गृहीतविद्यः प्रतिग्रहजयक्रयनिर्वेशाधिगतैर् अर्थैर् अन्वयागतैर् उभयैर् वा गार्हस्थ्यम् अधिगम्य नागरकवृत्तं वर्तेत ॥ (१।१)

नगरे पत्तने खर्वटे महति वा सज्जनाश्रये स्थानम् । (२।१)

यात्रावशाद् वा ॥ (२।२)

तत्र भवनम् आसन्नोदकं वृक्षवाटिकावद् विभक्तकर्मकक्षं द्विवासगृहं कारयेत् ॥ (३।१)

बाह्ये च वासगृहे सुश्लक्ष्णम् उभयोपधानं मध्ये विनतं शुक्लोत्तरच्छदं शयनीयं स्यात् । (४।१)

प्रतिशय्यिका च । (४।२)

तस्य शिरोभागे कूर्चस्थानम् वेदिका च । (४।३)

तत्र रात्रिशेषम् अनुलेपनं माल्यं सिक्थकरण्डकं सौगन्धिकपुटिका मातुलुङ्गत्वचस्ताम्बूलानि च स्युः । (४।४)

भूमौ पतद्ग्रहः । (४।५)

नागदन्तावसक्ता वीणा । (४।६)

चित्रफलकम् । (४।७)

वर्तिकासमुद्गकः । (४।८)

यः कश्चित् पुस्तकः । (४।९)

कुरण्टकमालाश्च । (४।१०)

नातिदूरे भूमौ वृत्तास्तरणं समस्तकम् । (४।११)

आकर्षफलकं द्यूतफलकं च । (४।१२)

तस्य बहिः क्रीडाशकुनिपञ्जराणि । (४।१३)

एकान्ते च तक्षतक्षणस्थानम् अन्यासां च क्रीडानाम् । (४।१४)

स्वास्तीर्णा प्रेङ्खादोला वृक्षवाटिकायां सप्रच्छाया । (४।१५)

स्थण्डिलपीठिका च सकुसुमेति भवनविन्यासः ॥ (४।१६)

दैल्य् रोउतिनेस प्रातर् उत्थाय कृतनियतकृत्यः गृहीतदन्तधावनः मात्रयानुलेपनं धूपं स्रजम् इति च गृहीत्वा दत्त्वा सिक्थकम् अलक्तकं च दृष्ट्वादर्शे मुखम् गृहीतमुखवासताम्बूलः कार्याण्यनुतिष्ठेत् ॥ (५।१)

नित्यं स्नानम् । (६।१)

द्वितीयकम् उत्सादनम् । (६।२)

तृतीयकः फेनकः । (६।३)

चतुर्थकम् आयुष्यम् । (६।४)

पञ्चमकं दशमकं वा प्रत्यायुष्यम् इत्यहीनम् । (६।५)

सातत्याच्च संवृतकक्षास्वेदापनोदः । (६।६)

पूर्वाह्णापराह्णयोर् भोजनम् । (६।७)

सायं चारायणस्य । (६।८)

भोजनानन्तरं शुकसारिकाप्रलापनव्यापाराः । (६।९)

लावककुक्कुटमेषयुद्धानि । (६।१०)

तास्ताश्च कलाक्रीडाः । (६।११)

पीठमर्दविटविदूषकायत्ता व्यापाराः । (६।१२)

दिवाशय्या च । (६।१३)

गृहीतप्रसाधनस्यापराह्णे गोष्ठीविहाराः । (६।१४)

प्रदोषे च संगीतकानि । (६।१५)

तदन्ते च प्रसाधिते वासगृहे संचारितसुरभिधूपे ससहायस्य शय्यायाम् अभिसारिकाणां प्रतीक्षणम् दूतीनां प्रेषणम् स्वयं वा गमनम् । (६।१६)

आगतानां च मनोहरैर् आलापैर् उपचारैश्च ससहायस्योपक्रमाः । (६।१७)

वर्षप्रमृष्टनेपथ्यानां दुर्दिनाभिसारिकाणां स्वयम् एव पुनर् मण्डनम् मित्रजनेन वा परिचरणम् इत्याहोरात्रिकम् ॥ (६।१८)

घटानिबन्धनम् गोष्ठीसमवायः समापानकम् उद्यानगमनम् समस्याः क्रीडाश्च प्रवर्तयेत् । (७।१)

पक्षस्य मासस्य वा प्रज्ञाते अहनि सरस्वत्या भवने नियुक्तानां नित्यं समाजः । (७।२)

कुशीलवाश्चागन्तवः प्रेक्षणकम् एषां दद्युः । (७।३)

द्वितीये अहनि तेभ्यः पूजा नियतं लभेरन् । (७।४)

ततो यथाश्रद्धम् एषां दर्शनम् उत्सर्गो वा । (७।५)

व्यसनोत्सवेषु चैषां परस्परस्यैककार्यता । (७।६)

आगन्तूनां च कृतसमवायानां पूजनम् अभ्युपपत्तिश्च । (७।७)

इति गणधर्मः । (७।८)

एतेन तं तं देवताविशेषम् उद्दिश्य संभावितस्थितयो घटा व्याख्याताः ॥ (७।९)

गोष्ठी (देड़्।)वेश्याभवने सभायाम् अन्यतमस्योदवसिते वा समानविद्याबुद्धिशीलवित्तवयसां सह वेश्याभिर् अनुरूपैर् आलापैर् आसनबन्धो गोष्ठी । (८।१)

तत्र चैषां काव्यसमस्या कलासमस्या वा । (८।२)

तस्याम् उज्ज्वला लोककान्ताः पूज्याः । (८।३)

प्रीतिसमानाश् चाहारिताः ॥ (८।४)

परस्परभवनेषु चापानकानि ॥ (९।१)

तत्र मधुमैरेयसुरासवान् विविधलवणफलहरितशाकतिक्तकटुकाम्लोपदंशान् वेश्याः पाययेयुर् अनुपिबेयुश्च । (१०।१)

एतेनोद्यानगमनं व्याख्यातम् ॥ (१०।२)

पूर्वाह्ण एव स्वलंकृतास्तुरगाधिरूढा वेश्याभिः सह परिचारकानुगता गच्छेयुः । (११।१)

दैवसिकीं च यात्रां तत्रानुभूय कुक्कुटयुद्धद्यूतैः प्रेक्षाभिर् अनुकूलैश्च चेष्टितैः कालं गमयित्वा अपराह्णे गृहीततदुद्यानोपभोगचिह्नास्तथैव प्रत्याव्रजेयुः । (११।२)

एतेन रचितोद्ग्राहोदकानां ग्रीष्मे जलक्रीडागमनं व्याख्यातम् ॥ (११।३)

यक्षरात्रिः । (१२।१)

कौमुदीजागरः । (१२।२)

सुवसन्तकः ॥ (१२।३)

सहकारभञ्जिका अभ्यूषखादिका बिसखादिका नवपत्त्रिका उदकक्ष्वेडिका पाञ्चालानुयानम् एकशाल्मली कदम्बयुद्धानि तास्ताश्च माहिमान्यो देश्याश्च क्रीडा जनेभ्यो विशिष्टम् आचरेयुः । (१३।१)

इति सम्भूय क्रीडाः ॥ (१३।२)

एकचारिणश्च विभवसामर्थ्याद् गणिकाया नायिकायाश्च सखीभिर् नागरकैश्च सह चरितम् एतेन व्याख्यातम् ॥ (१४।१)

अविभवस्तु शरीरमात्रो मल्लिकाफेनककषायमात्रपरिच्छदः पूज्याद् देशाद् आगतः कलासु विचक्षणस्तदुपदेशेन गोष्ठ्यां वेशोचिते च वृत्ते साधयेद् आत्मानम् इति पीठमर्दः ॥ (१५।१)

भुक्तविभवस्तु गुणवान् सकलत्रो वेशे गोष्ठ्यां च बहुमतस् तदुपजीवी च विटः ॥ (१६।१)

एकदेशविद्यस्तु क्रीडनको विश्वास्यश्च विदूषकः । (१७।१)

वैहासिको वा । (१७।२)

एते वेश्यानां नागरकाणां च मन्त्रिणः संधिविग्रहनियुक्ताः ॥ (१७।३)

तैर् भिक्षुक्यः कलाविदग्धा मुण्डा वृषल्यो वृद्धगणिकाश्च व्याख्याताः ॥ (१८।१)

ग्रामवासी च सजातान् विचक्षणान् कौतूहलिकान् प्रोत्साह्य नागरकजनस्य वृत्तं वर्णयञ् श्रद्धां च जनयंस्तद् एवानुकुर्वीत । (१९।१)

गोष्ठीश्च प्रवर्तयेत् । (१९।२)

संगत्या जनम् अनुरञ्जयेत् । (१९।३)

कर्मसु च साहाय्येन चानुगृह्णीयात् । (१९।४)

उपकारयेच्च । (१९।५)

इति नागरकवृत्तम् ॥ (१९।६)

नात्यन्तं संस्कृतेनैव नात्यन्तं देशभाषया । (२०।१)

कथां गोष्ठीषु कथयंल्लोके बहुमतो भवेत् ॥ (२०।२)

या गोष्ठी लोकविद्विष्टा या च स्वैरविसर्पिणी । (२१।१)

परहिंसात्मिका या च न ताम् अवतरेद् बुधः ॥ (२१।२)

लोकचित्तानुवर्तिन्या क्रीडामात्रैककार्यया । (२२।१)

गोष्ठ्या सहचरन् विद्वांल्लोके सिद्धिं नियच्छति ॥ (२२।२)