श्रीभैरवः । (१।१)

महाम्बुराशौ सरिति पर्वते काननेऽपि वा । (१।२)

रत्नानामाकरं देवि स्थानमाधेयगौरवात् ॥ (१।३)

तेषु रक्षोविषव्यालव्याधिदोषहराणि च । (२।१)

प्रादुर्भवन्ति रत्नानि तथैव विगुणानि च ॥ (२।२)

प्रदुष्टेनोपजातानि जन्तुनोपहतानि च । (३।१)

दोषैस्तान्युपचीयन्ते हीयन्ते गुणसंपदा ॥ (३।२)

रुब्य्:: स्य्नोन्य्म्स्माणिक्यं शोणरत्नं च रत्नराट् रविरत्नकम् । (४।१)

शृङ्गारि रङ्गमाणिक्यं तरलो रत्ननायकः ॥ (४।२)

रागदृक् पद्मरागश्च रत्नं शोणोपलस्तथा । (५।१)

सौगन्धिकं लोहितकं कुरुविन्दं शरेन्दुकम् ॥ (५।२)

नीलगन्धिकमाणिक्यं पद्मरागाख्यं द्वितीयं नीलगन्धि च । (६।१)

रुब्य्:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्कुशेशयदलच्छायं स्वच्छं स्निग्धं गुरु स्फुटम् ॥ (६।२)

वृत्तायतं समं गात्रं माणिक्यं श्रेष्ठम् उच्यते । (७।१)

परीक्षापरिशुद्धानां रत्नानां पृथिवीभृता ॥ (७।२)

धारणं सर्वदा कार्यं श्रेयःश्रीकीर्तिकाङ्क्षिणा । (८।१)

ततस्तु शास्त्रतस्तेषां परीक्षादिकमुच्यते ॥ (८।२)

माणिक्यभेदाःयत् सिंहलं कालपुरम् अन्ध्रं तुम्बुरुसंस्थितम् । (९।१)

क्षेत्रं चतुर्विधं तस्य माणिक्यस्य समुद्भवे ॥ (९।२)

सिंहले तु भवेद्रक्तं पद्मरागम् अनुत्तमम् । (१०।१)

पीतं कालपुरोद्भूतं कुरुविन्दमिति स्मृतम् ॥ (१०।२)

अशोकपल्लवच्छायम् अन्ध्रं सौगन्धिकं प्रिये । (११।१)

तुम्बुरौ छायमानीलं नीलगन्धि च कीर्तितम् ॥ (११।२)

मध्यमे मध्यमं ज्ञेयं माणिक्यं क्षेत्रभेदतः । (१२।१)

माणिक्यस्य गुणाः प्रोक्ताश्चत्वारो मुनिपुङ्गवैः ॥ (१२।२)

स्निग्धच्छाया गुरुत्वं च नैर्मल्यम् अतिरक्तता । (१३।१)

माणिक्यगुणाःमाणिक्यं दीपनं वृष्यं कफवातक्षयार्तिहृत् ॥ (१३।२)

भूतवेतालपापघ्नं कर्मजव्याधिनाशनम् । (१४।१)

माणिक्यं च महापुण्यं महाभाग्यकरं परम् ॥ (१४।२)

सर्वभूतग्रहोन्मादविषघ्नं दोषजित्परम् । (१५।१)

मुक्तामुक्ता सौम्या मौक्तिकं शौक्तिकेयं तारं तारा शौक्तिकं तारका च । (१५।२)

अम्भःसारं शीतलं नीरजं च नक्षत्रं स्याद् इन्दुरत्नं वलक्षम् ॥ (१५।३)

मुक्ताफलं बिन्दुफलं च मुक्ता शौक्तेयकं शुक्तिमणिः शशिप्रियम् । (१६।१)

स्वच्छं हिमं हैमवतं च शुभ्रं सुधांशुरत्नं च भसंख्यकाह्वम् ॥ (१६।२)

पेअर्ल्:: ओरिगिन्मातङ्गोरगमीनपोत्रिशिरसस्त्वक्सारशङ्खाम्बुभृच्छुक्तीनाम् उदराच्च मौक्तिकमणिः स्पष्टं भवेदष्टधा । (१७।१)

छायाः पाटलनीलपीतधवलास्तत्रापि सामान्यतः सप्तानां बहुशो न लब्धिर् इतरच्छौक्तेयकं तूल्वणम् ॥ (१७।२)

पेअर्ल्:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्नक्षत्राभं शुद्धमत्यन्तमुक्तं स्निग्धं स्थूलं निर्मलं निर्व्रणं च । (१८।१)

यस्तं धत्ते गौरवं यत्तुलायां तन्निर्मौल्यं मौक्तिकं सौख्यदायि ॥ (१८।२)

पेअर्ल्:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्मौक्तिकं च मधुरं सुशीतलं दृष्टिरोगशमनं विषापहम् । (१९।१)

राजयक्षपरिकोपनाशनं क्षीणवीर्यबलपुष्टिवर्धकम् ॥ (१९।२)

मौक्तिकं शिशिरं स्निग्धं विशदं कान्तिवर्धनम् ॥ (२०।०)

दाहतृड्भ्रममूर्च्छासृक्पित्तज्वरविषापहम् । (२१।१)

चक्षुष्यं पवनास्रपित्तविषजित् सर्वेन्द्रियाह्लादनं तृड्दाहज्वरशोकमोहशमनं शीतं श्रमघ्नं हितम् । (२१।२)

धन्यं मङ्गलमायुषः स्थितिकरं सौभाग्यकान्तिप्रदं मुक्ता हारविभूषणं तद् अखिलं मूलं शशी प्रीयते ॥ (२१।३)

चोरल्:: स्य्नोन्य्म्स्प्रवालोऽङ्गारकमणिर्विद्रुमो ऽम्भोधिपल्लवः ॥ (२२।०)

भौमरत्नं च रक्ताङ्गो रक्ताङ्कुरलतामणिः । (२३।१)

चोरल्:: प्लचे ओड़् ओरिगिन्सेतौ सागरमध्ये या जायते वल्लरी शुभा ॥ (२३।२)

विद्रुमाख्या सुरक्ता सा दुर्लभा दीप्तरूपिणी । (२४।१)

चोरल्:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्पाषाणत्वं भजत्येषा पाकतः कठिना सती ॥ (२४।२)

प्रवालनाम तद्रक्तं वर्णसौभाग्यकान्तिदम् । (२५।१)

सिद्धं स्वच्छं स्निग्धरूपं वृत्तं कान्तं समं गुरु ॥ (२५।२)

रङ्गगात्रं दृढं पिण्डं प्रवालं श्रेष्ठमुच्यते । (२६।१)

पक्वबिंबफलाभासं जपाकुसुमसंनिभम् ॥ (२६।२)

शुकतुण्डसमच्छायं प्रवालम् अतिशोभनम् । (२७।१)

चोरल्:: परीक्षा:: बद् क़ुअलित्य्शारदाभं दलं सूक्ष्मं वक्रं रूक्षं सकोटरम् ॥ (२७।२)

विद्धं कृष्णं लघुतमं प्रवालं दोषकृद् भवेत् । (२८।१)

गौररङ्गं जलाक्रान्तं प्रवालमशुभं त्यजेत् ॥ (२८।२)

चोरल्:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्प्रवालं कोमलं स्निग्धं सुरागं विद्रुमं हितम् । (२९।१)

धनधान्यकरं मेध्यं विषाहिभयनाशनम् ॥ (२९।२)

चोरल्:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्प्रवालो मधुराम्लश्च कफपित्तादिदोषनुत् । (३०।१)

वीर्यकान्तिकरः स्त्रीणां धृतो मङ्गलदायकः ॥ (३०।२)

मरकतमरकतं रौहिणेयं गारुत्मन्तं हरिन्मणिः । (३१।१)

सौपर्णं गरुडोद्गीर्णं बुधरत्नाश्मगर्भजे ॥ (३१।२)

गरलारिर् वायवीर्यं गारुडं रुद्रसंमितम् । (३२।१)

तुरुष्कविषयांभोधौ समीरारोहणाचले ॥ (३२।२)

तच्छायाश्यामलो देशः सो ऽभून्मरकताकरः । (३३।१)

तद्विशेषान्मरकतं जातं दोषगुणान्वितम् ॥ (३३।२)

दोषाः सप्तविधास्तस्य गुणाः पञ्चविधाः स्मृताः । (३४।१)

भवेदष्टविधा छाया मणेर्मरकतस्य च ॥ (३४।२)

अस्निग्धं रूक्षमित्युक्तं विस्फोटं पिटकं तथा । (३५।१)

जठरं कान्तिहीनं च विच्छायं मलिनं तथा ॥ (३५।२)

सशर्करं सपाषाणं कर्कशं सूत्रसंयुतम् । (३६।१)

कल्माषवर्णं शबलं समस्तभयदायकम् ॥ (३६।२)

निर्मलं कथितं स्वच्छं गुरु स्याद् गुरुदायुतम् । (३७।१)

स्निग्धं रूक्षं विनिर्मुक्तम् अरजस्कम् अरेणुकम् ॥ (३७।२)

सुरागं रागबहुलमिति पञ्च गुणाः स्मृताः । (३८।१)

एतैर्युक्तं मरकतं सर्वपापहरं परम् ॥ (३८।२)

मरकतं विषघ्नं च शीतलं मधुरं रसे । (३९।१)

आमपित्तहरं रुच्यं पुष्टिदं भूतनाशनम् ॥ (३९।२)

स्निग्धं मरकतं स्वच्छं सर्वदोषहरं शुभम् । (४०।१)

कान्तिसौभाग्यदं मेध्यं भूतग्रहविषापहम् ॥ (४०।२)

पुष्पराग:: स्य्नोन्य्म्स्पीतस्तु पुष्परागः पीतस्फुटिकं च पीतरत्नं च । (४१।१)

पीताश्मा गुरुरत्नं पीतमणिः पुष्यरागश्च ॥ (४१।२)

पुष्पराग:: परीक्षा:: त्रुएईषत् पीतं पविच्छायं स्वच्छं कान्त्या मनोहरम् । (४२।१)

पुष्यराग इति ख्यातं रत्नं रत्नपरीक्षकैः ॥ (४२।२)

पुष्पराग:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्हेमच्छायं शिरोवृत्तं ज्योतिरङ्गारनिर्मलम् । (४३।१)

पीतगात्रं गुरु स्निग्धं पुष्यरागं प्रशस्यते ॥ (४३।२)

पुष्पराग:: परीक्षा:: बद् क़ुअलित्य्रूक्षं क्षतलघु श्वेतं कृष्णं गौरं सशर्करम् । (४४।१)

मलिनं बिन्दुमद्रत्नं पुष्यरागं न शस्यते ॥ (४४।२)

पुष्पराग:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्पुष्यरागोऽम्लशीतश्च वातजिद्दीपनः परम् । (४५।१)

आयुः श्रियं च प्रज्ञां च धारणात्कुरुते नृणाम् ॥ (४५।२)

पुष्यरागं शुभं मेध्यं वस्तुसौभाग्यकीर्तिदम् । (४६।१)

वाक्पटुत्वकरं हृद्यं विषघ्नं दोषजित्परम् ॥ (४६।२)

वज्रवज्रमिन्द्रायुधं वीरं भिदुरं कुलिशं पविः । (४७।१)

अभेद्यम् असिरं रत्नं दृढं भार्गवकं स्मृतम् ॥ (४७।२)

वज्र:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्स्वच्छं विद्युत्प्रभं स्निग्धं सुन्दरं लघु लेखनम् । (४८।१)

षडारं तीक्ष्णधारं च सुसौम्यारं श्रियं दिशेत् ॥ (४८।२)

वज्राकरा वज्रभेदाश्चपौण्ड्रमतङ्गहिमाचलसौराष्ट्रसुपारकोसलकलिङ्गाः । (४९।१)

पेण्णानदीतटश् चेत्यष्टौ वज्राकरा विनिर्दिष्टाः ॥ (४९।२)

श्यामं प्रपौण्ड्रप्रभवं किंचित् पीतं मतङ्गगिरिजातम् । (५०।१)

हिमवत्सुराष्ट्रसंभवम् आताम्रं कृष्णकान्ति सौपारम् ॥ (५०।२)

फुल्लशिरीषच्छायं कोसलजं कनककान्ति कालिङ्गम् । (५१।१)

पेण्णानदीतटोद्भवम् आहुर् वज्रं सुधांशुनिभम् ॥ (५१।२)

कलिङ्गकोसलौ देशौ मतङ्गाद्रिहिमालयौ । (५२।१)

सौराष्ट्रपौण्ड्रकौवेराकरसूपारकौ तथा ॥ (५२।२)

कृतादिषु युगेष्वेतौ वज्राणामाकरौ स्मृतौ । (५३।१)

आकरेष्वेव वज्राणां खनिः स्रोतः प्रकीर्णकम् ॥ (५३।२)

समुत्पत्तिस्थलं त्रेधा निर्दिष्टं सुरनायिके । (५४।१)

कोट्यः पार्श्वानि धाराश्च षडष्टौ द्वादशैव च ॥ (५४।२)

इत्यच्छतीक्ष्णधाराग्रा वज्रस्याहुरथो गुणान् । (५५।१)

वज्र:: ५ दोषस्मलो बिन्दुश्च रेखा च त्रासः काकपदं तथा ॥ (५५।२)

एते दोषाः समाख्याताः पञ्च वज्रेषु संस्थिताः । (५६।१)

कुर्यादशोधितं वज्रं कुष्ठदाहाङ्गगौरवम् ॥ (५६।२)

हृत्पार्श्वपीडां पाण्डुं च ततस्तच्छुद्धिरुच्यते । (५७।१)

वज्रशुद्धिगृहीत्वाथ शुभ्रं वज्रं व्याघ्रीकन्दोदरे क्षिपेत् ॥ (५७।२)

महिषीशकृदालिप्य करीषाग्नौ विपाचयेत् । (५८।१)

अहोरात्रात्समुद्धृत्य हयमूत्रेण सेचयेत् ॥ (५८।२)

एवं पुनः पुनः पक्वं सप्तरात्राद्विशुध्यति । (५९।१)

मेघनादाशमीश्यामाशृङ्गीमदनकोद्भवैः ॥ (५९।२)

कुलुत्थवेतसागस्त्यसिन्धुवाराखुकर्णिकाः । (६०।१)

एतेषां हयमूत्रेण कषायं साधितं पुनः ॥ (६०।२)

जम्बीरे कुलिशं क्षिप्त्वा हयमूत्रैस्त्र्यहं पचेत् । (६१।१)

डोलायन्त्रविधानेन ततः शुद्धिमवाप्नुयात् ॥ (६१।२)

कुलुत्थकोद्रवक्वाथैर्डोलायन्त्रे विपाचयेत् । (६२।१)

व्याघ्रीकन्दगतं वज्रं सप्ताहाच्छुद्धिमाप्नुयात् ॥ (६२।२)

कुलत्थकोद्रवक्वाथं हयमूत्रं स्नुहीपयः । (६३।१)

क्षिप्त्वा भाण्डे पचेत्तस्मिन् व्याघ्रीकन्दगतं पविम् ॥ (६३।२)

डोलायन्त्रे दिवारात्रं समुद्धृत्य पुनः क्षिपेत् । (६४।१)

वज्रकन्दे मृदा कन्दं लिप्त्वा गजपुटे पचेत् ॥ (६४।२)

तत्पक्वं पाचनद्रावैः सेचितं शुद्धिमाप्नुयात् । (६५।१)

व्याघ्रीकन्दगतं वज्रं मृदा लिप्तं पुटे पचेत् ॥ (६५।२)

अहोरात्रात्समुद्धृत्य हयमूत्रेण सेचयेत् । (६६।१)

वज्रीक्षीरेण वा सिञ्च्यादेवं शुद्धं तु मारयेत् ॥ (६६।२)

विप्रजातीयवज्रमारणम्वक्ष्यते विप्रजात्यादेः शुद्धवज्रस्य मारणम् । (६७।१)

अश्वत्थबदरीभण्डीमाक्षिकं कर्कटास्थि च ॥ (६७।२)

समं स्नुक्पयसा पिष्ट्वा मूषामध्ये प्रलेपयेत् । (६८।१)

तन्मध्ये प्रक्षिपेद्वज्रमौषधैस्तैस्ततः परम् ॥ (६८।२)

वज्रमाच्छाद्य यत्नेन ततो मूषां निरोधयेत् । (६९।१)

कुञ्जराख्येन पुटयेत्पुटेन महता पुनः ॥ (६९।२)

विप्रजातीयकं वज्रं पुटेनैकेन सिध्यति । (७०।१)

करवीरं मेषशृङ्गी दरदं च ह्युदुम्बरम् ॥ (७०।२)

अर्कदुग्धैः समं पिष्ट्वा तत्कृते गोलके क्षिपेत् । (७१।१)

वज्रं क्षत्रियजातीयं पूर्ववन्मारयेद् ध्रुवम् ॥ (७१।२)

वैश्यजातीयवज्रमारणम्सूरणं लशुनं शंखं शिलायां पेषयेत्समम् । (७२।१)

बलामतिबलां गन्धं कच्छपास्थि च पेषयेत् ॥ (७२।२)

उत्तरावारुणीदुग्धैस्तत्कृते गोलके क्षिपेत् । (७३।१)

वज्रं तु वैश्यजातीयं पूर्ववत्तन्मृतं भवेत् ॥ (७३।२)

शूद्रजातीयवज्रमारणम्सूरणं लशुनं शङ्खं शिलां संपेषयेत्समम् । (७४।१)

वटक्षीरेण तत्कॢप्ते गोलके पूर्ववत्पचेत् ॥ (७४।२)

वज्रं तच्छूद्रजातीयं तेन सम्यग्भवेन्मृतम् । (७५।१)

स्त्रीपुंवज्रं तु पूर्वोक्तैर्म्रियते तत्तदौषधैः ॥ (७५।२)

चतुर्जात्यौषधैरेव मृतिर्वज्रे नपुंसके । (७६।१)

वज्रमारण (१)सामान्यः सर्ववज्राणां वक्ष्यते मारणक्रमः ॥ (७६।२)

शुद्धं वज्रं मत्कुणानां रक्तैर्लिप्त्वा धमेत्पुनः । (७७।१)

अग्निवर्णं क्षिपेन्मूत्रे गर्दभस्य पुनः पुनः ॥ (७७।२)

लेपितं ध्मापितं तद्वदेवं कुर्यात्त्रिसप्तधा । (७८।१)

तालकं मत्कुणैः पिष्ट्वा तस्मिन्गोले क्षिपेत्तु तम् ॥ (७८।२)

रुद्ध्वा मूषां धमेद्गाढं हयमूत्रे विनिक्षिपेत् । (७९।१)

समुद्धृत्य पुनस्तद्वत्सप्तवारैर्मृतो भवेत् ॥ (७९।२)

वज्रमारण (२)मेषशृङ्गं भुजङ्गास्थि कूर्मपृष्ठं शिलाजतु । (८०।१)

गन्धकं कान्तपाषाणं मुनिपुष्पं सतालकम् ॥ (८०।२)

त्रिक्षारं पञ्चलवणं मेषशृङ्गीन्द्रवारुणी । (८१।१)

वज्रवल्ली मूषकर्णी बदरी कुड्मलानि च ॥ (८१।२)

मूषकस्य मलं स्तन्यं स्नुह्यर्कक्षीरमत्कुणम् । (८२।१)

पञ्चाङ्गं शरपुंखस्य ह्यस्थिनी खरमेषयोः ॥ (८२।२)

पेटारिबीजं स्त्रीपुष्पं पारावतमलं शिला । (८३।१)

पुष्पाणि चैव वाकुच्याः पञ्चाङ्गं तिमिरस्य च ॥ (८३।२)

धात्रीवृक्षस्य पञ्चाङ्गं गोरम्भा वाजिमूत्रकम् । (८४।१)

हंसपादी वज्रकन्दं बृहतीफलसूरणम् ॥ (८४।२)

गोजिह्वा कर्कटं मांसं मूत्रवर्गं च मिश्रयेत् । (८५।१)

एतत्समस्तं व्यस्तं वा यथालाभं सुपिण्डितम् ॥ (८५।२)

तत्पिण्डे निक्षिपेद्वज्रमन्धमूषागतं पुटेत् । (८६।१)

कुलुत्थकोद्रवं पिष्ट्वा हयमूत्रे विलोलयेत् ॥ (८६।२)

तन्मध्ये सेचयेत्तप्तां मूषापुटविनिर्गताम् । (८७।१)

एवं पुनः पुनः कुर्यादेकविंशतिवारकम् ॥ (८७।२)

आदाय तत्पुनर्वज्रं ताले मत्कुणपेषिते । (८८।१)

गोलके निक्षिपेद् रुद्ध्वा मूषां तीव्रानले धमेत् ॥ (८८।२)

इत्येवं सप्तधा ध्मातं हयमूत्रे निषेचयेत् । (८९।१)

अनेन क्रमयोगेन मृतो भवति निश्चितम् ॥ (८९।२)

तन्मृतं चूर्णयेत् खल्वे सिद्धयोग उदाहृतः । (९०।१)

वज्रमारण (३)भ्रामकं च मृतं ताप्यं पेटालीबीजटङ्कणम् ॥ (९०।२)

क्षीरं चोत्तरवारुण्या गन्धकं तालकं शिला । (९१।१)

चिञ्चाबीजं मेषशृङ्गी स्त्रीपुष्पं चाम्लवेतसः ॥ (९१।२)

पञ्चाङ्गं शरपुंखायाः शशदन्तं शिलाजतु । (९२।१)

एतत्समस्तं व्यस्तं वा यथालाभं सुचूर्णयेत् ॥ (९२।२)

स्नुह्यर्कोत्तरवारुण्याः क्षीरैः स्तन्यैर्विमर्दयेत् । (९३।१)

तद्गोलके क्षिपेद् वज्रं रुद्ध्वा चैतान्धमेद्दृढम् ॥ (९३।२)

गुडूची सैन्धवं हिङ्गु समुस्तोत्तरवारुणी । (९४।१)

क्वाथैः कौलुत्थकैः पिष्ट्वा तस्मिन्क्वाथे विनिक्षिपेत् ॥ (९४।२)

तं वज्रं पूर्ववद्गोले कृत्वा रुद्ध्वा धमेत्तथा । (९५।१)

सेचनान्तं ततः कुर्यादेकविंशतिवारकम् ॥ (९५।२)

तालकं मत्कुणायोगे सप्तवारं पुनर्धमेत् । (९६।१)

सेचयेदश्वमूत्रेण तद् वज्रं म्रियते ध्रुवम् ॥ (९६।२)

वज्रमारण (४)त्रिवर्षीयोत्थकार्पासमूलमादाय पेषयेत् । (९७।१)

त्रिवर्षनागवल्ल्या वा निजद्रावैः प्रपेषयेत् ॥ (९७।२)

तद्गोलके क्षिपेद्वज्रं रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् । (९८।१)

एवं सप्तपुटैः पक्वमेकैकेन कृतं भवेत् ॥ (९८।२)

वज्रमारण (५)तालकासीससौराष्ट्रीमपामार्गस्य भस्म च । (९९।१)

पिष्ट्वा कौलुत्थकैः क्वाथैस्तस्मिन्वज्रं सुतापितम् ॥ (९९।२)

क्षिपेत्त्रिसप्तवाराणि म्रियते नात्र संशयः । (१००।१)

वैक्रान्तभस्मना सार्धं पेषयेदम्लवेतसम् ॥ (१००।२)

तद्गोले निक्षिपेद्वज्रमन्धमूषागतं धमेत् । (१०१।१)

सेचयेदश्वमूत्रेण पूर्वगोले पुनः क्षिपेत् ॥ (१०१।२)

रुद्ध्वा ध्मातः पुनः सेच्यमेवं कुर्यात् त्रिसप्तधा । (१०२।१)

म्रियते नात्र सन्देहः सर्वयोगेषु योजयेत् ॥ (१०२।२)

वज्रमारण (७)उत्तरावारुणीक्षीरैः कान्तपाषाणजं मुखम् । (१०३।१)

क्षणं पिष्ट्वा तु तद्गोलं क्षिप्त्वा तस्मिन्पचेद्दिनम् ॥ (१०३।२)

नृतैले गन्धतैलेन म्रियते नात्र संशयः । (१०४।१)

वज्रमारण (८)भूनागं गन्धकं चाथ नारीस्तन्येन पेषयेत् ॥ (१०४।२)

तद्गोलस्थं पचेद्वज्रं पूर्वतैले मृतं भवेत् । (१०५।१)

वज्रमारण (९)स्नुहीक्षीरेण विमलां पिष्ट्वा तद्गोलके क्षिपेत् ॥ (१०५।२)

वज्रं निरुध्य मूषां तु शुष्कां तीव्राग्निना धमेत् । (१०६।१)

क्षिप्तामश्वस्य मूत्रे तु क्षिप्त्वा वज्रं समाहरेत् ॥ (१०६।२)

इत्येवं सप्तधा कुर्यात्ततस्तालकमत्कुणैः । (१०७।१)

पिष्ट्वा गोलं क्षिपेत्तस्मिन्वज्रमूषां निरुध्य च ॥ (१०७।२)

ध्मापितं पूर्ववत्सेच्यं सप्तवारैर्मृतं भवेत् । (१०८।१)

वज्रमारण (१०)वज्रं मत्कुणरक्तेन लिप्त्वा लिप्त्वातपे क्षिपेत् ॥ (१०८।२)

शुष्कं लेप्यं पुनः शोष्यं यावत्सप्तदिनावधि । (१०९।१)

विष्णुक्रान्तापेटकार्योर् द्रवैः सिञ्चेत्पुनः पुनः ॥ (१०९।२)

तप्तं तप्तं च तद्वज्रं शतवारैर्मृतं भवेत् । (११०।१)

वज्रमारण (११)गन्धकं चूर्णितं भाव्यं स्त्रीपुष्पेण तु सप्तधा ॥ (११०।२)

पुनः स्त्रीरजसालोड्यं तस्मिन् वज्रं सुतापितम् । (१११।१)

सेचयेत्तापयेदेकविंशद्वारान्मृतं भवेत् ॥ (१११।२)

वज्रमारण (१२)वज्रं नदीमहाशुक्तौ क्षिप्त्वा भाव्यं मुहुर्मुहुः । (११२।१)

स्नुह्यर्कोत्तमकन्यानां द्रवेणैकेन चातपे ॥ (११२।२)

कृष्णककटमांसेन पेषितं वेष्टयेत्पुनः । (११३।१)

भूनागस्य मृदा सम्यग्धृतं भस्मत्वमाप्नुयात् ॥ (११३।२)

वज्रमारण (१३)रक्तमूलस्य मूलैश्च मेघनादस्य कुड्मलैः । (११४।१)

पेषितैर्वेष्टितं ध्मातं वज्रं भस्म भवत्यलम् ॥ (११४।२)

वज्रमारण (१४)मातुलुङ्गगतं वज्रं रुद्ध्वा लिम्पेन्मृदा बहिः । (११५।१)

पुटे पचेत्समुद्धृत्य तद्वच्छतपुटे पचेत् ॥ (११५।२)

वज्रमृदूकरण (१)नागपर्णीद्रवैर्लिप्तं तत्पत्रेणैव वेष्टितम् । (११६।१)

जानुमध्ये स्थितं यामं तद् वज्रं मृदुतां व्रजेत् ॥ (११६।२)

वज्रमृदूकरण (२)मातृवाहकबीजस्य मध्ये वज्रं विनिक्षिपेत् । (११७।१)

जम्बीरोदरगं वाथ दोलायन्त्रे दिनं पचेत् ॥ (११७।२)

कुलुत्थकोद्रवक्वाथे त्रैफले वा कषायके । (११८।१)

अहोरात्रात्समुद्धृत्य जम्बीरान्तः पुनः क्षिपेत् ॥ (११८।२)

मातृवाहकबीजे वा पचेत्प्रक्षिप्य पूर्ववत् । (११९।१)

पुनः क्षेप्यं पुनः पाच्यं त्रिदिनान्ते समुद्धरेत् ॥ (११९।२)

बदरीवटनिम्बानामङ्कुराणि समाहरेत् । (१२०।१)

पिष्ट्वा तद्गोलके वज्रं पूर्वपक्वं विनिक्षिपेत् ॥ (१२०।२)

अश्वत्थपत्रके वेष्ट्य तद्गोलं जानुमध्यगम् । (१२१।१)

दिनं वा धारयेत्कक्षे मृदुर्भवति निश्चितम् ॥ (१२१।२)

वज्रमृदूकरण (३)पारदं तीक्ष्णचूर्णं च दिनमम्लेन मर्दयेत् । (१२२।१)

तद्गोले निक्षिपेद्वज्रं सूत्रेणावेष्टयेद्बहिः ॥ (१२२।२)

नागवल्लीदलैश्चैव वेष्टितं धान्यराशिगम् । (१२३।१)

मासान्ते तत्समुद्धृत्य लिम्पेन्नागलताद्रवैः ॥ (१२३।२)

तद्दलैर्वेष्टितं जानुमध्यस्थं मृदुतां व्रजेत् । (१२४।१)

वज्रमृदूकरण (४)कान्तपाषाणवक्त्रं वा चूर्णं वा कान्तलोहजम् ॥ (१२४।२)

ससूतमम्लयोगेन दिनमेकं विमर्दयेत् । (१२५।१)

तद्गोले निक्षिपेद्वज्रं निम्बकार्पासकोद्रवैः ॥ (१२५।२)

पत्रैः पिष्टैः सुसंपेष्य नागवल्लीदलैस्ततः । (१२६।१)

वेष्टितं जानुमध्यस्थं दिनान्ते मृदुतां व्रजेत् ॥ (१२६।२)

वज्रमृदूकरण (५)एरण्डवृक्षमध्ये तु तत्फले वा क्षिपेत्पविम् । (१२७।१)

मासमात्रात्समुद्धृत्य जानुमध्ये च पूर्ववत् ॥ (१२७।२)

कोमलं जायते वज्रं दिनान्ते नात्र संशयः । (१२८।१)

वज्रमृदूकरण (६)वज्रं तित्तिरिमांसेन वेष्टितं निक्षिपेन्मुखे ॥ (१२८।२)

अतिस्थूलस्य भेकस्य मुखं सूत्रेण वेष्टयेत् । (१२९।१)

निखनेद्धस्तमात्रायां क्षोण्यां मासात्समुद्धरेत् ॥ (१२९।२)

मण्डूकं सम्पुटे रुद्ध्वा सम्यग्गजपुटे पचेत् । (१३०।१)

तद्वज्रं पूर्वगोलस्थं जानुमध्यगतं दिनम् ॥ (१३०।२)

भवेद्वज्रौदनं साक्षात्पश्चादाहार्य योजयेत् । (१३१।१)

सर्ववज्रौदनानां तु मारणं पूर्ववद्भवेत् ॥ (१३१।२)

वज्रद्रुतिक्षारत्रयं रामठं च चणकाम्लाम्लवेतसम् । (१३२।१)

ज्वालामुखीं चेक्षुरकं स्थलकुम्भीफलानि च ॥ (१३२।२)

स्नुह्यर्कपयसा श्लक्ष्णं पिष्ट्वा तद्गोलके क्षिपेत् । (१३३।१)

वज्रं विशोधितं सम्यग्वस्त्रे बद्ध्वा हठात्पचेत् ॥ (१३३।२)

डोलायन्त्रेण धान्याम्ले द्रुतं मासाष्टकाद्भवेत् । (१३४।१)

वज्रवल्ल्यन्तरस्थं वा कृत्वा वज्रं निरोधितम् ॥ (१३४।२)

अम्लभाण्डगतं सेच्यं सप्ताहाद् द्रवतां व्रजेत् । (१३५।१)

भस्मौदनं द्रुतिश्चेति त्रिविधं वज्रमारणम् ॥ (१३५।२)

रसबन्धकरं प्रोक्तं नागार्जुनपुरःसरैः । (१३६।१)

वज्रगुणाःवज्रं च षड्रसोपेतं सर्वरोगापहारकम् ॥ (१३६।२)

सर्वाघशमनं सौख्यं देहदार्ढ्यं रसायनम् । (१३७।१)

वज्रं रत्नोत्तमं पुण्यं श्रीसौभाग्यविवर्धनम् ॥ (१३७।२)

आयुष्यं धन्यमोजस्यं यशस्यं सर्वपाप्मजित् । (१३८।१)

आयुर्बलं देहसौख्यं रूपं कान्तिं करोति च ॥ (१३८।२)

सेवितं हन्ति रोगांश्च मृतं वज्रं न संशयः । (१३९।१)

नीलनीलस्तु सौरिरत्नं स्यान्नीलाश्मा नीलरत्नकः ॥ (१३९।२)

नीलोपलस्तृणग्राही महानीलः सुनीलकः । (१४०।१)

इन्द्रनीलमणिस्तत्र चतुर्धा जातिभेदतः ॥ (१४०।२)

सप्फिरे:: सुब्त्य्पेस्:: चस्तेसितच्छायो भवेद्विप्रो रक्तः क्षत्रियजातिकः । (१४१।१)

पीतस्तु वैश्यजातिर्यो वृषलः कृष्णदीधितिः ॥ (१४१।२)

नीलस्य गुणदोषाःनीलीरससमाभासा वैष्णवीपुष्पसंनिभा । (१४२।१)

लवलीपुष्पसङ्काशा नीलेन्दीवरसप्रभा ॥ (१४२।२)

अतसीपुष्पसङ्काशा चाषपक्षसमद्युतिः । (१४३।१)

कृष्णत्रिकर्णिकापुष्पसमानद्युतिधारिणी ॥ (१४३।२)

मयूरकण्ठसच्छाया शम्भोः कण्ठनिभा तथा । (१४४।१)

विष्णुदेहसमाभासा भृङ्गपत्रसमप्रभा ॥ (१४४।२)

एताश्छायाः शुभकरा इन्द्रनीलमहामणेः । (१४५।१)

गुरुत्वं स्निग्धकान्तित्वं सुरागं पार्श्वरञ्जनम् ॥ (१४५।२)

तृणग्राहित्वमित्येते गुणाः पञ्च प्रकीर्तिताः । (१४६।१)

न विम्लो निर्मलो गात्रो मसृणो गुरुदीप्तिकः ॥ (१४६।२)

तृणग्राही मृदुर्नीलो दुर्लभो लक्षणान्वितः । (१४७।१)

इन्द्रनीलं शुभं वर्ण्यं सर्वपापनिबर्हणम् ॥ (१४७।२)

आयुर्यशो बलं लक्ष्मीमारोग्यं च प्रयच्छति । (१४८।१)

नीलः सतिक्तकोष्णश्च कफपित्तानिलापहः ॥ (१४८।२)

यो दधाति शरीरेऽस्य सौरिर् मङ्गलदो भवेत् । (१४९।१)

गोमेदकगोमेदकस्तु गोमेदो राहुरत्नं तमोमणिः ॥ (१४९।२)

स्वर्भानवः षडाह्वोऽयं पिङ्गस्फटिक इत्यपि । (१५०।१)

गोमूत्राभं यन्मृदु स्निग्धमुष्णं शुद्धच्छायं गौरवं यच्च धत्ते । (१५०।२)

हेमारक्तं श्रीमतां योग्यमेतत् गोमेदाख्यं रत्नम् आख्याति सन्तः ॥ (१५०।३)

मधुबिन्दुसमच्छायं गोमूत्राज्यसमप्रभम् ॥ (१५१।०)

हेमरक्तं गुरु स्वच्छं स्निग्धं गोमेदकं शुभम् । (१५२।१)

श्वेतं कृष्णं रङ्गहीनं त्रासरेखादिदूषितम् ॥ (१५२।२)

कर्कशं पाटलाकारं दुष्टं गोमेदकं त्यजेत् । (१५३।१)

गोमेदगुणाःमेध्यं गोमेदकं रत्नं यशस्यं श्रीविवर्धनम् ॥ (१५३।२)

मङ्गल्यं कान्तिजननं स्निग्धं सर्वविषापहम् । (१५४।१)

गोमेदकोऽम्लमुष्णं च वातकोपविकारजित् ॥ (१५४।२)

दीपनं पाचनं चैव धृतोऽयं पापनाशनः । (१५५।१)

वैडूर्यवैडूर्यं केतुरत्नं च खशब्दाङ्कुरजं तथा ॥ (१५५।२)

विडूरभूमिजं रत्नं प्रावृष्यं पञ्चनाम च । (१५६।१)

कल्पान्तकालक्षुभिताम्बुराशिनिदाहकल्पाद् दितिजेन्द्रनादात् । (१५६।२)

वैडूर्यमुत्पन्नमनेकवर्णं शोभाभिरामद्युतिरत्नवर्यम् ॥ (१५६।३)

अविदूरे विडूरस्य गिरेर् उत्तुङ्गरोधसः ॥ (१५७।०)

कोङ्कचोलकसीमान्ते मणेस्तस्याकरः स्मृतः । (१५८।१)

तत्र दैत्येन्द्रनिनदं प्रति मेघसुगर्जितैः ॥ (१५८।२)

समुद्भवन्ति वैडूर्यमणयः प्रावृडागमे । (१५९।१)

सिताभ्रधूमसङ्काशमीषत्कृष्णं सितं तु यत् ॥ (१५९।२)

वैडूर्यं नाम तत्प्रोक्तं रत्नवर्णपरीक्षकैः । (१६०।१)

वेणुपत्रबिडालाक्षिशिखिकण्ठसमद्युति ॥ (१६०।२)

स्निग्धगात्रं गुरु स्वच्छं वैडूर्यं गुणवन्मतम् । (१६१।१)

रेखाभिन्नं लघु स्पष्टं शिलाङ्गारककर्दमम् ॥ (१६१।२)

विवर्णं परुषं कृष्णं वैडूर्यं दोषवत्त्यजेत् । (१६२।१)

वैडूर्यलक्षणवैडूर्यं विशदं स्निग्धं प्रीत्यायुर्बलवर्धनम् ॥ (१६२।२)

मङ्गल्यं धारणात्तद्धि सर्वग्रहविषापहम् । (१६३।१)

वैडूर्यमम्लमुष्णं च कफमारुतनाशनम् ॥ (१६३।२)

गुल्मशूलप्रशमनं भूषितं च शुभावहम् । (१६४।१)

पञ्चरत्नानिमाणिक्यं मौक्तिकं वज्रं नीलं मरकतं तथा ॥ (१६४।२)

पञ्चरत्नम् इति प्रोक्तं पाप्मालक्ष्मीविषापहम् । (१६५।१)

नवरत्नानिगोमेदकं पुष्परागं वैडूर्यमपि विद्रुमम् ॥ (१६५।२)

पञ्चरत्नैः सहैतानि नवरत्नानि निर्दिशेत् । (१६६।१)

सूर्यकान्तअथ भवति सूर्यकान्तः तपनमणिस्तापनश्च रविकान्तः । (१६६।२)

दीप्तोपलोऽग्निगर्भो ज्वलनाश्मार्कोपलश्च वसुनामा ॥ (१६६।३)

स्फटिकश्वेताभ्रकसमं वर्णैर्हिमाद्रौ चन्द्रसन्निभम् ॥ (१६७।०)

निर्मलं च प्रभायुक्तं स्फटिकं श्रेष्ठमुच्यते । (१६८।१)

हिमालये सिंहले च विन्ध्ये रेवातटे तथा ॥ (१६८।२)

पद्मरागोद्भवे स्थाने विविधं स्फटिकं भवेत् । (१६९।१)

सूर्यकान्तं च तत्रैकं चन्द्रकान्तं तथापरम् ॥ (१६९।२)

सूर्यांशुस्पर्शमात्रेण वह्निं वमति तत्क्षणात् । (१७०।१)

सूर्यकान्तं तदाख्यातं स्फटिकं रत्नवेधितम् ॥ (१७०।२)

सूर्यकान्तो भवेदुष्णो निर्मलश्च रसायनम् । (१७१।१)

वातश्लेष्महरो मेध्यः पूजनाद्रवितुष्टिदः ॥ (१७१।२)

चन्द्रकान्तैन्दुकान्तश्चन्द्रकान्तश्चन्द्राश्मा संस्रवोपलः । (१७२।१)

शीताश्मा चन्द्रिकाद्रावः शशिकान्तश्च सप्तधा ॥ (१७२।२)

स्निग्धं श्वेतं पीतम् अत्रासमन्ताद् धत्ते चित्तं स्वस्थतां यन्मुनीनाम् । (१७३।१)

यच्च द्रावं याति चन्द्रांशुसङ्गे जात्यं रत्नं चन्द्रकान्ताख्यमेतत् ॥ (१७३।२)

चन्द्रकान्तस् तु शिशिरः स्निग्धः पित्तास्रदाहनुत् । (१७४।१)

शिवप्रीतिकरः स्वच्छो ग्रहालक्ष्मीविषापहः ॥ (१७४।२)

स्फटिकस्फटिकः सितोपलः स्याद् अमलमणिस् तारकोपलः स्वच्छः । (१७५।१)

शीतोष्णवीर्यम् अक्ष्णः पित्तं वातं निहन्ति शोफघ्नम् ॥ (१७५।२)

पुरा प्रोक्तं हि कान्तस्य मया ते लक्षणादिकम् । (१७६।१)

वैक्रान्तं चैव विक्रान्तं नीलवज्रं कुवज्रकम् ॥ (१७६।२)

गोनासं क्षुद्रकुलिशं चूर्णवज्रं च गोनसम् । (१७७।१)

श्वेतो रक्तश्च पीतश्च नीलः पारावतच्छविः ॥ (१७७।२)

श्यामलः कृष्णवर्णश्च कर्बुरश्चाष्टधा हि स । (१७८।१)

वज्राभावे तु वैक्रान्तं रसवीर्यादिके समम् ॥ (१७८।२)

अष्टास्रश् चाष्टफलकः षट्कोणो मसृणो गुरुः । (१७९।१)

शुद्धमिश्रितवर्णैश्च युक्तो वैक्रान्त उच्यते ॥ (१७९।२)

कुलुत्थक्वाथसंस्विन्नो वैक्रान्तः परिशुध्यति । (१८०।१)

त्रिक्षारैः पञ्चलवणैर्वसामूत्राम्लकोद्रवैः ॥ (१८०।२)

मत्स्यतैलघृतैस्तुल्यैः कुलुत्थैः काञ्जिकान्वितैः । (१८१।१)

सप्ताहं दोलिकायन्त्रे व्याघ्रीकन्दगतं पचेत् ॥ (१८१।२)

वैक्रान्तभस्मतप्तवर्णं तु वैक्रान्तं शुद्धिमायाति निश्चितम् । (१८२।१)

हयमूत्रेण तत्सेच्यं तप्तं तप्तं द्विसप्तधा ॥ (१८२।२)

ततश्चोत्तरवारुण्याः पञ्चाङ्गैर् गोलके क्षिपेत् । (१८३।१)

रुद्ध्वा मूषां पुटे पक्त्वा पुनरुद्धृत्य गोलके ॥ (१८३।२)

क्षिप्त्वा रुद्ध्वा पुटेदेवं सप्तधा भस्मतां व्रजेत् । (१८४।१)

वैक्रान्तसत्त्व (१)वैक्रान्तस्य पलैकं तु पलैकं टङ्कणस्य च ॥ (१८४।२)

रविक्षीरे दिनं भाव्यं मर्द्यं शिग्रुद्रवैर्दिनम् । (१८५।१)

गुञ्जापिण्याकवह्नीनां प्रतिकर्षं वियोजयेत् ॥ (१८५।२)

अनेन गुलिका कृत्वा कोष्ठीयन्त्रे धमेद्दृढम् । (१८६।१)

शङ्खकुन्देन्दुसङ्काशं सत्वं वैक्रान्तजं भवेत् ॥ (१८६।२)

वैक्रान्तसत्त्व (२)वैक्रान्तं वज्रकन्दं च समं स्नुक्पयसा सह । (१८७।१)

महिषीनवनीतं च सक्षौद्रं मर्दयेद्दिनम् ॥ (१८७।२)

पूर्ववद्धमनात्सत्वमिन्द्रगोपनिभं भवेत् । (१८८।१)

वैक्रान्तसत्त्व (३)वन्ध्याचूर्णं सवैक्रान्तं छायायां मर्दयेत्समम् ॥ (१८८।२)

अजामूत्रैर्दिनैकं तु सत्त्वं रजतवद्भवेत् । (१८९।१)

वैक्रान्तसत्त्व (४)म्रियते ऽष्टपुटैर्गन्धनिम्बुकद्रवसंयुतः ॥ (१८९।२)

सत्त्वपातनयोगेन मर्दितश्च वटीकृतः । (१९०।१)

मूषायां घटिकां ध्मातो वैक्रान्तः सत्त्वमुत्सृजेत् ॥ (१९०।२)

वैक्रान्तद्रुतिश्वेतवर्णं तु वैक्रान्तमम्लवेतसभावितम् । (१९१।१)

सप्ताहान्नात्र सन्देहः खरे घर्मे द्रवत्यलम् ॥ (१९१।२)

केतकीस्वरसं तुत्थं सैन्धवं स्वर्णपुष्पिकम् । (१९२।१)

इन्द्रगोपसमं युक्तं सर्वं भाण्डे विनिक्षिपेत् ॥ (१९२।२)

सप्ताहं स्वेदयेत्तस्मिन्वैक्रान्तं द्रवतां व्रजेत् । (१९३।१)

आयुःप्रदश्च बलवर्णकरोऽतिवृष्यः प्रज्ञाप्रदः सकलदोषमदापहारी । (१९३।२)

दीप्ताग्निकृत् पविसमानगुणस्तरस्वी वैक्रान्तकः खलु वपुर्बललोहकारी ॥ (१९३।३)

राजावर्तआवर्तमणिरावर्तो राजावर्तोऽनलाह्वयः ॥ (१९४।०)

राजावर्तरसस्याथ लक्षणं कथयाम्यहम् । (१९५।१)

वर्णेन भ्रमराभः स्याद् द्विःप्रकारः प्रकर्मतः ॥ (१९५।२)

एकश्चूर्णाकृतिर्ज्ञेयो द्वितीयो गोलकात्मकः । (१९६।१)

स्वर्णबिन्दुसमायुक्तः स्थिररागः स्थिरत्वदः ॥ (१९६।२)

रसदोद्भवरागस्य वर्णोत्कर्षेऽतिदक्षिणः । (१९७।१)

नागस्य रञ्जने श्रेष्ठस्तारे रञ्जनकर्मणि ॥ (१९७।२)

सर्वेषां चलरागाणां रागबन्धनकृन्मतः । (१९८।१)

राजावर्तो ऽल्परक्तोरुनीलिकामिश्रितप्रभः ॥ (१९८।२)

गुरुश्च मसृणः श्रेष्ठस्तदन्यो मध्यमः स्मृतः । (१९९।१)

निम्बुद्रवैः सगोमूत्रैः सक्षारैः स्वेदिताः खलु ॥ (१९९।२)

द्वित्रिवारेण शुध्यन्ति राजावर्तादिधातवः । (२००।१)

राजावर्तभस्मलुङ्गाम्बुगन्धकोपेतो राजावर्तो विचूर्णितः ॥ (२००।२)

पुटनात् सप्तवारेण राजावर्तो मृतो भवेत् । (२०१।१)

राजावर्तसत्त्वराजावर्तम् अयःपात्रे पाचयेन्माहिषैर्घृतैः ॥ (२०१।२)

पयोभिश्च दिनं चैकं मित्रपञ्चकमिश्रितम् । (२०२।१)

रजन्या पञ्चरात्रेण पिण्डीभूतं तु कारयेत् ॥ (२०२।२)

खादिराङ्गारयोगेन कोष्ठ्यां सत्वं विमुञ्चति । (२०३।१)

प्रमेहक्षयदुर्नामपाण्डुश्लेष्मानिलापहः ॥ (२०३।२)

दीपनः पाचनो वृष्यो राजावर्तो रसायनः । (२०४।१)

गरुडोद्गारसस्यको गरुडोद्गारः कालजिद् विषसारकः ॥ (२०४।२)

कालकूटविषं पीत्वा गरुडः सोढुमक्षमः । (२०५।१)

तदा निर्गत्य तच्चञ्चोर् बहुधा सस्यकोऽभवत् ॥ (२०५।२)

महारसः सस्यकः स्यात्प्रभाभिः पञ्चभिर्युतः । (२०६।१)

धवलो मेचकः पीतो हरितश् चातिलोहितः ॥ (२०६।२)

अतिस्थितो वीतिहोत्रः सर्वतः सर्वरूपभाक् । (२०७।१)

धवलो हरितश्चैव शस्यते तारकर्मणि ॥ (२०७।२)

लोहितो मेचकः पीतः शस्यते हेमकर्मणि । (२०८।१)

सस्यकः सर्वरोगघ्नो विषमृत्युभयापहः ॥ (२०८।२)

विमलविमलो निर्मलः स्वच्छो विमलः स्वच्छधातुकः । (२०९।१)

बाणसंख्याभिधं शस्तं तारहेम द्विधाकृतः ॥ (२०९।२)

विमलस्त्रिविधः प्रोक्तो हेमाद्यस्तारपूर्विकः । (२१०।१)

तृतीयः कांस्यविमलस्तत्र कान्त्या स लक्ष्यते ॥ (२१०।२)

वर्तुलः कोणसंयुक्तः स्निग्धश्च फलकान्वितः । (२११।१)

मरुत्पित्तहरो वृष्यो विमलोऽतिरसायनः ॥ (२११।२)

पूर्वो हेमक्रियासूक्तो द्वितीयो वृष्यकर्मणि । (२१२।१)

तृतीयो भेषजे तेषु पूर्वपूर्वो गुणोत्तरः ॥ (२१२।२)

विमलशुद्धिआटरूषरसे स्विन्नो विमलो विमलो भवेत् । (२१३।१)

कदलीकन्दतोयेन विमलं प्रथमं पचेत् ॥ (२१३।२)

अम्लवेतसधान्याम्लमेषीमूत्रे ततः पचेत् । (२१४।१)

डोलायन्त्रे चतुर्यामं शुद्धिरेषां महोत्तमा ॥ (२१४।२)

कार्कोटीमेषशृङ्ग्युत्थैर् द्रवैर् जंबीरजैर् दिनम् । (२१५।१)

भावयेदातपे तीव्रे विमला शुध्यति ध्रुवम् ॥ (२१५।२)

विमलसत्त्वविमलं शिग्रुतोयेन कांक्षीकासीसटङ्कणैः । (२१६।१)

वज्रकन्दसमायुक्तैर्भावयेत्कदलीरसैः ॥ (२१६।२)

मोक्षकक्षारसंयुक्तमन्धमूषागतं धमेत् । (२१७।१)

सत्वं चन्द्रार्कसङ्काशं पतत्यस्य न संशयः ॥ (२१७।२)

पेरोजहरिताश्मा च पेरोजो विषारातिर्हरिन्मणिः । (२१८।१)

रसवीर्यविपाकेषु सस्यकस्य गुणानुगः ॥ (२१८।२)