श्रीभैरवः । (१।१)

स्वर्णादिसर्वलोहानामुत्पत्त्यादिक्रमं ब्रुवे । (१।२)

गोल्द्:: स्य्नोन्य्म्स्स्वर्णं सुवर्णकनकोज्ज्वलकाञ्चनानि कल्याणहाटकहिरण्यमनोहराणि । (१।३)

गाङ्गेयगैरिकमहारजताग्निवीर्यरुक्मानि हेमतपनीयकभास्वराणि ॥ (१।४)

जाम्बूनदाष्टापदजातरूपपिञ्जानचामीकरकर्बुराणि । (२।१)

कार्तस्वरापिञ्जरवर्णभूरितेजांसि दीप्तामलदीपिपीतकानि ॥ (२।२)

मङ्गल्यसौमेरवशातकुम्भशृङ्गारचन्द्रारजजाम्बवानि । (३।१)

आग्नेयनिष्काग्निशिखानि चेति नेत्राब्धिनिर्धारितहेमनाम ॥ (३।२)

स्वर्णभेदाःप्राकृतं सहजं वह्निसम्भूतं खनिसम्भवम् ॥ (४।०)

रसेन्द्रवेधसंजातं स्वर्णं पञ्चविधं स्मृतम् । (५।१)

ब्रह्माण्डं संवृतं येन रजोगुणभुवा खलु ॥ (५।२)

तत्प्राकृतमिति प्रोक्तं देवानामपि दुर्लभम् । (६।१)

ब्रह्मा येनावृतो जातः सुवर्णं सहजं हि तत् ॥ (६।२)

विसृष्टमग्निना शैवं तेजः पीतं सुदुःसहम् । (७।१)

अभूत्स्वर्णं तदुद्दिष्टं सुवर्णं वह्निसंभवम् ॥ (७।२)

एतत्स्वर्णत्रयं दिव्यं वर्णैः षोडशभिर्युतम् । (८।१)

धारणादेव तत्कुर्याच्छरीरमजरामयम् ॥ (८।२)

गिरीणां खनिसम्भूतं तत्स्वर्णं खनिजं स्मृतम् । (९।१)

तच्चतुर्दशवर्णाढ्यं भक्षितं सर्वरोगहृत् ॥ (९।२)

रसेन्द्रवेधसम्भूतं तद्वेधजमुदाहृतम् । (१०।१)

रसायनं महाश्रेष्ठं पवित्रं वेधजं हि तत् ॥ (१०।२)

रक्ताभं पीतवर्णं च द्विविधं काञ्चनं भवेत् । (११।१)

ग्राह्याग्राह्यस्वर्णरूपदाहे रक्तं सितं छेदे निकषे कुङ्कुमप्रभम् ॥ (११।२)

गुरु स्निग्धं मृदु स्वच्छं निर्दलं रक्तपीतकम् । (१२।१)

हेम षोडशवर्णाढ्यं शस्यते देहलोहयोः ॥ (१२।२)

श्वेताङ्गं कठिनं रूक्षं विवर्णं समलं दलम् । (१३।१)

दाहे श्वेतासितं श्वेतं निकषे लघु च व्रजेत् ॥ (१३।२)

न शुद्धं न मृतं स्वर्णं रोगवर्गं करोति च । (१४।१)

सौख्यं वीर्यं बलं हन्ति तस्माच्छुद्धिरुदीर्यते ॥ (१४।२)

स्वर्णशुद्धिवल्मीकमृत्तिका धूमं गैरिकं चेष्टका पटु । (१५।१)

इत्येते मृत्तिकाः पञ्च जम्बीरैर् वारनालकैः ॥ (१५।२)

पिष्ट्वा लिम्पेत्स्वर्णपत्रं भस्मच्छन्नं तु कर्परे । (१६।१)

यावद्द्रवं पुटं तावत्कुर्यात्तेन विशुध्यति ॥ (१६।२)

मृत्तिकां मातुलुङ्गाम्लैः पञ्चवासरभाविताम् । (१७।१)

सभस्मलवणं हेम शोधयेत् पुटपाकतः ॥ (१७।२)

भावयेन्मातुलुङ्गाम्लैस्त्रिदिनं पञ्चमृत्तिकाम् । (१८।१)

सैन्धवं भूमिभस्माभिः स्वर्णं शुध्यति पूर्ववत् ॥ (१८।२)

तैले तक्रे गवां मूत्रे ह्यारनाले कुलुत्थके । (१९।१)

क्रमान्निषेचयेत् तप्तं सप्तवारं द्रवैर् द्रवैः ॥ (१९।२)

स्वर्णादिलोहपत्राणां शुद्धिरेषा प्रशस्यते । (२०।१)

द्रावितौ नागवङ्गौ च तद्वत्सिञ्चेद्विशुद्धये ॥ (२०।२)

सुवर्णं ढालयेत् पूर्वं काञ्चनारोद्भवे रसे । (२१।१)

सप्तवारं ततः कर्मयोग्यं हेम भवेद् ध्रुवम् ॥ (२१।२)

स्वर्णभस्म (१)नागचूर्णं शिलायुक्तं वज्रीक्षीरसमन्वितम् । (२२।१)

लेपनात्पुटयोगाच्च हेमपत्राणि लेपयेत् ॥ (२२।२)

मृतं नागं स्नुहीक्षीरैर् अथवाम्लेन केनचित् । (२३।१)

पिष्ट्वा लेप्यं स्वर्णपत्रं रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् ॥ (२३।२)

आदाय पेषयेदम्ले मृतनागं चाष्टमांशकम् । (२४।१)

पचेद्गजपुटे रुद्ध्वा पूर्ववन्नागसंयुतम् ॥ (२४।२)

एवं पुनः पुनः पाकादष्टधा म्रियते ध्रुवम् । (२५।१)

स्वर्णभस्म (२)शुद्धसूतसमं गन्धं माक्षिकं च सहाम्लकैः ॥ (२५।२)

अष्टभिश्च पुटैर्हेम म्रियते पूर्ववत्क्रिया । (२६।१)

स्वर्णभस्म (३)शुद्धसूतसमं स्वर्णं खल्वे कुर्याच्च गोलकम् ॥ (२६।२)

ऊर्ध्वाधो गन्धकं दत्त्वा सर्वतुल्यं निरुध्य च । (२७।१)

त्रिंशद्वनोत्पलैर् दद्यात् पुटानेवं चतुर्दश ॥ (२७।२)

निरुत्थं जायते भस्म गन्धं देयं पुनः पुनः । (२८।१)

स्वर्णभस्म (४)स्वर्णमावर्त्य तोलैकं माषैकं शुद्धनागकम् ॥ (२८।२)

क्षिप्त्वादाय तु तच्चूर्णं तत्तुल्ये गन्धमाक्षिके । (२९।१)

अम्लेन मर्दयेद्यामं रुद्ध्वा लघुपुटे पचेत् ॥ (२९।२)

गन्धं पुनः पुनर्देयं म्रियते दशभिः पुटैः । (३०।१)

रसादिभिः स्वर्णमारणम्हेमपत्राणि कुर्वीत विलिम्पेद्रसभस्मना ॥ (३०।२)

अम्लपिष्टेन पुटयेद्धेम निर्जीवतां व्रजेत् । (३१।१)

अथवा ताप्यपुटितं स्वर्णं गच्छति भस्मताम् ॥ (३१।२)

यद्वा मृतेन करिणा शिलायोगेन भस्मयेत् । (३२।१)

अथवा मृतवज्रेण योगिन्यंशविलेपितम् ॥ (३२।२)

भस्मतां यात्युपरसै रसैश्चैव महारसैः । (३३।१)

अम्लपिष्टैर् विलिप्तं च पुटितं याति भस्मताम् ॥ (३३।२)

स्वर्णमारण (५)स्वर्णस्य द्विगुणं सूतं याममम्लेन मर्दयेत् । (३४।१)

आरोटं माक्षिकं क्षिप्त्वा मूषायां स्वर्णतुल्यकम् ॥ (३४।२)

तत्पृष्ठे मर्दितं हेम तत्पृष्ठे शुद्धमाक्षिकम् । (३५।१)

देयं स्वर्णसमं तच्च पृष्ठे गन्धं च तत्समम् ॥ (३५।२)

सर्वं च चूर्णितं दद्याद् रुद्ध्वा मूषां धमेद्दृढम् । (३६।१)

स्वभावशीतलं ग्राह्यं भस्म तद्भागपञ्चकम् ॥ (३६।२)

टङ्कणं श्वेतकाचं च भागैकैकं प्रपेषयेत् । (३७।१)

त्रितयं मधुनाज्येन मेलकं गोलकीकृतम् ॥ (३७।२)

धान्याभ्रस्य च भागैकमधश्चोर्ध्वं च दापयेत् । (३८।१)

निरुध्य तद्धमेद्गाढं मूषायां घटिकाद्वयम् ॥ (३८।२)

निरुत्थं जायते भस्म तत्तद्योगेषु योजयेत् । (३९।१)

स्वर्णमारण (६)हेम्नः पादं मृतं सूतं पिष्टमम्लेन केनचित् ॥ (३९।२)

पत्रे लिप्त्वा पुटे पच्यादष्टभिर्म्रियते ध्रुवम् । (४०।१)

शुद्धानां सर्वलोहानां मारणे रीतिरीदृशी ॥ (४०।२)

स्वर्णमारण (७)शुद्धमाक्षीकभागैकं भागं चारोटमाक्षिकम् । (४१।१)

द्विभागं सूतकं क्षिप्त्वा त्रयमम्लेन मर्दयेत् ॥ (४१।२)

भागैकं हेमपत्रं च लिप्त्वा चाम्लेन मर्दयेत् । (४२।१)

तद्गोलं पातनायन्त्रे हठाद् यामत्रयं पचेत् ॥ (४२।२)

इत्येवं म्रियते स्वर्णं निरुत्थं नात्र संशयः । (४३।१)

स्वर्णमारण (८)यवचिञ्चारजोवृक्षभल्लातैष्टङ्कणेन च ॥ (४३।२)

लिप्त्वा स्वर्णस्य पत्राणि रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् । (४४।१)

तैर् द्रवैः पिष्ट्या म्रियते सप्तधा पुटैः ॥ (४४।२)

पीलुकङ्कुष्ठबुक्काणसौवर्चलम् अपेषितम् । (४५।१)

लिप्त्वा स्वर्णस्य पत्राणि म्रियते सप्तभिः पुटैः ॥ (४५।२)

स्वर्णस्य गुणाःसुवर्णं बृंहणं स्निग्धं मधुरं रसपाकयोः । (४६।१)

विषदोषहरं शीतं सकषायं सतिक्तकम् ॥ (४६।२)

हृद्यं कान्तिप्रदं बल्यं संरसनं गुरु लेखनम् । (४७।१)

बुद्धिमेधास्मृतिकरं व्रणघ्नं वाग्विशुद्धिदम् ॥ (४७।२)

क्षयोन्मादप्रशमनं चक्षुष्यं च रसायनम् । (४८।१)

त्रिदोषशमनं सौम्यमायुष्यं रुचिरं शुचि ॥ (४८।२)

प्रज्ञावीर्यस्वरकरम् ऐश्वर्यं धारणाद्भवेत् ॥ (४९।१)