्षालितं भूयः शोषितं शुद्धिमाप्नुयात् । (२१।१)

कान्तलोह:: शोधनरत्नमाला हंसपादी गोजिह्वा त्रिफलामृता ॥ (२१।२)

गोपाली तुम्बुरुर्दन्ती गोमूत्रे पेषयेदिमाः । (२२।१)

तत्कल्के कान्तपत्रं तु तप्तं तप्तं द्विसप्तधा ॥ (२२।२)

सेचयेत्कान्तलोहं तु सर्वदोषनिवृत्तये । (२३।१)

कान्तसिद्धिक्रमःक्रमः कान्तस्य सिद्ध्यर्थं कर्तव्यो मन्त्रपूर्वकम् ॥ (२३।२)

उद्भवोद्भवशब्दः स्याच्चतुर्थ्यन्तो ऽमृतात्परम् । (२४।१)

स्वाहान्तः प्रणवश्चादौ मन्त्रोऽयं मर्दने स्थितः ॥ (२४।२)

रक्षायै लोहरसयोरयमेवैकमुद्भवम् । (२५।१)

विना स्वाहेति तस्यान्ते फडन्तं योजयेत्प्रिये ॥ (२५।२)

प्रणवोर्ध्वं नमश्चण्डं वज्रपाषाण इत्यपि । (२६।१)

ततः परं महावज्रसेनाधिपतये नमः ॥ (२६।२)

द्विरुक्तसरुशब्दः स्यान् महाविद्याबलाय च । (२७।१)

ततस्त्वाहेति मन्त्रोऽयं बलिकर्मणि पूजितः ॥ (२७।२)

अनेनैव बलिं कृत्वा यथोक्तामाचरेत्क्रियाम् । (२८।१)

लोहभस्मविधिः (१)स्तन्येन हिङ्गुलस्याथ पेषयेत्पलपञ्चकम् ॥ (२८।२)

तेनैव पत्रं कान्तस्य लिम्पेत्पञ्चपलोन्मितम् । (२९।१)

रुद्ध्वा गजपुटे पाच्यं कषायैस्त्रैफलैः पुनः ॥ (२९।२)

जम्बीरैर् आरनलैर्वा विंशत्यंशेन हिङ्गुलम् । (३०।१)

पिष्ट्वालिप्य पुटे रुद्ध्वा तल्लोहे पाचयेत्पुनः ॥ (३०।२)

रुद्धं पुटेत्पचेद्रात्रौ प्रातर् द्रावैश्च भावयेत् । (३१।१)

एवमष्टदिनं कुर्यात्त्रिविधं म्रियते ह्ययः ॥ (३१।२)

लोहभस्मविधिः (२)चिञ्चापत्रनिभं कुर्यात्कान्तं तीक्ष्णं च मुण्डकम् । (३२।१)

मृत्पात्रस्थं क्षिपेद् घर्मे दन्तीद्रावैः प्रपूरयेत् ॥ (३२।२)

पत्रं पुनः पुनस्तावद्यावत्तरति तत्स्वयम् । (३३।१)

म्रियते तीव्रघर्मेण तच्चूर्णीकृत्य योजयेत् ॥ (३३।२)

लोहभस्मविधिः (३)कान्तायस्तीक्ष्णमुण्डानां चूर्णं मत्स्याक्षिजैर्द्रवैः । (३४।१)

आतपे त्रिदिनं भाव्यं त्रिदिनं चित्रकद्रवैः ॥ (३४।२)

त्र्यहं त्रिकण्टकरसैः सहदेवीद्रवैर् दिनम् । (३५।१)

गोमूत्रैस्त्रिफलाक्वाथैर्भावयेच्च त्र्यहं त्र्यहम् ॥ (३५।२)

उक्तद्रावैस्ततो मर्द्यं क्रमाद्देयं पुटं पुटम् । (३६।१)

रुद्ध्वा गजपुटैरेवं मृतं योगेषु योजयेत् ॥ (३६।२)

लोहभस्मविधिः (४)स्थाल्यां वा लोहपात्रे वा लोहदर्व्या विचालयन् । (३७।१)

पाचयेत्त्रिफलाक्वाथैर् दिनं लोहचूर्णकम् ॥ (३७।२)

तत्पिण्डं त्रिफलातोयैः पिष्ट्वा रुद्ध्वा पुटे पचेत् । (३८।१)

षोडशाङ्गुलगर्तान्तर् निर्वाते ऽहर्निशं पचेत् ॥ (३८।२)

एवं त्रिधा प्रकर्तव्यं स्थालीपाकं पुटान्तकम् । (३९।१)

भृङ्गार्द्रकं तालमूलं हस्तिकर्ण्याश्च मूलकम् ॥ (३९।२)

शतावरीविदार्योश्च मूलं तत्त्रिफलाम्भसि । (४०।१)

संपेष्य पूर्ववत्स्थाल्यां पाच्यं पेष्यं त्रिधा पुटैः ॥ (४०।२)

पाच्यं ततः पुनर्नव्याः क्वाथैश्च दशमूलतः । (४१।१)

बृहत्याश्च कषायेण बीजपूरस्य च द्रवैः ॥ (४१।२)

ब्रह्मबीजरसैः शिग्रुक्वाथैर् गोपयसापि च । (४२।१)

प्रत्येकं संप्रपेष्यादौ पूर्वगर्ते पुटे पचेत् ॥ (४२।२)

भावयेत्तद्द्रवेणैव पुटान्ते याममात्रकम् । (४३।१)

प्रत्येकमेवं संपेष्य पुटयेद् भावयेत्क्रमात् ॥ (४३।२)

म्रियते नात्र सन्देहः कान्तं तीक्ष्णं च मुण्डकम् । (४४।१)

लोहभस्मविधिः (५)शुद्धसूतं द्विधा गन्धं खल्वे कृत्वा तु कज्जलीम् ॥ (४४।२)

द्वयोः समं कान्तचूर्णं मर्दयेत्कन्यकाद्रवैः । (४५।१)

यामद्वयात्समुद्धृत्य तद्गोलं ताम्रपात्रके ॥ (४५।२)

आच्छाद्यैरण्डपत्रैश्च यामार्धे ऽत्युष्णतां गतम् । (४६।१)

धान्यराशौ न्यसेत्पश्चात्त्रिदिनान्ते समुद्धरेत् ॥ (४६।२)

संपेष्य गालयेद्वस्त्रे सत्यं वारितरं भवेत् । (४७।१)

कान्तं तीक्ष्णं च मुण्डं च निरुत्थं जायते मृतम् ॥ (४७।२)

स्वर्णादीन्मारयेदेवं चूर्णीकुर्याच्च लोहवत् । (४८।१)

सिद्धयोगम् अथाख्यातं सिद्धानां संमुखागतम् ॥ (४८।२)

अनुभूतं मया देवि सर्वरोगापहारकम् । (४९।१)

नायः पचेत्पञ्चपलप्रमाणाद् अधो न चोर्ध्वं त्रिदशप्रमाणात् ॥ (४९।२)

लोहभस्मविधिः (६)अर्जुनस्य त्वचः पेष्याः काञ्जिकेनातिलोलिताः । (५०।१)

तन्मध्ये कान्तचूर्णं च कांस्यपात्रे विनिक्षिपेत् ॥ (५०।२)

दिनैकं धारयेद्घर्मे द्रवैः पूर्यं पुनः पुनः । (५१।१)

अर्जुनैः सारनालैर्वा त्रिविधं मारयेदयः ॥ (५१।२)

द्रवैः कुक्कुटपत्रोत्थैः कान्तचूर्णं विमर्दयेत् । (५२।१)

दिनं च ह्यातपे तीव्रे द्रवैर्मर्द्यं त्रिकण्टजैः ॥ (५२।२)

वन्ध्याभृङ्गपुनर्नव्याः सगोमूत्रैर् दिनं पुनः । (५३।१)

गोमूत्रैस् त्रिफला क्वाथ्या तत्कषायेण भावयेत् ॥ (५३।२)

त्रिसप्ताहं प्रयत्नेन दिनैकं मर्दयेत्ततः । (५४।१)

रुद्ध्वा गजपुटे पच्याद्दिनं क्वाथेन मर्दयेत् ॥ (५४।२)

दिवा मर्द्यं पुटेद् रात्रावेकविंशद्दिनावधि । (५५।१)

एकविंशत्पुटैरेवं म्रियते त्रिविधं ह्ययः ॥ (५५।२)

लोहभस्मविधिः (८)माक्षिकं च शिला ह्यम्लैर्हरिद्रा मरिचाङ्घ्रि च । (५६।१)

पिष्ट्वा लेप्यं कान्तपत्रं तप्तं तप्तं निषेचयेत् ॥ (५६।२)

सप्तधा त्रैफले क्वाथे जलेन क्षालयेत्पुनः । (५७।१)

कुट्टयेल्लोहदण्डेन पेषयेत्त्रैफले जले ॥ (५७।२)

षोडशांशेन लोहस्य दातव्यं माक्षिकं शिला । (५८।१)

अम्लेन मर्दितं रुद्ध्वा गजाख्यैकपुटे पचेत् ॥ (५८।२)

निरुत्थं जायते भस्म कान्तं तीक्ष्णं च मुण्डकम् । (५९।१)

लोहभस्मविधिः (९)तिन्दूफलस्य मज्जायां खड्गं लिप्त्वातपे खरे ॥ (५९।२)

धारयेत्कांस्यपात्रान्तर्दिनैकेन स्फुटत्यलम् । (६०।१)

लेपं पुनः पुनः कुर्याद्दिनान्ते तं प्रपेषयेत् ॥ (६०।२)

त्रिफलाक्वाथसंयुक्तं दिनैकेन मृतो भवेत् । (६१।१)

तोयाष्टभागशेषेण त्रिफला पलपञ्चकम् ॥ (६१।२)

घृतं क्वाथस्य तुल्यं स्याद्घृततुल्यं मृतायसम् । (६२।१)

पाचयेत्ताम्रपात्रे तु लोहदर्व्या विचालयन् ॥ (६२।२)

मृद्वग्निना पचेद्यावत्तावज्जीर्यति तद्द्रवम् । (६३।१)

लोहतुल्या सिता योज्या सुपक्वामवतारयेत् ॥ (६३।२)

योगवाहम् इदं ख्यातं मृतलोहं महामृतम् । (६४।१)

इत्थं कान्तस्य तीक्ष्णस्य मुण्डस्यापि ह्ययं विधिः ॥ (६४।२)

घृततुल्यं मृतं लोहं लोहपात्रगतं पचेत् । (६५।१)

जीर्णे घृते समादाय सर्वयोगेषु योजयेत् ॥ (६५।२)

ॐ ॐ अमृतेन्द्र भक्षयामि नमः । (६६।१)

पात्रे यस्मिन्प्रविशति जले तैलबिन्दुर्न सर्पेत् हिङ्गुर्गन्धं विसृजति निजां तिक्ततां निम्बकल्कः । (६६।२)

पाके दुग्धं भवति शिखराकारता नैव भूमौ कान्तं लोहं तदिदमुदितं लक्षणोक्तं न चान्यत् ॥ (६६।३)

लोहपाकस्वरूपम्लोहपाकस्त्रिधा प्रोक्तो मृदुमध्यखरात्मकः । (६७।१)

पङ्कोत्करसमः पूर्वः पिण्डपाकस्तु मध्यमः ॥ (६७।२)

तृतीयः खरपाकः स्याद् वालुकासदृशः प्रिये । (६८।१)

निरुत्थभस्मपरीक्षापाकं वर्णं तथा गन्धं ज्ञात्वा लोहस्य वह्नितः ॥ (६८।२)

उत्तार्याथ ततः शुद्धं लोहपात्रान्तरे न्यसेत् । (६९।१)

लोहमातङ्गपञ्चास्या गन्धमाक्षीकहिङ्गुलाः ॥ (६९।२)

लोह:: छेच्किन्ग् थे वारितर स्ततेसर्वमेतन्मृतं लोहं ध्मातव्यं मित्रपञ्चकैः । (७०।१)

यद्येवं स्यान्निरुत्थानं सेव्यं वारितरं हितम् ॥ (७०।२)

मध्वाज्येन समायुक्तं लोहं तारेण संयुतम् । (७१।१)

अन्धमूषागतं ध्मातं गृह्णीयात् स्वाङ्गशीतलम् ॥ (७१।२)

लोहमध्यगतं तारं पूर्वमानं भवेद्यदि । (७२।१)

तदा लोहं निरुत्थं स्यादन्यथा साधयेत्पुनः ॥ (७२।२)

गन्धकं चोत्थितं लोहं तुल्यं खल्वे विमर्दयेत् । (७३।१)

दिनैकं कन्यकाद्रावै रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् ॥ (७३।२)

इत्येवं सर्वलोहानां कर्तव्येत्थं निरुत्थितिः । (७४।१)

कान्तादिभस्मगुणाःकान्तसिन्दूरमायुष्यमारोग्यं बलवीर्यदम् ॥ (७४।२)

देहदार्ढ्यकरं श्रेष्ठं कुर्यादिन्द्रियपाटवम् । (७५।१)

त्रिदोषशमनं राजयक्ष्मरोगविनाशनम् ॥ (७५।२)

ज्वरासृक्पित्तपाण्ड्वादीन् हन्याद् अष्टमहागदान् । (७६।१)

यद्यद्रोगहरैर् योगैस् तत्तद्रोगहरं भवेत् ॥ (७६।२)

तीक्ष्णलोह:: स्य्नोन्य्म्स्तीक्ष्णं शस्त्रायसं शस्त्रं पिण्डं पिण्डायसं शठम् । (७७।१)

आयसं निशितं तीव्रं लोहखड्गं च मुण्डजम् ॥ (७७।२)

अयश्चित्रायसं प्रोक्तं चीनजं च त्रिपञ्चधा । (७८।१)

मुण्डलोह:: स्य्नोन्य्म्स्मुण्डं मुण्डायसं लोहं कृष्णलौहं शिलोद्भवम् ॥ (७८।२)

तीक्ष्ण-, मुण्डलोह:: मारणकान्तलोहप्रकारेण मारणं तीक्ष्णमुण्डयोः । (७९।१)

तीक्ष्णलोह:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्तीक्ष्णलोहं कषायाम्लं तिक्तकं कटुकं लघु ॥ (७९।२)

शीतलं लेखनं रूक्षं कफपित्तास्रपाण्डुजित् । (८०।१)

प्रमेहसर्वशूलघ्नं तीक्ष्णं मुण्डाधिकं गुणैः ॥ (८०।२)

मुण्ड:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्चक्षुष्यं मुण्डलोहं तु कषायं स्वादु तिक्तकम् । (८१।१)

लेखनं वातहृच्छीतं कृमिपित्तकफप्रणुत् ॥ (८१।२)

श्वयथूदरशूलार्शःकुष्ठपाण्डुप्रमेहजित् ॥ (८२।१)