आनन्दकन्दĀnandakanda

ĀK, 1, 16

16 of 35 · 260 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

१। अङ्कोलकल्पःअथ ब्रवीम्यहं देवि कल्पमङ्कोलबीजकम् । (१।१)

1. aṅkolakalpaḥatha bravīmyahaṃ devi kalpamaṅkolabījakam |

1.2१.२

चतुर्भिः साधकैर् धीरैर्विशुद्धैः शुद्धिकाङ्क्षिभिः ॥ (१।२)

caturbhiḥ sādhakair dhīrairviśuddhaiḥ śuddhikāṅkṣibhiḥ ||

2.1२.१

समवेतः साधकेन्द्रैः पुण्यर्क्षेष्वारभेच्च तत् । (२।१)

samavetaḥ sādhakendraiḥ puṇyarkṣeṣvārabhecca tat |

2.2२.२

अङ्कोलमूलं वितृणं कृत्वा संमार्ज्य शोधनम् ॥ (२।२)

aṅkolamūlaṃ vitṛṇaṃ kṛtvā saṃmārjya śodhanam ||

3.1३.१

तत्र लिङ्गं च संस्थाप्य तदग्रे स्थापयेद्घटम् । (३।१)

tatra liṅgaṃ ca saṃsthāpya tadagre sthāpayedghaṭam |

3.2३.२

एकसूत्रेण बध्नीयाल्लिङ्गाङ्कोलघटान् प्रिये ॥ (३।२)

ekasūtreṇa badhnīyālliṅgāṅkolaghaṭān priye ||

4.1४.१

गन्धपुष्पादिभिः पूजामघोरेण प्रकल्पयेत् । (४।१)

gandhapuṣpādibhiḥ pūjāmaghoreṇa prakalpayet |

4.2४.२

प्रतिमासं दिवा नक्तं पुष्पादि फलितावधि ॥ (४।२)

pratimāsaṃ divā naktaṃ puṣpādi phalitāvadhi ||

5.1५.१

गृहीत्वा तत्फलं पक्वं पूरयेत्तद्घटं फलैः । (५।१)

gṛhītvā tatphalaṃ pakvaṃ pūrayettadghaṭaṃ phalaiḥ |

5.2५.२

योगिनीभैरवीप्रीत्यै महापूजां विधाय च ॥ (५।२)

yoginībhairavīprītyai mahāpūjāṃ vidhāya ca ||

6.1६.१

आनीय तद्घटं गेहे शोषयेदातपे फलम् । (६।१)

ānīya tadghaṭaṃ gehe śoṣayedātape phalam |

6.2६.२

वितुषाणि च बीजानि कुर्यात् तन्मुखघर्षणम् ॥ (६।२)

vituṣāṇi ca bījāni kuryāt tanmukhagharṣaṇam ||

7.1७.१

कुर्यात्ततो विशालास्ये पात्रे मृच्चूर्णलेपनम् । (७।१)

kuryāttato viśālāsye pātre mṛccūrṇalepanam |

7.2७.२

एकैकशश्चोर्ध्वमुखं रोपयेद्भुजगाकृति ॥ (७।२)

ekaikaśaścordhvamukhaṃ ropayedbhujagākṛti ||

8.1८.१

ततस्तु टङ्कणं तद्वत् तत्तद्वक्त्रेषु लेपयेत् । (८।१)

tatastu ṭaṅkaṇaṃ tadvat tattadvaktreṣu lepayet |

8.2८.२

तत्पात्रं कांस्यपात्रे च स्थापयेत् तदधोमुखम् ॥ (८।२)

tatpātraṃ kāṃsyapātre ca sthāpayet tadadhomukham ||

9.1९.१

आतपे धारयेद्धीमान्पललैश्च तिरोदधेत् । (९।१)

ātape dhārayeddhīmānpalalaiśca tirodadhet |

9.2९.२

दिने दिने च्युतं तैलं गृह्णीयाद्दिनपञ्चकम् ॥ (९।२)

dine dine cyutaṃ tailaṃ gṛhṇīyāddinapañcakam ||

10.1१०.१

तत्तैलं काचकूप्यन्तः स्थापयेच्च समन्त्रकम् । (१०।१)

tattailaṃ kācakūpyantaḥ sthāpayecca samantrakam |

10.2१०.२

अर्धमात्राङ्कोलतैलं द्विगुणं तिलतैलकम् ॥ (१०।२)

ardhamātrāṅkolatailaṃ dviguṇaṃ tilatailakam ||

11.1११.१

नासारन्ध्रद्वये नस्यं जरामृत्युविनाशनम् । (११।१)

nāsārandhradvaye nasyaṃ jarāmṛtyuvināśanam |

11.2११.२

स जीवेत्त्रिशतं वर्षं सर्वामयविवर्जितः ॥ (११।२)

sa jīvettriśataṃ varṣaṃ sarvāmayavivarjitaḥ ||

12.1१२.१

रोगादिजलपाशाद्यैर् भ्रमाद्यैश्च विषेण च । (१२।१)

rogādijalapāśādyair bhramādyaiśca viṣeṇa ca |

12.2१२.२

गतासूनां नृणां नस्यं कुर्यात्पुंशुक्लमिश्रितम् ॥ (१२।२)

gatāsūnāṃ nṛṇāṃ nasyaṃ kuryātpuṃśuklamiśritam ||

13.1१३.१

मृतसूतं च तैलं ते जीवन्ति च न संशयः । (१३।१)

mṛtasūtaṃ ca tailaṃ te jīvanti ca na saṃśayaḥ |

13.2१३.२

मृतसंजीवनी विद्या पूर्वोक्ता कथितानघे ॥ (१३।२)

mṛtasaṃjīvanī vidyā pūrvoktā kathitānaghe ||

14.1१४.१

अन्ये रसायनकल्पाःएलाभया वचा काकतुण्डीफलमरुष्करः । (१४।१)

anye rasāyanakalpāḥelābhayā vacā kākatuṇḍīphalamaruṣkaraḥ |

14.2१४.२

सहदेवी निम्बपत्रं लाङ्गलीकन्दमेव च ॥ (१४।२)

sahadevī nimbapatraṃ lāṅgalīkandameva ca ||

15.1१५.१

समांशं शोषयेद्यन्त्रे पाताले तैलमाहरेत् । (१५।१)

samāṃśaṃ śoṣayedyantre pātāle tailamāharet |

15.2१५.२

तत्तैलं नस्यमादद्यात्सप्ताहान्तरितं प्रिये ॥ (१५।२)

tattailaṃ nasyamādadyātsaptāhāntaritaṃ priye ||

16.1१६.१

एवं वर्षे कृते नस्ये सहस्रायुर्भवेन्नरः । (१६।१)

evaṃ varṣe kṛte nasye sahasrāyurbhavennaraḥ |

16.2१६.२

नीलिकामूलसंयुक्तं तैलं चार्धपलं पिबेत् ॥ (१६।२)

nīlikāmūlasaṃyuktaṃ tailaṃ cārdhapalaṃ pibet ||

17.1१७.१

वत्सराज्जायते सिद्धो वलीपलितवर्जितः । (१७।१)

vatsarājjāyate siddho valīpalitavarjitaḥ |

17.2१७.२

जीवेद्ब्रह्मदिनं त्र्यब्दाद्वायुवेगो महाबलः ॥ (१७।२)

jīvedbrahmadinaṃ tryabdādvāyuvego mahābalaḥ ||

18.1१८.१

भृङ्गीरसं कृष्णजीरं प्रस्थं प्रस्थं प्रकल्पयेत् । (१८।१)

bhṛṅgīrasaṃ kṛṣṇajīraṃ prasthaṃ prasthaṃ prakalpayet |

18.2१८.२

नीलोत्पलं च मधुकं प्रस्थार्धं च पृथग्भवेत् ॥ (१८।२)

nīlotpalaṃ ca madhukaṃ prasthārdhaṃ ca pṛthagbhavet ||

19.1१९.१

तिलतैलं पञ्चपलं पाचयेत्सर्वमेकतः । (१९।१)

tilatailaṃ pañcapalaṃ pācayetsarvamekataḥ |

19.2१९.२

तैलावशिष्टं तत्तैलं जरा मृत्युश्च नश्यति ॥ (१९।२)

tailāvaśiṣṭaṃ tattailaṃ jarā mṛtyuśca naśyati ||

20.1२०.१

अर्धनिष्कं चैकनिष्कं सार्धनिष्कं क्रमेण च । (२०।१)

ardhaniṣkaṃ caikaniṣkaṃ sārdhaniṣkaṃ krameṇa ca |

20.2२०.२

तैलप्रमाणमित्युक्तम् अब्दाञ्जीवेच्छतत्रयम् ॥ (२०।२)

tailapramāṇamityuktam abdāñjīvecchatatrayam ||

21.1२१.१

इष्टिकाक्षिपलं क्षिप्त्वा कर्षैकमुदकैः पिबेत् । (२१।१)

iṣṭikākṣipalaṃ kṣiptvā karṣaikamudakaiḥ pibet |

21.2२१.२

वत्सरात्पलितं हन्ति सहस्रायुर्भवेन्नरः ॥ (२१।२)

vatsarātpalitaṃ hanti sahasrāyurbhavennaraḥ ||

22.1२२.१

सर्पाक्षी काकमाची च सहदेवी च भृङ्गराट् । (२२।१)

sarpākṣī kākamācī ca sahadevī ca bhṛṅgarāṭ |

22.2२२.२

काकतुण्डीफलं निम्बं पर्णं वाकुचिबीजकम् ॥ (२२।२)

kākatuṇḍīphalaṃ nimbaṃ parṇaṃ vākucibījakam ||

23.1२३.१

समूलां देवदालीं च ब्राह्मीमूलं फलत्रयम् । (२३।१)

samūlāṃ devadālīṃ ca brāhmīmūlaṃ phalatrayam |

23.2२३.२

मूलं च वाजिगन्धाया नीलकोरण्डपत्रकम् ॥ (२३।२)

mūlaṃ ca vājigandhāyā nīlakoraṇḍapatrakam ||

24.1२४.१

समं समं कन्यकाया द्रवैश्च परिभावयेत् । (२४।१)

samaṃ samaṃ kanyakāyā dravaiśca paribhāvayet |

24.2२४.२

सप्ताहं शोषयेच्चूर्णं छायायां त्रिमधुप्लुतम् ॥ (२४।२)

saptāhaṃ śoṣayeccūrṇaṃ chāyāyāṃ trimadhuplutam ||

25.1२५.१

द्विकर्षं प्रत्यहं सेव्यं वत्सरेण जरां जयेत् । (२५।१)

dvikarṣaṃ pratyahaṃ sevyaṃ vatsareṇa jarāṃ jayet |

25.2२५.२

आ चन्द्रतारकं जीवेन्महाबलयुतः सुखम् ॥ (२५।२)

ā candratārakaṃ jīvenmahābalayutaḥ sukham ||

26.1२६.१

महाकामेश्वरकल्पःचातुर्जातकचोरचन्दनजलद्राक्षातुगारेणुकं कस्तूरीतगरेन्दुकुङ्कुमजटाकुष्ठाश्वगन्धाब्दकम् । (२६।१)

mahākāmeśvarakalpaḥcāturjātakacoracandanajaladrākṣātugāreṇukaṃ kastūrītagarendukuṅkumajaṭākuṣṭhāśvagandhābdakam |

26.2२६.२

कङ्कोलामरदारुचित्रकविषं द्वे जीरके सैन्धवं भार्ङ्गीगोक्षुरदेवपुष्पमुसलीयष्टीबलाफेनकम् ॥ (२६।२)

kaṅkolāmaradārucitrakaviṣaṃ dve jīrake saindhavaṃ bhārṅgīgokṣuradevapuṣpamusalīyaṣṭībalāphenakam ||

27.1२७.१

रंभाकन्दफलत्रयं त्रिकटुकं जातीफलं वाशकं तालीशं कटुकीफलं गजकणा माषामृताशर्करा । (२७।१)

raṃbhākandaphalatrayaṃ trikaṭukaṃ jātīphalaṃ vāśakaṃ tālīśaṃ kaṭukīphalaṃ gajakaṇā māṣāmṛtāśarkarā |

27.2२७.२

पिच्छाभृङ्गविदारिकामदनकं बीजं च कच्छूद्भवं शाल्मल्यङ्घ्रिपुनर्नवागरुशतावर्यप्यथो दीप्यकम् ॥ (२७।२)

picchābhṛṅgavidārikāmadanakaṃ bījaṃ ca kacchūdbhavaṃ śālmalyaṅghripunarnavāgaruśatāvaryapyatho dīpyakam ||

28.1२८.१

पादांशं मृतमभ्रकं च विजया तुल्यौषधानां समा सर्वेषां सदृशा सिता च मधुना चाज्येन संयोजिता । (२८।१)

pādāṃśaṃ mṛtamabhrakaṃ ca vijayā tulyauṣadhānāṃ samā sarveṣāṃ sadṛśā sitā ca madhunā cājyena saṃyojitā |

28.2२८.२

जातीचम्पककेतकादिकुसुमैः सेवेत संवासितं कर्षार्धं निशि देहसिद्धिदमहाकामेश्वरः कामदः ॥ (२८।२)

jātīcampakaketakādikusumaiḥ seveta saṃvāsitaṃ karṣārdhaṃ niśi dehasiddhidamahākāmeśvaraḥ kāmadaḥ ||

29.1२९.१

पुंसां शुक्रविवृद्धिदार्ढ्यकरणे क्षीरानुपानं हितं शाल्मल्यङ्घ्रिजलानुपानम् अथवाप्यन्यच्च यच्छुक्रलम् । (२९।१)

puṃsāṃ śukravivṛddhidārḍhyakaraṇe kṣīrānupānaṃ hitaṃ śālmalyaṅghrijalānupānam athavāpyanyacca yacchukralam |

29.2२९.२

प्रौढानां सुदृशां सुखातिसुखदो वश्यो महाद्रावकः सङ्गे भङ्गुरकामकौतुकरसः क्रीडाकलामोददः ॥ (२९।२)

prauḍhānāṃ sudṛśāṃ sukhātisukhado vaśyo mahādrāvakaḥ saṅge bhaṅgurakāmakautukarasaḥ krīḍākalāmodadaḥ ||

30.1३०.१

संभोगे स्थविराग्नियोषिति मदे यूनां स्मरे दर्पहा नित्यानन्दनिदानम् आदिपुरुषैर् अप्याहितास्वादनः । (३०।१)

saṃbhoge sthavirāgniyoṣiti made yūnāṃ smare darpahā nityānandanidānam ādipuruṣair apyāhitāsvādanaḥ |

30.2३०.२

वाचां सिद्धिकरः प्रकृष्टकवितासंदर्भसंपादनः सौख्यारोग्यविशेषयौवनकलासामग्र्यसंधायकः ॥ (३०।२)

vācāṃ siddhikaraḥ prakṛṣṭakavitāsaṃdarbhasaṃpādanaḥ saukhyārogyaviśeṣayauvanakalāsāmagryasaṃdhāyakaḥ ||

31.1३१.१

वृद्धत्वं हरते बलं च कुरुते मृत्युं निरस्येत्परं व्याधिव्रातम् अपाकरोति कुरुते कान्तिं नयत्यार्जवम् । (३१।१)

vṛddhatvaṃ harate balaṃ ca kurute mṛtyuṃ nirasyetparaṃ vyādhivrātam apākaroti kurute kāntiṃ nayatyārjavam |

31.2३१.२

योगाभ्यासविधौ रतस्य सुलभा सिद्धिं विधत्तेतराम् अंहः संततिसंहृतिं कलयते स्त्रीणाम् अपत्यप्रदः ॥ (३१।२)

yogābhyāsavidhau ratasya sulabhā siddhiṃ vidhattetarām aṃhaḥ saṃtatisaṃhṛtiṃ kalayate strīṇām apatyapradaḥ ||

32.1३२.१

रोगाणां निचयं क्षयं क्षपयति क्षिप्रं महारुद्गणं व्याहन्ति श्वसनं लयं गमयते छिन्ते च कासोदयम् । (३२।१)

rogāṇāṃ nicayaṃ kṣayaṃ kṣapayati kṣipraṃ mahārudgaṇaṃ vyāhanti śvasanaṃ layaṃ gamayate chinte ca kāsodayam |

32.2३२.२

दुर्नामानि च षड्भिनत्ति हरते सर्वार्तिरोगोल्बणं मेहौघं च लुनाति शोणितदरं विध्वंसते सेवनात् ॥ (३२।२)

durnāmāni ca ṣaḍbhinatti harate sarvārtirogolbaṇaṃ mehaughaṃ ca lunāti śoṇitadaraṃ vidhvaṃsate sevanāt ||

33.1३३.१

क्षीणे पोषमुपादधाति विपुलं पूर्णातिजीर्णोज्ज्वलं मन्दाग्निं ग्रहणीं निकृन्ततितरां दोषानशेषानपि । (३३।१)

kṣīṇe poṣamupādadhāti vipulaṃ pūrṇātijīrṇojjvalaṃ mandāgniṃ grahaṇīṃ nikṛntatitarāṃ doṣānaśeṣānapi |

33.2३३.२

श्रेष्ठः सर्वरसायनेषु विदुषां भोगार्थिनां योगिनां सिद्धिं सम्यगिहातनोति वपुषः संसेवनाद् अन्वहम् ॥ (३३।२)

śreṣṭhaḥ sarvarasāyaneṣu viduṣāṃ bhogārthināṃ yogināṃ siddhiṃ samyagihātanoti vapuṣaḥ saṃsevanād anvaham ||

34.1३४.१

मूलिकाकल्पेषु रसाभ्रकादिमेलनातिदेशःमहावृक्षादिकल्पेषु प्रोक्तेष्वेतेषु साधकैः । (३४।१)

mūlikākalpeṣu rasābhrakādimelanātideśaḥmahāvṛkṣādikalpeṣu prokteṣveteṣu sādhakaiḥ |

34.2३४.२

एष साधारणो योगः कर्तव्यः सिद्धिकाङ्क्षिभिः ॥ (३४।२)

eṣa sādhāraṇo yogaḥ kartavyaḥ siddhikāṅkṣibhiḥ ||

35.1३५.१

गुञ्जामात्रं शुद्धसूतं वाभ्रकं वा पणद्वयम् । (३५।१)

guñjāmātraṃ śuddhasūtaṃ vābhrakaṃ vā paṇadvayam |

35.2३५.२

कान्तलोहं तथैवोपयोजयेद् भक्षयेन्नरः ॥ (३५।२)

kāntalohaṃ tathaivopayojayed bhakṣayennaraḥ ||

36.1३६.१

रसाभ्रलोहयोगेन सद्यः सिद्धिमवाप्नुयात् । (३६।१)

rasābhralohayogena sadyaḥ siddhimavāpnuyāt |

36.2३६.२

जीवहीनो यथा देहो गन्धहीनं प्रसूनकम् ॥ (३६।२)

jīvahīno yathā deho gandhahīnaṃ prasūnakam ||

37.1३७.१

तथैव मूलिकाकल्पा रसहीना न सिद्धिदाः । (३७।१)

tathaiva mūlikākalpā rasahīnā na siddhidāḥ |

37.2३७.२

तस्माद्रसेन सहिताः सद्यः सिद्धिप्रदायकाः ॥ (३७।२)

tasmādrasena sahitāḥ sadyaḥ siddhipradāyakāḥ ||

38.1३८.१

अभ्यङ्गरसायनम्; महानीलीतैलम्महानीलीरसं प्रस्थं प्रस्थं भृङ्गरसं प्रिये । (३८।१)

abhyaṅgarasāyanam; mahānīlītailammahānīlīrasaṃ prasthaṃ prasthaṃ bhṛṅgarasaṃ priye |

38.2३८.२

धात्रीफलरसं प्रस्थं काकतुण्डीफलोद्भवम् ॥ (३८।२)

dhātrīphalarasaṃ prasthaṃ kākatuṇḍīphalodbhavam ||

39.1३९.१

प्रस्थं कषायतिलजं तैलप्रस्थं च गोपयः । (३९।१)

prasthaṃ kaṣāyatilajaṃ tailaprasthaṃ ca gopayaḥ |

39.2३९.२

आढकं योजयेत्सर्वं काकतुण्डीफलं पलम् ॥ (३९।२)

āḍhakaṃ yojayetsarvaṃ kākatuṇḍīphalaṃ palam ||

40.1४०.१

त्रिपलं चामलं भृङ्गनीलीपत्ररजः पलम् । (४०।१)

tripalaṃ cāmalaṃ bhṛṅganīlīpatrarajaḥ palam |

40.2४०.२

पिष्ट्वा तस्मिन् क्षिपेत् सर्वं पचेन्मन्दाग्निना प्रिये ॥ (४०।२)

piṣṭvā tasmin kṣipet sarvaṃ pacenmandāgninā priye ||

41.1४१.१

तैलावशिष्टं विपचेत्ततो वस्त्रेण शोधयेत् । (४१।१)

tailāvaśiṣṭaṃ vipacettato vastreṇa śodhayet |

41.2४१.२

तैलेनानेन चाभ्यज्य शिरोऽभ्यङ्गं समाचरेत् ॥ (४१।२)

tailenānena cābhyajya śiro'bhyaṅgaṃ samācaret ||

42.1४२.१

प्रत्यहं कर्णपूरं च एवं कुर्याद्रसायनम् । (४२।१)

pratyahaṃ karṇapūraṃ ca evaṃ kuryādrasāyanam |

42.2४२.२

केशा भ्रमरसङ्काशाः श्रोत्रं दिगन्तपाटवम् ॥ (४२।२)

keśā bhramarasaṅkāśāḥ śrotraṃ digantapāṭavam ||

43.1४३.१

जत्रूर्ध्वरोगा नश्यन्ति तथा पादहितं भवेत् । (४३।१)

jatrūrdhvarogā naśyanti tathā pādahitaṃ bhavet |

43.2४३.२

चन्दनाद्यं तैलम्चन्दनागरुकर्पूरकस्तूरीकुङ्कुमं तथा ॥ (४३।२)

candanādyaṃ tailamcandanāgarukarpūrakastūrīkuṅkumaṃ tathā ||

44.1४४.१

उशीरद्वयकङ्कोलजातीफललवङ्गकम् । (४४।१)

uśīradvayakaṅkolajātīphalalavaṅgakam |

44.2४४.२

नलिकानलदास्पृक्कातुरुष्कस्थाणुलोचनम् ॥ (४४।२)

nalikānaladāspṛkkāturuṣkasthāṇulocanam ||

45.1४५.१

हरेणुस्तगरं लाक्षा नखं स्थौणेयकं मुरा । (४५।१)

hareṇustagaraṃ lākṣā nakhaṃ sthauṇeyakaṃ murā |

45.2४५.२

नलदामलकं कुष्ठं चोरकं कटुकीफलम् ॥ (४५।२)

naladāmalakaṃ kuṣṭhaṃ corakaṃ kaṭukīphalam ||

46.1४६.१

प्रपौण्डरीकं खर्जूरं पद्मकं जातिपत्त्रिका । (४६।१)

prapauṇḍarīkaṃ kharjūraṃ padmakaṃ jātipattrikā |

46.2४६.२

शैलेयं धातकीपुष्पं सरलं चैलवालुकम् ॥ (४६।२)

śaileyaṃ dhātakīpuṣpaṃ saralaṃ cailavālukam ||

47.1४७.१

पूगीफलं सप्तपर्णं तथा तामलकं प्रिये । (४७।१)

pūgīphalaṃ saptaparṇaṃ tathā tāmalakaṃ priye |

47.2४७.२

एकैकं कर्षमात्रं स्यात्प्रस्थं तैलं च गोपयः ॥ (४७।२)

ekaikaṃ karṣamātraṃ syātprasthaṃ tailaṃ ca gopayaḥ ||

48.1४८.१

आढकं तत्पचेत्सर्वं तैलशेषं समाहरेत् । (४८।१)

āḍhakaṃ tatpacetsarvaṃ tailaśeṣaṃ samāharet |

48.2४८.२

तस्मिन् मृगाण्डं कस्तूरीं कर्पूरं कुङ्कुमं क्षिपेत् ॥ (४८।२)

tasmin mṛgāṇḍaṃ kastūrīṃ karpūraṃ kuṅkumaṃ kṣipet ||

49.1४९.१

पृथक्कर्षं च जात्यादिकुसुमैर् वासयेद्बुधः । (४९।१)

pṛthakkarṣaṃ ca jātyādikusumair vāsayedbudhaḥ |

49.2४९.२

तेनाभ्यङ्गम् अधःकाये कुर्याद् दौर्गन्ध्यनाशनम् ॥ (४९।२)

tenābhyaṅgam adhaḥkāye kuryād daurgandhyanāśanam ||

50.1५०.१

अशीतिवर्षदेशीयो ऽप्यसौ स्यात् षोडशाब्दकः । (५०।१)

aśītivarṣadeśīyo 'pyasau syāt ṣoḍaśābdakaḥ |

50.2५०.२

कामिनीलोककन्ददर्पः सुभगः शुक्लवृद्धिमान् ॥ (५०।२)

kāminīlokakandadarpaḥ subhagaḥ śuklavṛddhimān ||

51.1५१.१

योषिच्छतं च रमते स जीवेच्छरदः शतम् । (५१।१)

yoṣicchataṃ ca ramate sa jīveccharadaḥ śatam |

51.2५१.२

उद्वर्तनरसायनमथोद्वर्तनमाख्यामि वलीपलितभञ्जनम् ॥ (५१।२)

udvartanarasāyanamathodvartanamākhyāmi valīpalitabhañjanam ||

52.1५२.१

सूतं गन्धं समं मर्द्यं स्तनदुग्धेन योषितः । (५२।१)

sūtaṃ gandhaṃ samaṃ mardyaṃ stanadugdhena yoṣitaḥ |

52.2५२.२

मुण्डिका मेघनादश्च विष्णुक्रान्ता मुनिस्तथा ॥ (५२।२)

muṇḍikā meghanādaśca viṣṇukrāntā munistathā ||

53.1५३.१

सर्पाक्षी च द्रवैरासां दिनमेकं विमर्दयेत् । (५३।१)

sarpākṣī ca dravairāsāṃ dinamekaṃ vimardayet |

53.2५३.२

एतद्दशगुणं क्षारस्तिलस्य च यवस्य च ॥ (५३।२)

etaddaśaguṇaṃ kṣārastilasya ca yavasya ca ||

54.1५४.१

एतत्सर्वं समध्वाज्यमनेनोद्वर्तनं वपुः । (५४।१)

etatsarvaṃ samadhvājyamanenodvartanaṃ vapuḥ |

54.2५४.२

वलीपलितनाशः स्याद् वर्षात् त्रिशतवत्सरः ॥ (५४।२)

valīpalitanāśaḥ syād varṣāt triśatavatsaraḥ ||

55.1५५.१

जीवेद्दिव्यवपुर् भूत्वा साधको नात्र संशयः । (५५।१)

jīveddivyavapur bhūtvā sādhako nātra saṃśayaḥ |

55.2५५.२

सनालमुत्पलं सूतं सप्ताहं परिमर्दयेत् ॥ (५५।२)

sanālamutpalaṃ sūtaṃ saptāhaṃ parimardayet ||

56.1५६.१

आत्मीयशिवतोयेन ततश्चाङ्गं विमर्दयेत् । (५६।१)

ātmīyaśivatoyena tataścāṅgaṃ vimardayet |

56.2५६.२

वत्सराज्जायते सिद्धिः पूर्ववद् दिव्यविग्रहः ॥ (५६।२)

vatsarājjāyate siddhiḥ pūrvavad divyavigrahaḥ ||

57.1५७.१

शिवांभसा च सूतेन्द्रं ब्रह्मदण्डीयमूलकम् । (५७।१)

śivāṃbhasā ca sūtendraṃ brahmadaṇḍīyamūlakam |

57.2५७.२

मर्दयेत्सप्तदिवसं सम्यग्देवि विमर्दयेत् ॥ (५७।२)

mardayetsaptadivasaṃ samyagdevi vimardayet ||

58.1५८.१

वत्सराज्जायते सिद्धिः पूर्ववद्दिव्यविग्रहः । (५८।१)

vatsarājjāyate siddhiḥ pūrvavaddivyavigrahaḥ |

58.2५८.२

कटुतैलेन सुरभिं भावयेद्दिनसप्तकम् ॥ (५८।२)

kaṭutailena surabhiṃ bhāvayeddinasaptakam ||

59.1५९.१

पलार्धं भक्षयेन्नित्यं वर्षाद् वज्रवपुर् भवेत् । (५९।१)

palārdhaṃ bhakṣayennityaṃ varṣād vajravapur bhavet |

59.2५९.२

त्रिशतायुःस्वर्णवर्णो वलीपलितवर्जितः ॥ (५९।२)

triśatāyuḥsvarṇavarṇo valīpalitavarjitaḥ ||

60.1६०.१

समध्वाज्यं कुष्ठचूर्णं कर्षं प्रातर्लिहेन्नरः । (६०।१)

samadhvājyaṃ kuṣṭhacūrṇaṃ karṣaṃ prātarlihennaraḥ |

60.2६०.२

शतपुष्पसुगन्धाङ्गो जीवेद्वलिविवर्जितः ॥ (६०।२)

śatapuṣpasugandhāṅgo jīvedvalivivarjitaḥ ||

61.1६१.१

केशरञ्जनकल्पाःकाकतुण्डीफलं कान्तचूर्णमाम्राण्डतैलकम् । (६१।१)

keśarañjanakalpāḥkākatuṇḍīphalaṃ kāntacūrṇamāmrāṇḍatailakam |

61.2६१.२

आलोड्य भाण्डे निक्षिप्य मासं धान्यमये क्षिपेत् ॥ (६१।२)

āloḍya bhāṇḍe nikṣipya māsaṃ dhānyamaye kṣipet ||

62.1६२.१

उद्धृत्य लेपयेच्छीर्षं नस्यकर्मामुना भवेत् । (६२।१)

uddhṛtya lepayecchīrṣaṃ nasyakarmāmunā bhavet |

62.2६२.२

त्र्यहात् केशाः सुनीलाः स्युः षण्मासात् केशरञ्जनम् ॥ (६२।२)

tryahāt keśāḥ sunīlāḥ syuḥ ṣaṇmāsāt keśarañjanam ||

63.1६३.१

हरीतकी निष्कमेकं द्विपलं कान्तचूर्णकम् । (६३।१)

harītakī niṣkamekaṃ dvipalaṃ kāntacūrṇakam |

63.2६३.२

पलमेकं नागचूर्णमम्लदध्ना प्रमर्दयेत् ॥ (६३।२)

palamekaṃ nāgacūrṇamamladadhnā pramardayet ||

64.1६४.१

अभ्यक्तो निक्षिपेन्मूर्ध्नि मर्दयेन्नाडिकार्धकम् । (६४।१)

abhyakto nikṣipenmūrdhni mardayennāḍikārdhakam |

64.2६४.२

एरण्डपत्रैः संवेष्ट्य पुनर्वस्त्रेण बन्धयेत् ॥ (६४।२)

eraṇḍapatraiḥ saṃveṣṭya punarvastreṇa bandhayet ||

65.1६५.१

स्नायात्पुनश्च त्रिदिनं पूर्ववत्केशरञ्जनम् । (६५।१)

snāyātpunaśca tridinaṃ pūrvavatkeśarañjanam |

65.2६५.२

समूलौ नीलिकाभृङ्गावयश्चूर्णं वरासमम् ॥ (६५।२)

samūlau nīlikābhṛṅgāvayaścūrṇaṃ varāsamam ||

66.1६६.१

चूर्णमेडकमूत्रेण दिनमेकं च भावयेत् । (६६।१)

cūrṇameḍakamūtreṇa dinamekaṃ ca bhāvayet |

66.2६६.२

स्नानादि पूर्ववत्कृत्वा पूर्ववत्केशरञ्जनम् ॥ (६६।२)

snānādi pūrvavatkṛtvā pūrvavatkeśarañjanam ||

67.1६७.१

निस्त्वग्गुञ्जाफलं चैला देवदारु च कुष्ठकम् । (६७।१)

nistvagguñjāphalaṃ cailā devadāru ca kuṣṭhakam |

67.2६७.२

समं चूर्णं भृङ्गरसैर् भाव्यम् एकदिनं प्रिये ॥ (६७।२)

samaṃ cūrṇaṃ bhṛṅgarasair bhāvyam ekadinaṃ priye ||

68.1६८.१

अन्यच्चूर्णं तैलं पचेन्मृद्वग्निना बुधः । (६८।१)

anyaccūrṇaṃ tailaṃ pacenmṛdvagninā budhaḥ |

68.2६८.२

यस्य तैलघृताभ्यङ्गात्केशा भ्रमरसन्निभाः ॥ (६८।२)

yasya tailaghṛtābhyaṅgātkeśā bhramarasannibhāḥ ||

69.1६९.१

हस्तिदन्तस्य दग्धस्य समभागं रसाञ्जनम् । (६९।१)

hastidantasya dagdhasya samabhāgaṃ rasāñjanam |

69.2६९.२

छागीदुग्धेन संपेष्य लेपनात्केशरञ्जनम् ॥ (६९।२)

chāgīdugdhena saṃpeṣya lepanātkeśarañjanam ||

70.1७०.१

कृष्णमृत्त्रिफलाभृङ्गरसायश्चूर्णकं समम् । (७०।१)

kṛṣṇamṛttriphalābhṛṅgarasāyaścūrṇakaṃ samam |

70.2७०.२

आलोड्यैनं समं भाण्डे मासमेकं निरोधयेत् ॥ (७०।२)

āloḍyainaṃ samaṃ bhāṇḍe māsamekaṃ nirodhayet ||

71.1७१.१

तल्लेपाच्चिकुराः कृष्णा भवेयुः पञ्चमासतः । (७१।१)

tallepāccikurāḥ kṛṣṇā bhaveyuḥ pañcamāsataḥ |

71.2७१.२

धात्रीफलं जपापुष्पं किट्टं पिष्ट्वा च मूर्धनि ॥ (७१।२)

dhātrīphalaṃ japāpuṣpaṃ kiṭṭaṃ piṣṭvā ca mūrdhani ||

72.1७२.१

लेपयेत्त्रिदिनं तेन केशाः स्युर् भ्रमरोपमाः । (७२।१)

lepayettridinaṃ tena keśāḥ syur bhramaropamāḥ |

72.2७२.२

चूर्णं सिन्दूरसदृशं तयोस्तुल्या च सांब्रणिः ॥ (७२।२)

cūrṇaṃ sindūrasadṛśaṃ tayostulyā ca sāṃbraṇiḥ ||

73.1७३.१

पिष्ट्वांभसा प्रलेपेन तत्क्षणात् केशरञ्जनम् । (७३।१)

piṣṭvāṃbhasā pralepena tatkṣaṇāt keśarañjanam |

73.2७३.२

गोरोचनं कृष्णतिलान् शतपुष्पां शिवांबुना ॥ (७३।२)

gorocanaṃ kṛṣṇatilān śatapuṣpāṃ śivāṃbunā ||

74.1७४.१

काकमाचीमिदं सर्वमयःपात्रे विमर्दयेत् । (७४।१)

kākamācīmidaṃ sarvamayaḥpātre vimardayet |

74.2७४.२

तेनैव दिवसादूर्ध्वं केशरञ्जनमुत्तमम् ॥ (७४।२)

tenaiva divasādūrdhvaṃ keśarañjanamuttamam ||

75.1७५.१

चूर्णं सिद्धार्थकं सर्जो यवक्षारं च काञ्जिकैः । (७५।१)

cūrṇaṃ siddhārthakaṃ sarjo yavakṣāraṃ ca kāñjikaiḥ |

75.2७५.२

नागपुष्परसैः पेष्यं लेपनं केशरञ्जनम् ॥ (७५।२)

nāgapuṣparasaiḥ peṣyaṃ lepanaṃ keśarañjanam ||

76.1७६.१

कदलीकन्दचूर्णं च सिन्दूराङ्गारकौ तथा । (७६।१)

kadalīkandacūrṇaṃ ca sindūrāṅgārakau tathā |

76.2७६.२

रसैर्जम्बीरजैर् लोहमुष्ट्यायःपात्रके पिषेत् ॥ (७६।२)

rasairjambīrajair lohamuṣṭyāyaḥpātrake piṣet ||

77.1७७.१

दिनैकलेपनात्तेन केशानां रञ्जनं भवेत् । (७७।१)

dinaikalepanāttena keśānāṃ rañjanaṃ bhavet |

77.2७७.२

कासीसं नीलिकापत्रं दधिभृङ्गरसस्तथा ॥ (७७।२)

kāsīsaṃ nīlikāpatraṃ dadhibhṛṅgarasastathā ||

78.1७८.१

समांशं लोहचूर्णं च लेपनात्केशरञ्जनम् । (७८।१)

samāṃśaṃ lohacūrṇaṃ ca lepanātkeśarañjanam |

78.2७८.२

नागदण्डेन पत्राणि कोरण्टस्य च मर्दयेत् ॥ (७८।२)

nāgadaṇḍena patrāṇi koraṇṭasya ca mardayet ||

79.1७९.१

दिनत्रयं च तल्लेपात् केशाः स्युर् भ्रमरोपमाः । (७९।१)

dinatrayaṃ ca tallepāt keśāḥ syur bhramaropamāḥ |

79.2७९.२

वरा भृङ्गी चूतबीजं मृणालं च प्रियङ्गुकम् ॥ (७९।२)

varā bhṛṅgī cūtabījaṃ mṛṇālaṃ ca priyaṅgukam ||

80.1८०.१

नीली निशा लोहनागौ चूर्णिता निंबतैलकैः । (८०।१)

nīlī niśā lohanāgau cūrṇitā niṃbatailakaiḥ |

80.2८०.२

कान्तपात्रे लोडयित्वा मासमेकं विभावयेत् ॥ (८०।२)

kāntapātre loḍayitvā māsamekaṃ vibhāvayet ||

81.1८१.१

तेन लिप्ताः कचाः कृष्णा रञ्जिता भ्रमरोपमाः । (८१।१)

tena liptāḥ kacāḥ kṛṣṇā rañjitā bhramaropamāḥ |

81.2८१.२

तिलाः कृष्णाः काकमाचीबीजानि समभागतः ॥ (८१।२)

tilāḥ kṛṣṇāḥ kākamācībījāni samabhāgataḥ ||

82.1८२.१

तत्तैलयन्त्रतो ग्राह्यं तेन स्यात्केशरञ्जनम् । (८२।१)

tattailayantrato grāhyaṃ tena syātkeśarañjanam |

82.2८२.२

कर्षं जपारसः क्षौद्रं सप्ताहं नस्यमाचरेत् ॥ (८२।२)

karṣaṃ japārasaḥ kṣaudraṃ saptāhaṃ nasyamācaret ||

83.1८३.१

तदूर्ध्वं रञ्जयेत् केशान् सर्वनस्योत्तमो ह्ययम् । (८३।१)

tadūrdhvaṃ rañjayet keśān sarvanasyottamo hyayam |

83.2८३.२

भृङ्गराजरसैः पिष्ट्वा त्रिफलां लोहचूर्णकम् ॥ (८३।२)

bhṛṅgarājarasaiḥ piṣṭvā triphalāṃ lohacūrṇakam ||

84.1८४.१

तैलम् एतत्समं योज्यं तथा भृङ्गरसैः पुनः । (८४।१)

tailam etatsamaṃ yojyaṃ tathā bhṛṅgarasaiḥ punaḥ |

84.2८४.२

मृद्वग्निना पचेत्सर्वं तैलशेषं यथा भवेत् ॥ (८४।२)

mṛdvagninā pacetsarvaṃ tailaśeṣaṃ yathā bhavet ||

85.1८५.१

स्निग्धभाण्डे च तत्तैलं मासं भूमौ विनिक्षिपेत् । (८५।१)

snigdhabhāṇḍe ca tattailaṃ māsaṃ bhūmau vinikṣipet |

85.2८५.२

तैलेन लेपयेच्छीर्षं कारवल्लीदलैः पुरा ॥ (८५।२)

tailena lepayecchīrṣaṃ kāravallīdalaiḥ purā ||

86.1८६.१

वेष्टयेत्तत्तु वस्त्रेण निवाते क्षीरभोजनम् । (८६।१)

veṣṭayettattu vastreṇa nivāte kṣīrabhojanam |

86.2८६.२

क्षालयेत् त्रिफलाक्वाथैः कुर्यात् सप्तदिनं प्रिये ॥ (८६।२)

kṣālayet triphalākvāthaiḥ kuryāt saptadinaṃ priye ||

87.1८७.१

कपालरञ्जनं कुर्याद् यावज्जीवं न संशयः । (८७।१)

kapālarañjanaṃ kuryād yāvajjīvaṃ na saṃśayaḥ |

87.2८७.२

श्रियालीकाकतुण्ड्याश्च बीजं निर्गुण्डिकारसैः ॥ (८७।२)

śriyālīkākatuṇḍyāśca bījaṃ nirguṇḍikārasaiḥ ||

88.1८८.१

जपापुष्परसैर् भाव्यं पृथक् दिनचतुष्टयम् । (८८।१)

japāpuṣparasair bhāvyaṃ pṛthak dinacatuṣṭayam |

88.2८८.२

पातालयन्त्रे तत्तैलं पातयेत्तेन लेपनम् ॥ (८८।२)

pātālayantre tattailaṃ pātayettena lepanam ||

89.1८९.१

कुर्यान्मूर्ध्नि च गन्धर्वपत्त्रैश्च परिवेष्टयेत् । (८९।१)

kuryānmūrdhni ca gandharvapattraiśca pariveṣṭayet |

89.2८९.२

वस्त्रेण च ततो वातशून्यदेशे वसन्सुधीः ॥ (८९।२)

vastreṇa ca tato vātaśūnyadeśe vasansudhīḥ ||

90.1९०.१

क्षीराशी काञ्जिके स्नानं कुर्यात्सप्तदिनं त्विति । (९०।१)

kṣīrāśī kāñjike snānaṃ kuryātsaptadinaṃ tviti |

90.2९०.२

केशा भ्रमरसङ्काशा यावज्जीवं न संशयः ॥ (९०।२)

keśā bhramarasaṅkāśā yāvajjīvaṃ na saṃśayaḥ ||

91.1९१.१

जलमण्डनिकाकाकमाचीभृङ्गाः समाः समाः । (९१।१)

jalamaṇḍanikākākamācībhṛṅgāḥ samāḥ samāḥ |

91.2९१.२

पिष्ट्वा तैलं पचेत्सूपं पुनस्तैलेन लेपयेत् ॥ (९१।२)

piṣṭvā tailaṃ pacetsūpaṃ punastailena lepayet ||

92.1९२.१

मूर्धानं लेपयेत्तेन सप्ताहं केशरञ्जनम् । (९२।१)

mūrdhānaṃ lepayettena saptāhaṃ keśarañjanam |

92.2९२.२

स्नानभोजनशय्यां च पूर्ववत्परिकल्पयेत् ॥ (९२।२)

snānabhojanaśayyāṃ ca pūrvavatparikalpayet ||

93.1९३.१

वराभृङ्गरसैः पिष्ट्वा कान्तपात्रे विलेपयेत् । (९३।१)

varābhṛṅgarasaiḥ piṣṭvā kāntapātre vilepayet |

93.2९३.२

अवाङ्मुखं विनिष्ठाप्य प्रातस्तं भृङ्गराड्रसैः ॥ (९३।२)

avāṅmukhaṃ viniṣṭhāpya prātastaṃ bhṛṅgarāḍrasaiḥ ||

94.1९४.१

पुनः पिष्ट्वा लिहेच्छीर्षं क्षालयेत् त्रिफलांबुना । (९४।१)

punaḥ piṣṭvā lihecchīrṣaṃ kṣālayet triphalāṃbunā |

94.2९४.२

एकविंशद्दिनं कुर्यात् पूर्ववत् फलम् आप्नुयात् ॥ (९४।२)

ekaviṃśaddinaṃ kuryāt pūrvavat phalam āpnuyāt ||

95.1९५.१

गरलं कृष्णजीरं च पिष्ट्वा रुद्ध्वा च तन्मुखम् । (९५।१)

garalaṃ kṛṣṇajīraṃ ca piṣṭvā ruddhvā ca tanmukham |

95.2९५.२

गृहाङ्गणे पङ्किले च खनित्वा स्थापयेत् सुधीः ॥ (९५।२)

gṛhāṅgaṇe paṅkile ca khanitvā sthāpayet sudhīḥ ||

96.1९६.१

षण्मासात् तद्द्रवीभूतं कृष्णं साधु समुद्धरेत् । (९६।१)

ṣaṇmāsāt taddravībhūtaṃ kṛṣṇaṃ sādhu samuddharet |

96.2९६.२

शिरोमध्ये क्षिपेत् कर्षं पूर्ववद् वेष्टनादिकम् ॥ (९६।२)

śiromadhye kṣipet karṣaṃ pūrvavad veṣṭanādikam ||

97.1९७.१

आ जन्म रञ्जयेत्केशांस्तच्च कापालरञ्जनम् । (९७।१)

ā janma rañjayetkeśāṃstacca kāpālarañjanam |

97.2९७.२

भृङ्गी नीली वरा कृष्णायसं मदनबीजकम् ॥ (९७।२)

bhṛṅgī nīlī varā kṛṣṇāyasaṃ madanabījakam ||

98.1९८.१

कोरण्टकुसुमं चूर्णमर्जुनस्य त्वचोद्भवम् । (९८।१)

koraṇṭakusumaṃ cūrṇamarjunasya tvacodbhavam |

98.2९८.२

अम्भोजमूलं जम्ब्वाश्च तत्सर्वं च समांशकम् ॥ (९८।२)

ambhojamūlaṃ jambvāśca tatsarvaṃ ca samāṃśakam ||

99.1९९.१

लोहभाण्डगतं कुर्यात्पक्षं भूमौ विनिक्षिपेत् । (९९।१)

lohabhāṇḍagataṃ kuryātpakṣaṃ bhūmau vinikṣipet |

99.2९९.२

हरेद्भाण्डगतं कल्कं कल्कात्तैलं चतुर्गुणम् ॥ (९९।२)

haredbhāṇḍagataṃ kalkaṃ kalkāttailaṃ caturguṇam ||

100.1१००.१

तैलाच्चतुर्गुणं भृङ्गरसस् तस्माच्चतुर्गुणः । (१००।१)

tailāccaturguṇaṃ bhṛṅgarasas tasmāccaturguṇaḥ |

100.2१००.२

वराक्वाथः सर्वमिदं मन्दवह्नौ विपाचयेत् ॥ (१००।२)

varākvāthaḥ sarvamidaṃ mandavahnau vipācayet ||

101.1१०१.१

तैलावशिष्टं विपचेत् तत्पिष्ट्वायसपात्रके । (१०१।१)

tailāvaśiṣṭaṃ vipacet tatpiṣṭvāyasapātrake |

101.2१०१.२

निक्षिपेच्च परीक्षार्थं काकपक्षं विलेपयेत् ॥ (१०१।२)

nikṣipecca parīkṣārthaṃ kākapakṣaṃ vilepayet ||

102.1१०२.१

तैलेन यदि कृष्णं तदौषधं सिद्धिदं भवेत् । (१०२।१)

tailena yadi kṛṣṇaṃ tadauṣadhaṃ siddhidaṃ bhavet |

102.2१०२.२

साधको मासम् एकं तु तस्मिन्पात्रे विपाचितम् ॥ (१०२।२)

sādhako māsam ekaṃ tu tasminpātre vipācitam ||

103.1१०३.१

तेन लिप्ताः कचास्तस्य षण्मासाद्भ्रमरोपमाः । (१०३।१)

tena liptāḥ kacāstasya ṣaṇmāsādbhramaropamāḥ |

103.2१०३.२

चिञ्चाश्वत्थपलाशानां वासायाश्च द्रवैर्मुहुः ॥ (१०३।२)

ciñcāśvatthapalāśānāṃ vāsāyāśca dravairmuhuḥ ||

104.1१०४.१

द्रुतं पात्रगतं नागं चालयेद् भस्मतां व्रजेत् । (१०४।१)

drutaṃ pātragataṃ nāgaṃ cālayed bhasmatāṃ vrajet |

104.2१०४.२

तावत् पचेन्नागभस्म पलं लोहस्य चूर्णकम् ॥ (१०४।२)

tāvat pacennāgabhasma palaṃ lohasya cūrṇakam ||

105.1१०५.१

द्विपलं च वराचूर्णं त्रिपलं दाडिमत्वचः । (१०५।१)

dvipalaṃ ca varācūrṇaṃ tripalaṃ dāḍimatvacaḥ |

105.2१०५.२

पलं चैतत्सर्वसमं काञ्जिकं लोहभाजने ॥ (१०५।२)

palaṃ caitatsarvasamaṃ kāñjikaṃ lohabhājane ||

106.1१०६.१

लोडयेत् पाचयेत् किंचित् क्षणं तल्लोहपात्रके । (१०६।१)

loḍayet pācayet kiṃcit kṣaṇaṃ tallohapātrake |

106.2१०६.२

आतपे धारयेद् भृङ्गकोरण्टरसभावितम् ॥ (१०६।२)

ātape dhārayed bhṛṅgakoraṇṭarasabhāvitam ||

107.1१०७.१

एकविंशद्दिनं भाव्यं भूयो भूयो द्रवं द्रवम् । (१०७।१)

ekaviṃśaddinaṃ bhāvyaṃ bhūyo bhūyo dravaṃ dravam |

107.2१०७.२

तेनैव लिप्ताश्चिकुराः पिञ्छतापिञ्छसन्निभाः ॥ (१०७।२)

tenaiva liptāścikurāḥ piñchatāpiñchasannibhāḥ ||

108.1१०८.१

कचरञ्जनयोगेषु कथिताकथितेषु च । (१०८।१)

kacarañjanayogeṣu kathitākathiteṣu ca |

108.2१०८.२

निशि लेपं तथैरण्डपत्रैश्च परिवेष्टनम् ॥ (१०८।२)

niśi lepaṃ tathairaṇḍapatraiśca pariveṣṭanam ||

109.1१०९.१

प्रातः स्नानमिदं कर्म सर्वसाधारणं स्मृतम् । (१०९।१)

prātaḥ snānamidaṃ karma sarvasādhāraṇaṃ smṛtam |

109.2१०९.२

दिव्यौषधिग्रहणयोग्यस्थलनिर्देशःश्मशाने सलिले मार्गे गृहे देवालये तथा ॥ (१०९।२)

divyauṣadhigrahaṇayogyasthalanirdeśaḥśmaśāne salile mārge gṛhe devālaye tathā ||

110.1११०.१

मलमूत्रयुतस्थाने ग्रामे गोष्ठे तरोरधः । (११०।१)

malamūtrayutasthāne grāme goṣṭhe taroradhaḥ |

110.2११०.२

छायायां च विषप्राये कुशीते चान्यबाधिते ॥ (११०।२)

chāyāyāṃ ca viṣaprāye kuśīte cānyabādhite ||

111.1१११.१

एवंप्रायेषु देशेषु न ग्राह्या सिद्धमूलिका । (१११।१)

evaṃprāyeṣu deśeṣu na grāhyā siddhamūlikā |

111.2१११.२

अरण्ये पर्वते तीरे नद्या तपवने शुचौ ॥ (१११।२)

araṇye parvate tīre nadyā tapavane śucau ||

112.1११२.१

शिलासङ्गिशुचिक्षेत्रे सिद्धक्षेत्रे ऽब्धिरोधसि । (११२।१)

śilāsaṅgiśucikṣetre siddhakṣetre 'bdhirodhasi |

112.2११२.२

श्रीपर्वते हिमगिरौ तटाके विजने ह्रदे ॥ (११२।२)

śrīparvate himagirau taṭāke vijane hrade ||

113.1११३.१

गृह्णीयान्मूलिका जाता देहसिद्धिप्रदायिकाः । (११३।१)

gṛhṇīyānmūlikā jātā dehasiddhipradāyikāḥ |

113.2११३.२

दिव्यौषधिग्रहणविधिःसर्वेषां सिद्धमूलानां रक्षाबन्धनकर्मणि ॥ (११३।२)

divyauṣadhigrahaṇavidhiḥsarveṣāṃ siddhamūlānāṃ rakṣābandhanakarmaṇi ||

114.1११४.१

खननेषूत्पाटनेषु ग्रहणेषु क्रमेण वै । (११४।१)

khananeṣūtpāṭaneṣu grahaṇeṣu krameṇa vai |

114.2११४.२

कथ्यन्ते मनवो दिव्याः सर्वसाधारणाः स्मृताः ॥ (११४।२)

kathyante manavo divyāḥ sarvasādhāraṇāḥ smṛtāḥ ||

115.1११५.१

पूर्वेद्युरेव सुस्नातः कृतदन्तविशोधनः । (११५।१)

pūrvedyureva susnātaḥ kṛtadantaviśodhanaḥ |

115.2११५.२

अनुलिप्तः शुद्धवस्त्रो हृष्टः संयतमानसः ॥ (११५।२)

anuliptaḥ śuddhavastro hṛṣṭaḥ saṃyatamānasaḥ ||

116.1११६.१

मौनी गन्धाक्षतोपेतो रक्षाबन्धनसूत्रिताम् । (११६।१)

maunī gandhākṣatopeto rakṣābandhanasūtritām |

116.2११६.२

पूर्वम् अन्वेषितां गत्वा मूलिकां स्वेष्टदायिकाम् ॥ (११६।२)

pūrvam anveṣitāṃ gatvā mūlikāṃ sveṣṭadāyikām ||

117.1११७.१

वितृणं परितः कृत्वा खात्वाम्बु परिषेचयेत् । (११७।१)

vitṛṇaṃ paritaḥ kṛtvā khātvāmbu pariṣecayet |

117.2११७.२

गन्धपुष्पाक्षतैः पूजां कृत्वा सूत्रेण बन्धयेत् ॥ (११७।२)

gandhapuṣpākṣataiḥ pūjāṃ kṛtvā sūtreṇa bandhayet ||

118.1११८.१

समन्त्रकं साधकेन्द्रः सोपवासो जितेन्द्रियः । (११८।१)

samantrakaṃ sādhakendraḥ sopavāso jitendriyaḥ |

118.2११८.२

अत्रैव तिष्ठ कल्याणि मम कार्यकरी भव ॥ (११८।२)

atraiva tiṣṭha kalyāṇi mama kāryakarī bhava ||

119.1११९.१

मम कार्यकरी सिद्धा ततः स्वर्गं गमिष्यसि । (११९।१)

mama kāryakarī siddhā tataḥ svargaṃ gamiṣyasi |

119.2११९.२

ॐ ह्रीं नमस्ते ऽमृतसम्भूते बलवीर्यविवर्धिनि बलमायुश्च मे देहि पापं मे जहि दूरतः । (११९।२)

oṃ hrīṃ namaste 'mṛtasambhūte balavīryavivardhini balamāyuśca me dehi pāpaṃ me jahi dūrataḥ |

119.3११९.३

ह्रीं फट् । (११९।३)

hrīṃ phaṭ |

119.4११९.४

अनेनैव तु मन्त्रेण त्रिधा सूत्रेण वेष्टितम् ॥ (११९।४)

anenaiva tu mantreṇa tridhā sūtreṇa veṣṭitam ||

120.1१२०.१

रक्षां बध्नीत तां स्पृष्ट्वा जपेदष्टोत्तरं शतम् । (१२०।१)

rakṣāṃ badhnīta tāṃ spṛṣṭvā japedaṣṭottaraṃ śatam |

120.2१२०.२

ततः प्रातः समुत्थाय कृत्वा नित्यविधिं शुचिः ॥ (१२०।२)

tataḥ prātaḥ samutthāya kṛtvā nityavidhiṃ śuciḥ ||

121.1१२१.१

मूलिकां तां समासाद्य गन्धपुष्पाक्षतादिभिः । (१२१।१)

mūlikāṃ tāṃ samāsādya gandhapuṣpākṣatādibhiḥ |

121.2१२१.२

सर्वोपचारैः सम्पूज्य बलिं दद्यात् सहेतुकाम् ॥ (१२१।२)

sarvopacāraiḥ sampūjya baliṃ dadyāt sahetukām ||

122.1१२२.१

समन्त्रकं खनेद्धीमान्मन्त्रो ऽयमपि कथ्यते । (१२२।१)

samantrakaṃ khaneddhīmānmantro 'yamapi kathyate |

122.2१२२.२

येन त्वां खनते ब्रह्मा येन त्वां खनते भृगुः ॥ (१२२।२)

yena tvāṃ khanate brahmā yena tvāṃ khanate bhṛguḥ ||

123.1१२३.१

येनेन्द्रो वरुणो विष्णुस्तेन त्वामुपचक्रमे । (१२३।१)

yenendro varuṇo viṣṇustena tvāmupacakrame |

123.2१२३.२

त्वामेवाहं खनिष्यामि मन्त्रपूतेन पाणिना ॥ (१२३।२)

tvāmevāhaṃ khaniṣyāmi mantrapūtena pāṇinā ||

124.1१२४.१

एवं सम्प्रार्थयित्वादौ पश्चान्मन्त्रं समुच्चरेत् । (१२४।१)

evaṃ samprārthayitvādau paścānmantraṃ samuccaret |

124.2१२४.२

ॐ श्रीं ह्रीं तं अमृतेश्वरि एहि एहि मम सकलसिद्धिं कुरु हुं फट् । (१२४।२)

oṃ śrīṃ hrīṃ taṃ amṛteśvari ehi ehi mama sakalasiddhiṃ kuru huṃ phaṭ |

124.3१२४.३

अनेनैव तु मन्त्रेण निखनेत् सिद्धिमूलिकाम् ॥ (१२४।३)

anenaiva tu mantreṇa nikhanet siddhimūlikām ||

125.1१२५.१

अथ तूत्पाटयेत्तां तु प्राञ्जलिः प्रार्थयेदिति । (१२५।१)

atha tūtpāṭayettāṃ tu prāñjaliḥ prārthayediti |

125.2१२५.२

मा उत्पते मा निपते मा च ते चान्यथा भवेत् । (१२५।२)

mā utpate mā nipate mā ca te cānyathā bhavet |

125.3१२५.३

ॐ ह्रीं चण्ड हुं फट् स्वाहा । (१२५।३)

oṃ hrīṃ caṇḍa huṃ phaṭ svāhā |

125.4१२५.४

उत्पाटयेदनेनैव मन्त्रेण परमेश्वरि । (१२५।४)

utpāṭayedanenaiva mantreṇa parameśvari |

125.5१२५.५

अच्छिन्नमूलामादाय शुद्धवस्त्राभिवेष्टिताम् ॥ (१२५।५)

acchinnamūlāmādāya śuddhavastrābhiveṣṭitām ||

126.1१२६.१

क्षिप्त्वा पटलिकायां च स्ववेश्मनि शुचिस्थले । (१२६।१)

kṣiptvā paṭalikāyāṃ ca svaveśmani śucisthale |

126.2१२६.२

निचये हृष्टमनसा निदध्यात् पारणं ततः ॥ (१२६।२)

nicaye hṛṣṭamanasā nidadhyāt pāraṇaṃ tataḥ ||

127.1१२७.१

ॐ नमो भैरवाय महासिद्धिप्रदायकाय आपदुत्तरणाय हुं फट् । (१२७।१)

oṃ namo bhairavāya mahāsiddhipradāyakāya āpaduttaraṇāya huṃ phaṭ |

127.2१२७.२

अनेनैव तु मन्त्रेण गृहीत्वा गृहमानयेत् ॥ (१२७।२)

anenaiva tu mantreṇa gṛhītvā gṛhamānayet ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ĀK, 1, 16

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit