आनन्दकन्दĀnandakanda

ĀK, 1, 9

9 of 35 · 394 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

रसायनार्हरससंस्कारः; प्रथमः प्रकारःश्रीभैरवी । (१।१)

rasāyanārharasasaṃskāraḥ; prathamaḥ prakāraḥśrībhairavī |

1.2१.२

रसायनार्हां सूतस्य संस्कृतिं वद मे विभो । (१।२)

rasāyanārhāṃ sūtasya saṃskṛtiṃ vada me vibho |

1.3१.३

श्रीभैरवः । (१।३)

śrībhairavaḥ |

1.4१.४

शृणु पार्वति यत्नेन संस्कारं शोधनादिकम् ॥ (१।४)

śṛṇu pārvati yatnena saṃskāraṃ śodhanādikam ||

2.1२.१

पुनर्नवारसैः पेष्यं धान्याभ्रं पारदं समम् । (२।१)

punarnavārasaiḥ peṣyaṃ dhānyābhraṃ pāradaṃ samam |

2.2२.२

तप्तखल्वे दिनं देवि वज्रमूषागतं रसम् ॥ (२।२)

taptakhalve dinaṃ devi vajramūṣāgataṃ rasam ||

3.1३.१

पचेद्भूधरयन्त्रे च पुनः संमर्दयेच्च तम् । (३।१)

pacedbhūdharayantre ca punaḥ saṃmardayecca tam |

3.2३.२

पूर्वद्रवैर्यथापूर्वं मर्दनं पाचनं पुनः ॥ (३।२)

pūrvadravairyathāpūrvaṃ mardanaṃ pācanaṃ punaḥ ||

4.1४.१

कृत्वैवं दशवारं तं पात्यं पातनयन्त्रके । (४।१)

kṛtvaivaṃ daśavāraṃ taṃ pātyaṃ pātanayantrake |

4.2४.२

शुद्धः स्यात्पारदो देवि योज्यो योगे रसायने ॥ (४।२)

śuddhaḥ syātpārado devi yojyo yoge rasāyane ||

5.1५.१

द्वितीयः प्रकारःदशमांशं रसाद्गन्धं तप्तखल्वे विनिक्षिपेत् । (५।१)

dvitīyaḥ prakāraḥdaśamāṃśaṃ rasādgandhaṃ taptakhalve vinikṣipet |

5.2५.२

वराजम्बीरकन्याग्निद्रवैर्यामं विमर्दयेत् ॥ (५।२)

varājambīrakanyāgnidravairyāmaṃ vimardayet ||

6.1६.१

पातयेत्पातनायन्त्रे कुर्यादेवं तु सप्तधा । (६।१)

pātayetpātanāyantre kuryādevaṃ tu saptadhā |

6.2६.२

सगन्धकं मर्दनं च पातनं भवति प्रिये ॥ (६।२)

sagandhakaṃ mardanaṃ ca pātanaṃ bhavati priye ||

7.1७.१

शुद्धः स्यात्पारदो देवि योग्यो योगे रसायने । (७।१)

śuddhaḥ syātpārado devi yogyo yoge rasāyane |

7.2७.२

तृतीयः प्रकारःतिलतैलैर् माहिषिकैर् मूत्रैर् मर्द्याम्लकेन च ॥ (७।२)

tṛtīyaḥ prakāraḥtilatailair māhiṣikair mūtrair mardyāmlakena ca ||

8.1८.१

गोमांसैर् हिङ्गुलं पाच्यं लोहपात्रे क्रमाग्निना । (८।१)

gomāṃsair hiṅgulaṃ pācyaṃ lohapātre kramāgninā |

8.2८.२

सप्ताहं लोहदण्डेन चालयन्सद्रवं मुहुः ॥ (८।२)

saptāhaṃ lohadaṇḍena cālayansadravaṃ muhuḥ ||

9.1९.१

सार्द्रमायूरपित्तेन भावयेदातपे दिनम् । (९।१)

sārdramāyūrapittena bhāvayedātape dinam |

9.2९.२

पाचयेत्पातनायन्त्रे दरदं खरवह्निना ॥ (९।२)

pācayetpātanāyantre daradaṃ kharavahninā ||

10.1१०.१

शुद्धो भवेच्चतुर्यामात्पारदः स्याद्रसायने । (१०।१)

śuddho bhaveccaturyāmātpāradaḥ syādrasāyane |

10.2१०.२

रसभस्मक्रमः; प्रथमः प्रकारःऊर्ध्वाधस्तात्खजीर्णस्य सूतस्य समगन्धकम् ॥ (१०।२)

rasabhasmakramaḥ; prathamaḥ prakāraḥūrdhvādhastātkhajīrṇasya sūtasya samagandhakam ||

11.1११.१

निक्षिपेत्पक्वमूषायां गर्ते द्वाभ्यां चतुर्गुणम् । (११।१)

nikṣipetpakvamūṣāyāṃ garte dvābhyāṃ caturguṇam |

11.2११.२

काकमाचीद्रवं दत्त्वा निरुध्यैनां क्रमाग्निना ॥ (११।२)

kākamācīdravaṃ dattvā nirudhyaināṃ kramāgninā ||

12.1१२.१

पचेद्गुण्डकयन्त्रस्थां मूषां यामचतुष्टयम् । (१२।१)

pacedguṇḍakayantrasthāṃ mūṣāṃ yāmacatuṣṭayam |

12.2१२.२

भस्मसाज्जायते सूतो योजयेत्तु रसायने ॥ (१२।२)

bhasmasājjāyate sūto yojayettu rasāyane ||

13.1१३.१

द्वितीयः प्रकारःजीर्णसूतं स्नुक्क्षीरैः समं गन्धं विमर्दयेत् । (१३।१)

dvitīyaḥ prakāraḥjīrṇasūtaṃ snukkṣīraiḥ samaṃ gandhaṃ vimardayet |

13.2१३.२

दिनं ततो गर्भयन्त्रे पुटे भस्मति पूर्ववत् ॥ (१३।२)

dinaṃ tato garbhayantre puṭe bhasmati pūrvavat ||

14.1१४.१

तृतीयः प्रकारःखजीर्णसूतं तुल्यांशं लाक्षोर्णामधुटङ्कणम् । (१४।१)

tṛtīyaḥ prakāraḥkhajīrṇasūtaṃ tulyāṃśaṃ lākṣorṇāmadhuṭaṅkaṇam |

14.2१४.२

गुञ्जां भृङ्गरसैः सर्वं दिनमेकं विमर्दयेत् ॥ (१४।२)

guñjāṃ bhṛṅgarasaiḥ sarvaṃ dinamekaṃ vimardayet ||

15.1१५.१

अन्ध्रितं वज्रमूषायां धमेद्भस्मति पारदः । (१५।१)

andhritaṃ vajramūṣāyāṃ dhamedbhasmati pāradaḥ |

15.2१५.२

चतुर्थः प्रकारःघनजीर्णं रसं गन्धं त्र्यहं तुल्यं विमर्दयेत् ॥ (१५।२)

caturthaḥ prakāraḥghanajīrṇaṃ rasaṃ gandhaṃ tryahaṃ tulyaṃ vimardayet ||

16.1१६.१

अहिमार्या रसैर्वाथ ह्यजामार्या रसेन वा । (१६।१)

ahimāryā rasairvātha hyajāmāryā rasena vā |

16.2१६.२

रसेन कीटमारिण्याः श्वेताङ्कोलरसेन वा ॥ (१६।२)

rasena kīṭamāriṇyāḥ śvetāṅkolarasena vā ||

17.1१७.१

दिवारात्रं करीषाग्नौ मृण्मये संपुटे दहेत् । (१७।१)

divārātraṃ karīṣāgnau mṛṇmaye saṃpuṭe dahet |

17.2१७.२

तुषाग्निना वा त्रिदिनाद्भस्मीभवति पारदः ॥ (१७।२)

tuṣāgninā vā tridinādbhasmībhavati pāradaḥ ||

18.1१८.१

तप्तखल्वे वज्रभस्म जीर्णे सूते समं त्र्यहम् । (१८।१)

taptakhalve vajrabhasma jīrṇe sūte samaṃ tryaham |

18.2१८.२

हंसपादीरसैर् मर्द्यं बीजैर्दिव्यौषधोद्भवैः ॥ (१८।२)

haṃsapādīrasair mardyaṃ bījairdivyauṣadhodbhavaiḥ ||

19.1१९.१

लेपयेद्वज्रमूषायां तत्र पूर्वं रसं क्षिपेत् । (१९।१)

lepayedvajramūṣāyāṃ tatra pūrvaṃ rasaṃ kṣipet |

19.2१९.२

त्र्यहं तुषाग्निना पाच्यं हंसपादीद्रवैः पुनः ॥ (१९।२)

tryahaṃ tuṣāgninā pācyaṃ haṃsapādīdravaiḥ punaḥ ||

20.1२०.१

मर्दयेत्त्रिदिनं गाढं तद्गोलं पूर्ववत्पचेत् । (२०।१)

mardayettridinaṃ gāḍhaṃ tadgolaṃ pūrvavatpacet |

20.2२०.२

भस्मीभवति सूतेन्द्रः शङ्खकुन्देन्दुसन्निभः ॥ (२०।२)

bhasmībhavati sūtendraḥ śaṅkhakundendusannibhaḥ ||

21.1२१.१

जारितरसमारणम्; प्रथमः प्रकारःअथ वक्ष्यामि देवेशि जारितं रसमारणम् । (२१।१)

jāritarasamāraṇam; prathamaḥ prakāraḥatha vakṣyāmi deveśi jāritaṃ rasamāraṇam |

21.2२१.२

प्रथमं जारणं कुर्यात्सबीजं सुरनायिके ॥ (२१।२)

prathamaṃ jāraṇaṃ kuryātsabījaṃ suranāyike ||

22.1२२.१

अजारितं रसं मूढः प्रमादान्मारयेद्यदि । (२२।१)

ajāritaṃ rasaṃ mūḍhaḥ pramādānmārayedyadi |

22.2२२.२

मम द्रोही स पापिष्ठो महापातकवान् भवेत् ॥ (२२।२)

mama drohī sa pāpiṣṭho mahāpātakavān bhavet ||

23.1२३.१

भ्रूणहा गुरुघाती च गोघ्नः स्त्रीबालघातकः । (२३।१)

bhrūṇahā gurughātī ca goghnaḥ strībālaghātakaḥ |

23.2२३.२

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कुर्याज्जारणपूर्वकम् ॥ (२३।२)

tasmātsarvaprayatnena kuryājjāraṇapūrvakam ||

24.1२४.१

मारणं रसराजस्य मम बीजस्य पार्वति । (२४।१)

māraṇaṃ rasarājasya mama bījasya pārvati |

24.2२४.२

धरायां गोमयं देवि स्थापयित्वा तत उपरि ॥ (२४।२)

dharāyāṃ gomayaṃ devi sthāpayitvā tata upari ||

25.1२५.१

पक्वमूषायां विनिक्षिप्य तन्मध्ये कटुतुम्बिजम् । (२५।१)

pakvamūṣāyāṃ vinikṣipya tanmadhye kaṭutumbijam |

25.2२५.२

तैलं निधाय सूतं च निक्षिपेच्च तत उपरि ॥ (२५।२)

tailaṃ nidhāya sūtaṃ ca nikṣipecca tata upari ||

26.1२६.१

काकमाचीरसो देयस्तैलतुल्यो वरानने । (२६।१)

kākamācīraso deyastailatulyo varānane |

26.2२६.२

शुद्धं गन्धं व्रीहिमात्रं दत्त्वा मूषां निरोधयेत् ॥ (२६।२)

śuddhaṃ gandhaṃ vrīhimātraṃ dattvā mūṣāṃ nirodhayet ||

27.1२७.१

तदूर्ध्वं खादिराङ्गारपूरितं श्रावकं न्यसेत् । (२७।१)

tadūrdhvaṃ khādirāṅgārapūritaṃ śrāvakaṃ nyaset |

27.2२७.२

ज्ञात्वा तत्स्वाङ्गशीतत्वं पुनर्गन्धं च तैलकम् ॥ (२७।२)

jñātvā tatsvāṅgaśītatvaṃ punargandhaṃ ca tailakam ||

28.1२८.१

काकमाचीद्रवं दत्त्वा वह्निमेवं पुनः पुनः । (२८।१)

kākamācīdravaṃ dattvā vahnimevaṃ punaḥ punaḥ |

28.2२८.२

अधस्ताद्गोमयं सान्द्रमुपरिष्टाच्च पावकम् ॥ (२८।२)

adhastādgomayaṃ sāndramupariṣṭācca pāvakam ||

29.1२९.१

काकमाचीद्रवः सूतस्तैलं चैतत्त्रयं समम् । (२९।१)

kākamācīdravaḥ sūtastailaṃ caitattrayaṃ samam |

29.2२९.२

जारयेत्षड्गुणं गन्धं रसस्येत्थं मुखीकृतिः ॥ (२९।२)

jārayetṣaḍguṇaṃ gandhaṃ rasasyetthaṃ mukhīkṛtiḥ ||

30.1३०.१

दिनं जम्बीरनीरेण मर्दयेत्तं रसं पुनः । (३०।१)

dinaṃ jambīranīreṇa mardayettaṃ rasaṃ punaḥ |

30.2३०.२

चतुः षष्ट्यंशकं हेम्नः पत्रं कण्टकभेदनम् ॥ (३०।२)

catuḥ ṣaṣṭyaṃśakaṃ hemnaḥ patraṃ kaṇṭakabhedanam ||

31.1३१.१

मयूरपित्तं तैलं च लिपेत्सर्षपसंभवम् । (३१।१)

mayūrapittaṃ tailaṃ ca lipetsarṣapasaṃbhavam |

31.2३१.२

अभावे तैलपित्तस्य चूलिकालवणं बलिम् ॥ (३१।२)

abhāve tailapittasya cūlikālavaṇaṃ balim ||

32.1३२.१

जम्बीरस्य रसैर्मर्द्यं तं रसं हेमपत्रकम् । (३२।१)

jambīrasya rasairmardyaṃ taṃ rasaṃ hemapatrakam |

32.2३२.२

पाचयेत्पूर्ववद्वह्नौ जम्बीरस्य रसैः पुनः ॥ (३२।२)

pācayetpūrvavadvahnau jambīrasya rasaiḥ punaḥ ||

33.1३३.१

सम्पूर्णां रोधयेन्मूषां पूर्ववज्जारयेत्पुनः । (३३।१)

sampūrṇāṃ rodhayenmūṣāṃ pūrvavajjārayetpunaḥ |

33.2३३.२

द्वात्रिंशदंशकं हेम षोडशांशं तत उपरि ॥ (३३।२)

dvātriṃśadaṃśakaṃ hema ṣoḍaśāṃśaṃ tata upari ||

34.1३४.१

मर्दयेज्जारयेदेवं ततः सूतस्य मारणम् । (३४।१)

mardayejjārayedevaṃ tataḥ sūtasya māraṇam |

34.2३४.२

समूलां कुम्भिम् आदाय गवां मूत्रेण पेषयेत् ॥ (३४।२)

samūlāṃ kumbhim ādāya gavāṃ mūtreṇa peṣayet ||

35.1३५.१

दिनमेकं तद्रसेन मर्दयेत्पारदं सुधीः । (३५।१)

dinamekaṃ tadrasena mardayetpāradaṃ sudhīḥ |

35.2३५.२

संपुटे कान्तजे क्षिप्त्वा चोर्ध्वाधश्च नियामकान् ॥ (३५।२)

saṃpuṭe kāntaje kṣiptvā cordhvādhaśca niyāmakān ||

36.1३६.१

चुल्ल्यां मृद्वग्निना पाच्यं दिनं भस्म भवेद्रसः । (३६।१)

cullyāṃ mṛdvagninā pācyaṃ dinaṃ bhasma bhavedrasaḥ |

36.2३६.२

अक्षीणो मृत्युनाशी स्याज्जरादारिद्र्यनाशनः ॥ (३६।२)

akṣīṇo mṛtyunāśī syājjarādāridryanāśanaḥ ||

37.1३७.१

द्वितीयः प्रकारःवासितं पारदं कर्षमष्टगुञ्जाः सुवर्णकम् । (३७।१)

dvitīyaḥ prakāraḥvāsitaṃ pāradaṃ karṣamaṣṭaguñjāḥ suvarṇakam |

37.2३७.२

मृतं वज्रं चतुर्गुञ्जं मर्द्यं हंसपदीरसैः ॥ (३७।२)

mṛtaṃ vajraṃ caturguñjaṃ mardyaṃ haṃsapadīrasaiḥ ||

38.1३८.१

तप्तखल्वे वज्रमूषागतं कृत्वा निरोधयेत् । (३८।१)

taptakhalve vajramūṣāgataṃ kṛtvā nirodhayet |

38.2३८.२

पचेद्भूधरयन्त्रे च पुनरादाय तं रसम् ॥ (३८।२)

pacedbhūdharayantre ca punarādāya taṃ rasam ||

39.1३९.१

हंसपादीद्रवैर्मर्द्यं तप्तखल्वे दिनत्रयम् । (३९।१)

haṃsapādīdravairmardyaṃ taptakhalve dinatrayam |

39.2३९.२

पूर्ववद्भूधरे यन्त्रे पचेत्सूतं पुनः पुनः ॥ (३९।२)

pūrvavadbhūdhare yantre pacetsūtaṃ punaḥ punaḥ ||

40.1४०.१

एवं शतपुटं कृत्वा भस्म स्याद्रक्तवर्णकम् । (४०।१)

evaṃ śatapuṭaṃ kṛtvā bhasma syādraktavarṇakam |

40.2४०.२

एतानि रसभस्मानि शस्तानि च रसायने ॥ (४०।२)

etāni rasabhasmāni śastāni ca rasāyane ||

41.1४१.१

रसायनयोगाः; अभ्रकरसायनमेकद्वित्रिचतुःपञ्चयोगयुक्तं रसायनम् । (४१।१)

rasāyanayogāḥ; abhrakarasāyanamekadvitricatuḥpañcayogayuktaṃ rasāyanam |

41.2४१.२

क्रमाद्वक्ष्यामि देवेशि तत्राप्यभ्रकसेवनम् ॥ (४१।२)

kramādvakṣyāmi deveśi tatrāpyabhrakasevanam ||

42.1४२.१

वमनादिविशुद्धात्मा त्यक्तक्षाराम्लकादिकः । (४२।१)

vamanādiviśuddhātmā tyaktakṣārāmlakādikaḥ |

42.2४२.२

पूर्ववद्भस्मयेद्व्योमसत्वं भृङ्गवरारसैः ॥ (४२।२)

pūrvavadbhasmayedvyomasatvaṃ bhṛṅgavarārasaiḥ ||

43.1४३.१

त्रिः सप्तधा भावनीयं प्रातर्गुञ्जाद्वयं भजेत् । (४३।१)

triḥ saptadhā bhāvanīyaṃ prātarguñjādvayaṃ bhajet |

43.2४३.२

ससितं तदनु क्षौद्रं घृतैः सत्रिफलं लिहेत् ॥ (४३।२)

sasitaṃ tadanu kṣaudraṃ ghṛtaiḥ satriphalaṃ lihet ||

44.1४४.१

द्वात्रिंशद्गुञ्जका वृद्धिः क्रामणं कर्षमात्रकम् । (४४।१)

dvātriṃśadguñjakā vṛddhiḥ krāmaṇaṃ karṣamātrakam |

44.2४४.२

एष षोडशमासान्ते सर्वरोगाद्विमुच्यते ॥ (४४।२)

eṣa ṣoḍaśamāsānte sarvarogādvimucyate ||

45.1४५.१

स भवेत्कान्तसेवार्हस्त्वेवमभ्रकसेवया । (४५।१)

sa bhavetkāntasevārhastvevamabhrakasevayā |

45.2४५.२

कान्तरसायनम्पूर्ववद्भस्मयेत्कान्तं वरानिर्गुण्डिभृङ्गजैः ॥ (४५।२)

kāntarasāyanampūrvavadbhasmayetkāntaṃ varānirguṇḍibhṛṅgajaiḥ ||

46.1४६.१

रसैस्त्रिसप्तवाराणि मर्दयेद्भावयेत्क्रमात् । (४६।१)

rasaistrisaptavārāṇi mardayedbhāvayetkramāt |

46.2४६.२

क्षौद्राज्याभ्यां लिहेत्प्रातर्नित्यं गुञ्जाद्वयोन्मितम् ॥ (४६।२)

kṣaudrājyābhyāṃ lihetprātarnityaṃ guñjādvayonmitam ||

47.1४७.१

अनु भक्ष्यं सिन्दुवारवराभृङ्गभवं रजः । (४७।१)

anu bhakṣyaṃ sinduvāravarābhṛṅgabhavaṃ rajaḥ |

47.2४७.२

मध्वाज्याभ्यां कर्षमात्रं शुद्धाङ्गो वमनादिभिः ॥ (४७।२)

madhvājyābhyāṃ karṣamātraṃ śuddhāṅgo vamanādibhiḥ ||

48.1४८.१

द्वात्रिंशद्गुञ्जिका वृद्धिः परमावधिरीश्वरि । (४८।१)

dvātriṃśadguñjikā vṛddhiḥ paramāvadhirīśvari |

48.2४८.२

भवेत् षोडशमासान्ताज्जराव्याधिभिरुज्झितः ॥ (४८।२)

bhavet ṣoḍaśamāsāntājjarāvyādhibhirujjhitaḥ ||

49.1४९.१

कान्तस्य सेवया पश्चाद्भवेत्कान्ताभ्रकार्हकः । (४९।१)

kāntasya sevayā paścādbhavetkāntābhrakārhakaḥ |

49.2४९.२

कान्ताभ्ररसायनम्मृतं कान्तं घनं तुल्यं धात्रीभृङ्गपुनर्नवाः ॥ (४९।२)

kāntābhrarasāyanammṛtaṃ kāntaṃ ghanaṃ tulyaṃ dhātrībhṛṅgapunarnavāḥ ||

50.1५०.१

द्रवैरेषां पृथङ्मर्द्यं कल्ये गुञ्जाद्वयं लिहेत् । (५०।१)

dravaireṣāṃ pṛthaṅmardyaṃ kalye guñjādvayaṃ lihet |

50.2५०.२

शर्करामधुसर्पिर्भिः शुद्धात्मा वमनादिभिः ॥ (५०।२)

śarkarāmadhusarpirbhiḥ śuddhātmā vamanādibhiḥ ||

51.1५१.१

भृङ्गामलकवर्षाभूचूर्णं क्रामणमुत्तमम् । (५१।१)

bhṛṅgāmalakavarṣābhūcūrṇaṃ krāmaṇamuttamam |

51.2५१.२

मध्वाज्यैरनु लेह्यं तद्द्वात्रिंशद्गुञ्जकावधि ॥ (५१।२)

madhvājyairanu lehyaṃ taddvātriṃśadguñjakāvadhi ||

52.1५२.१

मासषोडशयोगेन वलीपलितजिद्बली । (५२।१)

māsaṣoḍaśayogena valīpalitajidbalī |

52.2५२.२

कान्ताभ्रसत्वभजनाद्धेमसेवार्हको भवेत् ॥ (५२।२)

kāntābhrasatvabhajanāddhemasevārhako bhavet ||

53.1५३.१

स्वर्णरसायनम्पूर्ववद्भस्मयेत्स्वर्णं दशमूलकषायतः । (५३।१)

svarṇarasāyanampūrvavadbhasmayetsvarṇaṃ daśamūlakaṣāyataḥ |

53.2५३.२

एकविंशतिवारं तं मर्दयेद्भावयेत्प्रिये ॥ (५३।२)

ekaviṃśativāraṃ taṃ mardayedbhāvayetpriye ||

54.1५४.१

मध्वाज्याभ्यां मुद्गमानं लिहेत्प्रातर्विशुद्धधीः । (५४।१)

madhvājyābhyāṃ mudgamānaṃ lihetprātarviśuddhadhīḥ |

54.2५४.२

गुडूचीत्रिफलाक्वाथं पलं चानुपिबेत्सुधीः ॥ (५४।२)

guḍūcītriphalākvāthaṃ palaṃ cānupibetsudhīḥ ||

55.1५५.१

अष्टगुञ्जावधिर् वृद्धिर् भवेत् षोडशमासतः । (५५।१)

aṣṭaguñjāvadhir vṛddhir bhavet ṣoḍaśamāsataḥ |

55.2५५.२

तेजस्वी बलवान्धीमांश्चक्षुष्मान् रोगवर्जितः ॥ (५५।२)

tejasvī balavāndhīmāṃścakṣuṣmān rogavarjitaḥ ||

56.1५६.१

वलीपलितनिर्मुक्तस्त्रिकालविषजिद्भवेत् । (५६।१)

valīpalitanirmuktastrikālaviṣajidbhavet |

56.2५६.२

स्वर्णाभ्रकरसायनम्पूर्ववन्मारयेत्स्वर्णं तस्माद् द्विगुणमभ्रकम् ॥ (५६।२)

svarṇābhrakarasāyanampūrvavanmārayetsvarṇaṃ tasmād dviguṇamabhrakam ||

57.1५७.१

दशमूलवराभृङ्गीक्वाथैर् भाव्यं त्रिसप्तधा । (५७।१)

daśamūlavarābhṛṅgīkvāthair bhāvyaṃ trisaptadhā |

57.2५७.२

प्रातर्माषत्रयं लेह्यं मध्वाज्यैः क्रामणं लिहेत् ॥ (५७।२)

prātarmāṣatrayaṃ lehyaṃ madhvājyaiḥ krāmaṇaṃ lihet ||

58.1५८.१

पलं गुडूचीत्रिफलाक्वाथं तदनु पार्वति । (५८।१)

palaṃ guḍūcītriphalākvāthaṃ tadanu pārvati |

58.2५८.२

चतुर्विंशतिगुञ्जास्य वृद्धिः स्यात्परमावधिः ॥ (५८।२)

caturviṃśatiguñjāsya vṛddhiḥ syātparamāvadhiḥ ||

59.1५९.१

मासषोडशयोगेन दिव्यतेजा महाबलः । (५९।१)

māsaṣoḍaśayogena divyatejā mahābalaḥ |

59.2५९.२

घनकाञ्चनयोगेन स्वर्णकान्तार्हको भवेत् ॥ (५९।२)

ghanakāñcanayogena svarṇakāntārhako bhavet ||

60.1६०.१

स्वर्णकान्तरसायनम्पूर्ववन्मारयेत्स्वर्णं कान्तं स्वर्णद्विभागकम् । (६०।१)

svarṇakāntarasāyanampūrvavanmārayetsvarṇaṃ kāntaṃ svarṇadvibhāgakam |

60.2६०.२

धात्रीफलैर् द्विसप्तैव भावयेन्मर्दयेत्क्रमात् ॥ (६०।२)

dhātrīphalair dvisaptaiva bhāvayenmardayetkramāt ||

61.1६१.१

सशर्करं भजेत् प्रातस्त्रिमाषं च पिबेदनु । (६१।१)

saśarkaraṃ bhajet prātastrimāṣaṃ ca pibedanu |

61.2६१.२

धात्रीसत्वं घृतं क्षौद्रं कर्षमात्रं सुरेश्वरि ॥ (६१।२)

dhātrīsatvaṃ ghṛtaṃ kṣaudraṃ karṣamātraṃ sureśvari ||

62.1६२.१

चतुर्विंशतिका गुञ्जा वृद्धिः स्यात् परमावधिः । (६२।१)

caturviṃśatikā guñjā vṛddhiḥ syāt paramāvadhiḥ |

62.2६२.२

मासषोडशयोगेन वलीपलितवर्जितः ॥ (६२।२)

māsaṣoḍaśayogena valīpalitavarjitaḥ ||

63.1६३.१

तप्तकाञ्चनसच्छायः पञ्चबाण इवापरः । (६३।१)

taptakāñcanasacchāyaḥ pañcabāṇa ivāparaḥ |

63.2६३.२

हेमकान्तास्वादनेन कान्ताभ्रकनकार्हकः ॥ (६३।२)

hemakāntāsvādanena kāntābhrakanakārhakaḥ ||

64.1६४.१

स्वर्णाभ्रकान्तरसायनम्पूर्ववन्मारयेत्स्वर्णं कान्तसत्त्वाभ्रसत्वकम् । (६४।१)

svarṇābhrakāntarasāyanampūrvavanmārayetsvarṇaṃ kāntasattvābhrasatvakam |

64.2६४.२

समानि त्रीणि चैतानि भावयेच्च त्रिसप्तकम् ॥ (६४।२)

samāni trīṇi caitāni bhāvayecca trisaptakam ||

65.1६५.१

मुण्डिनिर्गुण्डिकाभृङ्गवरानीरेण पार्वति । (६५।१)

muṇḍinirguṇḍikābhṛṅgavarānīreṇa pārvati |

65.2६५.२

माषत्रयोन्मितं प्रातर्लिहेत्क्षौद्रघृताप्लुतम् ॥ (६५।२)

māṣatrayonmitaṃ prātarlihetkṣaudraghṛtāplutam ||

66.1६६.१

मुण्डीचूर्णं कर्षमात्रं मध्वाज्याभ्यां लिहेदनु । (६६।१)

muṇḍīcūrṇaṃ karṣamātraṃ madhvājyābhyāṃ lihedanu |

66.2६६.२

गोक्षीरं पलमात्रं च पिबेत्तदनु पार्वति ॥ (६६।२)

gokṣīraṃ palamātraṃ ca pibettadanu pārvati ||

67.1६७.१

वल्लद्वादशसंख्याता परा वृद्धिर् भवेत् प्रिये । (६७।१)

valladvādaśasaṃkhyātā parā vṛddhir bhavet priye |

67.2६७.२

मासषोडशयोगे दिव्यकायो भवेन्नरः ॥ (६७।२)

māsaṣoḍaśayoge divyakāyo bhavennaraḥ ||

68.1६८.१

हेमाभ्रकान्तभजनाद् योग्यः स्याद्वज्रभक्षणे । (६८।१)

hemābhrakāntabhajanād yogyaḥ syādvajrabhakṣaṇe |

68.2६८.२

वज्ररसायनम्पूर्ववद्भस्मयेद् वज्रं धात्रीनीरेण मर्दयेत् ॥ (६८।२)

vajrarasāyanampūrvavadbhasmayed vajraṃ dhātrīnīreṇa mardayet ||

69.1६९.१

भावयेत्सप्तधा धीमान्व्रीहिमात्रं लिहेत्प्रिये । (६९।१)

bhāvayetsaptadhā dhīmānvrīhimātraṃ lihetpriye |

69.2६९.२

घृतक्षौद्रयुतं चानुपिबेद्धात्रीरसं पलम् ॥ (६९।२)

ghṛtakṣaudrayutaṃ cānupibeddhātrīrasaṃ palam ||

70.1७०.१

वल्लावधिर् भवेद्वृद्धिर्मासषोडशयोगतः । (७०।१)

vallāvadhir bhavedvṛddhirmāsaṣoḍaśayogataḥ |

70.2७०.२

चिरजीवी वज्रकायो दिव्यदृष्टिर् महाबलः ॥ (७०।२)

cirajīvī vajrakāyo divyadṛṣṭir mahābalaḥ ||

71.1७१.१

वज्रस्य सेवया योग्यो भवेद्वज्राभ्रभक्षणे । (७१।१)

vajrasya sevayā yogyo bhavedvajrābhrabhakṣaṇe |

71.2७१.२

वज्राभ्ररसायनम्पूर्ववन्मारयेद्व्योम वज्रं वज्राच्चतुर्गुणम् ॥ (७१।२)

vajrābhrarasāyanampūrvavanmārayedvyoma vajraṃ vajrāccaturguṇam ||

72.1७२.१

घनं धात्र्याः शतावर्या रसैर् भाव्यं त्रिसप्तधा । (७२।१)

ghanaṃ dhātryāḥ śatāvaryā rasair bhāvyaṃ trisaptadhā |

72.2७२.२

यवमात्रं लिहेत्प्रातर्मध्वाज्याभ्यां लिहेदनु ॥ (७२।२)

yavamātraṃ lihetprātarmadhvājyābhyāṃ lihedanu ||

73.1७३.१

धात्रीशतावरीनीरं क्रामणं पलमात्रकम् । (७३।१)

dhātrīśatāvarīnīraṃ krāmaṇaṃ palamātrakam |

73.2७३.२

चतुर्गुञ्जा परा वृद्धिर्भवेत्षोडशमासतः ॥ (७३।२)

caturguñjā parā vṛddhirbhavetṣoḍaśamāsataḥ ||

74.1७४.१

वाक्सिद्धिर् दिव्यदृष्टिः स्याद्देवतासदृशप्रभः । (७४।१)

vāksiddhir divyadṛṣṭiḥ syāddevatāsadṛśaprabhaḥ |

74.2७४.२

सेवया घनवज्रस्य कान्तवज्रार्हको भवेत् ॥ (७४।२)

sevayā ghanavajrasya kāntavajrārhako bhavet ||

75.1७५.१

कान्तवज्ररसायनम्पूर्ववद्भस्मयेद्वज्रं कान्तं वज्राच्चतुर्गुणम् । (७५।१)

kāntavajrarasāyanampūrvavadbhasmayedvajraṃ kāntaṃ vajrāccaturguṇam |

75.2७५.२

कान्तं त्रिसप्तधा भाव्यमश्वगन्धावरारसैः ॥ (७५।२)

kāntaṃ trisaptadhā bhāvyamaśvagandhāvarārasaiḥ ||

76.1७६.१

यवमात्रं क्षौद्रघृतैर्युक्तं लेह्यं दिनोदये । (७६।१)

yavamātraṃ kṣaudraghṛtairyuktaṃ lehyaṃ dinodaye |

76.2७६.२

अश्वगन्धावराचूर्णं कर्षं गोपयसा पिबेत् ॥ (७६।२)

aśvagandhāvarācūrṇaṃ karṣaṃ gopayasā pibet ||

77.1७७.१

चतुर्गुञ्जावधिर्ज्ञेया वृद्धिः स्यात्परमावधिः । (७७।१)

caturguñjāvadhirjñeyā vṛddhiḥ syātparamāvadhiḥ |

77.2७७.२

मासषोडशयोगेन बालसूर्यसमद्युतिः ॥ (७७।२)

māsaṣoḍaśayogena bālasūryasamadyutiḥ ||

78.1७८.१

महाबलो महातेजा वाक्सिद्धः सिद्धतां व्रजेत् । (७८।१)

mahābalo mahātejā vāksiddhaḥ siddhatāṃ vrajet |

78.2७८.२

सेवया वज्रकान्तस्य वज्रकान्ताभ्रकार्हकः ॥ (७८।२)

sevayā vajrakāntasya vajrakāntābhrakārhakaḥ ||

79.1७९.१

वज्राभ्रकरसायनम्पूर्ववन्मारयेद्वज्रं कान्ताभ्राणि च हीरकात् । (७९।१)

vajrābhrakarasāyanampūrvavanmārayedvajraṃ kāntābhrāṇi ca hīrakāt |

79.2७९.२

चतुर्गुणे च कान्ताभ्रे वराभृङ्गकुरण्डजैः ॥ (७९।२)

caturguṇe ca kāntābhre varābhṛṅgakuraṇḍajaiḥ ||

80.1८०.१

रसैस्त्रिसप्तधा भाव्यं यवमात्रं लिहेत्प्रिये । (८०।१)

rasaistrisaptadhā bhāvyaṃ yavamātraṃ lihetpriye |

80.2८०.२

समध्वाज्यं भृङ्गवराकुरण्डकरजोयुतम् ॥ (८०।२)

samadhvājyaṃ bhṛṅgavarākuraṇḍakarajoyutam ||

81.1८१.१

पलं पिबेच्च गोक्षीरं चतुर्गुञ्जापरावधिः । (८१।१)

palaṃ pibecca gokṣīraṃ caturguñjāparāvadhiḥ |

81.2८१.२

मासषोडशयोगेन गृध्रदृष्टिर् महाबलः ॥ (८१।२)

māsaṣoḍaśayogena gṛdhradṛṣṭir mahābalaḥ ||

82.1८२.१

अव्याहतगतिर्धीरः सिद्धसंघेन वर्तते । (८२।१)

avyāhatagatirdhīraḥ siddhasaṃghena vartate |

82.2८२.२

कान्ताभ्रवज्रभजनाद्योग्यः स्याद्धेमवज्रयोः ॥ (८२।२)

kāntābhravajrabhajanādyogyaḥ syāddhemavajrayoḥ ||

83.1८३.१

स्वर्णवज्ररसायनम्पूर्ववन्मारयेद्वज्रं स्वर्णं वज्राद्द्विभागकम् । (८३।१)

svarṇavajrarasāyanampūrvavanmārayedvajraṃ svarṇaṃ vajrāddvibhāgakam |

83.2८३.२

सुवर्णवज्रं वर्षाभूरसैर्भाव्यं त्रिसप्तधा ॥ (८३।२)

suvarṇavajraṃ varṣābhūrasairbhāvyaṃ trisaptadhā ||

84.1८४.१

व्रीहिमेयं लिहेत्क्षौद्रघृताभ्यां च पुनर्नवाम् । (८४।१)

vrīhimeyaṃ lihetkṣaudraghṛtābhyāṃ ca punarnavām |

84.2८४.२

कर्षं पलं च गोक्षीरमनुपेयं सुरेश्वरि ॥ (८४।२)

karṣaṃ palaṃ ca gokṣīramanupeyaṃ sureśvari ||

85.1८५.१

द्विगुञ्जावधि वृद्धिः स्यान्मासषोडशयोगतः । (८५।१)

dviguñjāvadhi vṛddhiḥ syānmāsaṣoḍaśayogataḥ |

85.2८५.२

चिरकालं भवेज्जीवी वलीपलितवर्जितः ॥ (८५।२)

cirakālaṃ bhavejjīvī valīpalitavarjitaḥ ||

86.1८६.१

वज्रहेमोपयोगेन स्वर्णाभ्रकुलिशार्हकः । (८६।१)

vajrahemopayogena svarṇābhrakuliśārhakaḥ |

86.2८६.२

स्वर्णाभ्रवज्ररसायनम्पूर्ववद्भस्मयेद्धेमघनवज्राणि पार्वति ॥ (८६।२)

svarṇābhravajrarasāyanampūrvavadbhasmayeddhemaghanavajrāṇi pārvati ||

87.1८७.१

हीरकाद् द्विगुणं स्वर्णं स्वर्णादभ्रं द्विभागकम् । (८७।१)

hīrakād dviguṇaṃ svarṇaṃ svarṇādabhraṃ dvibhāgakam |

87.2८७.२

मुसलीकन्दसारेण भावनीयं त्रिसप्तधा ॥ (८७।२)

musalīkandasāreṇa bhāvanīyaṃ trisaptadhā ||

88.1८८.१

यवमात्रं लिहेत्प्रातर्मध्वाज्याभ्यां पिबेदनु । (८८।१)

yavamātraṃ lihetprātarmadhvājyābhyāṃ pibedanu |

88.2८८.२

कर्षं स्यान्मुसलीचूर्णं गोक्षीरं पलमात्रकम् ॥ (८८।२)

karṣaṃ syānmusalīcūrṇaṃ gokṣīraṃ palamātrakam ||

89.1८९.१

चतुर्गुञ्जावधिर् वृद्धिर्मासषोडशयोगतः । (८९।१)

caturguñjāvadhir vṛddhirmāsaṣoḍaśayogataḥ |

89.2८९.२

मृत्युं जयेज्जराहीनो वज्रकायो महाबलः ॥ (८९।२)

mṛtyuṃ jayejjarāhīno vajrakāyo mahābalaḥ ||

90.1९०.१

एतस्य सेवया वज्रहेमकान्तार्हको भवेत् । (९०।१)

etasya sevayā vajrahemakāntārhako bhavet |

90.2९०.२

स्वर्णवज्रकान्तरसायनम्वज्रकान्तसुवर्णानि पूर्ववन्मारितानि च ॥ (९०।२)

svarṇavajrakāntarasāyanamvajrakāntasuvarṇāni pūrvavanmāritāni ca ||

91.1९१.१

वज्रात्सुवर्णं द्विगुणं स्वर्णात्कान्तं द्विभागकम् । (९१।१)

vajrātsuvarṇaṃ dviguṇaṃ svarṇātkāntaṃ dvibhāgakam |

91.2९१.२

धात्रीभृङ्गरसैर्मर्द्यमेकविंशतिवारकम् ॥ (९१।२)

dhātrībhṛṅgarasairmardyamekaviṃśativārakam ||

92.1९२.१

यवमात्रं लिहेत्प्रातर्मध्वाज्याभ्यां पिबेदनु । (९२।१)

yavamātraṃ lihetprātarmadhvājyābhyāṃ pibedanu |

92.2९२.२

धात्रीभृङ्गभवं चूर्णं कर्षं गोदुग्धकं पलम् ॥ (९२।२)

dhātrībhṛṅgabhavaṃ cūrṇaṃ karṣaṃ godugdhakaṃ palam ||

93.1९३.१

गुञ्जाचतुष्टयी वृद्धिर्मासषोडशयोगतः । (९३।१)

guñjācatuṣṭayī vṛddhirmāsaṣoḍaśayogataḥ |

93.2९३.२

वलीपलितनिर्मुक्तो दिव्यतेजा महाबलः ॥ (९३।२)

valīpalitanirmukto divyatejā mahābalaḥ ||

94.1९४.१

एतस्य सेवया कान्तस्वर्णवज्राभ्रकार्हकः । (९४।१)

etasya sevayā kāntasvarṇavajrābhrakārhakaḥ |

94.2९४.२

स्वर्णकान्तवज्राभ्रकरसायनम्भस्मयेत् स्वर्णकान्ताभ्रवज्राणि च यथोक्तवत् ॥ (९४।२)

svarṇakāntavajrābhrakarasāyanambhasmayet svarṇakāntābhravajrāṇi ca yathoktavat ||

95.1९५.१

ज्योतिष्मतीरसैर् भाव्यमेकविंशतिवारकम् । (९५।१)

jyotiṣmatīrasair bhāvyamekaviṃśativārakam |

95.2९५.२

यवमात्रं लिहेत्प्रातर्मध्वाज्याभ्यां पिबेदनु ॥ (९५।२)

yavamātraṃ lihetprātarmadhvājyābhyāṃ pibedanu ||

96.1९६.१

अश्वगन्धाकन्दचूर्णं कर्षं गोदुग्धकं पलम् । (९६।१)

aśvagandhākandacūrṇaṃ karṣaṃ godugdhakaṃ palam |

96.2९६.२

गुञ्जाचतुष्टयी वृद्धिः परमावधिरीश्वरि ॥ (९६।२)

guñjācatuṣṭayī vṛddhiḥ paramāvadhirīśvari ||

97.1९७.१

मासषोडशयोगेन साक्षादिन्द्रसमो भवेत् । (९७।१)

māsaṣoḍaśayogena sākṣādindrasamo bhavet |

97.2९७.२

एतस्य सेवया देवि रसं सेवितुम् अर्हति ॥ (९७।२)

etasya sevayā devi rasaṃ sevitum arhati ||

98.1९८.१

रसभस्मधान्याभ्रं पारदं मर्द्यं तप्तखल्वे दिनत्रयम् । (९८।१)

rasabhasmadhānyābhraṃ pāradaṃ mardyaṃ taptakhalve dinatrayam |

98.2९८.२

त्रिफलारग्वधनिशाकुमारीकृष्णधूर्तजैः ॥ (९८।२)

triphalāragvadhaniśākumārīkṛṣṇadhūrtajaiḥ ||

99.1९९.१

पुनर्नवाग्निजंबीरभवैर् नीरैर् विमर्दयेत् । (९९।१)

punarnavāgnijaṃbīrabhavair nīrair vimardayet |

99.2९९.२

पातयेत्पातनायन्त्रे त्वेवं मर्दनपातनम् ॥ (९९।२)

pātayetpātanāyantre tvevaṃ mardanapātanam ||

100.1१००.१

कुर्यात्त्रिवारं शुद्धः स्यात्पारदो दोषवर्जितः । (१००।१)

kuryāttrivāraṃ śuddhaḥ syātpārado doṣavarjitaḥ |

100.2१००.२

नियामकैर्मर्दयेत्तं मूषालेपं नियामकैः ॥ (१००।२)

niyāmakairmardayettaṃ mūṣālepaṃ niyāmakaiḥ ||

101.1१०१.१

कृत्वा तं मर्दितं सूतं मूषायां निक्षिपेत्सुधीः । (१०१।१)

kṛtvā taṃ marditaṃ sūtaṃ mūṣāyāṃ nikṣipetsudhīḥ |

101.2१०१.२

अन्ध्रयित्वा भूधराख्ये यन्त्रे पाच्यं सुरेश्वरि ॥ (१०१।२)

andhrayitvā bhūdharākhye yantre pācyaṃ sureśvari ||

102.1१०२.१

एवं च सप्तधा कुर्यान्मर्दनं पुटपाचनम् । (१०२।१)

evaṃ ca saptadhā kuryānmardanaṃ puṭapācanam |

102.2१०२.२

रसभस्म भवेच्छुभ्रं योज्यं योगे रसायने ॥ (१०२।२)

rasabhasma bhavecchubhraṃ yojyaṃ yoge rasāyane ||

103.1१०३.१

आरोटकरसाः; अभ्रकजीर्णरसभस्मअथ चारोटकरसं देहसिद्ध्येककारणम् । (१०३।१)

āroṭakarasāḥ; abhrakajīrṇarasabhasmaatha cāroṭakarasaṃ dehasiddhyekakāraṇam |

103.2१०३.२

माषमात्रं लिहेत्प्रातर् मध्वाज्यत्रिफलैः सह ॥ (१०३।२)

māṣamātraṃ lihetprātar madhvājyatriphalaiḥ saha ||

104.1१०४.१

धारोष्णं गोपयः पेयं मात्रमनु प्रिये । (१०४।१)

dhāroṣṇaṃ gopayaḥ peyaṃ mātramanu priye |

104.2१०४.२

अष्टगुञ्जावधिं वृद्धिं कृत्वा षोडशमासकम् ॥ (१०४।२)

aṣṭaguñjāvadhiṃ vṛddhiṃ kṛtvā ṣoḍaśamāsakam ||

105.1१०५.१

वलीपलितनिर्मुक्तो जीवेदाचन्द्रतारकम् । (१०५।१)

valīpalitanirmukto jīvedācandratārakam |

105.2१०५.२

एतस्य सेवया देवि ह्यभ्रसूतार्हको भवेत् ॥ (१०५।२)

etasya sevayā devi hyabhrasūtārhako bhavet ||

106.1१०६.१

मुखीकृते रसे देवि चतुःषष्टिकनिष्कके । (१०६।१)

mukhīkṛte rase devi catuḥṣaṣṭikaniṣkake |

106.2१०६.२

अभ्रसत्वं निष्कमात्रं क्षिप्त्वा जम्बीरजैर्द्रवैः ॥ (१०६।२)

abhrasatvaṃ niṣkamātraṃ kṣiptvā jambīrajairdravaiḥ ||

107.1१०७.१

तप्तखल्वे मर्दयेच्च दिनं कच्छपयन्त्रके । (१०७।१)

taptakhalve mardayecca dinaṃ kacchapayantrake |

107.2१०७.२

सबिडं च पचेत्पश्चात्तमादाय विमर्दयेत् ॥ (१०७।२)

sabiḍaṃ ca pacetpaścāttamādāya vimardayet ||

108.1१०८.१

अभ्रसत्वं द्विनिष्कं च जम्बीराम्लेन पार्वति । (१०८।१)

abhrasatvaṃ dviniṣkaṃ ca jambīrāmlena pārvati |

108.2१०८.२

तप्तखल्वे कच्छपाख्ये यन्त्रे पचनकर्म च ॥ (१०८।२)

taptakhalve kacchapākhye yantre pacanakarma ca ||

109.1१०९.१

तृतीये च चतुर्निष्कं चतुर्थे पञ्चमे क्रमात् । (१०९।१)

tṛtīye ca caturniṣkaṃ caturthe pañcame kramāt |

109.2१०९.२

अष्टनिष्काभ्रसत्वं च दद्यात्पञ्चमपातने ॥ (१०९।२)

aṣṭaniṣkābhrasatvaṃ ca dadyātpañcamapātane ||

110.1११०.१

घनषोडशनिष्कं च षष्ठे द्वात्रिंशदंशकम् । (११०।१)

ghanaṣoḍaśaniṣkaṃ ca ṣaṣṭhe dvātriṃśadaṃśakam |

110.2११०.२

सत्त्वं सप्तमे स्यात्सममेव हि पार्वति ॥ (११०।२)

sattvaṃ saptame syātsamameva hi pārvati ||

111.1१११.१

पारदेऽभ्रकसत्वस्य जारणा भवति प्रिये । (१११।१)

pārade'bhrakasatvasya jāraṇā bhavati priye |

111.2१११.२

एवं जारितसूतेन्द्रं भस्मीकुर्याच्च पूर्ववत् ॥ (१११।२)

evaṃ jāritasūtendraṃ bhasmīkuryācca pūrvavat ||

112.1११२.१

पलं चैतत्सूतभस्म व्योमसत्वं चतुष्पलम् । (११२।१)

palaṃ caitatsūtabhasma vyomasatvaṃ catuṣpalam |

112.2११२.२

भृङ्गराजद्रवैर् मर्द्यं मूषायामन्धयेद्दृढम् ॥ (११२।२)

bhṛṅgarājadravair mardyaṃ mūṣāyāmandhayeddṛḍham ||

113.1११३.१

कुक्कुटाख्ये पुटे पच्यात्स्वाङ्गशीतं समाहरेत् । (११३।१)

kukkuṭākhye puṭe pacyātsvāṅgaśītaṃ samāharet |

113.2११३.२

त्रिफलाभृङ्गजैर् नीरैर् भावयेत्तत्त्रिसप्तधा ॥ (११३।२)

triphalābhṛṅgajair nīrair bhāvayettattrisaptadhā ||

114.1११४.१

मध्वाज्याभ्यां गुञ्जमात्रं लिहेत्प्रातर्विशुद्धधीः । (११४।१)

madhvājyābhyāṃ guñjamātraṃ lihetprātarviśuddhadhīḥ |

114.2११४.२

पिबेदनु वराक्वाथं पलं नियतमानसः ॥ (११४।२)

pibedanu varākvāthaṃ palaṃ niyatamānasaḥ ||

115.1११५.१

गुञ्जाषोडशिका वृद्धिः सेव्यं षोडशमासतः । (११५।१)

guñjāṣoḍaśikā vṛddhiḥ sevyaṃ ṣoḍaśamāsataḥ |

115.2११५.२

आचन्द्रतारकं जीवेद्वलीपलितवर्जितः ॥ (११५।२)

ācandratārakaṃ jīvedvalīpalitavarjitaḥ ||

116.1११६.१

एतस्य सेवया कान्तसूतसेवार्हको भवेत् । (११६।१)

etasya sevayā kāntasūtasevārhako bhavet |

116.2११६.२

कान्तजीर्णरसभस्ममुखीकृते सूतराजे यथाभूदभ्रजारणा ॥ (११६।२)

kāntajīrṇarasabhasmamukhīkṛte sūtarāje yathābhūdabhrajāraṇā ||

117.1११७.१

तथैव कान्तसत्वस्य जारणा भवति प्रिये । (११७।१)

tathaiva kāntasatvasya jāraṇā bhavati priye |

117.2११७.२

मारयेत् पूर्ववत्सूतं कान्तसत्वेन जारितम् ॥ (११७।२)

mārayet pūrvavatsūtaṃ kāntasatvena jāritam ||

118.1११८.१

एवंविधं सभस्म भागमेकं भवेत्पुनः । (११८।१)

evaṃvidhaṃ sabhasma bhāgamekaṃ bhavetpunaḥ |

118.2११८.२

चतुर्भागं कान्तभस्म मर्दयेत्त्रिफलाम्बुना ॥ (११८।२)

caturbhāgaṃ kāntabhasma mardayettriphalāmbunā ||

119.1११९.१

मूषायाम् अन्ध्रयेत् पश्चात्पचेत्कौक्कुटिके पुटे । (११९।१)

mūṣāyām andhrayet paścātpacetkaukkuṭike puṭe |

119.2११९.२

तमादाय वरानीरैर् भावयेच्च त्रिसप्तधा ॥ (११९।२)

tamādāya varānīrair bhāvayecca trisaptadhā ||

120.1१२०.१

मध्वाज्याभ्यां लिहेद्गुञ्जामात्रं प्रातरतन्द्रितः । (१२०।१)

madhvājyābhyāṃ lihedguñjāmātraṃ prātaratandritaḥ |

120.2१२०.२

अनुपेयं च गोक्षीरं पलमात्रं सुरेश्वरि ॥ (१२०।२)

anupeyaṃ ca gokṣīraṃ palamātraṃ sureśvari ||

121.1१२१.१

गुञ्जाषोडशिका वृद्धिर्मासषोडशयोगतः । (१२१।१)

guñjāṣoḍaśikā vṛddhirmāsaṣoḍaśayogataḥ |

121.2१२१.२

दिव्यदृष्टिं खेचरत्वं प्राप्नुयाद् ऐन्द्रकं पदम् ॥ (१२१।२)

divyadṛṣṭiṃ khecaratvaṃ prāpnuyād aindrakaṃ padam ||

122.1१२२.१

एतस्य सेवया सूतघनकान्तार्हको भवेत् । (१२२।१)

etasya sevayā sūtaghanakāntārhako bhavet |

122.2१२२.२

मुखीकृतरसे कुर्यात्पूर्ववद्व्योमजारणम् ॥ (१२२।२)

mukhīkṛtarase kuryātpūrvavadvyomajāraṇam ||

123.1१२३.१

कान्ताभ्रकजीर्णरसभस्मसमं सूतस्य देवेशि पश्चात्कार्यं विचक्षणैः । (१२३।१)

kāntābhrakajīrṇarasabhasmasamaṃ sūtasya deveśi paścātkāryaṃ vicakṣaṇaiḥ |

123.2१२३.२

पूर्ववत्कान्तसत्वस्य जारणा सूतराट्समा ॥ (१२३।२)

pūrvavatkāntasatvasya jāraṇā sūtarāṭsamā ||

124.1१२४.१

कान्तसत्वाभ्रसत्वाभ्यां जारितः पारदो यदि । (१२४।१)

kāntasatvābhrasatvābhyāṃ jāritaḥ pārado yadi |

124.2१२४.२

स रसः पक्षहीनः स्याच्चाञ्चल्यरहितः शिवः ॥ (१२४।२)

sa rasaḥ pakṣahīnaḥ syāccāñcalyarahitaḥ śivaḥ ||

125.1१२५.१

तं रसं पूर्ववद् दिव्यैर् औषधैर् मारितं रसम् । (१२५।१)

taṃ rasaṃ pūrvavad divyair auṣadhair māritaṃ rasam |

125.2१२५.२

पलं तद्द्विगुणं व्योमसत्वभस्म च तत्समम् ॥ (१२५।२)

palaṃ taddviguṇaṃ vyomasatvabhasma ca tatsamam ||

126.1१२६.१

भस्म वैक्रान्तसत्वस्य मर्द्यमेवं त्रयं त्रिधा । (१२६।१)

bhasma vaikrāntasatvasya mardyamevaṃ trayaṃ tridhā |

126.2१२६.२

भृङ्गधात्रीफलरसे ततो लघुपुटे पचेत् ॥ (१२६।२)

bhṛṅgadhātrīphalarase tato laghupuṭe pacet ||

127.1१२७.१

भृङ्गधात्रीफलरसैश्छायायां भावयेद्रसम् । (१२७।१)

bhṛṅgadhātrīphalarasaiśchāyāyāṃ bhāvayedrasam |

127.2१२७.२

त्रिफलामधुसर्पिर्भिर् गुञ्जामात्रं लिहेदनु ॥ (१२७।२)

triphalāmadhusarpirbhir guñjāmātraṃ lihedanu ||

128.1१२८.१

पिबेत्पलं च गोक्षीरं वृद्धिः षोडशगुञ्जिका । (१२८।१)

pibetpalaṃ ca gokṣīraṃ vṛddhiḥ ṣoḍaśaguñjikā |

128.2१२८.२

मासषोडशयोगेन जीवेदाचन्द्रतारकम् ॥ (१२८।२)

māsaṣoḍaśayogena jīvedācandratārakam ||

129.1१२९.१

एतस्य सेवया सूतस्वर्णसेवार्हको भवेत् । (१२९।१)

etasya sevayā sūtasvarṇasevārhako bhavet |

129.2१२९.२

स्वर्णजीर्णरसभस्महेमजीर्णं सूतराजं भस्मीकुर्याच्च पूर्ववत् ॥ (१२९।२)

svarṇajīrṇarasabhasmahemajīrṇaṃ sūtarājaṃ bhasmīkuryācca pūrvavat ||

130.1१३०.१

एवंविधं सूतभस्म पलं स्वर्णपलद्वयम् । (१३०।१)

evaṃvidhaṃ sūtabhasma palaṃ svarṇapaladvayam |

130.2१३०.२

भृङ्गधात्रीफलरसैश्छायायां भावयेत्त्रिधा ॥ (१३०।२)

bhṛṅgadhātrīphalarasaiśchāyāyāṃ bhāvayettridhā ||

131.1१३१.१

रुद्ध्वा तं संपुटे पच्यात्कुक्कुटाख्ये पुटे पचेत् । (१३१।१)

ruddhvā taṃ saṃpuṭe pacyātkukkuṭākhye puṭe pacet |

131.2१३१.२

पुनस्त्रिसप्तधा भृङ्गधात्रीनीरैश्च भावयेत् ॥ (१३१।२)

punastrisaptadhā bhṛṅgadhātrīnīraiśca bhāvayet ||

132.1१३२.१

माषमात्रं लिहेत् प्रातर् मध्वाज्याभ्यां युतं रसम् । (१३२।१)

māṣamātraṃ lihet prātar madhvājyābhyāṃ yutaṃ rasam |

132.2१३२.२

अनुपेयं च गोक्षीरं वृद्धिः षोडशमाषकम् ॥ (१३२।२)

anupeyaṃ ca gokṣīraṃ vṛddhiḥ ṣoḍaśamāṣakam ||

133.1१३३.१

मासषोडशयोगेन देवतुल्यश्चिरायुषः । (१३३।१)

māsaṣoḍaśayogena devatulyaścirāyuṣaḥ |

133.2१३३.२

सेवया स्वर्णसूतस्य घनहेमरसार्हकः ॥ (१३३।२)

sevayā svarṇasūtasya ghanahemarasārhakaḥ ||

134.1१३४.१

स्वर्णाभ्रकजीर्णरसभस्ममुखीकृतरसे चाभ्रसत्वं जार्यं समं पुरा । (१३४।१)

svarṇābhrakajīrṇarasabhasmamukhīkṛtarase cābhrasatvaṃ jāryaṃ samaṃ purā |

134.2१३४.२

ततः स्वर्णं समं जार्यं तं सूतं भस्मयेत्ततः ॥ (१३४।२)

tataḥ svarṇaṃ samaṃ jāryaṃ taṃ sūtaṃ bhasmayettataḥ ||

135.1१३५.१

पूर्वोक्तवत्सूतभस्म पलं स्वर्णपलद्वयम् । (१३५।१)

pūrvoktavatsūtabhasma palaṃ svarṇapaladvayam |

135.2१३५.२

चतुष्पलं व्योमसत्वभस्म चैकत्र योजयेत् ॥ (१३५।२)

catuṣpalaṃ vyomasatvabhasma caikatra yojayet ||

136.1१३६.१

नीलीपत्ररसे मर्द्यं वराक्वाथे दिनं प्रिये । (१३६।१)

nīlīpatrarase mardyaṃ varākvāthe dinaṃ priye |

136.2१३६.२

रुद्ध्वा तं संपुटे पच्यादन्यैर् विंशतिगोमयैः ॥ (१३६।२)

ruddhvā taṃ saṃpuṭe pacyādanyair viṃśatigomayaiḥ ||

137.1१३७.१

नीलीरसवराक्वाथैर् भावयेत्तं त्रिसप्तधा । (१३७।१)

nīlīrasavarākvāthair bhāvayettaṃ trisaptadhā |

137.2१३७.२

गुञ्जोन्मेयं लिहेत्कल्ये मध्वाज्याभ्यां पिबेदनु ॥ (१३७।२)

guñjonmeyaṃ lihetkalye madhvājyābhyāṃ pibedanu ||

138.1१३८.१

पलमात्रं वराक्वाथं वृद्धिः षोडशगुञ्जिका । (१३८।१)

palamātraṃ varākvāthaṃ vṛddhiḥ ṣoḍaśaguñjikā |

138.2१३८.२

मासषोडशयोगेन जीवेदाचन्द्रतारकम् ॥ (१३८।२)

māsaṣoḍaśayogena jīvedācandratārakam ||

139.1१३९.१

एतस्य सेवया कान्तहेमसूतार्हको भवेत् । (१३९।१)

etasya sevayā kāntahemasūtārhako bhavet |

139.2१३९.२

स्वर्णकान्तजीर्णरसभस्मसमुखे पारदे कान्तसत्वं जार्यं यथोक्तवत् ॥ (१३९।२)

svarṇakāntajīrṇarasabhasmasamukhe pārade kāntasatvaṃ jāryaṃ yathoktavat ||

140.1१४०.१

जारयेच्च तथा स्वर्णं द्वाभ्यां जीर्णं समं समम् । (१४०।१)

jārayecca tathā svarṇaṃ dvābhyāṃ jīrṇaṃ samaṃ samam |

140.2१४०.२

विधिना भस्मयेत्सूतं कान्तहाटकजारितम् ॥ (१४०।२)

vidhinā bhasmayetsūtaṃ kāntahāṭakajāritam ||

141.1१४१.१

तं रसं पलमेकं च हेमभस्म पलद्वयम् । (१४१।१)

taṃ rasaṃ palamekaṃ ca hemabhasma paladvayam |

141.2१४१.२

चलं कान्तसत्वभस्म युञ्ज्याद्यथाविधि ॥ (१४१।२)

calaṃ kāntasatvabhasma yuñjyādyathāvidhi ||

142.1१४२.१

शतावरीवरानीरे दिनं संमर्द्य संपुटे । (१४२।१)

śatāvarīvarānīre dinaṃ saṃmardya saṃpuṭe |

142.2१४२.२

रुद्ध्वा तं कुक्कुटपुटे पचेदादाय तं रसम् ॥ (१४२।२)

ruddhvā taṃ kukkuṭapuṭe pacedādāya taṃ rasam ||

143.1१४३.१

त्रिः सप्तधा शतावर्या रसैर्भाव्यं वरारसैः । (१४३।१)

triḥ saptadhā śatāvaryā rasairbhāvyaṃ varārasaiḥ |

143.2१४३.२

गुञ्जामात्रं घृतक्षौद्रयुक्तं लेह्यं पिबेदनु ॥ (१४३।२)

guñjāmātraṃ ghṛtakṣaudrayuktaṃ lehyaṃ pibedanu ||

144.1१४४.१

शतावरीरसः पेयः पलमात्रं सुरेश्वरि । (१४४।१)

śatāvarīrasaḥ peyaḥ palamātraṃ sureśvari |

144.2१४४.२

गुञ्जाषोडशिका वृद्धिर्मासषोडशयोगतः ॥ (१४४।२)

guñjāṣoḍaśikā vṛddhirmāsaṣoḍaśayogataḥ ||

145.1१४५.१

वलीपलितनिर्मुक्तः प्रलयान्तं च जीवति । (१४५।१)

valīpalitanirmuktaḥ pralayāntaṃ ca jīvati |

145.2१४५.२

एतस्य सेवया स्वर्णकान्ताभ्ररसभुग् भवेत् ॥ (१४५।२)

etasya sevayā svarṇakāntābhrarasabhug bhavet ||

146.1१४६.१

स्वर्णकान्ताभ्रजीर्णरसभस्मघनकान्तसुवर्णानि चैकैकानि समानि वै । (१४६।१)

svarṇakāntābhrajīrṇarasabhasmaghanakāntasuvarṇāni caikaikāni samāni vai |

146.2१४६.२

मुखीकृतस्य सूतस्य जारयेत्क्रमशः प्रिये ॥ (१४६।२)

mukhīkṛtasya sūtasya jārayetkramaśaḥ priye ||

147.1१४७.१

घनादिजारितं सूतं मारयेत्पूर्ववत्सुधीः । (१४७।१)

ghanādijāritaṃ sūtaṃ mārayetpūrvavatsudhīḥ |

147.2१४७.२

तस्माद्भस्मीकृतात् सूताद् द्विगुणं हेमभस्म च ॥ (१४७।२)

tasmādbhasmīkṛtāt sūtād dviguṇaṃ hemabhasma ca ||

148.1१४८.१

हेमतुल्यं मृतं कान्तं कान्ततुल्यं मृतं घनम् । (१४८।१)

hematulyaṃ mṛtaṃ kāntaṃ kāntatulyaṃ mṛtaṃ ghanam |

148.2१४८.२

एतत् सर्वं वराक्वाथमुण्डीभृङ्गरसैर् दिनम् ॥ (१४८।२)

etat sarvaṃ varākvāthamuṇḍībhṛṅgarasair dinam ||

149.1१४९.१

मर्दयेत्संपुटे रुद्ध्वा पचेत्कौक्कुटिके पुटे । (१४९।१)

mardayetsaṃpuṭe ruddhvā pacetkaukkuṭike puṭe |

149.2१४९.२

तदादाय वराभृङ्गमुण्डिनीरैश्च भावयेत् ॥ (१४९।२)

tadādāya varābhṛṅgamuṇḍinīraiśca bhāvayet ||

150.1१५०.१

त्रिः सप्तवारं छायायां प्रातर्गुञ्जोन्मितं लिहेत् । (१५०।१)

triḥ saptavāraṃ chāyāyāṃ prātarguñjonmitaṃ lihet |

150.2१५०.२

शर्करामधुसर्पिर्भिर् अनुपेयं च गोपयः ॥ (१५०।२)

śarkarāmadhusarpirbhir anupeyaṃ ca gopayaḥ ||

151.1१५१.१

गुञ्जाषोडशिका वृद्धिर्मासषोडशयोगतः । (१५१।१)

guñjāṣoḍaśikā vṛddhirmāsaṣoḍaśayogataḥ |

151.2१५१.२

वलीपलितनिर्मुक्तो जीवेदाचन्द्रतारकम् ॥ (१५१।२)

valīpalitanirmukto jīvedācandratārakam ||

152.1१५२.१

एतस्य सेवया सूतवज्रसेवार्हको भवेत् । (१५२।१)

etasya sevayā sūtavajrasevārhako bhavet |

152.2१५२.२

वज्रजीर्णरसभस्मसमुखे पारदे कुर्यात्पूर्ववद्वज्रजारणाम् ॥ (१५२।२)

vajrajīrṇarasabhasmasamukhe pārade kuryātpūrvavadvajrajāraṇām ||

153.1१५३.१

वज्रजीर्णं रसं देवि भस्मीकुर्याच्च पूर्ववत् । (१५३।१)

vajrajīrṇaṃ rasaṃ devi bhasmīkuryācca pūrvavat |

153.2१५३.२

भस्मीभूतरसाद् वज्रभस्म च द्विगुणं प्रिये ॥ (१५३।२)

bhasmībhūtarasād vajrabhasma ca dviguṇaṃ priye ||

154.1१५४.१

कन्याभृङ्गवरानीरैर् दिनं मर्द्यं च संपुटे । (१५४।१)

kanyābhṛṅgavarānīrair dinaṃ mardyaṃ ca saṃpuṭe |

154.2१५४.२

कुक्कुटाख्ये पुटे पच्यात्तमादायाथ भावयेत् ॥ (१५४।२)

kukkuṭākhye puṭe pacyāttamādāyātha bhāvayet ||

155.1१५५.१

कन्याभृङ्गवरानीरैर् भावयेच्च त्रिसप्तधा । (१५५।१)

kanyābhṛṅgavarānīrair bhāvayecca trisaptadhā |

155.2१५५.२

यवमात्रं लिहेत्प्रातर्मध्वाज्याभ्यां पिबेदनु ॥ (१५५।२)

yavamātraṃ lihetprātarmadhvājyābhyāṃ pibedanu ||

156.1१५६.१

गोक्षीरं पलमात्रं तु वृद्धिर्गुञ्जाचतुष्टयम् । (१५६।१)

gokṣīraṃ palamātraṃ tu vṛddhirguñjācatuṣṭayam |

156.2१५६.२

मासषोडशयोगेन जीवेदाचन्द्रतारकम् ॥ (१५६।२)

māsaṣoḍaśayogena jīvedācandratārakam ||

157.1१५७.१

एतस्य सेवया वज्रसूतव्योमार्हको भवेत् । (१५७।१)

etasya sevayā vajrasūtavyomārhako bhavet |

157.2१५७.२

वज्राभ्रकजीर्णरसभस्मघनजीर्णं वज्रजीर्णं भस्मीकुर्याद्रसं सुधीः ॥ (१५७।२)

vajrābhrakajīrṇarasabhasmaghanajīrṇaṃ vajrajīrṇaṃ bhasmīkuryādrasaṃ sudhīḥ ||

158.1१५८.१

भस्मीभूताद् रसाद्वज्रं द्विगुणं व्योमभस्म च । (१५८।१)

bhasmībhūtād rasādvajraṃ dviguṇaṃ vyomabhasma ca |

158.2१५८.२

चतुर्गुणं च तत्सर्वमेकीकृत्य विमर्दयेत् ॥ (१५८।२)

caturguṇaṃ ca tatsarvamekīkṛtya vimardayet ||

159.1१५९.१

वराक्वाथे रसैर्दिनं संपुटके पचेत् । (१५९।१)

varākvāthe rasairdinaṃ saṃpuṭake pacet |

159.2१५९.२

कृते लघुपुटे पश्चाद्भाव्यं भृङ्गवरारसैः ॥ (१५९।२)

kṛte laghupuṭe paścādbhāvyaṃ bhṛṅgavarārasaiḥ ||

160.1१६०.१

त्रिसप्तधा समध्वाज्यं माषमात्रं पिबेदनु । (१६०।१)

trisaptadhā samadhvājyaṃ māṣamātraṃ pibedanu |

160.2१६०.२

गव्यं क्षीरपलं पेयं वृद्धिर्गुञ्जाष्टकावधिः ॥ (१६०।२)

gavyaṃ kṣīrapalaṃ peyaṃ vṛddhirguñjāṣṭakāvadhiḥ ||

161.1१६१.१

एवं षोडशमासेन जीवेदाचन्द्रतारकम् । (१६१।१)

evaṃ ṣoḍaśamāsena jīvedācandratārakam |

161.2१६१.२

एतस्य सेवया कान्तवज्रसूतार्हको भवेत् ॥ (१६१।२)

etasya sevayā kāntavajrasūtārhako bhavet ||

162.1१६२.१

कान्तवज्रजीर्णरसभस्मकान्तं वज्रं समं जार्यं समुखे पारदे प्रिये । (१६२।१)

kāntavajrajīrṇarasabhasmakāntaṃ vajraṃ samaṃ jāryaṃ samukhe pārade priye |

162.2१६२.२

कान्तहीरकजीर्णं तं पारदं मारयेत्सुधीः ॥ (१६२।२)

kāntahīrakajīrṇaṃ taṃ pāradaṃ mārayetsudhīḥ ||

163.1१६३.१

पूर्वोक्तविधिना कान्ते एतत्पारदभस्म च । (१६३।१)

pūrvoktavidhinā kānte etatpāradabhasma ca |

163.2१६३.२

पारदाद्द्विगुणं वज्रं वज्रात्कान्तं चतुर्गुणम् ॥ (१६३।२)

pāradāddviguṇaṃ vajraṃ vajrātkāntaṃ caturguṇam ||

164.1१६४.१

पलाशपुष्पस्वरसैर्दिनं मर्द्यं च संपुटे । (१६४।१)

palāśapuṣpasvarasairdinaṃ mardyaṃ ca saṃpuṭe |

164.2१६४.२

रुद्ध्वा कुक्कुटके पश्चात्तमादायाथ भावयेत् ॥ (१६४।२)

ruddhvā kukkuṭake paścāttamādāyātha bhāvayet ||

165.1१६५.१

पलाशपुष्पनीरेण भावयेत्तं त्रिसप्तधा । (१६५।१)

palāśapuṣpanīreṇa bhāvayettaṃ trisaptadhā |

165.2१६५.२

समध्वाज्यं माषमात्रं लिहेदनु पिबेत्पयः ॥ (१६५।२)

samadhvājyaṃ māṣamātraṃ lihedanu pibetpayaḥ ||

166.1१६६.१

अष्टगुञ्जावधिर् वृद्धिर् भवेत्षोडशमासतः । (१६६।१)

aṣṭaguñjāvadhir vṛddhir bhavetṣoḍaśamāsataḥ |

166.2१६६.२

वलीपलितनिर्मुक्तो जीवेदाचन्द्रतारकम् ॥ (१६६।२)

valīpalitanirmukto jīvedācandratārakam ||

167.1१६७.१

एतस्य सेवया वज्ररसकान्ताभ्रकार्हकः । (१६७।१)

etasya sevayā vajrarasakāntābhrakārhakaḥ |

167.2१६७.२

कान्तवज्राभ्रकजीर्णरसभस्मसमुखे पारदे व्योमकान्तवज्राणि च क्रमात् ॥ (१६७।२)

kāntavajrābhrakajīrṇarasabhasmasamukhe pārade vyomakāntavajrāṇi ca kramāt ||

168.1१६८.१

समानि जारयेत्पश्चाज्जीर्णं तं मारयेद्रसम् । (१६८।१)

samāni jārayetpaścājjīrṇaṃ taṃ mārayedrasam |

168.2१६८.२

पूर्ववत्पारदाद्वज्रं समं वज्रचतुर्गुणम् ॥ (१६८।२)

pūrvavatpāradādvajraṃ samaṃ vajracaturguṇam ||

169.1१६९.१

कान्तं कान्तसमं व्योमसत्वं चैतानि मर्दयेत् । (१६९।१)

kāntaṃ kāntasamaṃ vyomasatvaṃ caitāni mardayet |

169.2१६९.२

त्रिफलाभृङ्गजरसै रुद्ध्वा संपुटके पचेत् ॥ (१६९।२)

triphalābhṛṅgajarasai ruddhvā saṃpuṭake pacet ||

170.1१७०.१

लघुनाग्निपुटेनैव तमादायाथ भावयेत् । (१७०।१)

laghunāgnipuṭenaiva tamādāyātha bhāvayet |

170.2१७०.२

वराभृङ्गरसैर् एकविंशतिं वारमातपे ॥ (१७०।२)

varābhṛṅgarasair ekaviṃśatiṃ vāramātape ||

171.1१७१.१

माषमात्रं समध्वाज्यं लिहेत्प्रातर्विशुद्धधीः । (१७१।१)

māṣamātraṃ samadhvājyaṃ lihetprātarviśuddhadhīḥ |

171.2१७१.२

अनुपेयं च गोक्षीरं वृद्धिर्गुञ्जाष्टकं भवेत् ॥ (१७१।२)

anupeyaṃ ca gokṣīraṃ vṛddhirguñjāṣṭakaṃ bhavet ||

172.1१७२.१

मासषोडशयोगेन जीवेदाचन्द्रतारकम् । (१७२।१)

māsaṣoḍaśayogena jīvedācandratārakam |

172.2१७२.२

एतस्य सेवया हेमवज्रसूतार्हको भवेत् ॥ (१७२।२)

etasya sevayā hemavajrasūtārhako bhavet ||

173.1१७३.१

स्वर्णवज्रजीर्णरसभस्मसमुखे पारदे तुल्ये हेम वज्रं च जारयेत् । (१७३।१)

svarṇavajrajīrṇarasabhasmasamukhe pārade tulye hema vajraṃ ca jārayet |

173.2१७३.२

तं रसं भस्मयेद्देवि रसं वज्रं समं समम् ॥ (१७३।२)

taṃ rasaṃ bhasmayeddevi rasaṃ vajraṃ samaṃ samam ||

174.1१७४.१

तयोः समं मृतं हेम वराक्वाथेन मर्दयेत् । (१७४।१)

tayoḥ samaṃ mṛtaṃ hema varākvāthena mardayet |

174.2१७४.२

तत्सर्वं संपुटे क्षिप्त्वा भूधराख्ये पुटे पचेत् ॥ (१७४।२)

tatsarvaṃ saṃpuṭe kṣiptvā bhūdharākhye puṭe pacet ||

175.1१७५.१

तमादाय वराक्वाथैर्भावयेच्च त्रिसप्तधा । (१७५।१)

tamādāya varākvāthairbhāvayecca trisaptadhā |

175.2१७५.२

माषमात्रं लिहेत्प्रातस्तिलाज्यमधुसंयुतम् ॥ (१७५।२)

māṣamātraṃ lihetprātastilājyamadhusaṃyutam ||

176.1१७६.१

गोक्षीरमनुपेयं स्यादष्टगुञ्जावधि क्रमात् । (१७६।१)

gokṣīramanupeyaṃ syādaṣṭaguñjāvadhi kramāt |

176.2१७६.२

मासषोडशपर्यन्तं जीयाद् आचन्द्रतारकम् ॥ (१७६।२)

māsaṣoḍaśaparyantaṃ jīyād ācandratārakam ||

177.1१७७.१

एतस्य सेवया व्योमहेमवज्ररसार्हकः । (१७७।१)

etasya sevayā vyomahemavajrarasārhakaḥ |

177.2१७७.२

स्वर्णवज्राभ्रकजीर्णरसभस्मसमुखे पारदे व्योमहेमवज्राणि जारयेत् ॥ (१७७।२)

svarṇavajrābhrakajīrṇarasabhasmasamukhe pārade vyomahemavajrāṇi jārayet ||

178.1१७८.१

पारदस्य समांशानि ततः सूतं विमारयेत् । (१७८।१)

pāradasya samāṃśāni tataḥ sūtaṃ vimārayet |

178.2१७८.२

रसतुल्यं मृतं वज्रं तयोस्तुल्यं च हाटकम् ॥ (१७८।२)

rasatulyaṃ mṛtaṃ vajraṃ tayostulyaṃ ca hāṭakam ||

179.1१७९.१

सर्वतुल्यं रसं व्योम तत्सर्वं ब्रह्मबीजकैः । (१७९।१)

sarvatulyaṃ rasaṃ vyoma tatsarvaṃ brahmabījakaiḥ |

179.2१७९.२

तैलैस्त्र्यहं पेषयित्वा संपुटेद्भूधरे पुटे ॥ (१७९।२)

tailaistryahaṃ peṣayitvā saṃpuṭedbhūdhare puṭe ||

180.1१८०.१

तं पलाशकषायेण भावनाश्चैकविंशतिः । (१८०।१)

taṃ palāśakaṣāyeṇa bhāvanāścaikaviṃśatiḥ |

180.2१८०.२

तं रसं माषमात्रं च तैलं ब्रह्मद्रुबीजकम् ॥ (१८०।२)

taṃ rasaṃ māṣamātraṃ ca tailaṃ brahmadrubījakam ||

181.1१८१.१

कर्षमात्रं पिबेच्चानु यावद्गुञ्जाष्टकावधि । (१८१।१)

karṣamātraṃ pibeccānu yāvadguñjāṣṭakāvadhi |

181.2१८१.२

मासषोडशयोगेन सिद्धो भवति शाश्वतः ॥ (१८१।२)

māsaṣoḍaśayogena siddho bhavati śāśvataḥ ||

182.1१८२.१

एतस्य सेवया कान्तहेमवज्ररसार्हकः । (१८२।१)

etasya sevayā kāntahemavajrarasārhakaḥ |

182.2१८२.२

स्वर्णकान्तवज्रजीर्णरसभस्ममुखीकृते सूतराजे कान्तं स्वर्णं समं समम् ॥ (१८२।२)

svarṇakāntavajrajīrṇarasabhasmamukhīkṛte sūtarāje kāntaṃ svarṇaṃ samaṃ samam ||

183.1१८३.१

जारयेद्भस्मयेत्तं च तत्समं वज्रभस्म च । (१८३।१)

jārayedbhasmayettaṃ ca tatsamaṃ vajrabhasma ca |

183.2१८३.२

तयोस्तुल्यं मृतं हेम कान्तं सर्वसमं प्रिये ॥ (१८३।२)

tayostulyaṃ mṛtaṃ hema kāntaṃ sarvasamaṃ priye ||

184.1१८४.१

वराभृङ्गरसे पिष्ट्वा भूधरे संपुटे पचेत् । (१८४।१)

varābhṛṅgarase piṣṭvā bhūdhare saṃpuṭe pacet |

184.2१८४.२

ततो भृङ्गवरानीरैरेकविंशतिभावनाः ॥ (१८४।२)

tato bhṛṅgavarānīrairekaviṃśatibhāvanāḥ ||

185.1१८५.१

वराक्षौद्रैर् लिहेत् प्रातर्माषमात्रं रसं सुधीः । (१८५।१)

varākṣaudrair lihet prātarmāṣamātraṃ rasaṃ sudhīḥ |

185.2१८५.२

गव्यं पयः पलं पेयं वृद्धिः षोडशमाषिका ॥ (१८५।२)

gavyaṃ payaḥ palaṃ peyaṃ vṛddhiḥ ṣoḍaśamāṣikā ||

186.1१८६.१

मासषोडशयोगेन भवेत् सिद्धसमः प्रभुः । (१८६।१)

māsaṣoḍaśayogena bhavet siddhasamaḥ prabhuḥ |

186.2१८६.२

एतस्य सेवया व्योमकान्तहेमपवीरसम् ॥ (१८६।२)

etasya sevayā vyomakāntahemapavīrasam ||

187.1१८७.१

सेवितुं जायतेऽर्होऽसौ संयतात्मा महेश्वरः । (१८७।१)

sevituṃ jāyate'rho'sau saṃyatātmā maheśvaraḥ |

187.2१८७.२

स्वर्णकान्तवज्राभ्रकजीर्णरसभस्मघनकान्तस्वर्णवज्रं जारयेत् समुखे रसे ॥ (१८७।२)

svarṇakāntavajrābhrakajīrṇarasabhasmaghanakāntasvarṇavajraṃ jārayet samukhe rase ||

188.1१८८.१

प्रत्येकं पारदसममेव कार्यं सुरेश्वरि । (१८८।१)

pratyekaṃ pāradasamameva kāryaṃ sureśvari |

188.2१८८.२

ततस्तं मारयेद्युक्त्या रसतुल्यं मृतं पविम् ॥ (१८८।२)

tatastaṃ mārayedyuktyā rasatulyaṃ mṛtaṃ pavim ||

189.1१८९.१

तयोस्तुल्यं मृतं हेम सर्वतुल्यं मृतं घनम् । (१८९।१)

tayostulyaṃ mṛtaṃ hema sarvatulyaṃ mṛtaṃ ghanam |

189.2१८९.२

घनतुल्यमयस्कान्तं सर्वतुल्यं सुरद्रुजैः ॥ (१८९।२)

ghanatulyamayaskāntaṃ sarvatulyaṃ suradrujaiḥ ||

190.1१९०.१

तैलैस्ततः संपुटे च क्षिप्त्वा भूधरके पचेत् । (१९०।१)

tailaistataḥ saṃpuṭe ca kṣiptvā bhūdharake pacet |

190.2१९०.२

गुञ्जामात्रं रसं चैतं लिहेत् प्रातः शुचिः सुधीः ॥ (१९०।२)

guñjāmātraṃ rasaṃ caitaṃ lihet prātaḥ śuciḥ sudhīḥ ||

191.1१९१.१

देवदारुजतैलेन कर्षमात्रं तु पार्वति । (१९१।१)

devadārujatailena karṣamātraṃ tu pārvati |

191.2१९१.२

धारोष्णं गोपयः पेयं पलमात्रमनु प्रिये ॥ (१९१।२)

dhāroṣṇaṃ gopayaḥ peyaṃ palamātramanu priye ||

192.1१९२.१

गुञ्जाषोडशपर्यन्तं मासषोडशयोगतः । (१९२।१)

guñjāṣoḍaśaparyantaṃ māsaṣoḍaśayogataḥ |

192.2१९२.२

य इमं पारदं दिव्यं सेवते पथ्यभुक्सदा ॥ (१९२।२)

ya imaṃ pāradaṃ divyaṃ sevate pathyabhuksadā ||

193.1१९३.१

व्याधिजन्मजरामृत्युवर्जितः सर्वसिद्धिभाक् । (१९३।१)

vyādhijanmajarāmṛtyuvarjitaḥ sarvasiddhibhāk |

193.2१९३.२

सर्वज्ञः सर्वगः सिद्धः सृजतीव पितामहः ॥ (१९३।२)

sarvajñaḥ sarvagaḥ siddhaḥ sṛjatīva pitāmahaḥ ||

194.1१९४.१

विष्णुवत्त्रायते विश्वं हरतीव हरः स्वयम् । (१९४।१)

viṣṇuvattrāyate viśvaṃ haratīva haraḥ svayam |

194.2१९४.२

वाञ्छितार्थान् स्वयं दत्ते कल्पद्रुम इवापरः ॥ (१९४।२)

vāñchitārthān svayaṃ datte kalpadruma ivāparaḥ ||

195.1१९५.१

कन्दर्प इव कामाक्षीः सहस्रं रमयेत् क्षणात् । (१९५।१)

kandarpa iva kāmākṣīḥ sahasraṃ ramayet kṣaṇāt |

195.2१९५.२

सच्चिदानन्दरूपोऽयं रससेवी भवेद्ध्रुवम् ॥ (१९५।२)

saccidānandarūpo'yaṃ rasasevī bhaveddhruvam ||

196.1१९६.१

घनादिपञ्चयोगोत्थमेकत्रिंशद्रसायनम् । (१९६।१)

ghanādipañcayogotthamekatriṃśadrasāyanam |

196.2१९६.२

भवत्स्नेहेन कथितं रहस्यं देवदुर्लभम् ॥ (१९६।२)

bhavatsnehena kathitaṃ rahasyaṃ devadurlabham ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ĀK, 1, 9

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit