आनन्दकन्दĀnandakanda

ĀK, 1, 24

23 of 35 · 416 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

महारसैरुपरसैर्लोहैश्च रसस्य वेधोपयोगिनो बन्धाःश्रीभैरवः । (१।१)

mahārasairuparasairlohaiśca rasasya vedhopayogino bandhāḥśrībhairavaḥ |

1.2१.२

महारसैरुपरसैर् लोहैश्च परमेश्वरि । (१।२)

mahārasairuparasair lohaiśca parameśvari |

1.3१.३

आज्ञापय समस्तं तं रसराजस्य बन्धनम् ॥ (१।३)

ājñāpaya samastaṃ taṃ rasarājasya bandhanam ||

2.1२.१

वैक्रान्तबन्धाः; प्रथमः प्रकारःवैक्रान्तस्य तु भागैकमष्टभागं तु सूतकम् । (२।१)

vaikrāntabandhāḥ; prathamaḥ prakāraḥvaikrāntasya tu bhāgaikamaṣṭabhāgaṃ tu sūtakam |

2.2२.२

कनकस्य तु सप्तांशं द्विपदीरसटङ्कणम् ॥ (२।२)

kanakasya tu saptāṃśaṃ dvipadīrasaṭaṅkaṇam ||

3.1३.१

नष्टपिष्टं च शुष्कं च ध्मातं खोटो भवेत्प्रिये । (३।१)

naṣṭapiṣṭaṃ ca śuṣkaṃ ca dhmātaṃ khoṭo bhavetpriye |

3.2३.२

सौवीरं टङ्कणं काचं दत्त्वा दत्त्वा तु शोधयेत् ॥ (३।२)

sauvīraṃ ṭaṅkaṇaṃ kācaṃ dattvā dattvā tu śodhayet ||

4.1४.१

समहेम्नि समावर्त्य मूषागतं ततः । (४।१)

samahemni samāvartya mūṣāgataṃ tataḥ |

4.2४.२

समांशभक्षणं तत्तु शुद्धसूतेन कारयेत् ॥ (४।२)

samāṃśabhakṣaṇaṃ tattu śuddhasūtena kārayet ||

5.1५.१

वैक्रान्तं षोडशांशेन पूर्वयोगेन धामयेत् । (५।१)

vaikrāntaṃ ṣoḍaśāṃśena pūrvayogena dhāmayet |

5.2५.२

दशसङ्कलिकायोगाद्वेधो दशगुणोत्तरः ॥ (५।२)

daśasaṅkalikāyogādvedho daśaguṇottaraḥ ||

6.1६.१

द्वितीयः प्रकारःपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि प्रयोगं भुवि दुर्लभम् । (६।१)

dvitīyaḥ prakāraḥpunaranyaṃ pravakṣyāmi prayogaṃ bhuvi durlabham |

6.2६.२

वैक्रान्तसत्त्वं देवेशि पारदेन समन्वितम् ॥ (६।२)

vaikrāntasattvaṃ deveśi pāradena samanvitam ||

7.1७.१

जारितं समहेम्ना तु शिलाभाण्डे निधापयेत् । (७।१)

jāritaṃ samahemnā tu śilābhāṇḍe nidhāpayet |

7.2७.२

मासमात्रोषितं भूमौ समुद्धृत्य प्रयत्नतः ॥ (७।२)

māsamātroṣitaṃ bhūmau samuddhṛtya prayatnataḥ ||

8.1८.१

एष देवि रसो दिव्यो देहद्रव्यकरो भवेत् । (८।१)

eṣa devi raso divyo dehadravyakaro bhavet |

8.2८.२

तृतीयः प्रकारःवैक्रान्तकास्तु ये केचित् त्रिफलाया रसेन च ॥ (८।२)

tṛtīyaḥ prakāraḥvaikrāntakāstu ye kecit triphalāyā rasena ca ||

9.1९.१

एकैकं देवि सप्ताहं स्वेदिता मर्दितास्तथा । (९।१)

ekaikaṃ devi saptāhaṃ sveditā marditāstathā |

9.2९.२

सुध्माता मूकमूषायां खोटो भवति चाक्षयः ॥ (९।२)

sudhmātā mūkamūṣāyāṃ khoṭo bhavati cākṣayaḥ ||

10.1१०.१

कान्तं रूप्यं च कनकं पारदं चैव योजयेत् । (१०।१)

kāntaṃ rūpyaṃ ca kanakaṃ pāradaṃ caiva yojayet |

10.2१०.२

शुल्बं तृतीयभागं तु स्रोतोञ्जनसमन्वितम् ॥ (१०।२)

śulbaṃ tṛtīyabhāgaṃ tu srotoñjanasamanvitam ||

11.1११.१

तद्ध्मातं खोटतां यातं देहलोहकरं भवेत् । (११।१)

taddhmātaṃ khoṭatāṃ yātaṃ dehalohakaraṃ bhavet |

11.2११.२

चतुर्थः प्रकारः श्वेतवैक्रान्तसिद्धःश्वेतवैक्रान्तचूर्णं तु हयमूत्रेण मर्दयेत् ॥ (११।२)

caturthaḥ prakāraḥ śvetavaikrāntasiddhaḥśvetavaikrāntacūrṇaṃ tu hayamūtreṇa mardayet ||

12.1१२.१

आदौ सुस्विन्नमादाय पले पलशतं क्षिपेत् । (१२।१)

ādau susvinnamādāya pale palaśataṃ kṣipet |

12.2१२.२

तारस्य जायते भस्म विशुद्धस्फटिकाकृति ॥ (१२।२)

tārasya jāyate bhasma viśuddhasphaṭikākṛti ||

13.1१३.१

तद्भस्म मेलयेत्सूते समभागं विचक्षणः । (१३।१)

tadbhasma melayetsūte samabhāgaṃ vicakṣaṇaḥ |

13.2१३.२

चारयेद्रजतं सूते हयमूत्रेण मर्दयेत् ॥ (१३।२)

cārayedrajataṃ sūte hayamūtreṇa mardayet ||

14.1१४.१

पुटयेदन्धमूषायां क्रमेण मृदुवह्निना । (१४।१)

puṭayedandhamūṣāyāṃ krameṇa mṛduvahninā |

14.2१४.२

अहोरात्रं त्रिरात्रं वा भवेदग्निसहो रसः ॥ (१४।२)

ahorātraṃ trirātraṃ vā bhavedagnisaho rasaḥ ||

15.1१५.१

स्पर्शनात्सर्वलोहानि रजतं च करिष्यति । (१५।१)

sparśanātsarvalohāni rajataṃ ca kariṣyati |

15.2१५.२

पञ्चमः प्रकारः रक्तवैक्रान्तसिद्धःरक्तस्य वक्ष्यते कर्म जरादारिद्र्यनाशनम् ॥ (१५।२)

pañcamaḥ prakāraḥ raktavaikrāntasiddhaḥraktasya vakṣyate karma jarādāridryanāśanam ||

16.1१६.१

सप्तधा भावयेत्तस्य व्याघ्रीकन्दांभसा रजः । (१६।१)

saptadhā bhāvayettasya vyāghrīkandāṃbhasā rajaḥ |

16.2१६.२

पलं तस्य पलं हेम्नः पलं शुद्धरसस्य च ॥ (१६।२)

palaṃ tasya palaṃ hemnaḥ palaṃ śuddharasasya ca ||

17.1१७.१

शुद्धभस्म भवेत्सर्वं पुनर्हेम्नः शतं क्षिपेत् । (१७।१)

śuddhabhasma bhavetsarvaṃ punarhemnaḥ śataṃ kṣipet |

17.2१७.२

तद्भस्म जायते सर्वं शुद्धहेमसमप्रभम् ॥ (१७।२)

tadbhasma jāyate sarvaṃ śuddhahemasamaprabham ||

18.1१८.१

तद्भस्म रसराजे तु पुनर्हेम्ना तु मेलयेत् । (१८।१)

tadbhasma rasarāje tu punarhemnā tu melayet |

18.2१८.२

भवेदग्निसहो देवि ततो रसवरो भवेत् ॥ (१८।२)

bhavedagnisaho devi tato rasavaro bhavet ||

19.1१९.१

सर्ववेधी भवेत्सूतः कोटिवेधी महारसः । (१९।१)

sarvavedhī bhavetsūtaḥ koṭivedhī mahārasaḥ |

19.2१९.२

षष्ठः प्रकारःरक्तवैक्रान्तसत्त्वं तु हेम्ना तु सह मेलयेत् ॥ (१९।२)

ṣaṣṭhaḥ prakāraḥraktavaikrāntasattvaṃ tu hemnā tu saha melayet ||

20.1२०.१

समं तु जारयेत्सूते सारयित्वा समेन तु । (२०।१)

samaṃ tu jārayetsūte sārayitvā samena tu |

20.2२०.२

सहस्रांशेन लोहानि वेधयेन्नात्र संशयः ॥ (२०।२)

sahasrāṃśena lohāni vedhayennātra saṃśayaḥ ||

21.1२१.१

सप्तमः प्रकारः कृष्णवैक्रान्तसिद्धःकृष्णवैक्रान्तभागैकं शुद्धसूतं शतांशकम् । (२१।१)

saptamaḥ prakāraḥ kṛṣṇavaikrāntasiddhaḥkṛṣṇavaikrāntabhāgaikaṃ śuddhasūtaṃ śatāṃśakam |

21.2२१.२

एकत्र मर्दयेत् खल्वे चूर्णं भवति तद्द्वयम् ॥ (२१।२)

ekatra mardayet khalve cūrṇaṃ bhavati taddvayam ||

22.1२२.१

अस्य चूर्णस्य भागैकं हेमभागसहस्रकम् । (२२।१)

asya cūrṇasya bhāgaikaṃ hemabhāgasahasrakam |

22.2२२.२

एकत्र मर्दयेत्तावद्यावद्भस्म तु जायते ॥ (२२।२)

ekatra mardayettāvadyāvadbhasma tu jāyate ||

23.1२३.१

धमेत्तदन्धमूषायां यावत्खोटो भविष्यति । (२३।१)

dhamettadandhamūṣāyāṃ yāvatkhoṭo bhaviṣyati |

23.2२३.२

समांशभक्षणं तस्य पीठिकां तस्य कारयेत् ॥ (२३।२)

samāṃśabhakṣaṇaṃ tasya pīṭhikāṃ tasya kārayet ||

24.1२४.१

वेधयेत्सर्वलोहानि स्पर्शमात्रेण हेमताम् । (२४।१)

vedhayetsarvalohāni sparśamātreṇa hematām |

24.2२४.२

तच्चूर्णमभ्रकं चैव रसेन सह मर्दयेत् ॥ (२४।२)

taccūrṇamabhrakaṃ caiva rasena saha mardayet ||

25.1२५.१

स्वेदयेज्जारयेच्चैव ततो वह्निसहो भवेत् । (२५।१)

svedayejjārayeccaiva tato vahnisaho bhavet |

25.2२५.२

स रसश् चारितश्चैव सर्वलोहानि विध्यति ॥ (२५।२)

sa rasaś cāritaścaiva sarvalohāni vidhyati ||

26.1२६.१

अष्टमः प्रकारः पीतवर्णवैक्रान्तसिद्धःपीतवर्णेऽपि वैक्रान्ते रक्तकृष्णविधिः स्मृतः । (२६।१)

aṣṭamaḥ prakāraḥ pītavarṇavaikrāntasiddhaḥpītavarṇe'pi vaikrānte raktakṛṣṇavidhiḥ smṛtaḥ |

26.2२६.२

पीतवैक्रान्तचूर्णं तु हेमचूर्णसमन्वितम् ॥ (२६।२)

pītavaikrāntacūrṇaṃ tu hemacūrṇasamanvitam ||

27.1२७.१

पीताभ्रकस्य चूर्णं तु मेलयित्वा महारसः । (२७।१)

pītābhrakasya cūrṇaṃ tu melayitvā mahārasaḥ |

27.2२७.२

स्वेदितो मर्दितश्चैव मासादग्निसहो भवेत् ॥ (२७।२)

svedito marditaścaiva māsādagnisaho bhavet ||

28.1२८.१

नीलवैक्रान्तभस्मरसायनम्नीलवर्णं तु वैक्रान्तं म्रियते रससंयुतम् । (२८।१)

nīlavaikrāntabhasmarasāyanamnīlavarṇaṃ tu vaikrāntaṃ mriyate rasasaṃyutam |

28.2२८.२

कृष्णाभ्रकेण सहितं मधुसर्पिर्युतं च तत् ॥ (२८।२)

kṛṣṇābhrakeṇa sahitaṃ madhusarpiryutaṃ ca tat ||

29.1२९.१

भक्षयेन्मण्डलं देवि जीवेच्चन्द्रार्कतारकम् । (२९।१)

bhakṣayenmaṇḍalaṃ devi jīveccandrārkatārakam |

29.2२९.२

यस्य यस्य हि यो योगस्तस्य तस्य प्रयोगतः ॥ (२९।२)

yasya yasya hi yo yogastasya tasya prayogataḥ ||

30.1३०.१

मेलयित्वा रसं गुञ्जामानं त्रिमधुसंयुतम् । (३०।१)

melayitvā rasaṃ guñjāmānaṃ trimadhusaṃyutam |

30.2३०.२

खादेत् क्षीराज्यशाल्यन्नं भोज्यमन्यच्च वर्जयेत् ॥ (३०।२)

khādet kṣīrājyaśālyannaṃ bhojyamanyacca varjayet ||

31.1३१.१

नवमः प्रकारःवैक्रान्तसत्वसंयुक्तं लुङ्गाम्ले मर्दयेद्रसम् । (३१।१)

navamaḥ prakāraḥvaikrāntasatvasaṃyuktaṃ luṅgāmle mardayedrasam |

31.2३१.२

तापयेद् उष्णतोयेन जलेन परिपूरयेत् ॥ (३१।२)

tāpayed uṣṇatoyena jalena paripūrayet ||

32.1३२.१

सत्त्वं सूतं च संमिश्रं धमेत्स्याद्रसबन्धनम् । (३२।१)

sattvaṃ sūtaṃ ca saṃmiśraṃ dhametsyādrasabandhanam |

32.2३२.२

बद्धं रसं मुखे क्षिप्त्वा भूमिच्छिद्राणि पश्यति ॥ (३२।२)

baddhaṃ rasaṃ mukhe kṣiptvā bhūmicchidrāṇi paśyati ||

33.1३३.१

दशमः प्रकारःनिष्कमेकं रसं क्रान्तमश्वमूत्रेण मर्दयेत् । (३३।१)

daśamaḥ prakāraḥniṣkamekaṃ rasaṃ krāntamaśvamūtreṇa mardayet |

33.2३३.२

दिनमेकमिदं देवि मर्दयित्वा मृतो भवेत् ॥ (३३।२)

dinamekamidaṃ devi mardayitvā mṛto bhavet ||

34.1३४.१

चतुर्दिनमिदं कृत्वा समसूतं समं नयेत् । (३४।१)

caturdinamidaṃ kṛtvā samasūtaṃ samaṃ nayet |

34.2३४.२

मर्दनं स्वेदनं चैव पूर्ववच्छुद्धमानसः ॥ (३४।२)

mardanaṃ svedanaṃ caiva pūrvavacchuddhamānasaḥ ||

35.1३५.१

सप्तद्वन्द्वजमेकैकं सप्तमेऽष्टपलं भवेत् । (३५।१)

saptadvandvajamekaikaṃ saptame'ṣṭapalaṃ bhavet |

35.2३५.२

शल्याविशल्यामूलस्य वारिणा मर्दयेद्दिनम् ॥ (३५।२)

śalyāviśalyāmūlasya vāriṇā mardayeddinam ||

36.1३६.१

भूधरीयन्त्रमध्यस्थं पुटं सप्तदिनं ददेत् । (३६।१)

bhūdharīyantramadhyasthaṃ puṭaṃ saptadinaṃ dadet |

36.2३६.२

तद्भस्म शुद्धं सेव्यं स्याद्गुञ्जामात्रं तु मण्डलम् ॥ (३६।२)

tadbhasma śuddhaṃ sevyaṃ syādguñjāmātraṃ tu maṇḍalam ||

37.1३७.१

एकाद्यं पञ्चमं मध्यं पुनरेकं प्रशस्यते । (३७।१)

ekādyaṃ pañcamaṃ madhyaṃ punarekaṃ praśasyate |

37.2३७.२

पूर्ववद्बन्धनं देवि कोटिवेधी भवेद्रसः ॥ (३७।२)

pūrvavadbandhanaṃ devi koṭivedhī bhavedrasaḥ ||

38.1३८.१

कान्तबन्धःरक्तवर्णमयस्कान्तं लाक्षारससमप्रभम् । (३८।१)

kāntabandhaḥraktavarṇamayaskāntaṃ lākṣārasasamaprabham |

38.2३८.२

भिन्नस्त्रीरक्तसंकाशं तच्चूर्णं सूतसंयुतम् ॥ (३८।२)

bhinnastrīraktasaṃkāśaṃ taccūrṇaṃ sūtasaṃyutam ||

39.1३९.१

मर्दयेच्छागरक्तेन ध्मातं खोटो भवेत्प्रिये । (३९।१)

mardayecchāgaraktena dhmātaṃ khoṭo bhavetpriye |

39.2३९.२

स सूतः शतवेधी तु स तु व्याधिहरो भवेत् ॥ (३९।२)

sa sūtaḥ śatavedhī tu sa tu vyādhiharo bhavet ||

40.1४०.१

गुलिकां धारयेद्वक्त्रे जीवेद्वर्षसहस्रकम् । (४०।१)

gulikāṃ dhārayedvaktre jīvedvarṣasahasrakam |

40.2४०.२

पीतवर्णमयस्कान्तं भिन्नहेमसमप्रभम् ॥ (४०।२)

pītavarṇamayaskāntaṃ bhinnahemasamaprabham ||

41.1४१.१

वेधयेत् स्पर्शमात्रेण स तु लोहानि सुन्दरि । (४१।१)

vedhayet sparśamātreṇa sa tu lohāni sundari |

41.2४१.२

चपलबन्धः; प्रथमः प्रकारःलाङ्गलीं करवीरं च चित्रकं गिरिकर्णिकाम् ॥ (४१।२)

capalabandhaḥ; prathamaḥ prakāraḥlāṅgalīṃ karavīraṃ ca citrakaṃ girikarṇikām ||

42.1४२.१

स्त्रीस्तन्यटङ्कसौवीरं मूषालेपं तु कारयेत् । (४२।१)

strīstanyaṭaṅkasauvīraṃ mūṣālepaṃ tu kārayet |

42.2४२.२

चपलाद्द्विगुणं सूतं सूताद्द्विगुणकाञ्चनम् ॥ (४२।२)

capalāddviguṇaṃ sūtaṃ sūtāddviguṇakāñcanam ||

43.1४३.१

नष्टपिष्टं च तत्कुर्यादन्धमूषागतं धमेत् । (४३।१)

naṣṭapiṣṭaṃ ca tatkuryādandhamūṣāgataṃ dhamet |

43.2४३.२

तत्र स्थितो रसेन्द्रोऽयं खोटो भवति शोभनः ॥ (४३।२)

tatra sthito rasendro'yaṃ khoṭo bhavati śobhanaḥ ||

44.1४४.१

शतांशं वेधयेन्नागं गुञ्जावर्णस्तु जायते । (४४।१)

śatāṃśaṃ vedhayennāgaṃ guñjāvarṇastu jāyate |

44.2४४.२

तेन नागशतांशेन शुल्बं रक्तनिभं भवेत् ॥ (४४।२)

tena nāgaśatāṃśena śulbaṃ raktanibhaṃ bhavet ||

45.1४५.१

तेन शुल्बशतांशेन तारं विध्यति काञ्चनम् । (४५।१)

tena śulbaśatāṃśena tāraṃ vidhyati kāñcanam |

45.2४५.२

द्वितीयः प्रकारःचपलस्य तु षड्भागास् तारभागास्तु सप्त च ॥ (४५।२)

dvitīyaḥ prakāraḥcapalasya tu ṣaḍbhāgās tārabhāgāstu sapta ca ||

46.1४६.१

अष्टौ कनकभागास्तु नव भागा रसस्य च । (४६।१)

aṣṭau kanakabhāgāstu nava bhāgā rasasya ca |

46.2४६.२

त्रिंशद्भागा मिलित्वा तु भवन्ति सुरवन्दिते ॥ (४६।२)

triṃśadbhāgā militvā tu bhavanti suravandite ||

47.1४७.१

चित्रकं कणवीरं च लाङ्गली गृध्रविट् तथा । (४७।१)

citrakaṃ kaṇavīraṃ ca lāṅgalī gṛdhraviṭ tathā |

47.2४७.२

मर्दितं मातुलुङ्गाम्लैर्मूषालेपं तु कारयेत् ॥ (४७।२)

marditaṃ mātuluṅgāmlairmūṣālepaṃ tu kārayet ||

48.1४८.१

अन्धयित्वा धमेद्देवि खोटो भवति शोभनः । (४८।१)

andhayitvā dhameddevi khoṭo bhavati śobhanaḥ |

48.2४८.२

तेन खोटदशांशेन विद्धो नागोऽरुणो भवेत् ॥ (४८।२)

tena khoṭadaśāṃśena viddho nāgo'ruṇo bhavet ||

49.1४९.१

तेन नागेन विद्धं तु शुल्बं गुञ्जारुणं भवेत् । (४९।१)

tena nāgena viddhaṃ tu śulbaṃ guñjāruṇaṃ bhavet |

49.2४९.२

तेन शुल्बेन तारं तु विद्धं भवति काञ्चनम् ॥ (४९।२)

tena śulbena tāraṃ tu viddhaṃ bhavati kāñcanam ||

50.1५०.१

तृतीयः प्रकारःहेमाभ्रं चपलं देवि पारदार्धेन संयुतम् । (५०।१)

tṛtīyaḥ prakāraḥhemābhraṃ capalaṃ devi pāradārdhena saṃyutam |

50.2५०.२

पारदेन कनकं दत्त्वा कुनट्या मर्दयेत्क्षणम् ॥ (५०।२)

pāradena kanakaṃ dattvā kunaṭyā mardayetkṣaṇam ||

51.1५१.१

लाङ्गली चित्रकं चैव स्त्रीस्तन्यं कणवीरकम् । (५१।१)

lāṅgalī citrakaṃ caiva strīstanyaṃ kaṇavīrakam |

51.2५१.२

गृध्रविष्ठा तथा सर्वं मूषालेपं तु कारयेत् ॥ (५१।२)

gṛdhraviṣṭhā tathā sarvaṃ mūṣālepaṃ tu kārayet ||

52.1५२.१

तन्मध्ये तु स्थितं ध्मातं खोटो भवति शोभनः । (५२।१)

tanmadhye tu sthitaṃ dhmātaṃ khoṭo bhavati śobhanaḥ |

52.2५२.२

पूर्वोक्तं वेधयेदेतन्निर्बीजं कनकं भवेत् ॥ (५२।२)

pūrvoktaṃ vedhayedetannirbījaṃ kanakaṃ bhavet ||

53.1५३.१

सुतप्तलोहपात्रे च क्षिपेच्चपलचूर्णकम् । (५३।१)

sutaptalohapātre ca kṣipeccapalacūrṇakam |

53.2५३.२

सबीजं पारदं कृत्वा चपलस्य तु वापयेत् ॥ (५३।२)

sabījaṃ pāradaṃ kṛtvā capalasya tu vāpayet ||

54.1५४.१

लाक्षाभो बध्यते सूतोऽङ्कुशेनेव महागजः । (५४।१)

lākṣābho badhyate sūto'ṅkuśeneva mahāgajaḥ |

54.2५४.२

गन्धकबन्धः; प्रथमः प्रकारःशुद्धसूतपलैकं च पलैकं गन्धकस्य च ॥ (५४।२)

gandhakabandhaḥ; prathamaḥ prakāraḥśuddhasūtapalaikaṃ ca palaikaṃ gandhakasya ca ||

55.1५५.१

एकीकृत्याथ संमर्द्य धुत्तूरकरसेन च । (५५।१)

ekīkṛtyātha saṃmardya dhuttūrakarasena ca |

55.2५५.२

मारयेच्चक्रयोगेन भस्मीभवति सूतकः ॥ (५५।२)

mārayeccakrayogena bhasmībhavati sūtakaḥ ||

56.1५६.१

अन्धमूषागतो ध्मातः खोटो भवति शोभनः । (५६।१)

andhamūṣāgato dhmātaḥ khoṭo bhavati śobhanaḥ |

56.2५६.२

सितं हेम च नागं च चन्द्रार्कं चापि वेधयेत् ॥ (५६।२)

sitaṃ hema ca nāgaṃ ca candrārkaṃ cāpi vedhayet ||

57.1५७.१

द्वितीयः प्रकारःपलैकं शुद्धसूतस्य कर्षैकं गन्धकस्य च । (५७।१)

dvitīyaḥ prakāraḥpalaikaṃ śuddhasūtasya karṣaikaṃ gandhakasya ca |

57.2५७.२

मर्दयेत्स्निग्धखल्वेन देवदालीरसप्लुतम् ॥ (५७।२)

mardayetsnigdhakhalvena devadālīrasaplutam ||

58.1५८.१

मर्दयेत्तु कराङ्गुल्या गन्धपिष्टिस्तु जायते । (५८।१)

mardayettu karāṅgulyā gandhapiṣṭistu jāyate |

58.2५८.२

जम्बीरस्य रसेनैव दिनमेकं तु मर्दयेत् ॥ (५८।२)

jambīrasya rasenaiva dinamekaṃ tu mardayet ||

59.1५९.१

पञ्चद्रावकसंयुक्तां वटिकां कारयेच्छुभाम् । (५९।१)

pañcadrāvakasaṃyuktāṃ vaṭikāṃ kārayecchubhām |

59.2५९.२

पलाशमूलकल्केन वटिकां तां प्रलेपयेत् ॥ (५९।२)

palāśamūlakalkena vaṭikāṃ tāṃ pralepayet ||

60.1६०.१

धमेत् खोटो भवेच्छ्वेतकाचटङ्कणयोगतः । (६०।१)

dhamet khoṭo bhavecchvetakācaṭaṅkaṇayogataḥ |

60.2६०.२

शोधयेत्तं प्रयत्नेन यावन्निर्मलतां व्रजेत् ॥ (६०।२)

śodhayettaṃ prayatnena yāvannirmalatāṃ vrajet ||

61.1६१.१

स खोटो जायते देवि त्रिगुणं पन्नगं ततः । (६१।१)

sa khoṭo jāyate devi triguṇaṃ pannagaṃ tataḥ |

61.2६१.२

शतशो रञ्जयेत्पश्चाच्छुल्बाभ्रककपालिना ॥ (६१।२)

śataśo rañjayetpaścācchulbābhrakakapālinā ||

62.1६२.१

शुल्बे तारे च खोटोऽयं सहस्रांशेन वेधकः । (६२।१)

śulbe tāre ca khoṭo'yaṃ sahasrāṃśena vedhakaḥ |

62.2६२.२

तृतीयः प्रकारःगन्धकेन हते सूते मृतलोहानि वाहयेत् ॥ (६२।२)

tṛtīyaḥ prakāraḥgandhakena hate sūte mṛtalohāni vāhayet ||

63.1६३.१

पुनर्हेम समावर्त्य समांशं भक्षणं कुरु । (६३।१)

punarhema samāvartya samāṃśaṃ bhakṣaṇaṃ kuru |

63.2६३.२

सारितः शुल्बतारैर् घोषं विध्यति सूतकः ॥ (६३।२)

sāritaḥ śulbatārair ghoṣaṃ vidhyati sūtakaḥ ||

64.1६४.१

चतुर्थः प्रकारःरसं हेमसमं कृत्वा पिष्टिकार्धेन गन्धकम् । (६४।१)

caturthaḥ prakāraḥrasaṃ hemasamaṃ kṛtvā piṣṭikārdhena gandhakam |

64.2६४.२

द्विपदीरजसा युक्तं मर्दयेट्टङ्कणान्वितम् ॥ (६४।२)

dvipadīrajasā yuktaṃ mardayeṭṭaṅkaṇānvitam ||

65.1६५.१

नष्टपिष्टं च शुष्कं च ध्मातः खोटो भवेत्ततः । (६५।१)

naṣṭapiṣṭaṃ ca śuṣkaṃ ca dhmātaḥ khoṭo bhavettataḥ |

65.2६५.२

चन्द्रार्कषोडशांशेन विद्धं भवति काञ्चनम् ॥ (६५।२)

candrārkaṣoḍaśāṃśena viddhaṃ bhavati kāñcanam ||

66.1६६.१

हेमार्धमिलितं तं तु मातृकासमतां व्रजेत् । (६६।१)

hemārdhamilitaṃ taṃ tu mātṛkāsamatāṃ vrajet |

66.2६६.२

कुर्यात्सङ्कलिकायोगाद्वेधो दशगुणोत्तरः ॥ (६६।२)

kuryātsaṅkalikāyogādvedho daśaguṇottaraḥ ||

67.1६७.१

यथा हेम्नि तथा तारे व्याटिबीजेन योजितम् । (६७।१)

yathā hemni tathā tāre vyāṭibījena yojitam |

67.2६७.२

तृतीयसङ्कलाबद्धं षट्शते नागवेधकम् ॥ (६७।२)

tṛtīyasaṅkalābaddhaṃ ṣaṭśate nāgavedhakam ||

68.1६८.१

चतुर्गुणेन तेनैव सहस्रांशेन काञ्चनम् । (६८।१)

caturguṇena tenaiva sahasrāṃśena kāñcanam |

68.2६८.२

अनेन क्रमयोगेन सप्त सङ्कलिका यदि ॥ (६८।२)

anena kramayogena sapta saṅkalikā yadi ||

69.1६९.१

कुरुते काञ्चनं दिव्यमष्टलोहानि पार्वति । (६९।१)

kurute kāñcanaṃ divyamaṣṭalohāni pārvati |

69.2६९.२

तं पुनश्चूर्णयित्वा तु पुटयेद्भस्म जायते ॥ (६९।२)

taṃ punaścūrṇayitvā tu puṭayedbhasma jāyate ||

70.1७०.१

सर्वव्याधिजयो देवि पलैकेन सुभक्षिते । (७०।१)

sarvavyādhijayo devi palaikena subhakṣite |

70.2७०.२

द्विपले ब्राह्ममायुष्यं त्रिपले वैष्णवं भवेत् ॥ (७०।२)

dvipale brāhmamāyuṣyaṃ tripale vaiṣṇavaṃ bhavet ||

71.1७१.१

चतुष्पले च पञ्चत्वमीशः पञ्चपले भवेत् । (७१।१)

catuṣpale ca pañcatvamīśaḥ pañcapale bhavet |

71.2७१.२

षट्पले भक्षिते देवि सदाशिवतनुर्भवेत् ॥ (७१।२)

ṣaṭpale bhakṣite devi sadāśivatanurbhavet ||

72.1७२.१

पञ्चमः प्रकारःसूतकं गन्धकं तारं मेषवल्लीवसा समा । (७२।१)

pañcamaḥ prakāraḥsūtakaṃ gandhakaṃ tāraṃ meṣavallīvasā samā |

72.2७२.२

त्रिदिनं मर्दयेल्लक्षं वङ्गं पादेन लेपयेत् ॥ (७२।२)

tridinaṃ mardayellakṣaṃ vaṅgaṃ pādena lepayet ||

73.1७३.१

अन्धमूषागतं ध्मातं वङ्गं स्तम्भयति क्षणात् । (७३।१)

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ vaṅgaṃ stambhayati kṣaṇāt |

73.2७३.२

षष्ठः प्रकारः, गन्धपिष्टिविधिःचूर्णितं गन्धकं देवि मर्कटीरसभावितम् ॥ (७३।२)

ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ, gandhapiṣṭividhiḥcūrṇitaṃ gandhakaṃ devi markaṭīrasabhāvitam ||

74.1७४.१

भावयेच्छतवाराणि जीवभस्म तु गच्छति । (७४।१)

bhāvayecchatavārāṇi jīvabhasma tu gacchati |

74.2७४.२

दापयेन्मृण्मये पात्रे रसेन सह संयुतम् ॥ (७४।२)

dāpayenmṛṇmaye pātre rasena saha saṃyutam ||

75.1७५.१

तापयेद्रवितापेन मर्कटीरससंयुतम् । (७५।१)

tāpayedravitāpena markaṭīrasasaṃyutam |

75.2७५.२

गन्धकं ग्रसते सूतः पिष्टिका भवति क्षणात् ॥ (७५।२)

gandhakaṃ grasate sūtaḥ piṣṭikā bhavati kṣaṇāt ||

76.1७६.१

तिलपर्णीरसेनैव गन्धकं भावयेत्ततः । (७६।१)

tilaparṇīrasenaiva gandhakaṃ bhāvayettataḥ |

76.2७६.२

सप्तवारांस्तु देवेशि छायाशुष्कं पुनःपुनः ॥ (७६।२)

saptavārāṃstu deveśi chāyāśuṣkaṃ punaḥpunaḥ ||

77.1७७.१

शोधितं पातितं सूतं पलैकप्रमितं प्रिये । (७७।१)

śodhitaṃ pātitaṃ sūtaṃ palaikapramitaṃ priye |

77.2७७.२

मूषामध्ये विनिक्षिप्य नरेन्द्रीरससंयुतम् ॥ (७७।२)

mūṣāmadhye vinikṣipya narendrīrasasaṃyutam ||

78.1७८.१

जारयेद्वालुकायन्त्रे भावितं गन्धकं पुनः । (७८।१)

jārayedvālukāyantre bhāvitaṃ gandhakaṃ punaḥ |

78.2७८.२

त्रुटि त्रुटि प्रदातव्यं गन्धकं च पुनः पुनः ॥ (७८।२)

truṭi truṭi pradātavyaṃ gandhakaṃ ca punaḥ punaḥ ||

79.1७९.१

अनेन क्रमयोगेन जायते गन्धपिष्टिका । (७९।१)

anena kramayogena jāyate gandhapiṣṭikā |

79.2७९.२

गन्धपाषाणचूर्णं तु कनकस्य रसेन तु ॥ (७९।२)

gandhapāṣāṇacūrṇaṃ tu kanakasya rasena tu ||

80.1८०.१

भावयेत्सप्तवारांस्तु स्त्रीरजेन तु सप्तधा । (८०।१)

bhāvayetsaptavārāṃstu strīrajena tu saptadhā |

80.2८०.२

शुद्धसूतपलैकं च खर्परे दापयेत्ततः ॥ (८०।२)

śuddhasūtapalaikaṃ ca kharpare dāpayettataḥ ||

81.1८१.१

भावितं गन्धकं दद्यान्नरपित्तेन संयुतम् । (८१।१)

bhāvitaṃ gandhakaṃ dadyānnarapittena saṃyutam |

81.2८१.२

दोलयेद् रवितापेन पिष्टिका भवति क्षणात् ॥ (८१।२)

dolayed ravitāpena piṣṭikā bhavati kṣaṇāt ||

82.1८२.१

गन्धकं सूक्ष्मचूर्णं तु चणकाम्लेन पार्वति । (८२।१)

gandhakaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu caṇakāmlena pārvati |

82.2८२.२

भावयेत्सप्तवाराणि स्त्रीपुष्पेण च सप्तधा ॥ (८२।२)

bhāvayetsaptavārāṇi strīpuṣpeṇa ca saptadhā ||

83.1८३.१

द्रुतसूतकमध्ये तु कर्पूरं गन्धकं रसम् । (८३।१)

drutasūtakamadhye tu karpūraṃ gandhakaṃ rasam |

83.2८३.२

दापयेन्निक्षिपेद् गोष्ठे सप्ताहाद् गन्धपिष्टिका ॥ (८३।२)

dāpayennikṣiped goṣṭhe saptāhād gandhapiṣṭikā ||

84.1८४.१

गन्धकपिष्टीस्तंभनं वेधश्चकटुकोशातकीबीजं चाण्डालीकन्दमेव च । (८४।१)

gandhakapiṣṭīstaṃbhanaṃ vedhaścakaṭukośātakībījaṃ cāṇḍālīkandameva ca |

84.2८४.२

स्तन्यक्षीरेण संपेष्य पिष्टिकां तेन लेपयेत् ॥ (८४।२)

stanyakṣīreṇa saṃpeṣya piṣṭikāṃ tena lepayet ||

85.1८५.१

पुटयेद्भूधरे यन्त्रे स्तम्भते नात्र संशयः । (८५।१)

puṭayedbhūdhare yantre stambhate nātra saṃśayaḥ |

85.2८५.२

हेमसम्पुटमध्ये तु समावर्तं तु कारयेत् ॥ (८५।२)

hemasampuṭamadhye tu samāvartaṃ tu kārayet ||

86.1८६.१

अष्टमांशेन तेनैव नागवेधं प्रदापयेत् । (८६।१)

aṣṭamāṃśena tenaiva nāgavedhaṃ pradāpayet |

86.2८६.२

षोडशांशेन तेनैव तारवेधं प्रदापयेत् ॥ (८६।२)

ṣoḍaśāṃśena tenaiva tāravedhaṃ pradāpayet ||

87.1८७.१

सप्तमः प्रकारःगन्धपिष्टिपलैकं तु नागपिष्टिपलाष्टकम् । (८७।१)

saptamaḥ prakāraḥgandhapiṣṭipalaikaṃ tu nāgapiṣṭipalāṣṭakam |

87.2८७.२

लेपयेन्नागपत्राणि छायायां शोषयेत्ततः ॥ (८७।२)

lepayennāgapatrāṇi chāyāyāṃ śoṣayettataḥ ||

88.1८८.१

आटरूषकपिण्डेन नागपत्राणि लेपयेत् । (८८।१)

āṭarūṣakapiṇḍena nāgapatrāṇi lepayet |

88.2८८.२

आरण्योत्पलकैर्देवि दापयेच्च पुटत्रयम् ॥ (८८।२)

āraṇyotpalakairdevi dāpayecca puṭatrayam ||

89.1८९.१

तन्नागं म्रियते दिव्यं सिन्दूरारुणसप्रभम् । (८९।१)

tannāgaṃ mriyate divyaṃ sindūrāruṇasaprabham |

89.2८९.२

तन्नागं पलमेकं तु शुल्बचूर्णपलाष्टकम् ॥ (८९।२)

tannāgaṃ palamekaṃ tu śulbacūrṇapalāṣṭakam ||

90.1९०.१

वासकस्य रसेनैव प्रहरैकं तु मर्दयेत् । (९०।१)

vāsakasya rasenaiva praharaikaṃ tu mardayet |

90.2९०.२

मारयेत्पातनायन्त्रे शुल्बं तन्म्रियते क्षणात् ॥ (९०।२)

mārayetpātanāyantre śulbaṃ tanmriyate kṣaṇāt ||

91.1९१.१

षोडशांशेन तेनैव तारवेधं प्रदापयेत् । (९१।१)

ṣoḍaśāṃśena tenaiva tāravedhaṃ pradāpayet |

91.2९१.२

जायते कनकं दिव्यं देवाभरणभूषणम् ॥ (९१।२)

jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam ||

92.1९२.१

या काचिद्गन्धपिष्टी तु आदौ नागं तु मारयेत् । (९२।१)

yā kācidgandhapiṣṭī tu ādau nāgaṃ tu mārayet |

92.2९२.२

नागेन वेधयेच्छुल्बं शुल्बे तारं तु वेधयेत् ॥ (९२।२)

nāgena vedhayecchulbaṃ śulbe tāraṃ tu vedhayet ||

93.1९३.१

कनकं जायते दिव्यं सिद्धयोग उदाहृतः । (९३।१)

kanakaṃ jāyate divyaṃ siddhayoga udāhṛtaḥ |

93.2९३.२

अष्टमः प्रकारःगन्धकं मधुसंयुक्तं हरबीजेन मर्दितम् ॥ (९३।२)

aṣṭamaḥ prakāraḥgandhakaṃ madhusaṃyuktaṃ harabījena marditam ||

94.1९४.१

भूमिस्थं मासमेकं तु तारमायाति काञ्चनम् । (९४।१)

bhūmisthaṃ māsamekaṃ tu tāramāyāti kāñcanam |

94.2९४.२

उद्वर्तनेन तेनैव सर्वकुष्ठविनाशनम् ॥ (९४।२)

udvartanena tenaiva sarvakuṣṭhavināśanam ||

95.1९५.१

घनेन सह संयुक्तं व्रणरोगविनाशनम् । (९५।१)

ghanena saha saṃyuktaṃ vraṇarogavināśanam |

95.2९५.२

संवत्सरप्रयोगेण सहस्रायुर्भवेन्नरः ॥ (९५।२)

saṃvatsaraprayogeṇa sahasrāyurbhavennaraḥ ||

96.1९६.१

तालकबन्धःशुद्धसूतपलैकं तु पलैकं तालकस्य च । (९६।१)

tālakabandhaḥśuddhasūtapalaikaṃ tu palaikaṃ tālakasya ca |

96.2९६.२

एकीकृत्याथ संमर्द्य उन्मत्तकरसेन च ॥ (९६।२)

ekīkṛtyātha saṃmardya unmattakarasena ca ||

97.1९७.१

मारयेच्चक्रयन्त्रेण भस्मीभवति सूतकः । (९७।१)

mārayeccakrayantreṇa bhasmībhavati sūtakaḥ |

97.2९७.२

अन्धमूषागतं ध्मातं खोटो भवति शोभनः ॥ (९७।२)

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭo bhavati śobhanaḥ ||

98.1९८.१

वङ्गं तारं च शुल्बं च क्रमशो वेधयेद्रसः । (९८।१)

vaṅgaṃ tāraṃ ca śulbaṃ ca kramaśo vedhayedrasaḥ |

98.2९८.२

शुद्धवङ्गपलैकं च पलैकं सूतकस्य च ॥ (९८।२)

śuddhavaṅgapalaikaṃ ca palaikaṃ sūtakasya ca ||

99.1९९.१

द्वे पले तालकं चैतद् उन्मत्तरसमर्दितम् । (९९।१)

dve pale tālakaṃ caitad unmattarasamarditam |

99.2९९.२

मारयेत्पातनायन्त्रे धमनात्खोटतां नयेत् ॥ (९९।२)

mārayetpātanāyantre dhamanātkhoṭatāṃ nayet ||

100.1१००.१

श्वेताभ्रकस्य सत्त्वं च तारं तीक्ष्णं च माक्षिकम् । (१००।१)

śvetābhrakasya sattvaṃ ca tāraṃ tīkṣṇaṃ ca mākṣikam |

100.2१००.२

अन्धमूषागतं ध्मातं खोटो भवति तत्क्षणात् ॥ (१००।२)

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭo bhavati tatkṣaṇāt ||

101.1१०१.१

तत्खोटपलमेकं च पलैकं सूतकस्य च । (१०१।१)

tatkhoṭapalamekaṃ ca palaikaṃ sūtakasya ca |

101.2१०१.२

तालकस्य पलं सर्वमेकीकृत्याथ मर्दयेत् ॥ (१०१।२)

tālakasya palaṃ sarvamekīkṛtyātha mardayet ||

102.1१०२.१

मारयेत्पातनायन्त्रे धमनात् खोटतां नयेत् । (१०२।१)

mārayetpātanāyantre dhamanāt khoṭatāṃ nayet |

102.2१०२.२

अन्ये लघुबन्धाःशुद्धसूतपलैकं च पलैकं पन्नगस्य च ॥ (१०२।२)

anye laghubandhāḥśuddhasūtapalaikaṃ ca palaikaṃ pannagasya ca ||

103.1१०३.१

पलद्वयं कुनट्याश्च सर्वमेकत्र मर्दयेत् । (१०३।१)

paladvayaṃ kunaṭyāśca sarvamekatra mardayet |

103.2१०३.२

मारयेत्पातनायन्त्रे धमनात् खोटतां नयेत् ॥ (१०३।२)

mārayetpātanāyantre dhamanāt khoṭatāṃ nayet ||

104.1१०४.१

हेमपिष्टिपलैकं च पलैकं गन्धकस्य तु । (१०४।१)

hemapiṣṭipalaikaṃ ca palaikaṃ gandhakasya tu |

104.2१०४.२

एकीकृत्याथ संमर्द्य धुत्तूरकरसेन च ॥ (१०४।२)

ekīkṛtyātha saṃmardya dhuttūrakarasena ca ||

105.1१०५.१

मारयेत्पातनायन्त्रे धमनात् खोटतां नयेत् । (१०५।१)

mārayetpātanāyantre dhamanāt khoṭatāṃ nayet |

105.2१०५.२

कृष्णाभ्रकस्य सत्वं च कान्तं तीक्ष्णं च हाटकम् ॥ (१०५।२)

kṛṣṇābhrakasya satvaṃ ca kāntaṃ tīkṣṇaṃ ca hāṭakam ||

106.1१०६.१

शुद्धं तारं च माक्षीकं समभागानि कारयेत् । (१०६।१)

śuddhaṃ tāraṃ ca mākṣīkaṃ samabhāgāni kārayet |

106.2१०६.२

अन्धमूषागतं ध्मातं खोटो भवति तत्क्षणात् ॥ (१०६।२)

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭo bhavati tatkṣaṇāt ||

107.1१०७.१

तत्खोटपलमेकं तु पलैकं सूतकस्य च । (१०७।१)

tatkhoṭapalamekaṃ tu palaikaṃ sūtakasya ca |

107.2१०७.२

पलद्वयं कुनट्याश्च सर्वमेकत्र मर्दयेत् ॥ (१०७।२)

paladvayaṃ kunaṭyāśca sarvamekatra mardayet ||

108.1१०८.१

मारयेत्पातनायन्त्रे धमनात् खोटतां नयेत् । (१०८।१)

mārayetpātanāyantre dhamanāt khoṭatāṃ nayet |

108.2१०८.२

कृष्णाभ्रकपलैकं तु रसकस्य पलं तथा ॥ (१०८।२)

kṛṣṇābhrakapalaikaṃ tu rasakasya palaṃ tathā ||

109.1१०९.१

सूतकस्य पलैकं तु सर्वमेकीकृतं प्रिये । (१०९।१)

sūtakasya palaikaṃ tu sarvamekīkṛtaṃ priye |

109.2१०९.२

उन्मत्तकरसेनैव मर्दयेत्प्रहरद्वयम् ॥ (१०९।२)

unmattakarasenaiva mardayetpraharadvayam ||

110.1११०.१

मर्दयेद्दिनमेकं वा टङ्कणेन समन्वितम् । (११०।१)

mardayeddinamekaṃ vā ṭaṅkaṇena samanvitam |

110.2११०.२

घुटिकां कारयेत्पश्चाच्छायाशुष्कं तु कारयेत् ॥ (११०।२)

ghuṭikāṃ kārayetpaścācchāyāśuṣkaṃ tu kārayet ||

111.1१११.१

महावर्तिगतं ध्मातं खोटं भवति सूतकः । (१११।१)

mahāvartigataṃ dhmātaṃ khoṭaṃ bhavati sūtakaḥ |

111.2१११.२

तं खोटं शोधयेत्काचटङ्कणद्रवयोगतः ॥ (१११।२)

taṃ khoṭaṃ śodhayetkācaṭaṅkaṇadravayogataḥ ||

112.1११२.१

हेम्ना सह समावर्त्य सारणात्रयसारितम् । (११२।१)

hemnā saha samāvartya sāraṇātrayasāritam |

112.2११२.२

सहस्रांशेन तेनैव शुल्बवेधं प्रदापयेत् ॥ (११२।२)

sahasrāṃśena tenaiva śulbavedhaṃ pradāpayet ||

113.1११३.१

अनेन क्रमयोगेन कोटिवेधी भवेद्रसः । (११३।१)

anena kramayogena koṭivedhī bhavedrasaḥ |

113.2११३.२

बीजद्वयं पलाशस्य पलमेकं तु सूतकम् ॥ (११३।२)

bījadvayaṃ palāśasya palamekaṃ tu sūtakam ||

114.1११४.१

जम्बीराम्लेन संमर्द्य छायाशुष्कं तु कारयेत् । (११४।१)

jambīrāmlena saṃmardya chāyāśuṣkaṃ tu kārayet |

114.2११४.२

तुम्बीका मेघनादी च काकजङ्घा च भूलिका ॥ (११४।२)

tumbīkā meghanādī ca kākajaṅghā ca bhūlikā ||

115.1११५.१

स्तन्यं च तैः प्रलिप्तायां मूषायां चैव निक्षिपेत् । (११५।१)

stanyaṃ ca taiḥ praliptāyāṃ mūṣāyāṃ caiva nikṣipet |

115.2११५.२

धमयेत्खदिराङ्गारैः खोटो भवति चाक्षयः ॥ (११५।२)

dhamayetkhadirāṅgāraiḥ khoṭo bhavati cākṣayaḥ ||

116.1११६.१

पलाशतैले संमर्द्यं यावत् स्याद् द्रवपिष्टिका । (११६।१)

palāśataile saṃmardyaṃ yāvat syād dravapiṣṭikā |

116.2११६.२

अन्धमूषागतं ध्मातं खोटो भवति तत्क्षणात् ॥ (११६।२)

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭo bhavati tatkṣaṇāt ||

117.1११७.१

पूर्वशुद्धेन सूतेन समहेम्ना च पार्वति । (११७।१)

pūrvaśuddhena sūtena samahemnā ca pārvati |

117.2११७.२

गोलकं कारयेत्तेन मर्दयित्वा दृढं कृतम् ॥ (११७।२)

golakaṃ kārayettena mardayitvā dṛḍhaṃ kṛtam ||

118.1११८.१

ब्रह्मवृक्षस्य बीजानि कार्पासास्थि विभीतकम् । (११८।१)

brahmavṛkṣasya bījāni kārpāsāsthi vibhītakam |

118.2११८.२

यवचिञ्चा च वन्ध्या च राजिका च समन्वितम् ॥ (११८।२)

yavaciñcā ca vandhyā ca rājikā ca samanvitam ||

119.1११९.१

सूक्ष्मपिण्डीकृतं सर्वं तेन लिप्त्वा तु गोलकम् । (११९।१)

sūkṣmapiṇḍīkṛtaṃ sarvaṃ tena liptvā tu golakam |

119.2११९.२

पुटनैः सप्तभिर् देवि पिष्टिकास्तम्भनं भवेत् ॥ (११९।२)

puṭanaiḥ saptabhir devi piṣṭikāstambhanaṃ bhavet ||

120.1१२०.१

बृहत्पुटं ततो दत्त्वा मूषायां तु धमेत्ततः । (१२०।१)

bṛhatpuṭaṃ tato dattvā mūṣāyāṃ tu dhamettataḥ |

120.2१२०.२

समावर्त्य तु तं सूतं समहेम्ना नियोजितम् ॥ (१२०।२)

samāvartya tu taṃ sūtaṃ samahemnā niyojitam ||

121.1१२१.१

शतांशेन तु चन्द्रार्कं वेधयेत् सुरवन्दिते । (१२१।१)

śatāṃśena tu candrārkaṃ vedhayet suravandite |

121.2१२१.२

पुनस्तेनैव योगेन पिष्टीस्तंभं तु कारयेत् ॥ (१२१।२)

punastenaiva yogena piṣṭīstaṃbhaṃ tu kārayet ||

122.1१२२.१

सारयित्वा ततो हेम्ना वेधश्चैव सहस्रकः । (१२२।१)

sārayitvā tato hemnā vedhaścaiva sahasrakaḥ |

122.2१२२.२

एवं लक्षाणि कोटिं च वेधयेत्क्रमयोगतः ॥ (१२२।२)

evaṃ lakṣāṇi koṭiṃ ca vedhayetkramayogataḥ ||

123.1१२३.१

सप्तसंकलिकादूर्ध्वं कृत्वा वक्त्रं तु गोलकम् । (१२३।१)

saptasaṃkalikādūrdhvaṃ kṛtvā vaktraṃ tu golakam |

123.2१२३.२

वर्षेणैकेन स भवेद्वलीपलितवर्जितः ॥ (१२३।२)

varṣeṇaikena sa bhavedvalīpalitavarjitaḥ ||

124.1१२४.१

चाण्डालीराक्षसीपुष्पैरथ मध्वाज्यटङ्कणैः । (१२४।१)

cāṇḍālīrākṣasīpuṣpairatha madhvājyaṭaṅkaṇaiḥ |

124.2१२४.२

महारसाष्टमध्ये तमभ्रकं वापि योजयेत् ॥ (१२४।२)

mahārasāṣṭamadhye tamabhrakaṃ vāpi yojayet ||

125.1१२५.१

नागवङ्गसमं सूतं हेमतारमथापि वा । (१२५।१)

nāgavaṅgasamaṃ sūtaṃ hematāramathāpi vā |

125.2१२५.२

अभ्रकं द्रुतिसत्त्वं वा मर्दयेत्प्रहरद्वयम् ॥ (१२५।२)

abhrakaṃ drutisattvaṃ vā mardayetpraharadvayam ||

126.1१२६.१

छायाशुष्कं ततो गोलं मूकमूषागतं प्रिये । (१२६।१)

chāyāśuṣkaṃ tato golaṃ mūkamūṣāgataṃ priye |

126.2१२६.२

दत्त्वा लघुपुटं ध्मातः खोटो भवति शोभनः ॥ (१२६।२)

dattvā laghupuṭaṃ dhmātaḥ khoṭo bhavati śobhanaḥ ||

127.1१२७.१

रंभा वीरा स्नुहीक्षीरं कञ्चुकी यवचिञ्चिका । (१२७।१)

raṃbhā vīrā snuhīkṣīraṃ kañcukī yavaciñcikā |

127.2१२७.२

दीनारी चैव गोरम्भा मीनाक्षी काकमाचिका ॥ (१२७।२)

dīnārī caiva gorambhā mīnākṣī kākamācikā ||

128.1१२८.१

एभिर्मर्दितसूतस्य पुनर्जन्म न विद्यते । (१२८।१)

ebhirmarditasūtasya punarjanma na vidyate |

128.2१२८.२

पूर्ववत् क्रमयोगेन खोटो भवति शोभनः ॥ (१२८।२)

pūrvavat kramayogena khoṭo bhavati śobhanaḥ ||

129.1१२९.१

विष्णुक्रान्ता च वक्राङ्काबला च तुलसी तथा । (१२९।१)

viṣṇukrāntā ca vakrāṅkābalā ca tulasī tathā |

129.2१२९.२

महासोमाहिवल्ली च सूर्यावर्तं च सुन्दरि ॥ (१२९।२)

mahāsomāhivallī ca sūryāvartaṃ ca sundari ||

130.1१३०.१

एभिस्तु मर्दितः सूतः पूर्ववत्खोटतां नयेत् । (१३०।१)

ebhistu marditaḥ sūtaḥ pūrvavatkhoṭatāṃ nayet |

130.2१३०.२

स्नुहीक्षीरं च काञ्जीरं बीजानि कनकस्य च ॥ (१३०।२)

snuhīkṣīraṃ ca kāñjīraṃ bījāni kanakasya ca ||

131.1१३१.१

कञ्चुकी लाङ्गली चेन्द्रवारुणी विषमुष्टिका । (१३१।१)

kañcukī lāṅgalī cendravāruṇī viṣamuṣṭikā |

131.2१३१.२

पालाशमूलतोयं च मर्दयेत्तेन सूतकम् ॥ (१३१।२)

pālāśamūlatoyaṃ ca mardayettena sūtakam ||

132.1१३२.१

समहेम्नि समं सूतं पिष्टिकां कारयेद्बुधः । (१३२।१)

samahemni samaṃ sūtaṃ piṣṭikāṃ kārayedbudhaḥ |

132.2१३२.२

महारसान्पिष्टिकार्धं मर्दयेद् ओषधीरसैः ॥ (१३२।२)

mahārasānpiṣṭikārdhaṃ mardayed oṣadhīrasaiḥ ||

133.1१३३.१

यामत्रयं मर्दयित्वा गोलकं कारयेद्बुधः । (१३३।१)

yāmatrayaṃ mardayitvā golakaṃ kārayedbudhaḥ |

133.2१३३.२

पिष्टिकां बन्धयित्वा तु गन्धतैले विपाचयेत् ॥ (१३३।२)

piṣṭikāṃ bandhayitvā tu gandhataile vipācayet ||

134.1१३४.१

अन्धमूषागतं गोलं छायाशुष्कं तु कारयेत् । (१३४।१)

andhamūṣāgataṃ golaṃ chāyāśuṣkaṃ tu kārayet |

134.2१३४.२

ततो लघुपुटं दत्त्वा खदिराग्नौ तु धामयेत् ॥ (१३४।२)

tato laghupuṭaṃ dattvā khadirāgnau tu dhāmayet ||

135.1१३५.१

खोटवज्जायते देवि सह हेम्ना तु धामयेत् । (१३५।१)

khoṭavajjāyate devi saha hemnā tu dhāmayet |

135.2१३५.२

अक्षीणो मिलते हेम्नि समावर्तश्च जायते ॥ (१३५।२)

akṣīṇo milate hemni samāvartaśca jāyate ||

136.1१३६.१

तत्क्षणादेव सूतस्य दिव्यदेहो भवेन्नरः । (१३६।१)

tatkṣaṇādeva sūtasya divyadeho bhavennaraḥ |

136.2१३६.२

वेधयेत्सर्वलोहानि रञ्जितः क्रामितो रसः ॥ (१३६।२)

vedhayetsarvalohāni rañjitaḥ krāmito rasaḥ ||

137.1१३७.१

समांशभक्षणे सूते मर्दयेदोषधीरसैः । (१३७।१)

samāṃśabhakṣaṇe sūte mardayedoṣadhīrasaiḥ |

137.2१३७.२

नष्टपिष्टं तु तं कृत्वा पूर्वयोगेन धामयेत् ॥ (१३७।२)

naṣṭapiṣṭaṃ tu taṃ kṛtvā pūrvayogena dhāmayet ||

138.1१३८.१

खोटस्तु जायते दिव्यः षोडशांशेन वेधकः । (१३८।१)

khoṭastu jāyate divyaḥ ṣoḍaśāṃśena vedhakaḥ |

138.2१३८.२

बद्धः सङ्कलिकायोगाद् विध्येद् दशगुणोत्तरम् ॥ (१३८।२)

baddhaḥ saṅkalikāyogād vidhyed daśaguṇottaram ||

139.1१३९.१

अथवा चूर्णबद्धस्तु विध्येद्दशगुणोत्तरम् । (१३९।१)

athavā cūrṇabaddhastu vidhyeddaśaguṇottaram |

139.2१३९.२

मृगदूर्वा चन्द्रवल्ली पक्वबिम्बा तथैव च ॥ (१३९।२)

mṛgadūrvā candravallī pakvabimbā tathaiva ca ||

140.1१४०.१

काङ्क्षीला करवीरं च बीजं चोन्मत्तकस्य च । (१४०।१)

kāṅkṣīlā karavīraṃ ca bījaṃ conmattakasya ca |

140.2१४०.२

काकाण्डीपलसंयुक्तं मर्दयेत्सुरसुन्दरि ॥ (१४०।२)

kākāṇḍīpalasaṃyuktaṃ mardayetsurasundari ||

141.1१४१.१

समहेम्नि समं सूतं पिष्टिकां कारयेद्बुधः । (१४१।१)

samahemni samaṃ sūtaṃ piṣṭikāṃ kārayedbudhaḥ |

141.2१४१.२

अथवा सारयित्वा तु समेन समसूतकम् ॥ (१४१।२)

athavā sārayitvā tu samena samasūtakam ||

142.1१४२.१

महारसपिष्टिकां च मर्दयेदोषधीरसैः । (१४२।१)

mahārasapiṣṭikāṃ ca mardayedoṣadhīrasaiḥ |

142.2१४२.२

यामत्रयं मर्दयित्वा गोलकं कारयेद्बुधः ॥ (१४२।२)

yāmatrayaṃ mardayitvā golakaṃ kārayedbudhaḥ ||

143.1१४३.१

अन्धमूषागतं गोलं छायाशुष्कं तु कारयेत् । (१४३।१)

andhamūṣāgataṃ golaṃ chāyāśuṣkaṃ tu kārayet |

143.2१४३.२

ततो लघुपुटं दत्त्वा ध्मातः खोटो भवेत्प्रिये ॥ (१४३।२)

tato laghupuṭaṃ dattvā dhmātaḥ khoṭo bhavetpriye ||

144.1१४४.१

मृगदूर्वोत्तमासोमारसैः सूतकसारणम् । (१४४।१)

mṛgadūrvottamāsomārasaiḥ sūtakasāraṇam |

144.2१४४.२

मूलैस्त्रयाणां लाङ्गल्या रामठेन च हन्यते ॥ (१४४।२)

mūlaistrayāṇāṃ lāṅgalyā rāmaṭhena ca hanyate ||

145.1१४५.१

समेन हेम्ना संयुक्तं पिष्टिकां कारयेद्बुधः । (१४५।१)

samena hemnā saṃyuktaṃ piṣṭikāṃ kārayedbudhaḥ |

145.2१४५.२

अथवा तारपिष्टिं च समसूतेन कारयेत् ॥ (१४५।२)

athavā tārapiṣṭiṃ ca samasūtena kārayet ||

146.1१४६.१

पूर्ववत्क्रमयोगेन खोटो भवति शोभनः । (१४६।१)

pūrvavatkramayogena khoṭo bhavati śobhanaḥ |

146.2१४६.२

अन्धमूषागतं भूमौ स्वेदयेत्कर्षकाग्निना ॥ (१४६।२)

andhamūṣāgataṃ bhūmau svedayetkarṣakāgninā ||

147.1१४७.१

अहोरात्रं त्रिरात्रं वा चूर्णबन्धं भवेत्ततः । (१४७।१)

ahorātraṃ trirātraṃ vā cūrṇabandhaṃ bhavettataḥ |

147.2१४७.२

तच्चूर्णबन्धं कुरुते वेधं दशगुणोत्तरम् ॥ (१४७।२)

taccūrṇabandhaṃ kurute vedhaṃ daśaguṇottaram ||

148.1१४८.१

शूलिनीरससूतं च स्रोतोञ्जनसमन्वितम् । (१४८।१)

śūlinīrasasūtaṃ ca srotoñjanasamanvitam |

148.2१४८.२

पूर्ववत्पिष्टिकायोगात् खोटो भवति शोभनः ॥ (१४८।२)

pūrvavatpiṣṭikāyogāt khoṭo bhavati śobhanaḥ ||

149.1१४९.१

स्रोतोञ्जनं सतगरं सृष्टित्रययुतं रसम् । (१४९।१)

srotoñjanaṃ satagaraṃ sṛṣṭitrayayutaṃ rasam |

149.2१४९.२

भवेद्वह्निसहः क्षिप्रं सूतकः सर्वकर्मकृत् ॥ (१४९।२)

bhavedvahnisahaḥ kṣipraṃ sūtakaḥ sarvakarmakṛt ||

150.1१५०.१

हेमाभ्रं चैव ताराभ्रं शुल्बाभ्रं चाभ्रतीक्ष्णकम् । (१५०।१)

hemābhraṃ caiva tārābhraṃ śulbābhraṃ cābhratīkṣṇakam |

150.2१५०.२

वङ्गाभ्रं चैव नागाभ्रं सह सूतेन बन्धयेत् ॥ (१५०।२)

vaṅgābhraṃ caiva nāgābhraṃ saha sūtena bandhayet ||

151.1१५१.१

यथालाभौषधीघृष्टं महारससमन्वितम् । (१५१।१)

yathālābhauṣadhīghṛṣṭaṃ mahārasasamanvitam |

151.2१५१.२

हेम्ना तारेण शुल्वेन तीक्ष्णवङ्गोरगैस्तथा ॥ (१५१।२)

hemnā tāreṇa śulvena tīkṣṇavaṅgoragaistathā ||

152.1१५२.१

एभिर्व्यस्तैः समस्तैर्वा पिष्टिं कृत्वा समे समाम् । (१५२।१)

ebhirvyastaiḥ samastairvā piṣṭiṃ kṛtvā same samām |

152.2१५२.२

मारयेत्पूर्वविधिना गर्भयन्त्रे तुषाग्निना ॥ (१५२।२)

mārayetpūrvavidhinā garbhayantre tuṣāgninā ||

153.1१५३.१

समांशं सूतकं दत्त्वा वारं वारं पुनः पुनः । (१५३।१)

samāṃśaṃ sūtakaṃ dattvā vāraṃ vāraṃ punaḥ punaḥ |

153.2१५३.२

जायते विविधः खोटः कान्तबद्धो महारसः ॥ (१५३।२)

jāyate vividhaḥ khoṭaḥ kāntabaddho mahārasaḥ ||

154.1१५४.१

भवेत्सङ्कलिकायोगाद्वेधो दशगुणोत्तरः । (१५४।१)

bhavetsaṅkalikāyogādvedho daśaguṇottaraḥ |

154.2१५४.२

निगलबन्धःखोटः पोटस्तथा भस्म धूलीकल्पश्च पञ्चमः ॥ (१५४।२)

nigalabandhaḥkhoṭaḥ poṭastathā bhasma dhūlīkalpaśca pañcamaḥ ||

155.1१५५.१

एते निगलयोगाभ्यां सर्वबन्धफलोदयः । (१५५।१)

ete nigalayogābhyāṃ sarvabandhaphalodayaḥ |

155.2१५५.२

स्नुह्यर्कसंभवं क्षीरं बन्धबीजानि गुग्गुलुः ॥ (१५५।२)

snuhyarkasaṃbhavaṃ kṣīraṃ bandhabījāni gugguluḥ ||

156.1१५६.१

सैन्धवं द्विगुणं दत्त्वा मर्दयेत विचक्षणः । (१५६।१)

saindhavaṃ dviguṇaṃ dattvā mardayeta vicakṣaṇaḥ |

156.2१५६.२

पिष्टिकाबन्धनं कृत्वा कल्केनानेन सुन्दरि ॥ (१५६।२)

piṣṭikābandhanaṃ kṛtvā kalkenānena sundari ||

157.1१५७.१

बिल्वप्रमाणं कृत्वा तु मूषामतिदृढां शुभाम् । (१५७।१)

bilvapramāṇaṃ kṛtvā tu mūṣāmatidṛḍhāṃ śubhām |

157.2१५७.२

ऊर्ध्वाधो लवणं दत्त्वा मूषामध्ये रसं क्षिपेत् ॥ (१५७।२)

ūrdhvādho lavaṇaṃ dattvā mūṣāmadhye rasaṃ kṣipet ||

158.1१५८.१

मूषामध्ये प्रदातव्यं दग्धशङ्खादिचूर्णकम् । (१५८।१)

mūṣāmadhye pradātavyaṃ dagdhaśaṅkhādicūrṇakam |

158.2१५८.२

मुखं तस्य दृढं बद्ध्वा लोणमृत्तिकया बुधः ॥ (१५८।२)

mukhaṃ tasya dṛḍhaṃ baddhvā loṇamṛttikayā budhaḥ ||

159.1१५९.१

कारयेत्सन्धिलोणं च छायाशुष्कं तु कारयेत् । (१५९।१)

kārayetsandhiloṇaṃ ca chāyāśuṣkaṃ tu kārayet |

159.2१५९.२

उक्तो निगलबन्धोऽयं पुत्रस्यापि न कथ्यते ॥ (१५९।२)

ukto nigalabandho'yaṃ putrasyāpi na kathyate ||

160.1१६०.१

तुषकर्षाग्निना भूमौ मृदुस्वेदं तु कारयेत् । (१६०।१)

tuṣakarṣāgninā bhūmau mṛdusvedaṃ tu kārayet |

160.2१६०.२

अहोरात्रं त्रिरात्रं वा पुटं दत्त्वा प्रयत्नतः ॥ (१६०।२)

ahorātraṃ trirātraṃ vā puṭaṃ dattvā prayatnataḥ ||

161.1१६१.१

सुध्मातं खदिराङ्गारै रसेन्द्रं खोटतां नयेत् । (१६१।१)

sudhmātaṃ khadirāṅgārai rasendraṃ khoṭatāṃ nayet |

161.2१६१.२

सौवीरं टङ्कणं काचं दत्त्वा दत्त्वा तु शोधयेत् ॥ (१६१।२)

sauvīraṃ ṭaṅkaṇaṃ kācaṃ dattvā dattvā tu śodhayet ||

162.1१६२.१

अक्षीणो मिलते हेम्नि समावर्तश्च जायते । (१६२।१)

akṣīṇo milate hemni samāvartaśca jāyate |

162.2१६२.२

समांशभक्षणं तत्तु शुद्धसूतेन कारयेत् ॥ (१६२।२)

samāṃśabhakṣaṇaṃ tattu śuddhasūtena kārayet ||

163.1१६३.१

धमयेत् पूर्वयोगेन रसेन्द्रं खोटतां नयेत् । (१६३।१)

dhamayet pūrvayogena rasendraṃ khoṭatāṃ nayet |

163.2१६३.२

भवेत्सङ्कलिकायोगाद्वेधो दशगुणोत्तरः ॥ (१६३।२)

bhavetsaṅkalikāyogādvedho daśaguṇottaraḥ ||

164.1१६४.१

पलाशबीजनिर्यासं कोकिलोन्मत्तवारुणी । (१६४।१)

palāśabījaniryāsaṃ kokilonmattavāruṇī |

164.2१६४.२

शूलिनीरससंयुक्तं पेषयेत्सैन्धवान्वितम् ॥ (१६४।२)

śūlinīrasasaṃyuktaṃ peṣayetsaindhavānvitam ||

165.1१६५.१

पिष्टिकावेष्टनं कृत्वा निगलेन तु बन्धयेत् । (१६५।१)

piṣṭikāveṣṭanaṃ kṛtvā nigalena tu bandhayet |

165.2१६५.२

अभ्रकस्य तु पत्रेण वज्रार्कक्षीरसिन्धुना ॥ (१६५।२)

abhrakasya tu patreṇa vajrārkakṣīrasindhunā ||

166.1१६६.१

ताप्येन लोहकिट्टेन सिकतामृण्मयेन च । (१६६।१)

tāpyena lohakiṭṭena sikatāmṛṇmayena ca |

166.2१६६.२

एभिस्तु निगले बद्धः पारदीयो महारसः ॥ (१६६।२)

ebhistu nigale baddhaḥ pāradīyo mahārasaḥ ||

167.1१६७.१

नातिक्रामति मर्यादा वेलामिव महोदधिः । (१६७।१)

nātikrāmati maryādā velāmiva mahodadhiḥ |

167.2१६७.२

तैलार्कक्षीरकतकलाङ्गल्या निगलोत्तमः ॥ (१६७।२)

tailārkakṣīrakatakalāṅgalyā nigalottamaḥ ||

168.1१६८.१

काकविट् ब्रह्मबीजानि लाङ्गली निगलोऽपरः । (१६८।१)

kākaviṭ brahmabījāni lāṅgalī nigalo'paraḥ |

168.2१६८.२

वाकुची ब्रह्मबीजानि कर्कटास्थीनि सुन्दरि ॥ (१६८।२)

vākucī brahmabījāni karkaṭāsthīni sundari ||

169.1१६९.१

सामुद्रं शाम्बरं चैव लवणं निगलोत्तमः । (१६९।१)

sāmudraṃ śāmbaraṃ caiva lavaṇaṃ nigalottamaḥ |

169.2१६९.२

स्नुह्यर्कसम्भवं क्षीरं ब्रह्मबीजानि कारयेत् ॥ (१६९।२)

snuhyarkasambhavaṃ kṣīraṃ brahmabījāni kārayet ||

170.1१७०.१

कनकस्य च बीजानि लोणाष्टेन च मर्दयेत् । (१७०।१)

kanakasya ca bījāni loṇāṣṭena ca mardayet |

170.2१७०.२

निगलोऽन्यस्तु गोजिह्वामूलानि स्त्रीरजोऽपरः ॥ (१७०।२)

nigalo'nyastu gojihvāmūlāni strīrajo'paraḥ ||

171.1१७१.१

वाकुची ब्रह्मबीजानि स्नुह्यर्कक्षीरसैन्धवम् । (१७१।१)

vākucī brahmabījāni snuhyarkakṣīrasaindhavam |

171.2१७१.२

ज्वालिनी काकविष्ठा च प्रशस्तो निगलोत्तमः ॥ (१७१।२)

jvālinī kākaviṣṭhā ca praśasto nigalottamaḥ ||

172.1१७२.१

लवणं टङ्कणं क्षारं शिलातालकगन्धकम् । (१७२।१)

lavaṇaṃ ṭaṅkaṇaṃ kṣāraṃ śilātālakagandhakam |

172.2१७२.२

तथाम्लवेतसं ताप्यं हिङ्गुलं समभागिकम् ॥ (१७२।२)

tathāmlavetasaṃ tāpyaṃ hiṅgulaṃ samabhāgikam ||

173.1१७३.१

स्नुह्यर्कपयसा युक्तं पेषयेन्निगलोत्तमम् । (१७३।१)

snuhyarkapayasā yuktaṃ peṣayennigalottamam |

173.2१७३.२

पिष्टिकां वेष्टयेदेषामेकेन निगलेन तु ॥ (१७३।२)

piṣṭikāṃ veṣṭayedeṣāmekena nigalena tu ||

174.1१७४.१

लोणमूषागतं प्राग्वत् खोटं कृत्वा तु वेधयेत् । (१७४।१)

loṇamūṣāgataṃ prāgvat khoṭaṃ kṛtvā tu vedhayet |

174.2१७४.२

द्वितीयं गोलकं वक्ष्ये पिष्टिकास्तम्भमुत्तमम् ॥ (१७४।२)

dvitīyaṃ golakaṃ vakṣye piṣṭikāstambhamuttamam ||

175.1१७५.१

द्विपदीरजमूत्रेण सैन्धवाभ्रं सगुग्गुलम् । (१७५।१)

dvipadīrajamūtreṇa saindhavābhraṃ saguggulam |

175.2१७५.२

पिष्टीं संवेष्ट्य कल्केन मृदा तु पुनरष्टधा ॥ (१७५।२)

piṣṭīṃ saṃveṣṭya kalkena mṛdā tu punaraṣṭadhā ||

176.1१७६.१

तुषकर्षाग्निना भूमौ मृदुस्वेदं तु कारयेत् । (१७६।१)

tuṣakarṣāgninā bhūmau mṛdusvedaṃ tu kārayet |

176.2१७६.२

अहोरात्रं त्रिरात्रं वा पूर्ववत्खोटतां नयेत् ॥ (१७६।२)

ahorātraṃ trirātraṃ vā pūrvavatkhoṭatāṃ nayet ||

177.1१७७.१

वाकुची ब्रह्मबीजानि गगनं विमलं मणिम् । (१७७।१)

vākucī brahmabījāni gaganaṃ vimalaṃ maṇim |

177.2१७७.२

सौवर्चलं सैन्धवं च टङ्कणं गुग्गुलुं तथा ॥ (१७७।२)

sauvarcalaṃ saindhavaṃ ca ṭaṅkaṇaṃ gugguluṃ tathā ||

178.1१७८.१

द्विपदीरजसा मूत्रं सुश्लक्ष्णं तं च मर्दयेत् । (१७८।१)

dvipadīrajasā mūtraṃ suślakṣṇaṃ taṃ ca mardayet |

178.2१७८.२

पिष्टीमावेष्ट्य कल्केन पूर्ववत्खोटतां नयेत् ॥ (१७८।२)

piṣṭīmāveṣṭya kalkena pūrvavatkhoṭatāṃ nayet ||

179.1१७९.१

रसमूर्छाविधिः, प्रथमः प्रकारःअथ मूर्च्छां प्रवक्ष्यामि रसस्य परमेश्वरि । (१७९।१)

rasamūrchāvidhiḥ, prathamaḥ prakāraḥatha mūrcchāṃ pravakṣyāmi rasasya parameśvari |

179.2१७९.२

बाह्लीकं सैन्धवं कन्या धूशरो लशुनं वचा ॥ (१७९।२)

bāhlīkaṃ saindhavaṃ kanyā dhūśaro laśunaṃ vacā ||

180.1१८०.१

मेघनादा काकमाची सर्वांशं मर्दयेद्रसम् । (१८०।१)

meghanādā kākamācī sarvāṃśaṃ mardayedrasam |

180.2१८०.२

श्लक्ष्णं तं गोलकं कृत्वा हिंगुना वेष्टयेद्बहिः ॥ (१८०।२)

ślakṣṇaṃ taṃ golakaṃ kṛtvā hiṃgunā veṣṭayedbahiḥ ||

181.1१८१.१

समेन लोणयन्त्रस्थं कृत्वा तद्विपचेद्दिनम् । (१८१।१)

samena loṇayantrasthaṃ kṛtvā tadvipaceddinam |

181.2१८१.२

चण्डाग्निना स्वाङ्गशीतमधः पात्रे स्थितं रसम् ॥ (१८१।२)

caṇḍāgninā svāṅgaśītamadhaḥ pātre sthitaṃ rasam ||

182.1१८२.१

चूर्णीभूतं समादाय सान्द्रद्विगुणवाससा । (१८२।१)

cūrṇībhūtaṃ samādāya sāndradviguṇavāsasā |

182.2१८२.२

बद्ध्वा सोमानले यन्त्रे ह्यथोर्ध्वं गन्धकं समम् ॥ (१८२।२)

baddhvā somānale yantre hyathordhvaṃ gandhakaṃ samam ||

183.1१८३.१

दत्त्वा पचेत्पुनर्गन्धमेवं गन्धं तु षड्गुणम् । (१८३।१)

dattvā pacetpunargandhamevaṃ gandhaṃ tu ṣaḍguṇam |

183.2१८३.२

जारयेत्स रसो देवि मूर्छितः सर्वरोगहा ॥ (१८३।२)

jārayetsa raso devi mūrchitaḥ sarvarogahā ||

184.1१८४.१

द्वितीयः प्रकारःगन्धकं नवसारं च शुद्धसूतसमं समम् । (१८४।१)

dvitīyaḥ prakāraḥgandhakaṃ navasāraṃ ca śuddhasūtasamaṃ samam |

184.2१८४.२

यामं संमर्दयेच्छ्लक्ष्णं काचकूप्यां विनिक्षिपेत् ॥ (१८४।२)

yāmaṃ saṃmardayecchlakṣṇaṃ kācakūpyāṃ vinikṣipet ||

185.1१८५.१

सप्तमृत्कर्पटैर् लिप्त्वा कूपीं घर्मे विशोषयेत् । (१८५।१)

saptamṛtkarpaṭair liptvā kūpīṃ gharme viśoṣayet |

185.2१८५.२

कूपिकां वालुकायन्त्रे द्वादशप्रहरं पचेत् ॥ (१८५।२)

kūpikāṃ vālukāyantre dvādaśapraharaṃ pacet ||

186.1१८६.१

स रसो जायते देवि मूर्छितो रञ्जितो भवेत् । (१८६।१)

sa raso jāyate devi mūrchito rañjito bhavet |

186.2१८६.२

तृतीयः प्रकारःरसार्धं गन्धकं मर्द्यं यामयुग्मं खरातपे ॥ (१८६।२)

tṛtīyaḥ prakāraḥrasārdhaṃ gandhakaṃ mardyaṃ yāmayugmaṃ kharātape ||

187.1१८७.१

ततः सितजयन्त्याश्च रसैः संमर्दयेत्त्र्यहम् । (१८७।१)

tataḥ sitajayantyāśca rasaiḥ saṃmardayettryaham |

187.2१८७.२

ततस्तु गोलकं कृत्वा मूषायां संनिरोधयेत् ॥ (१८७।२)

tatastu golakaṃ kṛtvā mūṣāyāṃ saṃnirodhayet ||

188.1१८८.१

शोषयित्वा धमेत् किंचित् संतप्तां तां जले क्षिपेत् । (१८८।१)

śoṣayitvā dhamet kiṃcit saṃtaptāṃ tāṃ jale kṣipet |

188.2१८८.२

तं रसेन्द्रं समादाय भावयेद्गोक्षुरद्रवैः ॥ (१८८।२)

taṃ rasendraṃ samādāya bhāvayedgokṣuradravaiḥ ||

189.1१८९.१

मूर्छितो जायते सूतः सर्वरोगहरः शुभः । (१८९।१)

mūrchito jāyate sūtaḥ sarvarogaharaḥ śubhaḥ |

189.2१८९.२

बद्धरसलक्षणमक्षयश्च लघुद्रावी तेजस्वी निर्मलो गुरुः ॥ (१८९।२)

baddharasalakṣaṇamakṣayaśca laghudrāvī tejasvī nirmalo guruḥ ||

190.1१९०.१

स्फुटनः पुनरावर्तो बद्धः सूतः स उच्यते । (१९०।१)

sphuṭanaḥ punarāvarto baddhaḥ sūtaḥ sa ucyate |

190.2१९०.२

जलूकाबन्धाः; मर्दनजलूकारसस्याष्टमभागं तु स्वर्णं वा नागमेव वा ॥ (१९०।२)

jalūkābandhāḥ; mardanajalūkārasasyāṣṭamabhāgaṃ tu svarṇaṃ vā nāgameva vā ||

191.1१९१.१

श्लेष्मातकफलं पक्वं कोकिलाक्षकबीजकम् । (१९१।१)

śleṣmātakaphalaṃ pakvaṃ kokilākṣakabījakam |

191.2१९१.२

तिलपिण्याकचूर्णं च तप्तखल्वे विमर्दयेत् ॥ (१९१।२)

tilapiṇyākacūrṇaṃ ca taptakhalve vimardayet ||

192.1१९२.१

शाल्मल्याश्चैव पञ्चाङ्गं रसं तत्र विनिक्षिपेत् । (१९२।१)

śālmalyāścaiva pañcāṅgaṃ rasaṃ tatra vinikṣipet |

192.2१९२.२

जलूका जायते यावत्तावन्मर्द्यात्ततः क्षिपेत् ॥ (१९२।२)

jalūkā jāyate yāvattāvanmardyāttataḥ kṣipet ||

193.1१९३.१

कर्पूरं वाकुचीतैलं सैन्धवं टङ्कणं कणाम् । (१९३।१)

karpūraṃ vākucītailaṃ saindhavaṃ ṭaṅkaṇaṃ kaṇām |

193.2१९३.२

कपिकच्छुकरोमाणि तत्सर्वं पेषयेज्जलैः ॥ (१९३।२)

kapikacchukaromāṇi tatsarvaṃ peṣayejjalaiḥ ||

194.1१९४.१

एतत्पूर्वजलूकां त्रिसप्ताहं तप्तखल्वके । (१९४।१)

etatpūrvajalūkāṃ trisaptāhaṃ taptakhalvake |

194.2१९४.२

जलूका जायते दिव्या मर्दनाख्या सुरार्चिते ॥ (१९४।२)

jalūkā jāyate divyā mardanākhyā surārcite ||

195.1१९५.१

नारीणामृतुकाले तु सा योज्या योनिगह्वरे । (१९५।१)

nārīṇāmṛtukāle tu sā yojyā yonigahvare |

195.2१९५.२

मददर्पहरा तासां मदविह्वलकारका ॥ (१९५।२)

madadarpaharā tāsāṃ madavihvalakārakā ||

196.1१९६.१

बाल्ये चाष्टाङ्गुला योज्या यौवने सा दशाङ्गुला । (१९६।१)

bālye cāṣṭāṅgulā yojyā yauvane sā daśāṅgulā |

196.2१९६.२

द्वादशाङ्गुलिका योज्या प्रगल्भानां जलूकका ॥ (१९६।२)

dvādaśāṅgulikā yojyā pragalbhānāṃ jalūkakā ||

197.1१९७.१

यस्तु तां धारयेन्मूर्ध्नि वीर्यं तस्य स्थिरं भवेत् । (१९७।१)

yastu tāṃ dhārayenmūrdhni vīryaṃ tasya sthiraṃ bhavet |

197.2१९७.२

मन्मथजलूकारसेन्द्रस्याष्टमं भागं स्वर्णं वा नागमेव वा ॥ (१९७।२)

manmathajalūkārasendrasyāṣṭamaṃ bhāgaṃ svarṇaṃ vā nāgameva vā ||

198.1१९८.१

शाल्मलीत्वग्घस्तिकन्दनीलामूलमुनिच्छदम् । (१९८।१)

śālmalītvagghastikandanīlāmūlamunicchadam |

198.2१९८.२

एषां द्रवैस्तप्तखल्वे सर्वं मर्द्यमतन्द्रितः ॥ (१९८।२)

eṣāṃ dravaistaptakhalve sarvaṃ mardyamatandritaḥ ||

199.1१९९.१

श्लेष्मातकफलं पक्वं कोकिलाक्षकबीजकम् । (१९९।१)

śleṣmātakaphalaṃ pakvaṃ kokilākṣakabījakam |

199.2१९९.२

सुपक्वबिल्वमज्जां च तस्मिन्क्षिप्त्वा विमर्दयेत् ॥ (१९९।२)

supakvabilvamajjāṃ ca tasminkṣiptvā vimardayet ||

200.1२००.१

जलूका जायते यावत् कर्पूराद्यं च पूर्ववत् । (२००।१)

jalūkā jāyate yāvat karpūrādyaṃ ca pūrvavat |

200.2२००.२

तस्मिन्क्षिप्त्वा त्रिसप्ताहं मर्दयेत्तप्तखल्वके ॥ (२००।२)

tasminkṣiptvā trisaptāhaṃ mardayettaptakhalvake ||

201.1२०१.१

मन्मथाख्या जलूका स्यात्पूर्ववत् फलदायिनी । (२०१।१)

manmathākhyā jalūkā syātpūrvavat phaladāyinī |

201.2२०१.२

कन्दर्पजलूकासूतकस्याष्टमं भागं हाटकं सीसमेव वा ॥ (२०१।२)

kandarpajalūkāsūtakasyāṣṭamaṃ bhāgaṃ hāṭakaṃ sīsameva vā ||

202.1२०२.१

शुण्ठी भृङ्गी वरा क्षौद्री छागक्षीरघृतं गवाम् । (२०२।१)

śuṇṭhī bhṛṅgī varā kṣaudrī chāgakṣīraghṛtaṃ gavām |

202.2२०२.२

मूत्रं त्रिः सप्तदिवसं मर्दयेत्तप्तखल्वके ॥ (२०२।२)

mūtraṃ triḥ saptadivasaṃ mardayettaptakhalvake ||

203.1२०३.१

जलूका जायते यावत्कर्पूराद्यं च पूर्ववत् । (२०३।१)

jalūkā jāyate yāvatkarpūrādyaṃ ca pūrvavat |

203.2२०३.२

एकविंशद्दिनं मर्द्यं जलूका जायते शुभा ॥ (२०३।२)

ekaviṃśaddinaṃ mardyaṃ jalūkā jāyate śubhā ||

204.1२०४.१

कन्दर्पाख्या सुरेशानि पूर्ववत्फलदायिनी । (२०४।१)

kandarpākhyā sureśāni pūrvavatphaladāyinī |

204.2२०४.२

मदनजलूकात्रिदिनं मर्दयेत् खल्वे सूतनिष्कचतुष्टयम् ॥ (२०४।२)

madanajalūkātridinaṃ mardayet khalve sūtaniṣkacatuṣṭayam ||

205.1२०५.१

त्रिपलं चाम्रनिर्यासं स्तोकं स्तोकं विनिक्षिपेत् । (२०५।१)

tripalaṃ cāmraniryāsaṃ stokaṃ stokaṃ vinikṣipet |

205.2२०५.२

पयश्चैव महाशम्या दातव्यं मर्दनक्षमम् ॥ (२०५।२)

payaścaiva mahāśamyā dātavyaṃ mardanakṣamam ||

206.1२०६.१

जलूका मदनाख्येयं जायते शुभदा नृणाम् । (२०६।१)

jalūkā madanākhyeyaṃ jāyate śubhadā nṛṇām |

206.2२०६.२

रामाणां मददर्पाणां द्राविकाग्निघृतौ यथा ॥ (२०६।२)

rāmāṇāṃ madadarpāṇāṃ drāvikāgnighṛtau yathā ||

207.1२०७.१

पूर्ववत्क्रमयोगेन वीर्यस्तम्भकरं भवेत् । (२०७।१)

pūrvavatkramayogena vīryastambhakaraṃ bhavet |

207.2२०७.२

नानावर्णं तथा स्वच्छं धृतं योनौ जलूकवत् ॥ (२०७।२)

nānāvarṇaṃ tathā svacchaṃ dhṛtaṃ yonau jalūkavat ||

208.1२०८.१

बध्यते सूतको यस्तु जलूकाबन्धलक्षणम् ॥ (२०८।१)

badhyate sūtako yastu jalūkābandhalakṣaṇam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ĀK, 1, 24

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit