आनन्दकन्दĀnandakanda

ĀK, 1, 7

7 of 35 · 379 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

पद्मरागादिरत्नोत्पत्तिःपुरा कैलासशिखरे गह्वरेऽद्रिसुतेश्वरौ । (१।१)

padmarāgādiratnotpattiḥpurā kailāsaśikhare gahvare'drisuteśvarau |

1.2१.२

चिरमास्तां क्रीडमानौ जिगूषू तौ परस्परम् ॥ (१।२)

ciramāstāṃ krīḍamānau jigūṣū tau parasparam ||

2.1२.१

तदा रेतः सूतरूपप्रवाहोऽभूत्तयोर्महान् । (२।१)

tadā retaḥ sūtarūpapravāho'bhūttayormahān |

2.2२.२

तत्प्रवाहप्रभावेन वेधिता दृषदोऽभवन् ॥ (२।२)

tatpravāhaprabhāvena vedhitā dṛṣado'bhavan ||

3.1३.१

पद्मरागादिमणयो लोहा हेमादयस्तथा । (३।१)

padmarāgādimaṇayo lohā hemādayastathā |

3.2३.२

गन्धकाद्याश्च पाषाणा दिव्या ओषधयो लताः ॥ (३।२)

gandhakādyāśca pāṣāṇā divyā oṣadhayo latāḥ ||

4.1४.१

नानावर्णा बहुविधा नानासिद्धिप्रदायकाः । (४।१)

nānāvarṇā bahuvidhā nānāsiddhipradāyakāḥ |

4.2४.२

पूर्वोक्तानां समस्तानां वज्रं श्रेष्ठतमं महत् ॥ (४।२)

pūrvoktānāṃ samastānāṃ vajraṃ śreṣṭhatamaṃ mahat ||

5.1५.१

तज्जातिलक्षणं देवि संस्कारं भजनं फलम् । (५।१)

tajjātilakṣaṇaṃ devi saṃskāraṃ bhajanaṃ phalam |

5.2५.२

क्रमाद्वक्ष्यामि ते देवि सावधानं शृणु प्रिये ॥ (५।२)

kramādvakṣyāmi te devi sāvadhānaṃ śṛṇu priye ||

6.1६.१

वज्रलक्षणं वज्रभेदांश्चद्विजन्मानश्च राजन्या ऊरव्या वृषलाः क्रमात् । (६।१)

vajralakṣaṇaṃ vajrabhedāṃścadvijanmānaśca rājanyā ūravyā vṛṣalāḥ kramāt |

6.2६.२

शुभ्रशोणहरिद्राभाः काला नानाविधास्तथा ॥ (६।२)

śubhraśoṇaharidrābhāḥ kālā nānāvidhāstathā ||

7.1७.१

स्त्रीपुंनपुंसकाश्चैव ज्ञातव्यास्ते क्रमात्प्रिये । (७।१)

strīpuṃnapuṃsakāścaiva jñātavyāste kramātpriye |

7.2७.२

शुक्लाः फलकसम्पूर्णा ज्योतिष्मन्तो महत्तराः ॥ (७।२)

śuklāḥ phalakasampūrṇā jyotiṣmanto mahattarāḥ ||

8.1८.१

पुमांसस्ते तु विज्ञेया रेखाबीजविवर्जिताः । (८।१)

pumāṃsaste tu vijñeyā rekhābījavivarjitāḥ |

8.2८.२

बलाढ्याः सत्वसहिता लोहक्रमणहेतवः ॥ (८।२)

balāḍhyāḥ satvasahitā lohakramaṇahetavaḥ ||

9.1९.१

रसबन्धकराः क्षिप्रं सर्वेषां सिद्धिदायकाः । (९।१)

rasabandhakarāḥ kṣipraṃ sarveṣāṃ siddhidāyakāḥ |

9.2९.२

रसायनकराः स्थूला ह्यष्टसिद्धिप्रदायकाः ॥ (९।२)

rasāyanakarāḥ sthūlā hyaṣṭasiddhipradāyakāḥ ||

10.1१०.१

षट्कोणबीजरेखाभिरुज्ज्वलास्ताः स्त्रियः स्मृताः । (१०।१)

ṣaṭkoṇabījarekhābhirujjvalāstāḥ striyaḥ smṛtāḥ |

10.2१०.२

देहज्योतिःप्रजनना भोगकान्तिसुखप्रदाः ॥ (१०।२)

dehajyotiḥprajananā bhogakāntisukhapradāḥ ||

11.1११.१

दीर्घास्त्र्यस्राश्च तनवो निबोद्धव्या नपुंसकाः । (११।१)

dīrghāstryasrāśca tanavo niboddhavyā napuṃsakāḥ |

11.2११.२

क्षीणसत्वाः स्वल्पवीर्याः क्रामकाः सुरनायिके ॥ (११।२)

kṣīṇasatvāḥ svalpavīryāḥ krāmakāḥ suranāyike ||

12.1१२.१

क्लीबा नपुंसके स्त्रीणां स्त्रियः सर्वहिता नराः । (१२।१)

klībā napuṃsake strīṇāṃ striyaḥ sarvahitā narāḥ |

12.2१२.२

जात्यानुरूपाश्चोत्साहं यथा सत्वं तथा गुणम् ॥ (१२।२)

jātyānurūpāścotsāhaṃ yathā satvaṃ tathā guṇam ||

13.1१३.१

यथा कान्तिस्तथा शीलं कुर्वन्त्येवं द्विजातयः । (१३।१)

yathā kāntistathā śīlaṃ kurvantyevaṃ dvijātayaḥ |

13.2१३.२

वलीपलितरोगघ्नाः क्षत्रिया मृत्युहारिणः ॥ (१३।२)

valīpalitarogaghnāḥ kṣatriyā mṛtyuhāriṇaḥ ||

14.1१४.१

देहस्थैर्यकरा वैश्या लोहानां वेधकारिणः । (१४।१)

dehasthairyakarā vaiśyā lohānāṃ vedhakāriṇaḥ |

14.2१४.२

वयःस्तंभकराः शूद्रा नानामयविनाशनाः ॥ (१४।२)

vayaḥstaṃbhakarāḥ śūdrā nānāmayavināśanāḥ ||

15.1१५.१

वज्रसंस्कारःवज्रसंस्कारमधुना कथयामि शृणु प्रिये । (१५।१)

vajrasaṃskāraḥvajrasaṃskāramadhunā kathayāmi śṛṇu priye |

15.2१५.२

श्यामा शमी मेघनादा वर्षाभूधूर्तकोद्रवाः ॥ (१५।२)

śyāmā śamī meghanādā varṣābhūdhūrtakodravāḥ ||

16.1१६.१

मेषशृङ्ग्याखुकर्णी च कुलुत्थं चाम्लवेतसः । (१६।१)

meṣaśṛṅgyākhukarṇī ca kulutthaṃ cāmlavetasaḥ |

16.2१६.२

मदनागस्त्यनिर्गुण्डी चैतेषां स्वरसैर्युते ॥ (१६।२)

madanāgastyanirguṇḍī caiteṣāṃ svarasairyute ||

17.1१७.१

डोलायन्त्रे पाचयेच्च व्याघ्रीकन्दगतं दिनम् । (१७।१)

ḍolāyantre pācayecca vyāghrīkandagataṃ dinam |

17.2१७.२

उद्धृत्य माहिषशकृल्लिप्तं कारीषवह्निना ॥ (१७।२)

uddhṛtya māhiṣaśakṛlliptaṃ kārīṣavahninā ||

18.1१८.१

दहेद्रात्रौ चतुर्यामं रात्र्यन्ते परिषेचयेत् । (१८।१)

dahedrātrau caturyāmaṃ rātryante pariṣecayet |

18.2१८.२

हयमूत्रस्नुहीक्षीरकुलत्थकरसैस्तथा ॥ (१८।२)

hayamūtrasnuhīkṣīrakulatthakarasaistathā ||

19.1१९.१

पाचयेद्दाहयेदेवं सेचयेत्सप्तवारकम् । (१९।१)

pācayeddāhayedevaṃ secayetsaptavārakam |

19.2१९.२

एवं द्विजातिजातीयाः शोधिताः स्युश्च सिद्धिदाः ॥ (१९।२)

evaṃ dvijātijātīyāḥ śodhitāḥ syuśca siddhidāḥ ||

20.1२०.१

वज्ररसायनम्रसायनार्हं वक्ष्यामि वज्रभस्म सुरेश्वरि । (२०।१)

vajrarasāyanamrasāyanārhaṃ vakṣyāmi vajrabhasma sureśvari |

20.2२०.२

वैक्रान्तताप्यगन्धाश्मशिलामाक्षिकतालकम् ॥ (२०।२)

vaikrāntatāpyagandhāśmaśilāmākṣikatālakam ||

21.1२१.१

कान्तास्यटङ्कणक्षारकुलीरास्थीनि पेषयेत् । (२१।१)

kāntāsyaṭaṅkaṇakṣārakulīrāsthīni peṣayet |

21.2२१.२

स्तन्येन गोलके क्षिप्त्वा मूषायां निक्षिपेत् ततः ॥ (२१।२)

stanyena golake kṣiptvā mūṣāyāṃ nikṣipet tataḥ ||

22.1२२.१

धमेद्दृढतरं पूर्वं पश्चाद्गजपुटे पचेत् । (२२।१)

dhameddṛḍhataraṃ pūrvaṃ paścādgajapuṭe pacet |

22.2२२.२

तदेव वज्रमादाय तस्मिन्षोडशमात्रके ॥ (२२।२)

tadeva vajramādāya tasminṣoḍaśamātrake ||

23.1२३.१

एकांशं पारदं तस्मिन् पक्वबीजेन जारितम् । (२३।१)

ekāṃśaṃ pāradaṃ tasmin pakvabījena jāritam |

23.2२३.२

स्तन्येन मर्दयेत्तौ द्वौ पुनर् गजपुटे पचेत् ॥ (२३।२)

stanyena mardayettau dvau punar gajapuṭe pacet ||

24.1२४.१

एवं तत्षोडशपुटाद्बीजजीर्णरसान्वितम् । (२४।१)

evaṃ tatṣoḍaśapuṭādbījajīrṇarasānvitam |

24.2२४.२

दृढं कुर्वीत तद्वज्रं भवेद्भस्म रसायनम् ॥ (२४।२)

dṛḍhaṃ kurvīta tadvajraṃ bhavedbhasma rasāyanam ||

25.1२५.१

शृणु रुद्राणि वक्ष्यामि दिव्यं वज्ररसायनम् । (२५।१)

śṛṇu rudrāṇi vakṣyāmi divyaṃ vajrarasāyanam |

25.2२५.२

पूर्वोक्तवत्प्रकुर्वीत देहशुद्ध्यादिकं विधिम् ॥ (२५।२)

pūrvoktavatprakurvīta dehaśuddhyādikaṃ vidhim ||

26.1२६.१

शुभर्क्षे सुमुहूर्ते च चन्द्रताराबलान्विते । (२६।१)

śubharkṣe sumuhūrte ca candratārābalānvite |

26.2२६.२

शिवाग्निगुरुगोविप्रभिषजः पूजयेत्पुरा ॥ (२६।२)

śivāgnigurugoviprabhiṣajaḥ pūjayetpurā ||

27.1२७.१

ततः सेवेत तद्भस्म यवमात्रं वरानने । (२७।१)

tataḥ seveta tadbhasma yavamātraṃ varānane |

27.2२७.२

कान्ताभ्रसत्त्वं सौवर्णभस्म गुञ्जैकमात्रकम् ॥ (२७।२)

kāntābhrasattvaṃ sauvarṇabhasma guñjaikamātrakam ||

28.1२८.१

त्रिफलामधुसर्पिर्भिः प्रातः शुद्धवपुर् लिहेत् । (२८।१)

triphalāmadhusarpirbhiḥ prātaḥ śuddhavapur lihet |

28.2२८.२

एवं षोडशमासान्तम् एकद्वित्रिचतुष्टयम् ॥ (२८।२)

evaṃ ṣoḍaśamāsāntam ekadvitricatuṣṭayam ||

29.1२९.१

प्रतिमासं वर्धयित्वा यावद्यावकषोडशम् । (२९।१)

pratimāsaṃ vardhayitvā yāvadyāvakaṣoḍaśam |

29.2२९.२

कान्तादिभस्मत्रितयं गुञ्जावृद्धिक्रमे तथा ॥ (२९।२)

kāntādibhasmatritayaṃ guñjāvṛddhikrame tathā ||

30.1३०.१

द्विनिष्कं त्रिफलाचूर्णं सर्पिर्मधु यथासुखम् । (३०।१)

dviniṣkaṃ triphalācūrṇaṃ sarpirmadhu yathāsukham |

30.2३०.२

पूर्वोक्तवद्विधिं त्याज्यं प्रकुर्यान्मम वल्लभे ॥ (३०।२)

pūrvoktavadvidhiṃ tyājyaṃ prakuryānmama vallabhe ||

31.1३१.१

सेवितं पलमात्रं तु वज्रभस्म दिनं क्रमात् । (३१।१)

sevitaṃ palamātraṃ tu vajrabhasma dinaṃ kramāt |

31.2३१.२

वलीपलितरोगघ्नं शतायुष्यं ददाति च ॥ (३१।२)

valīpalitarogaghnaṃ śatāyuṣyaṃ dadāti ca ||

32.1३२.१

द्विपलं च सहस्रायुर् अयुतं त्रिपलं तथा । (३२।१)

dvipalaṃ ca sahasrāyur ayutaṃ tripalaṃ tathā |

32.2३२.२

चतुष्पलं लक्षमायुर् दशलक्षं च पञ्चमम् ॥ (३२।२)

catuṣpalaṃ lakṣamāyur daśalakṣaṃ ca pañcamam ||

33.1३३.१

कोट्यायुष्यं षट्पलं च सुरेन्द्रायुश्च सप्तमम् । (३३।१)

koṭyāyuṣyaṃ ṣaṭpalaṃ ca surendrāyuśca saptamam |

33.2३३.२

ब्रह्मायुष्यं चाष्टपलं विष्णुत्वं नवमं पलम् ॥ (३३।२)

brahmāyuṣyaṃ cāṣṭapalaṃ viṣṇutvaṃ navamaṃ palam ||

34.1३४.१

रुद्रत्वं दशमं देवि ईश्वरत्वं ततः परम् । (३४।१)

rudratvaṃ daśamaṃ devi īśvaratvaṃ tataḥ param |

34.2३४.२

सदाशिवत्वं द्वादश्यां वज्रभस्म ददात्यलम् ॥ (३४।२)

sadāśivatvaṃ dvādaśyāṃ vajrabhasma dadātyalam ||

35.1३५.१

सर्वज्ञत्वं सर्वगत्वं स्वेच्छाविहरणं तथा । (३५।१)

sarvajñatvaṃ sarvagatvaṃ svecchāviharaṇaṃ tathā |

35.2३५.२

वज्रौदनम्वज्रौदनं प्रवक्ष्यामि रसायनहितं परम् ॥ (३५।२)

vajraudanamvajraudanaṃ pravakṣyāmi rasāyanahitaṃ param ||

36.1३६.१

पूर्ववच्छोधिते वज्रे मृदुकर्म समारभेत् । (३६।१)

pūrvavacchodhite vajre mṛdukarma samārabhet |

36.2३६.२

मातृवाहकमध्यस्थं तित्तिरीमांसवेष्टितम् ॥ (३६।२)

mātṛvāhakamadhyasthaṃ tittirīmāṃsaveṣṭitam ||

37.1३७.१

तीक्ष्णकान्ताननरसैः पुनस् तत् परिवेष्टयेत् । (३७।१)

tīkṣṇakāntānanarasaiḥ punas tat pariveṣṭayet |

37.2३७.२

कुलत्थत्रिफलानीरकोद्रवेषु पृथक्पृथक् ॥ (३७।२)

kulatthatriphalānīrakodraveṣu pṛthakpṛthak ||

38.1३८.१

त्रिदिनं पाचयेद् एवं तद्वज्रं वेष्टयेद्दलैः । (३८।१)

tridinaṃ pācayed evaṃ tadvajraṃ veṣṭayeddalaiḥ |

38.2३८.२

त्रिवर्षारूढताम्बुल्यास् तथा कार्पासकस्य वा ॥ (३८।२)

trivarṣārūḍhatāmbulyās tathā kārpāsakasya vā ||

39.1३९.१

चेष्टितं जानुमध्यस्थं वज्रं यामद्वयान्मृदु । (३९।१)

ceṣṭitaṃ jānumadhyasthaṃ vajraṃ yāmadvayānmṛdu |

39.2३९.२

वज्रौदनम् इदं प्रोक्तं वज्रद्रुतिर् अथोच्यते ॥ (३९।२)

vajraudanam idaṃ proktaṃ vajradrutir athocyate ||

40.1४०.१

वज्रद्रुतिःत्रिक्षारं चणकाम्लं च रामठं चाम्लवेतसम् । (४०।१)

vajradrutiḥtrikṣāraṃ caṇakāmlaṃ ca rāmaṭhaṃ cāmlavetasam |

40.2४०.२

ज्वालामुखी चेक्षुरकं स्थलकुम्भीरसेन च ॥ (४०।२)

jvālāmukhī cekṣurakaṃ sthalakumbhīrasena ca ||

41.1४१.१

पिष्ट्वा स्नुह्यर्कयोः क्षीरैस् तद्गोले मृदु हीरकम् । (४१।१)

piṣṭvā snuhyarkayoḥ kṣīrais tadgole mṛdu hīrakam |

41.2४१.२

निक्षिपेत्तच्च जम्बीरे दोलायन्त्रे त्र्यहं पचेत् ॥ (४१।२)

nikṣipettacca jambīre dolāyantre tryahaṃ pacet ||

42.1४२.१

एवं कृते हीरकस्य द्रुतिर् भवति सूतवत् । (४२।१)

evaṃ kṛte hīrakasya drutir bhavati sūtavat |

42.2४२.२

अन्यद्रुत्यतिदेशःपद्मरागादिरत्नानां द्रुतिर् एवं कृते भवेत् ॥ (४२।२)

anyadrutyatideśaḥpadmarāgādiratnānāṃ drutir evaṃ kṛte bhavet ||

43.1४३.१

अभ्रकादिमपाषाणा द्रवन्त्येवं कृते ध्रुवम् । (४३।१)

abhrakādimapāṣāṇā dravantyevaṃ kṛte dhruvam |

43.2४३.२

द्रवन्ति रसरत्नानि मौक्तिकं चाम्लवेतसम् ॥ (४३।२)

dravanti rasaratnāni mauktikaṃ cāmlavetasam ||

44.1४४.१

सप्ताहं भावयेद् घर्मे क्षिपेज्जम्बीरके ततः । (४४।१)

saptāhaṃ bhāvayed gharme kṣipejjambīrake tataḥ |

44.2४४.२

धान्यराशौ त्रिसप्ताहं पुटपाके द्रवत्यलम् ॥ (४४।२)

dhānyarāśau trisaptāhaṃ puṭapāke dravatyalam ||

45.1४५.१

वज्रभस्मगुणाःवज्रभस्म यथा तद्वद् द्रुतिमार्दवयोरपि । (४५।१)

vajrabhasmaguṇāḥvajrabhasma yathā tadvad drutimārdavayorapi |

45.2४५.२

भवेद् भस्म वरारोहे जरादारिद्र्यमृत्युजित् ॥ (४५।२)

bhaved bhasma varārohe jarādāridryamṛtyujit ||

46.1४६.१

रसायने भवेत्सौख्यं भस्म द्रुतिमृदूद्भवम् । (४६।१)

rasāyane bhavetsaukhyaṃ bhasma drutimṛdūdbhavam |

46.2४६.२

रसायने तु स्त्रीपुंसौ क्रामणे तु नपुंसकः ॥ (४६।२)

rasāyane tu strīpuṃsau krāmaṇe tu napuṃsakaḥ ||

47.1४७.१

षड्रसं हिमवीर्यं च सर्वामयविनाशनम् । (४७।१)

ṣaḍrasaṃ himavīryaṃ ca sarvāmayavināśanam |

47.2४७.२

सर्वदोषप्रशमनं सर्वसौख्यं रसायनम् ॥ (४७।२)

sarvadoṣapraśamanaṃ sarvasaukhyaṃ rasāyanam ||

48.1४८.१

विद्युत्प्रभां देहदार्ढ्यं स्वच्छं स्निग्धं च लेखनम् । (४८।१)

vidyutprabhāṃ dehadārḍhyaṃ svacchaṃ snigdhaṃ ca lekhanam |

48.2४८.२

सौन्दर्यं बलमायुष्यं ग्रहालक्ष्मीविनाशनम् ॥ (४८।२)

saundaryaṃ balamāyuṣyaṃ grahālakṣmīvināśanam ||

49.1४९.१

शुद्धिर्मृदुद्रुतीभस्म वैक्रान्तस्य तु वज्रवत् । (४९।१)

śuddhirmṛdudrutībhasma vaikrāntasya tu vajravat |

49.2४९.२

स्वर्णं तद्भेदाःअथ वक्ष्ये श्रेष्ठतमं शृणु हेमरसायनम् ॥ (४९।२)

svarṇaṃ tadbhedāḥatha vakṣye śreṣṭhatamaṃ śṛṇu hemarasāyanam ||

50.1५०.१

हेमोत्पत्तिः पुरा प्रोक्ता तथापि त्रिविधा भवेत् । (५०।१)

hemotpattiḥ purā proktā tathāpi trividhā bhavet |

50.2५०.२

रसवेधाद् भवेच्चैकम् इतरत्क्षेत्रसम्भवम् ॥ (५०।२)

rasavedhād bhaveccaikam itaratkṣetrasambhavam ||

51.1५१.१

लोहसङ्करजं चान्यच्छ्रेष्ठमध्यकनीयसः । (५१।१)

lohasaṅkarajaṃ cānyacchreṣṭhamadhyakanīyasaḥ |

51.2५१.२

क्रमेण पीतरक्ते च पीतरक्तं च वर्णतः ॥ (५१।२)

krameṇa pītarakte ca pītaraktaṃ ca varṇataḥ ||

52.1५२.१

निकर्षछेददाहेषु कुङ्कुमश्वेतशोणितम् । (५२।१)

nikarṣachedadāheṣu kuṅkumaśvetaśoṇitam |

52.2५२.२

स्वर्णशुद्धिःदिव्यम् एवंविधं स्वर्णं पट्टकं कणशः कृतम् ॥ (५२।२)

svarṇaśuddhiḥdivyam evaṃvidhaṃ svarṇaṃ paṭṭakaṃ kaṇaśaḥ kṛtam ||

53.1५३.१

हलिनीकञ्चुकीकन्दस्नुह्यर्काग्निकरञ्जकम् । (५३।१)

halinīkañcukīkandasnuhyarkāgnikarañjakam |

53.2५३.२

धूर्तगुञ्जेङ्गुदीचीरमूलतालाश्वगन्धिकाः ॥ (५३।२)

dhūrtaguñjeṅgudīcīramūlatālāśvagandhikāḥ ||

54.1५४.१

पिष्ट्वेन्द्रवारुणी चैषा मूलानि मथितेन वै । (५४।१)

piṣṭvendravāruṇī caiṣā mūlāni mathitena vai |

54.2५४.२

लेपयेत्स्वर्णपट्टानि तापयेज्जातवेदसि ॥ (५४।२)

lepayetsvarṇapaṭṭāni tāpayejjātavedasi ||

55.1५५.१

मूत्रे मथिते तैले कुलुत्थाम्भसि काञ्जिके । (५५।१)

mūtre mathite taile kulutthāmbhasi kāñjike |

55.2५५.२

जम्बीरार्कपयोमध्ये प्रत्येकं सप्तधा क्षिपेत् ॥ (५५।२)

jambīrārkapayomadhye pratyekaṃ saptadhā kṣipet ||

56.1५६.१

लेपयेत्तापयेत्सिञ्च्याद्भूयो भूयोऽपि सप्तधा । (५६।१)

lepayettāpayetsiñcyādbhūyo bhūyo'pi saptadhā |

56.2५६.२

वल्मीकमृद्धूमसारम् इष्टकापटुगैरिकम् ॥ (५६।२)

valmīkamṛddhūmasāram iṣṭakāpaṭugairikam ||

57.1५७.१

पिष्ट्वा जम्बीरनीरेण लिप्त्वा पत्रं पुटीकृतम् । (५७।१)

piṣṭvā jambīranīreṇa liptvā patraṃ puṭīkṛtam |

57.2५७.२

चतुर्वर्णाभ्रकं ताप्यं दरदं तालकं शिलाम् ॥ (५७।२)

caturvarṇābhrakaṃ tāpyaṃ daradaṃ tālakaṃ śilām ||

58.1५८.१

कान्तकङ्कुष्ठरसकविमलासूतभूलताः । (५८।१)

kāntakaṅkuṣṭharasakavimalāsūtabhūlatāḥ |

58.2५८.२

पिष्ट्वाम्लेन वटीः कुर्यान्निष्कमात्राः सुरेश्वरि ॥ (५८।२)

piṣṭvāmlena vaṭīḥ kuryānniṣkamātrāḥ sureśvari ||

59.1५९.१

पलादूनं न कर्तव्यम् अधिकं च चतुष्पलात् । (५९।१)

palādūnaṃ na kartavyam adhikaṃ ca catuṣpalāt |

59.2५९.२

पुटितं हेम शुल्बं च द्रावयेच्च समीकृतम् ॥ (५९।२)

puṭitaṃ hema śulbaṃ ca drāvayecca samīkṛtam ||

60.1६०.१

तन्मध्ये तद्द्रवीभूते चैकैकां वटिकां क्षिपेत् । (६०।१)

tanmadhye taddravībhūte caikaikāṃ vaṭikāṃ kṣipet |

60.2६०.२

स्वर्णाद् दशगुणा वाह्या वटिकाः शोषिताः क्रमात् ॥ (६०।२)

svarṇād daśaguṇā vāhyā vaṭikāḥ śoṣitāḥ kramāt ||

61.1६१.१

यावच्छेषं भवेत् स्वर्णं तावद् एवं धमेच्छनैः । (६१।१)

yāvaccheṣaṃ bhavet svarṇaṃ tāvad evaṃ dhamecchanaiḥ |

61.2६१.२

शुद्धं तज्जायते दिव्यं जरामरणरोगहृत् ॥ (६१।२)

śuddhaṃ tajjāyate divyaṃ jarāmaraṇarogahṛt ||

62.1६२.१

स्वर्णभस्मचिञ्चापत्रनिभं स्वर्णं पत्रं शुद्धं च पारदम् । (६२।१)

svarṇabhasmaciñcāpatranibhaṃ svarṇaṃ patraṃ śuddhaṃ ca pāradam |

62.2६२.२

एकान्तं मर्दयेद् अम्लैस् तत्पिष्टिम् अपि लेपयेत् ॥ (६२।२)

ekāntaṃ mardayed amlais tatpiṣṭim api lepayet ||

63.1६३.१

समगन्धकताप्याभ्यां पिष्टिं मूषागतां धमेत् । (६३।१)

samagandhakatāpyābhyāṃ piṣṭiṃ mūṣāgatāṃ dhamet |

63.2६३.२

षोडशांशं सूतभस्म हेमचूर्णे विनिक्षिपेत् ॥ (६३।२)

ṣoḍaśāṃśaṃ sūtabhasma hemacūrṇe vinikṣipet ||

64.1६४.१

अम्लेन मर्दयेद् गाढं पचेत् तद्भूधरे पुटे । (६४।१)

amlena mardayed gāḍhaṃ pacet tadbhūdhare puṭe |

64.2६४.२

एवं षोडशपर्यन्तं रसं प्रतिपुटं क्षिपेत् ॥ (६४।२)

evaṃ ṣoḍaśaparyantaṃ rasaṃ pratipuṭaṃ kṣipet ||

65.1६५.१

निरुत्थं हेमभस्मेदं जायते सर्वसिद्धिदम् । (६५।१)

nirutthaṃ hemabhasmedaṃ jāyate sarvasiddhidam |

65.2६५.२

हेमरसायनम्विरेकवमनाद्यैश्च शुद्धदेहः शुभे दिने ॥ (६५।२)

hemarasāyanamvirekavamanādyaiśca śuddhadehaḥ śubhe dine ||

66.1६६.१

अर्चयेदीशविप्राग्निगुरुवैद्यपुरःसरान् । (६६।१)

arcayedīśaviprāgniguruvaidyapuraḥsarān |

66.2६६.२

सेवेत शुद्धहृदयो दिव्यं हेमरसायनम् ॥ (६६।२)

seveta śuddhahṛdayo divyaṃ hemarasāyanam ||

67.1६७.१

कान्ताभ्रयोः सत्त्वभस्म चैकगुञ्जाप्रमाणकम् । (६७।१)

kāntābhrayoḥ sattvabhasma caikaguñjāpramāṇakam |

67.2६७.२

माषोन्मितं हेमभस्म वरामध्वाज्ययुग्लिहेत् ॥ (६७।२)

māṣonmitaṃ hemabhasma varāmadhvājyayuglihet ||

68.1६८.१

पूर्वोक्तवद् वज्रमासषोडशिकावधि । (६८।१)

pūrvoktavad vajramāsaṣoḍaśikāvadhi |

68.2६८.२

पूर्वोक्तवद् विधिं त्याज्यं प्रकुर्वीत रसायनी ॥ (६८।२)

pūrvoktavad vidhiṃ tyājyaṃ prakurvīta rasāyanī ||

69.1६९.१

शृणु चित्रां गिरिसुते सेवां हेमरसायने । (६९।१)

śṛṇu citrāṃ girisute sevāṃ hemarasāyane |

69.2६९.२

पलमात्रोपयोगेन सर्वरोगविवर्जितः ॥ (६९।२)

palamātropayogena sarvarogavivarjitaḥ ||

70.1७०.१

ततो द्विपलयोगेन वलीपलितवर्जितः । (७०।१)

tato dvipalayogena valīpalitavarjitaḥ |

70.2७०.२

वाक्सिद्धिर्दिव्यदृष्टिश्च त्रिपलेन भवेत्प्रिये ॥ (७०।२)

vāksiddhirdivyadṛṣṭiśca tripalena bhavetpriye ||

71.1७१.१

चतुःपलोपयोगेन विषव्याघ्राहिभीर्न हि । (७१।१)

catuḥpalopayogena viṣavyāghrāhibhīrna hi |

71.2७१.२

तथा पञ्चपलेनैव दिव्यात्मज्ञानिता भवेत् ॥ (७१।२)

tathā pañcapalenaiva divyātmajñānitā bhavet ||

72.1७२.१

देवि षट्पलयोगेन सिद्धसाध्यपदं भवेत् । (७२।१)

devi ṣaṭpalayogena siddhasādhyapadaṃ bhavet |

72.2७२.२

तथा सप्तपलेनापि विद्याधरपदं भवेत् ॥ (७२।२)

tathā saptapalenāpi vidyādharapadaṃ bhavet ||

73.1७३.१

तथाष्टपलयोगेन स्वेच्छाविहरणे पटुः । (७३।१)

tathāṣṭapalayogena svecchāviharaṇe paṭuḥ |

73.2७३.२

पलेन नवमेनापि चाष्टैश्वर्यगुणान्वितः ॥ (७३।२)

palena navamenāpi cāṣṭaiśvaryaguṇānvitaḥ ||

74.1७४.१

तथा दशपलेनापि महेन्द्रत्वम् अवाप्नुयात् । (७४।१)

tathā daśapalenāpi mahendratvam avāpnuyāt |

74.2७४.२

एकादशपलैर् देवि ब्रह्मत्वं नात्र संशयः ॥ (७४।२)

ekādaśapalair devi brahmatvaṃ nātra saṃśayaḥ ||

75.1७५.१

द्वादशभिः पलैः कान्ते विष्णुत्वं समुपैति च । (७५।१)

dvādaśabhiḥ palaiḥ kānte viṣṇutvaṃ samupaiti ca |

75.2७५.२

त्रयोदशपलेनापि रौद्रं पदम् अवाप्नुयात् ॥ (७५।२)

trayodaśapalenāpi raudraṃ padam avāpnuyāt ||

76.1७६.१

तथा चतुर्दशपलैर् ऐश्वरं लभते पदम् । (७६।१)

tathā caturdaśapalair aiśvaraṃ labhate padam |

76.2७६.२

पलैः पञ्चदशैर् एति सदाशिवपदं परम् ॥ (७६।२)

palaiḥ pañcadaśair eti sadāśivapadaṃ param ||

77.1७७.१

तथा स्यात् षोडशपलैः सच्चिदानन्दविग्रहः । (७७।१)

tathā syāt ṣoḍaśapalaiḥ saccidānandavigrahaḥ |

77.2७७.२

सर्वज्ञः सर्वकर्ता च हर्ता गोप्ता स सर्वगः ॥ (७७।२)

sarvajñaḥ sarvakartā ca hartā goptā sa sarvagaḥ ||

78.1७८.१

हेमद्रुतिःहेमद्रुतिं प्रवक्ष्यामि शृणु संप्रति पार्वति । (७८।१)

hemadrutiḥhemadrutiṃ pravakṣyāmi śṛṇu saṃprati pārvati |

78.2७८.२

फलपांशुर् देवदाल्याः शक्रगोपोऽश्वलालिका ॥ (७८।२)

phalapāṃśur devadālyāḥ śakragopo'śvalālikā ||

79.1७९.१

टङ्कणं जालिनीनीरैर् भावयेद्बहुधा प्रिये । (७९।१)

ṭaṅkaṇaṃ jālinīnīrair bhāvayedbahudhā priye |

79.2७९.२

द्रावयेत्काञ्चनं तत्र वपेत्सूतसमा द्रुतिः ॥ (७९।२)

drāvayetkāñcanaṃ tatra vapetsūtasamā drutiḥ ||

80.1८०.१

इमां द्रुतिं काञ्चनवद् भस्म सेवां च कल्पयेत् । (८०।१)

imāṃ drutiṃ kāñcanavad bhasma sevāṃ ca kalpayet |

80.2८०.२

स्वादु तिक्तं कषायं च शीतम् उष्णं रसायनम् ॥ (८०।२)

svādu tiktaṃ kaṣāyaṃ ca śītam uṣṇaṃ rasāyanam ||

81.1८१.१

हृद्यं कान्तिप्रदं शुद्धं चक्षुष्यं गुरु लेखनम् । (८१।१)

hṛdyaṃ kāntipradaṃ śuddhaṃ cakṣuṣyaṃ guru lekhanam |

81.2८१.२

धृतिस्मृत्यायुरारोग्यनयवाक्सिद्धिदायकम् ॥ (८१।२)

dhṛtismṛtyāyurārogyanayavāksiddhidāyakam ||

82.1८२.१

क्षयोन्मादादिरोगाणां नाशनं दोषशान्तिकृत् । (८२।१)

kṣayonmādādirogāṇāṃ nāśanaṃ doṣaśāntikṛt |

82.2८२.२

स्निग्धं रुच्यं दीप्तिं वीर्यकृद्बलवर्धनम् ॥ (८२।२)

snigdhaṃ rucyaṃ dīptiṃ vīryakṛdbalavardhanam ||

83.1८३.१

कान्तम् तद्भेदा लक्षणञ्चअथ कान्ते प्रवक्ष्यामि कान्तं कान्तरसायनम् । (८३।१)

kāntam tadbhedā lakṣaṇañcaatha kānte pravakṣyāmi kāntaṃ kāntarasāyanam |

83.2८३.२

दिव्या औषधयः सन्तु सर्वसिद्धिप्रदायिकाः ॥ (८३।२)

divyā auṣadhayaḥ santu sarvasiddhipradāyikāḥ ||

84.1८४.१

तेभ्यः कान्तं श्रेष्ठतमं वलीरुक्पलितापहम् । (८४।१)

tebhyaḥ kāntaṃ śreṣṭhatamaṃ valīrukpalitāpaham |

84.2८४.२

कल्पान्ते ताण्डवं शंभुः शर्वाणीसहितः स्वयम् ॥ (८४।२)

kalpānte tāṇḍavaṃ śaṃbhuḥ śarvāṇīsahitaḥ svayam ||

85.1८५.१

उच्चण्डं व्यतनोत्तत्र संजाताः स्वेदबिन्दवः । (८५।१)

uccaṇḍaṃ vyatanottatra saṃjātāḥ svedabindavaḥ |

85.2८५.२

तत्र तत्र गतास्तेऽपि ह्ययस्कान्तत्वमाययुः ॥ (८५।२)

tatra tatra gatāste'pi hyayaskāntatvamāyayuḥ ||

86.1८६.१

जाङ्गले बहवो जाता देशे साधारणे क्वचित् । (८६।१)

jāṅgale bahavo jātā deśe sādhāraṇe kvacit |

86.2८६.२

जलप्रायेऽस्ति वा नास्ति जात्या पञ्चविधाः स्मृताः ॥ (८६।२)

jalaprāye'sti vā nāsti jātyā pañcavidhāḥ smṛtāḥ ||

87.1८७.१

भ्रामकं चुम्बकं देवि कर्षकं द्रावकं तथा । (८७।१)

bhrāmakaṃ cumbakaṃ devi karṣakaṃ drāvakaṃ tathā |

87.2८७.२

रोमकं च तथैकद्वित्रिचतुः सर्वतोमुखाः ॥ (८७।२)

romakaṃ ca tathaikadvitricatuḥ sarvatomukhāḥ ||

88.1८८.१

तेषां पञ्चविधानां तु पीतं कृष्णं च शोणितम् । (८८।१)

teṣāṃ pañcavidhānāṃ tu pītaṃ kṛṣṇaṃ ca śoṇitam |

88.2८८.२

मिश्रं पृथक्पृथक्तेषां क्रमात्स्युरधिदेवताः ॥ (८८।२)

miśraṃ pṛthakpṛthakteṣāṃ kramātsyuradhidevatāḥ ||

89.1८९.१

ब्रह्मविष्ण्वीशभूतात्ममातृकाः परिकीर्तिताः । (८९।१)

brahmaviṣṇvīśabhūtātmamātṛkāḥ parikīrtitāḥ |

89.2८९.२

पीतवर्णं स्पर्शवेधि कृष्णं श्रेष्ठं रसायने ॥ (८९।२)

pītavarṇaṃ sparśavedhi kṛṣṇaṃ śreṣṭhaṃ rasāyane ||

90.1९०.१

रसबन्धकरं रक्तं मिश्रं सर्वरुजापहम् । (९०।१)

rasabandhakaraṃ raktaṃ miśraṃ sarvarujāpaham |

90.2९०.२

रोमकं ग्रहभीतिघ्नं द्रावकं चोत्तमोत्तमम् ॥ (९०।२)

romakaṃ grahabhītighnaṃ drāvakaṃ cottamottamam ||

91.1९१.१

उत्तमं मध्यमं नीचं कर्षकं चुम्बकं क्रमात् । (९१।१)

uttamaṃ madhyamaṃ nīcaṃ karṣakaṃ cumbakaṃ kramāt |

91.2९१.२

भ्रामकं लक्षणं वच्मि लोहं तु भ्रामयेत्ततः ॥ (९१।२)

bhrāmakaṃ lakṣaṇaṃ vacmi lohaṃ tu bhrāmayettataḥ ||

92.1९२.१

तस्माद्भ्रामकमित्युक्तं चुम्बकं लोहचुम्बकम् । (९२।१)

tasmādbhrāmakamityuktaṃ cumbakaṃ lohacumbakam |

92.2९२.२

कर्षकं कर्षयेल्लोहं द्रावकं द्रावयेद्यतः ॥ (९२।२)

karṣakaṃ karṣayellohaṃ drāvakaṃ drāvayedyataḥ ||

93.1९३.१

स्फुटनाद्रोमजननं तद्रोमकमुदाहृतम् । (९३।१)

sphuṭanādromajananaṃ tadromakamudāhṛtam |

93.2९३.२

अत्युत्तमं बहुमुखं चतुःपञ्चास्यमुत्तमम् ॥ (९३।२)

atyuttamaṃ bahumukhaṃ catuḥpañcāsyamuttamam ||

94.1९४.१

मध्यमं स्याद्द्वित्रिमुखं नीचमेकमुखं भवेत् । (९४।१)

madhyamaṃ syāddvitrimukhaṃ nīcamekamukhaṃ bhavet |

94.2९४.२

भ्रामकं चुम्बकं सर्वरोगाणां नाशने हितम् ॥ (९४।२)

bhrāmakaṃ cumbakaṃ sarvarogāṇāṃ nāśane hitam ||

95.1९५.१

कर्षकं द्रावकं श्रेष्ठं रसयोगे रसायने । (९५।१)

karṣakaṃ drāvakaṃ śreṣṭhaṃ rasayoge rasāyane |

95.2९५.२

रसद्विपाङ्कुशमिदं कान्तं पञ्चविधं प्रिये ॥ (९५।२)

rasadvipāṅkuśamidaṃ kāntaṃ pañcavidhaṃ priye ||

96.1९६.१

समीरणातपस्पृष्टं न ग्राह्यं तत्कदाचन । (९६।१)

samīraṇātapaspṛṣṭaṃ na grāhyaṃ tatkadācana |

96.2९६.२

हस्तद्वयं समुत्खाय कान्तं ग्राह्यं वरानने ॥ (९६।२)

hastadvayaṃ samutkhāya kāntaṃ grāhyaṃ varānane ||

97.1९७.१

कान्तसत्त्वपातनमादौ सम्पूज्य दुर्गां च गणेशं भैरवं प्रिये । (९७।१)

kāntasattvapātanamādau sampūjya durgāṃ ca gaṇeśaṃ bhairavaṃ priye |

97.2९७.२

तीव्राग्निना दहेत्कान्तं सेचयेत्त्रिफलाम्बुना ॥ (९७।२)

tīvrāgninā dahetkāntaṃ secayettriphalāmbunā ||

98.1९८.१

तत्कान्तं चूर्णयेत्सूक्ष्मं काचसामुद्रटङ्कणैः । (९८।१)

tatkāntaṃ cūrṇayetsūkṣmaṃ kācasāmudraṭaṅkaṇaiḥ |

98.2९८.२

लाक्षागुग्गुलुगुञ्जाभिर् ऊर्णाज्यमधुसिक्थकैः ॥ (९८।२)

lākṣāgugguluguñjābhir ūrṇājyamadhusikthakaiḥ ||

99.1९९.१

शशास्थिक्षुद्रमीनैश्च भल्लाततिलकल्ककैः । (९९।१)

śaśāsthikṣudramīnaiśca bhallātatilakalkakaiḥ |

99.2९९.२

सर्जक्षारयवक्षाररालैश् चिरगुलैस् तथा ॥ (९९।२)

sarjakṣārayavakṣārarālaiś ciragulais tathā ||

100.1१००.१

न्यङ्कुसैरिभदन्तीनां विषाणैश्च समांशकैः । (१००।१)

nyaṅkusairibhadantīnāṃ viṣāṇaiśca samāṃśakaiḥ |

100.2१००.२

एतत्समांशं तत्कान्तमजाक्षीरेण मर्दयेत् ॥ (१००।२)

etatsamāṃśaṃ tatkāntamajākṣīreṇa mardayet ||

101.1१०१.१

मेलयेत् पञ्चमाहिष्यैर् दध्याद्यैर् गोमयान्तकैः । (१०१।१)

melayet pañcamāhiṣyair dadhyādyair gomayāntakaiḥ |

101.2१०१.२

श्लक्ष्णं पिष्ट्वा वटीः कुर्यात् कर्षमात्राः सुरेश्वरि ॥ (१०१।२)

ślakṣṇaṃ piṣṭvā vaṭīḥ kuryāt karṣamātrāḥ sureśvari ||

102.1१०२.१

कोष्ठीयन्त्रे वङ्कनाले खदिराङ्गारकैर् दृढम् । (१०२।१)

koṣṭhīyantre vaṅkanāle khadirāṅgārakair dṛḍham |

102.2१०२.२

पञ्च पञ्च वटीस्तत्र निक्षिपेच्च शनैः शनैः ॥ (१०२।२)

pañca pañca vaṭīstatra nikṣipecca śanaiḥ śanaiḥ ||

103.1१०३.१

त्रियाममथनादेव कान्तात्सत्वं पतेच्छुचि । (१०३।१)

triyāmamathanādeva kāntātsatvaṃ patecchuci |

103.2१०३.२

तत्सर्वं कणशः कृत्वा काचाद्यैरौषधैः समैः ॥ (१०३।२)

tatsarvaṃ kaṇaśaḥ kṛtvā kācādyairauṣadhaiḥ samaiḥ ||

104.1१०४.१

मूषागतं धमेत्तीव्रमेवं धाम्यं त्रिधा प्रिये । (१०४।१)

mūṣāgataṃ dhamettīvramevaṃ dhāmyaṃ tridhā priye |

104.2१०४.२

एवं कृतं तु तत्कान्तसत्वं सत्त्वतमं भवेत् ॥ (१०४।२)

evaṃ kṛtaṃ tu tatkāntasatvaṃ sattvatamaṃ bhavet ||

105.1१०५.१

कान्तस्वरूपम्कान्तलोहस्य पात्रस्थजले तैलस्य बिन्दवः । (१०५।१)

kāntasvarūpamkāntalohasya pātrasthajale tailasya bindavaḥ |

105.2१०५.२

न सर्पन्ति चणास्त्वेताः कृष्णाः स्युर् नात्र संशयः ॥ (१०५।२)

na sarpanti caṇāstvetāḥ kṛṣṇāḥ syur nātra saṃśayaḥ ||

106.1१०६.१

घृष्टहिङ्गोर्न गन्धः स्यात् क्षीरोर्मिः शिखराकृतिः । (१०६।१)

ghṛṣṭahiṅgorna gandhaḥ syāt kṣīrormiḥ śikharākṛtiḥ |

106.2१०६.२

न कदाचिद् भुवि पतेच्छिवा मुञ्चति तिक्तताम् ॥ (१०६।२)

na kadācid bhuvi patecchivā muñcati tiktatām ||

107.1१०७.१

तल्लोहक्षिप्तम् उष्णाम्बु शीतलं भवति क्षणात् । (१०७।१)

tallohakṣiptam uṣṇāmbu śītalaṃ bhavati kṣaṇāt |

107.2१०७.२

लोहशुद्धिःऊनं पञ्चपलान्नैव नोर्ध्वं पञ्चदशात् पलात् ॥ (१०७।२)

lohaśuddhiḥūnaṃ pañcapalānnaiva nordhvaṃ pañcadaśāt palāt ||

108.1१०८.१

त्रिफला षोडशपला तच्चतुर्गुणमम्बु च । (१०८।१)

triphalā ṣoḍaśapalā taccaturguṇamambu ca |

108.2१०८.२

क्वाथयेत् पादशेषं तु तस्मिन्पत्राणि ढालयेत् ॥ (१०८।२)

kvāthayet pādaśeṣaṃ tu tasminpatrāṇi ḍhālayet ||

109.1१०९.१

शशरक्तप्रलिप्तानि शोषयेदातपे पुनः । (१०९।१)

śaśaraktapraliptāni śoṣayedātape punaḥ |

109.2१०९.२

तापितानि पुनस्तक्रतैलसौवीरसर्पींषि ॥ (१०९।२)

tāpitāni punastakratailasauvīrasarpīṃṣi ||

110.1११०.१

क्षौद्रार्कक्षीरजम्बीरकुलत्थकरसेष्वपि । (११०।१)

kṣaudrārkakṣīrajambīrakulatthakaraseṣvapi |

110.2११०.२

लेपनं शोषणं दाहं सेचनं च क्रमात्प्रिये ॥ (११०।२)

lepanaṃ śoṣaṇaṃ dāhaṃ secanaṃ ca kramātpriye ||

111.1१११.१

प्रत्येकं सप्तधा कुर्याद् गिरिदोषं त्यजेदयः । (१११।१)

pratyekaṃ saptadhā kuryād giridoṣaṃ tyajedayaḥ |

111.2१११.२

लोहसंस्कारमन्त्राःआदौ मन्त्रस्ततः कर्म कर्तव्यो मन्त्र उच्यते ॥ (१११।२)

lohasaṃskāramantrāḥādau mantrastataḥ karma kartavyo mantra ucyate ||

112.1११२.१

उद्भवोद्भवशब्दः स्याच्चतुर्थ्यन्तो ऽमृतात् परः । (११२।१)

udbhavodbhavaśabdaḥ syāccaturthyanto 'mṛtāt paraḥ |

112.2११२.२

स्वाहान्तः प्रणवश्चादौ मन्त्रोऽयं मर्दने स्थितः ॥ (११२।२)

svāhāntaḥ praṇavaścādau mantro'yaṃ mardane sthitaḥ ||

113.1११३.१

ॐ अमृतोद्भवोद्भवाय स्वाहा । (११३।१)

oṃ amṛtodbhavodbhavāya svāhā |

113.2११३.२

रक्षायै लोहनरयोरयमेकोद्भवो मनुः । (११३।२)

rakṣāyai lohanarayorayamekodbhavo manuḥ |

113.3११३.३

विना स्वाहापदं स्थाने फडन्तं यः समुच्चरेत् ॥ (११३।३)

vinā svāhāpadaṃ sthāne phaḍantaṃ yaḥ samuccaret ||

114.1११४.१

ॐ अमृतोद्भवाय फट् प्रणवोर्ध्वं नमश्चण्डवज्रपाणय इत्यपि । (११४।१)

oṃ amṛtodbhavāya phaṭ praṇavordhvaṃ namaścaṇḍavajrapāṇaya ityapi |

114.2११४.२

ततः परं महायक्षसेनाधिपतये नमः ॥ (११४।२)

tataḥ paraṃ mahāyakṣasenādhipataye namaḥ ||

115.1११५.१

द्विरुक्तं सुरुशब्दस्य महाविद्याबलाय च । (११५।१)

dviruktaṃ suruśabdasya mahāvidyābalāya ca |

115.2११५.२

ततः स्वाहेति मन्त्रोऽयं बलिकर्मणि कीर्तितः ॥ (११५।२)

tataḥ svāheti mantro'yaṃ balikarmaṇi kīrtitaḥ ||

116.1११६.१

ॐ नमश्चण्डवज्रपाणये महायक्षसेनाधिपतये नमः सुरु सुरु महाविद्याबलाय स्वाहा । (११६।१)

oṃ namaścaṇḍavajrapāṇaye mahāyakṣasenādhipataye namaḥ suru suru mahāvidyābalāya svāhā |

116.2११६.२

लोहभस्मएतानि लोहपत्राणि सूक्ष्मं संचूर्णयेत्ततः । (११६।२)

lohabhasmaetāni lohapatrāṇi sūkṣmaṃ saṃcūrṇayettataḥ |

116.3११६.३

अयःपात्रे कान्तचूर्णं निक्षिप्य त्रिफलारसैः ॥ (११६।३)

ayaḥpātre kāntacūrṇaṃ nikṣipya triphalārasaiḥ ||

117.1११७.१

सेचयेत्तदयोदर्व्या चालयन्पाचयेदिति । (११७।१)

secayettadayodarvyā cālayanpācayediti |

117.2११७.२

पिण्डीभूतं तदादाय मृत्तिकापटले शुभे ॥ (११७।२)

piṇḍībhūtaṃ tadādāya mṛttikāpaṭale śubhe ||

118.1११८.१

संपुटे निक्षिपेत्सम्यक् षोडशाङ्गुलगर्तके । (११८।१)

saṃpuṭe nikṣipetsamyak ṣoḍaśāṅgulagartake |

118.2११८.२

निधायारण्यकारीषमध्यगं कारिषं दहेत् ॥ (११८।२)

nidhāyāraṇyakārīṣamadhyagaṃ kāriṣaṃ dahet ||

119.1११९.१

अहोरात्रं प्रकुर्वीत वातातपविवर्जितम् । (११९।१)

ahorātraṃ prakurvīta vātātapavivarjitam |

119.2११९.२

पुनः प्रातः समादाय वराक्वाथेन मर्दयेत् ॥ (११९।२)

punaḥ prātaḥ samādāya varākvāthena mardayet ||

120.1१२०.१

स्थालीसंपुटयोरेवं कुर्यात्पाकपुटैः क्रमात् । (१२०।१)

sthālīsaṃpuṭayorevaṃ kuryātpākapuṭaiḥ kramāt |

120.2१२०.२

एवं विदध्यात्सप्ताहं तस्मिन्क्षेप्यं च हिङ्गुलम् ॥ (१२०।२)

evaṃ vidadhyātsaptāhaṃ tasminkṣepyaṃ ca hiṅgulam ||

121.1१२१.१

लोहस्य षोडशांशं च नारीस्तन्येन मर्दयेत् । (१२१।१)

lohasya ṣoḍaśāṃśaṃ ca nārīstanyena mardayet |

121.2१२१.२

स्थाल्यां पाकं संपुटे च पुटं कुर्वीत षोडश ॥ (१२१।२)

sthālyāṃ pākaṃ saṃpuṭe ca puṭaṃ kurvīta ṣoḍaśa ||

122.1१२२.१

निरुत्थं तद्भवेद्भस्म देवि योज्यं रसायने । (१२२।१)

nirutthaṃ tadbhavedbhasma devi yojyaṃ rasāyane |

122.2१२२.२

लोहभस्मनोऽमृतीकरणम्यावत्स्यात्त्रिफला तस्माद् भवेद्वारि चतुर्गुणम् ॥ (१२२।२)

lohabhasmano'mṛtīkaraṇamyāvatsyāttriphalā tasmād bhavedvāri caturguṇam ||

123.1१२३.१

अष्टावशेषं क्वाथयेत् क्वाथस्य सदृशं घृतम् । (१२३।१)

aṣṭāvaśeṣaṃ kvāthayet kvāthasya sadṛśaṃ ghṛtam |

123.2१२३.२

घृततुल्यं कान्तभस्म ताम्रपात्रे पचेत्प्रिये ॥ (१२३।२)

ghṛtatulyaṃ kāntabhasma tāmrapātre pacetpriye ||

124.1१२४.१

लोहदर्व्या प्रचलयन् यावच्छुष्यति तद्रसः । (१२४।१)

lohadarvyā pracalayan yāvacchuṣyati tadrasaḥ |

124.2१२४.२

तावन्मृद्वग्निना पाच्यं लोहतुल्यां सितां क्षिपेत् ॥ (१२४।२)

tāvanmṛdvagninā pācyaṃ lohatulyāṃ sitāṃ kṣipet ||

125.1१२५.१

अमृतीकरणमित्युक्तं सर्वयोगवहं परम् । (१२५।१)

amṛtīkaraṇamityuktaṃ sarvayogavahaṃ param |

125.2१२५.२

लोहपाकभेदाःलोहपाकं प्रवक्ष्यामि तद्भवेत्त्रिविधं प्रिये ॥ (१२५।२)

lohapākabhedāḥlohapākaṃ pravakṣyāmi tadbhavettrividhaṃ priye ||

126.1१२६.१

मृदुमध्यखराः प्रोक्ता जम्बीरसदृशो मृदुः । (१२६।१)

mṛdumadhyakharāḥ proktā jambīrasadṛśo mṛduḥ |

126.2१२६.२

मध्यमः पिण्डसदृशो वालुकासदृशः खरः ॥ (१२६।२)

madhyamaḥ piṇḍasadṛśo vālukāsadṛśaḥ kharaḥ ||

127.1१२७.१

कान्तलोहरसायनसेवाक्रमःअथ सेवां प्रवक्ष्यामि कान्तलोहस्य भस्मनः । (१२७।१)

kāntaloharasāyanasevākramaḥatha sevāṃ pravakṣyāmi kāntalohasya bhasmanaḥ |

127.2१२७.२

सुमुहूर्ते शुभदिने पूजितेशादिदेवतः ॥ (१२७।२)

sumuhūrte śubhadine pūjiteśādidevataḥ ||

128.1१२८.१

सेवेत सिद्धिदं दिव्यं कान्तभस्म रसायनम् । (१२८।१)

seveta siddhidaṃ divyaṃ kāntabhasma rasāyanam |

128.2१२८.२

शुद्धदेहो विरेकाद्यैरभ्रभस्म पुरा प्रिये ॥ (१२८।२)

śuddhadeho virekādyairabhrabhasma purā priye ||

129.1१२९.१

मासमेकं तु सेवेत तस्माच्छुद्धवपुर्भवेत् । (१२९।१)

māsamekaṃ tu seveta tasmācchuddhavapurbhavet |

129.2१२९.२

माषमात्रं कान्तभस्म गुञ्जामात्राभ्रभस्म च ॥ (१२९।२)

māṣamātraṃ kāntabhasma guñjāmātrābhrabhasma ca ||

130.1१३०.१

द्विनिष्कं त्रिफलाचूर्णं मधुसर्पिःसमन्वितम् । (१३०।१)

dviniṣkaṃ triphalācūrṇaṃ madhusarpiḥsamanvitam |

130.2१३०.२

लिहेत् प्रातर् विशुद्धात्मा स्नानदानादिकर्मभिः ॥ (१३०।२)

lihet prātar viśuddhātmā snānadānādikarmabhiḥ ||

131.1१३१.१

अनुपेयं ततो लोहाद् गव्यं षष्टिगुणं पयः । (१३१।१)

anupeyaṃ tato lohād gavyaṃ ṣaṣṭiguṇaṃ payaḥ |

131.2१३१.२

धारोष्णं तदभावे तु कृत्वा क्षीरं समाम्बुकम् ॥ (१३१।२)

dhāroṣṇaṃ tadabhāve tu kṛtvā kṣīraṃ samāmbukam ||

132.1१३२.१

यावत्क्षीणजलं क्वाथ्यं क्षीरं चानुपिबेत्प्रिये । (१३२।१)

yāvatkṣīṇajalaṃ kvāthyaṃ kṣīraṃ cānupibetpriye |

132.2१३२.२

तदसात्म्ये वराक्वाथं गुडूच्या वा कषायकम् ॥ (१३२।२)

tadasātmye varākvāthaṃ guḍūcyā vā kaṣāyakam ||

133.1१३३.१

इत्येकमासं सेवेत क्रमाद्द्वित्रिचतुष्टयम् । (१३३।१)

ityekamāsaṃ seveta kramāddvitricatuṣṭayam |

133.2१३३.२

प्रतिमासं माषगुञ्जावृद्धिः कान्ताभ्रभस्मनोः ॥ (१३३।२)

pratimāsaṃ māṣaguñjāvṛddhiḥ kāntābhrabhasmanoḥ ||

134.1१३४.१

एवं षोडशमासान्तं वृद्धिः षोडशमात्रकाः । (१३४।१)

evaṃ ṣoḍaśamāsāntaṃ vṛddhiḥ ṣoḍaśamātrakāḥ |

134.2१३४.२

पूर्वोक्तवद्विधिं त्याज्यं कुर्यात्सिद्धिमवाप्नुयात् ॥ (१३४।२)

pūrvoktavadvidhiṃ tyājyaṃ kuryātsiddhimavāpnuyāt ||

135.1१३५.१

अस्य वत्सरयोगेन क्षुद्रामयविनाशनम् । (१३५।१)

asya vatsarayogena kṣudrāmayavināśanam |

135.2१३५.२

एतद्द्विवर्षयोगेन महारोगप्रणाशनम् ॥ (१३५।२)

etaddvivarṣayogena mahārogapraṇāśanam ||

136.1१३६.१

त्रिवर्षात्पलितं हन्ति चतुर्वर्षाद्वलिं हरेत् । (१३६।१)

trivarṣātpalitaṃ hanti caturvarṣādvaliṃ haret |

136.2१३६.२

पञ्चमादपमृत्युघ्नं षष्ठे स्यादायुषः शतम् ॥ (१३६।२)

pañcamādapamṛtyughnaṃ ṣaṣṭhe syādāyuṣaḥ śatam ||

137.1१३७.१

सप्ताब्दे सूर्यवद्दीप्तिं दशमे सिद्धिमेलनम् । (१३७।१)

saptābde sūryavaddīptiṃ daśame siddhimelanam |

137.2१३७.२

वैद्याधरं समाप्नोति वर्षे चैकादशे प्रिये ॥ (१३७।२)

vaidyādharaṃ samāpnoti varṣe caikādaśe priye ||

138.1१३८.१

त्रयोदशाब्दे देवत्वम् इन्द्रत्वं च चतुर्दशे । (१३८।१)

trayodaśābde devatvam indratvaṃ ca caturdaśe |

138.2१३८.२

तथा पञ्चदशाब्दे च सर्वलोकप्रियो भवेत् ॥ (१३८।२)

tathā pañcadaśābde ca sarvalokapriyo bhavet ||

139.1१३९.१

षोडशाब्देऽष्टसिद्धिः स्यात्सत्यं सत्यं महेश्वरि । (१३९।१)

ṣoḍaśābde'ṣṭasiddhiḥ syātsatyaṃ satyaṃ maheśvari |

139.2१३९.२

कान्तद्रुतिक्रमःसुवर्णद्रुतिवत्कान्तद्रुतिः स्यात्पूर्ववत्प्रिये ॥ (१३९।२)

kāntadrutikramaḥsuvarṇadrutivatkāntadrutiḥ syātpūrvavatpriye ||

140.1१४०.१

कान्तद्रुतिर्भवेद्भस्म कान्तलोहस्य भस्मवत् । (१४०।१)

kāntadrutirbhavedbhasma kāntalohasya bhasmavat |

140.2१४०.२

लोहभेदास्तद्गुणाश्चकिट्टं मुण्डं तथा तीक्ष्णं कान्तं पूर्वोत्तरोत्तरम् ॥ (१४०।२)

lohabhedāstadguṇāścakiṭṭaṃ muṇḍaṃ tathā tīkṣṇaṃ kāntaṃ pūrvottarottaram ||

141.1१४१.१

गुणाढ्याः स्युर् दशशतसहस्रं लक्षकं क्रमात् । (१४१।१)

guṇāḍhyāḥ syur daśaśatasahasraṃ lakṣakaṃ kramāt |

141.2१४१.२

शताधिको भवेत् कान्तस्त्वौषधानां रसायनम् ॥ (१४१।२)

śatādhiko bhavet kāntastvauṣadhānāṃ rasāyanam ||

142.1१४२.१

त्रिदोषशमनं दिव्यं सर्वरोगापहारकम् । (१४२।१)

tridoṣaśamanaṃ divyaṃ sarvarogāpahārakam |

142.2१४२.२

कान्तिं रुच्यं च चक्षुष्यं हृद्यम् आयुष्यदं शुचि ॥ (१४२।२)

kāntiṃ rucyaṃ ca cakṣuṣyaṃ hṛdyam āyuṣyadaṃ śuci ||

143.1१४३.१

स्थैर्यं दार्ढ्यं च धातूनां बलवच्च रसायनम् । (१४३।१)

sthairyaṃ dārḍhyaṃ ca dhātūnāṃ balavacca rasāyanam |

143.2१४३.२

अभ्रकोत्पत्तिः तद्भेदा लक्षणञ्चअथाभ्रकं प्रवक्ष्यामि तदुत्पत्त्यादिकं क्रमात् ॥ (१४३।२)

abhrakotpattiḥ tadbhedā lakṣaṇañcaathābhrakaṃ pravakṣyāmi tadutpattyādikaṃ kramāt ||

144.1१४४.१

पुरादिशक्तिर् भवती श्वेतद्वीपे मनोरमे । (१४४।१)

purādiśaktir bhavatī śvetadvīpe manorame |

144.2१४४.२

इन्द्राणीकमलावाणीगायत्रीप्रमुखैः सह ॥ (१४४।२)

indrāṇīkamalāvāṇīgāyatrīpramukhaiḥ saha ||

145.1१४५.१

अरुन्धतीमुखैर् दिव्यमुनिदारैश्च संयुता । (१४५।१)

arundhatīmukhair divyamunidāraiśca saṃyutā |

145.2१४५.२

संचिक्रीडे महामाया चित्सदानन्दरूपिणी ॥ (१४५।२)

saṃcikrīḍe mahāmāyā citsadānandarūpiṇī ||

146.1१४६.१

आनन्दाश्रुकणाः क्षौमे न्यपतन्बहवो दृशोः । (१४६।१)

ānandāśrukaṇāḥ kṣaume nyapatanbahavo dṛśoḥ |

146.2१४६.२

तदा ऋतुमती जाता ततः स्वादु सरित्पतेः ॥ (१४६।२)

tadā ṛtumatī jātā tataḥ svādu saritpateḥ ||

147.1१४७.१

तीरे त्यक्त्वा च तद्वस्त्रं स्नात्वा कैलासमाययौ । (१४७।१)

tīre tyaktvā ca tadvastraṃ snātvā kailāsamāyayau |

147.2१४७.२

वात्यावशेन तद्वस्त्रं क्षीराब्धौ न्यपतत्तदा ॥ (१४७।२)

vātyāvaśena tadvastraṃ kṣīrābdhau nyapatattadā ||

148.1१४८.१

देवासुरैर् मथ्यमानात् तस्मात् क्षीराम्बुधेस्तदा । (१४८।१)

devāsurair mathyamānāt tasmāt kṣīrāmbudhestadā |

148.2१४८.२

समभूत् तद्रजोवस्त्रं चतुर्धाभ्रकसंज्ञकम् ॥ (१४८।२)

samabhūt tadrajovastraṃ caturdhābhrakasaṃjñakam ||

149.1१४९.१

कृष्णाभ्रकं साञ्जनाभं पीतं देव्यङ्गलेपनात् । (१४९।१)

kṛṣṇābhrakaṃ sāñjanābhaṃ pītaṃ devyaṅgalepanāt |

149.2१४९.२

रक्तं तस्य रजोरूपं क्षौमं श्वेतम् अभूदिति ॥ (१४९।२)

raktaṃ tasya rajorūpaṃ kṣaumaṃ śvetam abhūditi ||

150.1१५०.१

चतुर्विधं तदालोक्य रसबन्धनकारणम् । (१५०।१)

caturvidhaṃ tadālokya rasabandhanakāraṇam |

150.2१५०.२

रसायनं रोगहरं सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ (१५०।२)

rasāyanaṃ rogaharaṃ sarvasiddhipradāyakam ||

151.1१५१.१

इत्यूचिरे सुराः सर्वे साक्षादमृतसंमितम् । (१५१।१)

ityūcire surāḥ sarve sākṣādamṛtasaṃmitam |

151.2१५१.२

श्वेतं रजतकार्येषु त्रयमन्यत्सुवर्णके ॥ (१५१।२)

śvetaṃ rajatakāryeṣu trayamanyatsuvarṇake ||

152.1१५२.१

सर्वं रसायने योज्यं रक्तपीतसितासितम् । (१५२।१)

sarvaṃ rasāyane yojyaṃ raktapītasitāsitam |

152.2१५२.२

श्वेताच्छतगुणं रक्तं रक्तात्पीतं सहस्रकम् ॥ (१५२।२)

śvetācchataguṇaṃ raktaṃ raktātpītaṃ sahasrakam ||

153.1१५३.१

पीताल्लक्षगुणं कृष्णं ज्ञेयं लोहे रसायने । (१५३।१)

pītāllakṣaguṇaṃ kṛṣṇaṃ jñeyaṃ lohe rasāyane |

153.2१५३.२

प्रत्येकं तानि जायन्ते चतुर्धा जातितः क्रमात् ॥ (१५३।२)

pratyekaṃ tāni jāyante caturdhā jātitaḥ kramāt ||

154.1१५४.१

पिनाकं दर्दुरं नागं वज्रं चेति चतुर्विधम् । (१५४।१)

pinākaṃ darduraṃ nāgaṃ vajraṃ ceti caturvidham |

154.2१५४.२

वज्रं समाहरेन्मुख्यं त्रीण्यन्यानि विवर्जयेत् ॥ (१५४।२)

vajraṃ samāharenmukhyaṃ trīṇyanyāni vivarjayet ||

155.1१५५.१

पिनाकमग्निनिक्षिप्तं मुञ्चते दलसंचयम् । (१५५।१)

pinākamagninikṣiptaṃ muñcate dalasaṃcayam |

155.2१५५.२

तत्सेवितं मलं बद्ध्वा मारयेद्रोगकारणम् ॥ (१५५।२)

tatsevitaṃ malaṃ baddhvā mārayedrogakāraṇam ||

156.1१५६.१

दर्दुरं वह्निनिक्षिप्तं कुरुते भेकनिःस्वनम् । (१५६।१)

darduraṃ vahninikṣiptaṃ kurute bhekaniḥsvanam |

156.2१५६.२

तदुत्पादयते रोगमश्मर्याख्यम् असाध्यकम् ॥ (१५६।२)

tadutpādayate rogamaśmaryākhyam asādhyakam ||

157.1१५७.१

नागमग्नौ विनिक्षिप्तं फूत्कारं वितनोति यत् । (१५७।१)

nāgamagnau vinikṣiptaṃ phūtkāraṃ vitanoti yat |

157.2१५७.२

तत्सेवया महाकुष्ठं मण्डलाख्यं भवेद्ध्रुवम् ॥ (१५७।२)

tatsevayā mahākuṣṭhaṃ maṇḍalākhyaṃ bhaveddhruvam ||

158.1१५८.१

ग्राह्यलक्षणमेतत्त्रितयसेवाभिर्जायते रोगसंचयः । (१५८।१)

grāhyalakṣaṇametattritayasevābhirjāyate rogasaṃcayaḥ |

158.2१५८.२

वह्निस्थितं तु वज्राभ्रं विकारान्नाचरेत्क्वचित् ॥ (१५८।२)

vahnisthitaṃ tu vajrābhraṃ vikārānnācaretkvacit ||

159.1१५९.१

तस्माद्वज्राभ्रकं सेव्यं वलीपलितमृत्युजित् । (१५९।१)

tasmādvajrābhrakaṃ sevyaṃ valīpalitamṛtyujit |

159.2१५९.२

राजहस्तात्परं ग्राह्यं खनित्रेन तदाकरात् ॥ (१५९।२)

rājahastātparaṃ grāhyaṃ khanitrena tadākarāt ||

160.1१६०.१

वज्राभ्र:: परीक्षा:: बद् क़ुअलित्य्भारयुक्तं पृथुदलं स्निग्धं मोच्यदलं सुखम् । (१६०।१)

vajrābhra:: parīkṣā:: bad qualitybhārayuktaṃ pṛthudalaṃ snigdhaṃ mocyadalaṃ sukham |

160.2१६०.२

काचचन्द्रककिट्टाभं न योज्यं तत्कदाचन ॥ (१६०।२)

kācacandrakakiṭṭābhaṃ na yojyaṃ tatkadācana ||

161.1१६१.१

धान्याभ्रकम्पूर्वोक्तलक्षणयुतं वज्राभ्रं धमयेद् दृढम् । (१६१।१)

dhānyābhrakampūrvoktalakṣaṇayutaṃ vajrābhraṃ dhamayed dṛḍham |

161.2१६१.२

अर्कक्षीरारनाले च गोमूत्रे त्रिफलारसे ॥ (१६१।२)

arkakṣīrāranāle ca gomūtre triphalārase ||

162.1१६२.१

मेघनादरसे चेत्थं निक्षिपेत्तेषु तत्त्रिधा । (१६२।१)

meghanādarase cetthaṃ nikṣipetteṣu tattridhā |

162.2१६२.२

सम्यग्दलं मोचयित्वा मेघनादाम्लयोर् द्रवैः ॥ (१६२।२)

samyagdalaṃ mocayitvā meghanādāmlayor dravaiḥ ||

163.1१६३.१

भावयेद् आतपे तीव्रे श्लक्ष्णं पिष्ट्वाथ वस्त्रके । (१६३।१)

bhāvayed ātape tīvre ślakṣṇaṃ piṣṭvātha vastrake |

163.2१६३.२

निक्षिप्य धान्यसहितं बद्ध्वा तत्काञ्जिके पुनः ॥ (१६३।२)

nikṣipya dhānyasahitaṃ baddhvā tatkāñjike punaḥ ||

164.1१६४.१

कराभ्यां घट्टयेद् गाढं सूक्ष्मं तत्काञ्जिके स्रवेत् । (१६४।१)

karābhyāṃ ghaṭṭayed gāḍhaṃ sūkṣmaṃ tatkāñjike sravet |

164.2१६४.२

तत् कुर्याद् आतपे शुष्कम् एतद् धान्याभ्रकं स्मृतम् ॥ (१६४।२)

tat kuryād ātape śuṣkam etad dhānyābhrakaṃ smṛtam ||

165.1१६५.१

अभ्रकसत्वपातनम्कान्तवत्सत्वपतनमभ्रकस्य भवेत्प्रिये । (१६५।१)

abhrakasatvapātanamkāntavatsatvapatanamabhrakasya bhavetpriye |

165.2१६५.२

हेम रूप्यं माक्षिकं च वैक्रान्तं मधु टङ्कणम् ॥ (१६५।२)

hema rūpyaṃ mākṣikaṃ ca vaikrāntaṃ madhu ṭaṅkaṇam ||

166.1१६६.१

गुञ्जा गुडं घृतं भल्लम् एकैकं दशनिष्ककम् । (१६६।१)

guñjā guḍaṃ ghṛtaṃ bhallam ekaikaṃ daśaniṣkakam |

166.2१६६.२

पिष्ट्वार्कपयसा कार्या वटिकाः कर्षमात्रकाः ॥ (१६६।२)

piṣṭvārkapayasā kāryā vaṭikāḥ karṣamātrakāḥ ||

167.1१६७.१

शतनिष्के ऽभ्रसत्वे ऽस्मिन् विद्रुते वटिकाः क्षिपेत् । (१६७।१)

śataniṣke 'bhrasatve 'smin vidrute vaṭikāḥ kṣipet |

167.2१६७.२

एकैकघटिकामात्रं वट्यः क्षेप्याः शनैः शनैः ॥ (१६७।२)

ekaikaghaṭikāmātraṃ vaṭyaḥ kṣepyāḥ śanaiḥ śanaiḥ ||

168.1१६८.१

यावत् तत् सत्त्वशेषं स्यात् तावद् धाम्यम् अतन्द्रितैः । (१६८।१)

yāvat tat sattvaśeṣaṃ syāt tāvad dhāmyam atandritaiḥ |

168.2१६८.२

इदम् अभ्रकसत्त्वं तु देवयोग्यं रसायनम् ॥ (१६८।२)

idam abhrakasattvaṃ tu devayogyaṃ rasāyanam ||

169.1१६९.१

अभ्रकसत्वभस्मचूर्णीकृत्याभ्रसत्त्वं तन्मेघनादः पुनर्नवा । (१६९।१)

abhrakasatvabhasmacūrṇīkṛtyābhrasattvaṃ tanmeghanādaḥ punarnavā |

169.2१६९.२

सूरणोऽर्कदलं मुस्ता जम्बीरस्तालमूलिका ॥ (१६९।२)

sūraṇo'rkadalaṃ mustā jambīrastālamūlikā ||

170.1१७०.१

त्रिफला वज्रवल्ली च शाङ्गेरी मरिचं तथा । (१७०।१)

triphalā vajravallī ca śāṅgerī maricaṃ tathā |

170.2१७०.२

अम्लवर्गो वटजटा कार्पासमुनिशिग्रुकम् ॥ (१७०।२)

amlavargo vaṭajaṭā kārpāsamuniśigrukam ||

171.1१७१.१

एकवीरा कोकिलाक्षी सर्पाक्षी तुलसी वचा । (१७१।१)

ekavīrā kokilākṣī sarpākṣī tulasī vacā |

171.2१७१.२

पेटारी वाकुची कन्या चैकैकस्य रसैः पृथक् ॥ (१७१।२)

peṭārī vākucī kanyā caikaikasya rasaiḥ pṛthak ||

172.1१७२.१

मर्दनं घर्मपाकं च स्थालीपाकं पुटं क्रमात् । (१७२।१)

mardanaṃ gharmapākaṃ ca sthālīpākaṃ puṭaṃ kramāt |

172.2१७२.२

एकैकाहं प्रकुर्वीत ततो दरदमाक्षिके ॥ (१७२।२)

ekaikāhaṃ prakurvīta tato daradamākṣike ||

173.1१७३.१

सत्वषोडशभागेन योज्यं पेष्यं वरारसैः । (१७३।१)

satvaṣoḍaśabhāgena yojyaṃ peṣyaṃ varārasaiḥ |

173.2१७३.२

पुटषोडशपर्यन्तं कुर्यादेवं हि भैरवि ॥ (१७३।२)

puṭaṣoḍaśaparyantaṃ kuryādevaṃ hi bhairavi ||

174.1१७४.१

पूर्वोक्तवत् स्याद् अमृतीकरणं कान्तसत्ववत् । (१७४।१)

pūrvoktavat syād amṛtīkaraṇaṃ kāntasatvavat |

174.2१७४.२

निरुत्थं भस्म भवति चायुरारोग्यदायकम् ॥ (१७४।२)

nirutthaṃ bhasma bhavati cāyurārogyadāyakam ||

175.1१७५.१

अभ्रकसत्वसेवाक्रमःअथ सेवां प्रवक्ष्यामि घनसत्वरसायने । (१७५।१)

abhrakasatvasevākramaḥatha sevāṃ pravakṣyāmi ghanasatvarasāyane |

175.2१७५.२

वमनादिविशुद्धात्मा पूजितस्वेष्टदेवतः ॥ (१७५।२)

vamanādiviśuddhātmā pūjitasveṣṭadevataḥ ||

176.1१७६.१

गुञ्जामात्राभ्रसत्वं च द्विनिष्कं त्रिफलारजः । (१७६।१)

guñjāmātrābhrasatvaṃ ca dviniṣkaṃ triphalārajaḥ |

176.2१७६.२

मध्वाज्याभ्यां लिहेत्प्रातरेकमासं भजेदिति ॥ (१७६।२)

madhvājyābhyāṃ lihetprātarekamāsaṃ bhajediti ||

177.1१७७.१

एवं षोडशमासान्तं मासवृद्धिक्रमेण वै । (१७७।१)

evaṃ ṣoḍaśamāsāntaṃ māsavṛddhikrameṇa vai |

177.2१७७.२

गुञ्जावृद्धिर्भवेद्देवि सेवेतेत्थं रसायनम् ॥ (१७७।२)

guñjāvṛddhirbhaveddevi sevetetthaṃ rasāyanam ||

178.1१७८.१

पूर्वोक्तवद्विधिं त्याज्यं प्रकुर्वीत सुरेश्वरि । (१७८।१)

pūrvoktavadvidhiṃ tyājyaṃ prakurvīta sureśvari |

178.2१७८.२

वर्षेण देहशुद्धिः स्याद्द्विवर्षादामयाच्च्युतः ॥ (१७८।२)

varṣeṇa dehaśuddhiḥ syāddvivarṣādāmayāccyutaḥ ||

179.1१७९.१

त्रिवत्सरान्महारोगनाशनं भवति ध्रुवम् । (१७९।१)

trivatsarānmahāroganāśanaṃ bhavati dhruvam |

179.2१७९.२

चतुर्वर्षान् महाकान्तिबलवीर्यप्रवर्धनम् ॥ (१७९।२)

caturvarṣān mahākāntibalavīryapravardhanam ||

180.1१८०.१

पञ्चवर्षाद्देहदार्ढ्यं षष्ठे वाक्सिद्धिमेति हि । (१८०।१)

pañcavarṣāddehadārḍhyaṃ ṣaṣṭhe vāksiddhimeti hi |

180.2१८०.२

सप्तमे दिव्यदृष्टिः स्यादष्टमे विषनाशनम् ॥ (१८०।२)

saptame divyadṛṣṭiḥ syādaṣṭame viṣanāśanam ||

181.1१८१.१

नवाब्दे सिद्धतामेति ततो विद्याधरो भवेत् । (१८१।१)

navābde siddhatāmeti tato vidyādharo bhavet |

181.2१८१.२

एकादशाब्दे त्विन्द्रत्वं द्वादशे ब्रह्मता भवेत् ॥ (१८१।२)

ekādaśābde tvindratvaṃ dvādaśe brahmatā bhavet ||

182.1१८२.१

त्रयोदशाब्दे विष्णुत्वं रुद्रत्वं च चतुर्दशे । (१८२।१)

trayodaśābde viṣṇutvaṃ rudratvaṃ ca caturdaśe |

182.2१८२.२

ईशत्वं पञ्चदशके षोडशाब्दे सदाशिवः ॥ (१८२।२)

īśatvaṃ pañcadaśake ṣoḍaśābde sadāśivaḥ ||

183.1१८३.१

अणिमादियुतः स्वैरी सर्वज्ञः सर्वकृद्भवेत् । (१८३।१)

aṇimādiyutaḥ svairī sarvajñaḥ sarvakṛdbhavet |

183.2१८३.२

अभ्रकद्रुतिःअथाभ्रकद्रुतिं वक्ष्ये कञ्चुकीकन्द एव च ॥ (१८३।२)

abhrakadrutiḥathābhrakadrutiṃ vakṣye kañcukīkanda eva ca ||

184.1१८४.१

कपितिन्दौ केशतैले प्रत्येकं तु त्रिधा वपेत् । (१८४।१)

kapitindau keśataile pratyekaṃ tu tridhā vapet |

184.2१८४.२

मूषायां द्रावयित्वा तदभ्रसत्वद्रुतिर्भवेत् ॥ (१८४।२)

mūṣāyāṃ drāvayitvā tadabhrasatvadrutirbhavet ||

185.1१८५.१

भस्मीकुर्यात्प्रयत्नेन द्रुतिमभ्रकसत्ववत् । (१८५।१)

bhasmīkuryātprayatnena drutimabhrakasatvavat |

185.2१८५.२

अभ्रकगुणाःषड्रसः सर्वरोगघ्नस्त्रिदोषशमनः परः ॥ (१८५।२)

abhrakaguṇāḥṣaḍrasaḥ sarvarogaghnastridoṣaśamanaḥ paraḥ ||

186.1१८६.१

वीर्यायुष्यबलप्रज्ञाकान्तिरूपविवर्धनः । (१८६।१)

vīryāyuṣyabalaprajñākāntirūpavivardhanaḥ |

186.2१८६.२

वपुर्दार्ढ्यस्थैर्ययुक्तो वलीपलितमृत्युहा ॥ (१८६।२)

vapurdārḍhyasthairyayukto valīpalitamṛtyuhā ||

187.1१८७.१

रुच्यो वृष्यो लघुः शीतो मेध्यः स्निग्धो रसायनम् । (१८७।१)

rucyo vṛṣyo laghuḥ śīto medhyaḥ snigdho rasāyanam |

187.2१८७.२

अभ्रकं दीपनं ग्राहि श्रेष्ठं पारदबन्धनम् ॥ (१८७।२)

abhrakaṃ dīpanaṃ grāhi śreṣṭhaṃ pāradabandhanam ||

188.1१८८.१

पक्षजित्सूतराजस्य भस्मीभूताभ्रसत्वकः । (१८८।१)

pakṣajitsūtarājasya bhasmībhūtābhrasatvakaḥ |

188.2१८८.२

अभ्रस्य पत्रं रोगघ्नं तच्च सत्वं दृढंकरम् ॥ (१८८।२)

abhrasya patraṃ rogaghnaṃ tacca satvaṃ dṛḍhaṃkaram ||

189.1१८९.१

चेतसत्वं मृदु हरेद्द्रुतिस्तांश्च दरिद्रताम् ॥ (१८९।१)

cetasatvaṃ mṛdu hareddrutistāṃśca daridratām ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ĀK, 1, 7

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit